Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Директору, завучу / Другие методич. материалы / Как лучше организовать обучение одарённых детей.

Как лучше организовать обучение одарённых детей.

Самые низкие цены на курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации!

Предлагаем учителям воспользоваться 50% скидкой при обучении по программам профессиональной переподготовки.

После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца (признаётся при прохождении аттестации по всей России).

Обучение проходит заочно прямо на сайте проекта "Инфоурок".

Начало обучения ближайших групп: 18 января и 25 января. Оплата возможна в беспроцентную рассрочку (20% в начале обучения и 80% в конце обучения)!

Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: https://infourok.ru/kursy


СВИДЕТЕЛЬСТВО СРАЗУ ПОСЛЕ ПРОСМОТРА ВЕБИНАРА

Вебинар «Подростковая лень: причины, способы борьбы»

Просмотр и заказ свидетельств доступен только до 22 января! На свидетельстве будет указано 2 академических часа и данные о наличии образовательной лицензии у организатора, что поможет Вам качественно пополнить собственное портфолио для аттестации.

Получить свидетельство за вебинар - https://infourok.ru/webinar/65.html

  • Директору, завучу

Поделитесь материалом с коллегами:

hello_html_648175e3.gif

Как лучше организовать обучение одарённых детей.


Тема одаренных и талантливых детей — одна из самых интересных и актуальных в современной педагогике и психологии. Никто не станет отрицать, что научно-технический прогресс страны, да и благополучие общества во многом зависят от интеллектуального потенциала людей. Нельзя пренебрегать заботой о том, чтобы сберечь и развивать ростки необычных способностей. Ученики, проявляющие особые умственные возможности, могли бы своевременно получать более углубленное образование и раньше включаться в творческую жизнь.

Слово одаренность происходит от слова дар. В Толковом словаре

С.И.Ожегова одаренность определяется как способность к выдающимся достижениям в любой сфере человеческой деятельности. В психологии выделяют три категории одаренных людей: а) с высокими показателями по уровню общей одаренности;

б) достигшие успехов в каких-либо областях деятельности;

в) хорошо обучающиеся в школе, способные дети.

Способные дети не идут впереди сверстников по общему развитию, но их отличает особое своеобразие умственной работы, которое указывает на их незаурядность. Оно заключается в оригинальности и самостоятельности суждений, в неординарности точки зрения по разным вопросам. Работать с такими учащимися интересно и трудно: они требуют особого подхода на уроке. Известно, что в практической педагогике бытует мнение: учителям сложнее всего работать с трудными и слабоуспевающими детьми. Поэтому в недалеком прошлом способные ученики оказывались как бы вне поля зрения учителей: ребенок, легко усваивающий программу, редко привлекал к себе их внимание и уж тем более не вызывал у них озабоченности или тревоги. Однако общество постоянно меняется. В век информации, когда объем знаний удваивается каждые десять лет, обучение в школе, строго ограниченное известными рамками, не соответствует ни интересам общества, ни духу времени. Следовательно, развитие одаренных и способных детей — актуальная задача современной педагогики.

В основе планирования работы с одаренными детьми и детьми с повышенной мотивацией к обучению лежит стратегия ускорения обучения одаренных детей через обогащение содержания образования. Вертикальное обогащение предполагает более быстрое продвижение к познавательным высшим уровням в области избранного предмета. Горизонтальное обогащение направлено на расширение изучаемой области знаний. Одаренный ребенок не продвигается быстрее, а получает дополнительный материал к традиционным курсам, большие возможности развития мышления и креативности, развивает умение работать самостоятельно.

Каждый ребенок талантлив, но талантлив по-своему. Как найти заветный ключик к каждому, к его внутреннему миру, зажечь «искру божью», вызвать неподдельный интерес к происходящему.

Итак, “одаренным” принято называть того, чей дар явно превосходит некие средние возможности, способности большинства. Это генетический дар, который раскрывается благодаря среде, и она либо подавляет его, либо помогает ему раскрыться.

Как не потерять таких детей?

Как различить их в классе?

Для более четкого представления всего педагогического процесса по работе с детьми, имеющими высокий уровень развития, есть технологическая карта работы с одаренными детьми:

работа на уроке;

работа с родителями.

внеурочная деятельность;

Основная форма обучения – урок. «Все самое главное происходит с учеником на уроке», – писал Ю. А. Конаржевский. Урок – это часть жизни ребенка, и каждый урок должен стать уроком жизни для ученика.

Как выявить одаренных детей и помочь им развить свой талант?

Существует некоторый алгоритм работы с одаренными детьми:

В первую очередь необходимо организовать длительные наблюдения за детьми на уроках и творческих мероприятиях, анализ особых успехов и достижений ученика; беседы в неофициальной обстановке или классные часы с обсуждением на тему «Мои интересы» или «чем я люблю заниматься больше всего», , индивидуальное общения с родителями. ех

Второй этап можно обозначить как диагностический. Существует достаточно много различных диагностик одаренности. Это позволит очертить круг детей для более углубленных индивидуальных исследований.

По выявленным результатам отправить ребенка на дальнейшее изучение по другим тестам к психологу

На следующем этапе работы с одаренными детьми основная роль отводится педагогам, задача которых – сформировать и углубить их способности. Реализуются эти требования с помощью широкого спектра педагогических приемов и методов –

Ведущая педагогическая идея опыта – учение без принуждения, т.е. создание реальных условий для развития творческого потенциала каждого ученика, учитывающих разное психофизиологическое развитие, через выполнение посильных заданий, предложенных на оптимальном для каждого ребенка уровне трудности, через включение в дифференцированные задания дозированной помощи или творческой переработки основных заданий.

Вот почему методы и формы работы учителя должны способствовать решению обозначенной задачи. Для этой категории детей предпочтительны методы работы:

исследовательский;

частично-поисковый;

проблемный;

проективный;

      Формы работы:

- классно-урочная (работа в парах, в малых группах), разноуровневые задания, творческие задания; -консультирование по возникшей проблеме;

-дискуссия; - игры.

     Очень важны:

-предметные олимпиады; -интеллектуальные марафоны; -различные конкурсы и викторины; -словесные игры и забавы; -проекты по различной тематике; -ролевые игры; -индивидуальные творческие задания.

 Эти методы и формы дают возможность одарённым учащимся выбрать подходящие формы и виды творческой деятельности. Выявление одаренных детей проводится уже в начальной школе на основе наблюдений, изучения психологических особенностей, речи, памяти, логического мышления и общения с родителями. Учитель уделяет внимание особенностям развития ребенка в познавательной сфере. 

Как правило, у одаренных детей проявляются:

-высокая продуктивность мышления; -легкость ассоциирования; -способность к прогнозированию; -высокая концентрация внимания.

Используя дифференцированный подход, каждый учитель работает над развитием этих качеств.

«Болашақта еңбек етіп, өмір сүретіндер – бүгінгі мектеп оқушылары, мұғалім оларды қалай тәрбиелесе, Қазақстан сол деңгейде болады. Сондықтан ұстазға жүктелетін міндет ауыр», — дей отырып Елбасы Н.Ә.Назарбаев қазіргі заман мұғалімінен тек өз пәнінің терең білгірі болуды ғана емес, тарихи танымдық, саяси экономикалық білімділік,  педагогикалық-психологиялық  және ақпараттық сауаттылықты талап етеді.

«Баланы оқытудың мақсаты — оны әрі қарай мұғалімнің көмегінсіз — ақ дамуға қабілетті ету», — дей отырып Эдгард Хабард бүгінгі таңдағы білім берудің мүмкіндіктерін айқындайды. Өзгермелі қоғамдағы білім  жүйесінің ерекшелігі – тек біліммен қаруландырып қана қоймай  өздігінен білім алуды дамыта отырып, үздіксіз өз бетінше өрлеуіне мүмкіндік тудыру екеніне көз жеткізудеміз.

Шығармашыл  мұғалімдер білім беруде барынша жоғары жетістіктерге қол жеткізу үшiн балаларға қолайлы орта жасауға тырысады. Дарынды және талантты балаларға қатысты міндеттер – білім саласында ойлауды, талқылауды және мұқият жоспарлауды талап ететiн едәуір күрделі мәселе.  Әртүрлi теориялар мен стратегиялар балаларды оқытудың мазмұнын анықтау үшін тиісті бағдарлама шеңберiнде қолданылады. Тәжiрибеге жасалған талдау оқушылардың қажеттіліктерін қанағаттандыруда мектеп бүкіл оқушылар үшін мектеп стандартын күрделендіре отырып, бастауыш буын деңгейінде «жалпы мектептік саясатты» және орта буын деңгейінде «кеңейтілген» мектеп тәсілін құрған жағдайда анағұрлым жоғары нәтижелерге қол жеткізе алатынын көрсетеді.  (Нұсқаулық 72- бет).

Қабілетті, дарынды балалар көбінесе шапшаң, тез ойланатын, көп көлемде білімді меңгеретін, оны ұзақ уақыт бойына ұмытпайтын болып келеді. Түсінігі өте жоғары, сезімтал, жоспарлаған ойын, алдына қойған мақсатын қалайда орындауға тырысатын, түйсігі ерте дамып, моральдық қасиеттерге бай, қиялы ұшқыр, батыл әрекеті басым болып келеді.

Оқушылардың қабілеті мен дарындылығын дер кезінде айқындау, оларды тәрбиелеу білім беру жүйесін жетілдірудегі негізгі міндет болып табылады.

Негізгі міндеттерді көздеу үшін бағдарламалар мен ережелер әзірленген:

-          қабілеттілікті ерте айқындауды қамтамасыз ету;

-          оқушының шығармашылық мүмкіндігін көрсететін диагностика жүргізу;

-          қабілетті балалармен жұмыс істейтін мұғалімдерге арналған педагогика-психологиялық кепілдемелер әзірлеу;

-          дарынды балаларға практикалық көмек көрсету.

 Дарынды және қабілетті оқушыларды айқындаудың жолдары:

  1. Даралап оқыту;

  2. Жаратылыстану және гуманитарлық пәндерді тереңдете оқыту;

  3. Кеңейтілген, тереңдетілген тапсырмалар дайындау;

  4. Оқушының шығармашылыққа және мамандыққа қызығушылығынан өнер, әдебиет, техника, ғылым салаларындағы олимпиадаларға, байқауларға қатыстыруы арқылы дамыту;

  5. Пәндерді таңдауын, практикумдарды, жеке кеңес беруді енгізу.



Оқушылардың өзіндік шығармашылық қабілеттерін іске асыру барысындағы дайындығын қалыптастыру — дарынды балалармен жұмыс жүргізудің негізгі мақсаты. Бұл үдеріс оқу бағдарламасын тереңдетіп оқыту және оқушының танымдық белсенділігін дамыту арқылы жүзеге асырылады. Әр баланың жеке қабілетін анықтап, оны сол бағытта жетелеу -ұстаз парызы болса, баланы заманына қарай икемдеп, өз заманының озық өнегесін оның санасына сіңіре білу, оларды шығармашылық бағытта жан-жақты дамыту – бүгінгі күннің басты талабы.

Дарындылық мәселесін зерттеушілердің еңбектері көп болғанымен, дарындылықтың мән-мағынасы жөнінде олар ортақ бір пікірге келе қоймады. Сондықтан да, біз баланың дарындылығы деп, оны өз құрдастарымен салыстырғанда бірдей жағдайда білім игеру деңгейінің шоғырлығымен аса ерекше байқалатын шығармашылық қабілетінің байқалуы деп түсінеміз. Дарындылыққа педагогикалық энциклопедияда төмендегідей анықтама берілген: «Дарындылық-белгілі бір әрекет саласында ерекше жетістікке жеткізетін адам қабілеті дамуының жоғары деңгейі».

Дарынды балаларды оқытуда Выготскийдің еңбектерін атап өту аса маңызды деп ойлаймыз. Бастапқы негізді білу  кез — келген баланы дамытуға қолайлы орта ұйымдастыру үшін айқындалуы тиіс. Яғни оқушының негізгі мотивациясының деңгейін, оның  қабілеттерінің деңгейін, логикалық ой-өрісі деңгейін бағамдау қажет. Бұл туралы Эйрде айтып кеткен болатын. Выготский бойынша «Жақын арадағы даму аймағы» теориясы негізінде балалардың өзекті қабілеттерінің деңгейлерін бағалаудың тиімді екендігін баса айтады. Эйр тым күрделі жұмыс балаларға қиын орындалатын және олардың ынтасын жоятын жұмыс болып көрінетіндігін дәлелдеген (2001). Шынымен де мұндай тапсырмалар оқушылардың өздеріне деген сенімсіздігін арттырып, пәнге қызығушылығын төмендетеді. Сол себептен, әр оқушының жеке қабілеттерін зерттей отырып, олардың білім алуына қолайлы жағдайлар туғызғанда ғана жүйелі нәтижеге қол жеткізуге болады.

Мұғалiм оқушының талантты немесе дарынды екенін анықтау мәселесінің шеңберінде жұмыс жүргізгенде бұл ұғымның мазмұндық жағына көңіл бөлуі қажет. Балалар бiр ғана пәннен емес бірнеше академиялық пәндерден жоғары деңгей көрсетуі мүмкін: мәселен, әртістік, спорттық, музыкалық және басқа таланттарымен танылуы ықтимал. Сонымен қатар олар бiр салада дарынды болса, басқа салада қиындыққа тап болуы ғажап емес. Дамудың бiр кезеңінде өте қабiлеттi болса, келесі кезеңдерде қабiлеттерiн танытпауы да мүмкін. Бұл дарындылық пен қабiлеттiлiктерді мұғалiмдер, ата-аналар, топтың басқа мүшелерi немесе балалардың өздері айқындай алады. Балалардың қабiлеттiлiктерiн, біліктілігін, әлеуетті мүмкіндіктерін көрсету үшiн оларға жағдай туғызу қажет және де бұл олардың ерте жасында олар үшін өте қиынға соғуы мүмкін. (Нұсқаулық 72-бет)

Оқушылардың қабілетіне, ерекшеліктереріне қарай үшке бөлуге болады:

  • Шағармашылық дарындық;

  •  Интеллектуалды, табиғи дарындылық;

  • Лидерлік дарындылық.

Демек, педагог  баланың қай жағынан дарынды екенін анықтауды ерте жасынан қолға алуымыз керек. Кейбір балалар өздерінің дарынды екендігін көрсетуге қабілетті болса, кейбіреулері өз талантын көрсетуге асықпайды немесе өздері де байқамайды. Осындай кезде біз ата-ана, психологтармен, керек кезде сол оқушылардың құрбыларымен,  сыныптастарымен бірігіп жұмыс атқаруымыз  қажет. Арнайы зерттеулер жүргізуіміздің нәтижесінде дарынды оқушылармен жұмыс жасауды жоспарлаймыз.

Педагогикалық шеберлік орталығының мұғалімдерге арнап порталда өткізіліп жатқан форумдарда талантты және дарынды балаларды оқытуда бір қатар қиындықтардың кездесіп отырғандығы белгілі болды. Оқушылардың дарындылығы мен таланттылығын тексеру парағында зерттеулерге негізделген және ең үздік оқушыларды анықтайтын сенімді өлшемдерді тиімді қолдануға болады, олар төменде көрсетілген (Montgomery, 1996; Freeman, 1991):

есте сақтауы және білімі: олардың есте сақтау қабілеттері өте жоғары; олар ақпаратты біліп қана қоймай, оны пайдалана алады;

өз білімін жетілдіруі: олар оқыту үдерісінің қалай жүретінін басқалардан гөрі жақсы біліп, өздерінің оқуын реттей алады.

ойлау қабілетінің жылдамдығы: олар жоспарлауға көп уақыт жұмсауы мүмкін, бірақ жоспардың жүзеге асуына тез жетеді;

мәселені шешуі: олар ақпаратты толықтырып, олардың қайшылықтарын анықтап, мәніне тезірек жетеді;

икемділігі: басқаларға қарағанда олардың ойлау қабілеттері жақсы ұйымдастырылған, дегенмен олар оқуда және пробламаларды шешуде балама шешімдерді көріп, қабылдай алады;

күрделілікке деген сүйіспеншілігі: қызығушылығын арттыру үшін олар күрделі ойын мен тапсырмаларға ұмтылады;

шоғырлануы: ерте жасынан бастап ерекше қабілеттерін ұзақ уақытқа шоғырлау қабілеттері бар;

ерте символдық белсенділігі: олар ерте жасынан сөйлей, оқи және жаза бастайды (Freeman, 1998).

Оқу үдерісінің барысында оқушыларды мұқият бақылауға алуды анықтау жоғарыдағы белгілер негізінде жүзеге асырылады. (Нұсқаулық 74-бет).

Білім сапасы мұғалімдер қызметінің сапасына тікелей байланысты. А.Байтұрсынов: «Мұғалім қандай болса, мектеп те сондай болмақ», — деп білім сапасын көтерудің негізгі тетігі – ұстазға сипаттама береді. Еліміздің бүгіні мен ертеңі жас ұрпақтың еншісінде десек, сол жас ұрпақты жан-жақты, терең білімді етіп қалыптастырудың бірден-бір жолы, білімді  игертудің тиімді  әдіс-тәсілдерін  іздестіру ұстаз шеберлігіне байланысты.

В. Крутецский өзінің математикалық қабілеттіліктің құрылымын зерттеген еңбегінде: «Егер қабілеттіліктер деген ұғымды жеке психикалық қасиеттер деп түсінсек, онда дарындылық дегенді адамның ерекше қабілетінің жиынтығының бірлігі деуге болады», — деп тұжырымдайды.
Дарындылық ұғымымен қатар шығармашылық, талант, данышпандық ұғымдары да жарысы қолданылады. Шығармашылық — өзінің жаңашылдығымен, өзгешелігімен ерекшеленетін өнім алуға мүмкіндік жасайтын, жеке тұлға бойындағы қабілеттіліктің, білім мен біліктіліктің ұштасуы.

 Пайдаланылған әдебиеттер:

 

  1. Мұғалімге арналған нұсқаулық. «НЗМ»ДББҰ, 2012.

  2. Жексенбаева Ү.Б. «Балалардың дарындылығын диагностикалау», Алматы: «РАДиАЛ» баспасы , 2005ж.

  3. Жексенбаева Ү.Б. «Оқушылардың ғылыми-зерттеу жұмыстарын ұйымдастыру», Алматы: «РАДиАЛ» баспасы , 2005ж

  4. // Дарын. Ақпарат-әдістемелік жинақтары. –Астана, «дарын»РҒПО. 2003-2008жж.

  5. // Одареннный ребенок. Ғылыми-практикалық журнал. – Москва,2004-2008жж.



 

 





Конец формы



Идёт приём заявок на самые массовые международные олимпиады проекта "Инфоурок"

Для учителей мы подготовили самые привлекательные условия в русскоязычном интернете:

1. Бесплатные наградные документы с указанием данных образовательной Лицензии и Свидeтельства СМИ;
2. Призовой фонд 1.500.000 рублей для самых активных учителей;
3. До 100 рублей за одного ученика остаётся у учителя (при орг.взносе 150 рублей);
4. Бесплатные путёвки в Турцию (на двоих, всё включено) - розыгрыш среди активных учителей;
5. Бесплатная подписка на месяц на видеоуроки от "Инфоурок" - активным учителям;
6. Благодарность учителю будет выслана на адрес руководителя школы.

Подайте заявку на олимпиаду сейчас - https://infourok.ru/konkurs

Краткое описание документа:

В основе планирования работы с одаренными детьми и детьми с повышенной мотивацией к обучению лежит стратегия ускорения обучения одаренных детей через обогащение содержания образования. Вертикальное обогащение предполагает более быстрое продвижение к познавательным высшим уровням в области избранного предмета. Горизонтальное обогащение направлено на расширение изучаемой области знаний. Одаренный ребенок не продвигается быстрее, а получает дополнительный материал к традиционным курсам, большие возможности развития мышления и креативности, развивает умение работать самостоятельно.


Автор
Дата добавления 10.06.2015
Раздел Директору, завучу
Подраздел Другие методич. материалы
Номер материала 303730
Получить свидетельство о публикации

УЖЕ ЧЕРЕЗ 10 МИНУТ ВЫ МОЖЕТЕ ПОЛУЧИТЬ ДИПЛОМ

от проекта "Инфоурок" с указанием данных образовательной лицензии, что важно при прохождении аттестации.

Если Вы учитель или воспитатель, то можете прямо сейчас получить документ, подтверждающий Ваши профессиональные компетенции. Выдаваемые дипломы и сертификаты помогут Вам наполнить собственное портфолио и успешно пройти аттестацию.

Список всех тестов можно посмотреть тут - https://infourok.ru/tests

Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх