Инфоурок / Другое / Презентации / Кече Җирекле авылы һәм аның җирле сөйләш үзенчәлекләре

Кече Җирекле авылы һәм аның җирле сөйләш үзенчәлекләре



Московские документы для аттестации!

124 курса профессиональной переподготовки от 4 795 руб.
274 курса повышения квалификации от 1 225 руб.

Для выбора курса воспользуйтесь поиском на сайте KURSY.ORG


Вы получите официальный Диплом или Удостоверение установленного образца в соответствии с требованиями государства (образовательная Лицензия № 038767 выдана ООО "Столичный учебный центр" Департаментом образования города МОСКВА).

ДИПЛОМ от Столичного учебного центра: KURSY.ORG


библиотека
материалов
Кече Җирекле авылы һәм аның җирле сөйләш үзенчәлекләре Эшне башкарды: 11 нче...
Максат: - Кече Җирекле авылы турында күбрәк мәгълүмат туплау, туган телне җир...
Әй керәшен, карендәшем минем- Халкымның бер асыл бизәге. Синең көйне тыңлаган...
Кече Җирекле урамнары Яшеллек урамы Бәләкәй урам Яшьләр урамы Мәктәп урамы
Кушаматлар “Абрый” “Мәлкән” “Пидучый” “Сембер” “Мекетә” “Зәпкәй” “Кәргәлей” “...
Ел фасыллары белән бәйле йолалар, бәйрәмнәр, борынгы ышанулар Нардуган уеннар...
Фонетик үзгәрешләр 1. Аваз тәңгәллекләре ы – а, е – ә торгынчы - торганчы күр...
2. Рус теленнән кергән сүзләрдәге аваз тәңгәллекләре а - ә кәнсәләр – канцеля...
ф - п җапырак – яфрак, нәпес – нәфес, Пилип – Филип, Пикыла – Фекла й – җ йар...
3. Аваз өстәлү һәм аваз төшү күренешләре: итмей – илтми, барым/барымын – бар...
II. Лексик һәм этнолингвистик үзенчәлекләр. бистәр – сөлге, плисә – соскы, г...
Кеше исемнәре: Гөрей, Гриш, Гөргөрөй – Григорий Лизүк, Лизә – Лиза Микуш, Ми...
Кан кардәшләрне белдерә торган сүзләр: ак дәдәй – әти яки әнинең иң өлкән ир...
Телдә, музыкада, гамәли сәнгатьтә ата-бабаларыбызның борынгы гореф-гадәтләре...
Беренчедән, җирле сөйләшләрне, диалектны өйрәнеп, без татар халкының үткәнен...
Икенчедән, без – бердәм халык. Диннәребез төрле булса да, үзара дус, тату яш...
Өченчедән, без бер-беребезне күпме яхшырак белсәк, рухи байлыгыбыздан тулыра...
Китаплар
Игътибарыгыз өчен РӘХМӘТ!
22 1

Описание презентации по отдельным слайдам:

№ слайда 1 Кече Җирекле авылы һәм аның җирле сөйләш үзенчәлекләре Эшне башкарды: 11 нче
Описание слайда:

Кече Җирекле авылы һәм аның җирле сөйләш үзенчәлекләре Эшне башкарды: 11 нче сыйныф укучысы Гыйниятуллина А.Р. Фәнни җитәкче: татар теле һәм әдәбияты укытучысы Поликарпова Л.Н.

№ слайда 2
Описание слайда:

№ слайда 3 Максат: - Кече Җирекле авылы турында күбрәк мәгълүмат туплау, туган телне җир
Описание слайда:

Максат: - Кече Җирекле авылы турында күбрәк мәгълүмат туплау, туган телне җирле диалект шартларында өйрәнү. Бурычлар: - халкыбызның үткәне белән танышу, аны үзебездән соң килгән буынга җиткерү; - газиз туган телебезне саклап калу.

№ слайда 4
Описание слайда:

№ слайда 5 Әй керәшен, карендәшем минем- Халкымның бер асыл бизәге. Синең көйне тыңлаган
Описание слайда:

Әй керәшен, карендәшем минем- Халкымның бер асыл бизәге. Синең көйне тыңлаганнарның Гомерлеккә өзелә үзәге.

№ слайда 6 Кече Җирекле урамнары Яшеллек урамы Бәләкәй урам Яшьләр урамы Мәктәп урамы
Описание слайда:

Кече Җирекле урамнары Яшеллек урамы Бәләкәй урам Яшьләр урамы Мәктәп урамы

№ слайда 7 Кушаматлар “Абрый” “Мәлкән” “Пидучый” “Сембер” “Мекетә” “Зәпкәй” “Кәргәлей” “
Описание слайда:

Кушаматлар “Абрый” “Мәлкән” “Пидучый” “Сембер” “Мекетә” “Зәпкәй” “Кәргәлей” “Корбай” “Абалак” “Гәрәч” исем һәм фамилияләрдән килеп чыккан “Броде” “Җем-җем” “Чёпра” “Олы баш” “Пистәлит” “Чирай” “Акбаш” “Шыяп” “Җылакай” “Руслар” бер үк сүзне дөрес әйтмәүдән яки еш кабатлаудан, кешенең үз-үзен тотышына карап бирелгән

№ слайда 8 Ел фасыллары белән бәйле йолалар, бәйрәмнәр, борынгы ышанулар Нардуган уеннар
Описание слайда:

Ел фасыллары белән бәйле йолалар, бәйрәмнәр, борынгы ышанулар Нардуган уеннары, бәрмәнчек, тройсын, Питрау, раштуа, “йөзек салу”, Олы көн (пасха), Микулы, Покрау, Симән көн, Элҗин, май чабу һ.б. Христиан бәйрәмнәре итеп чиркәү календаре буенча уздырылса да, аларда динилек бөтенләй диярлек чагылмый, күбрәк борынгыдан килгән халык йолалары өстенлек алган. Күп кенә йолалар хәзер дә сакланып калган. Мәсәлән, симән көнне чебен күмү, элҗиндә кыяр ашау, уңышны җыеп алганнан соң җир өстенә ятып аунау (җиргә орынып аннан көч-куәт алу). Бәйрәмнәргә бәйле сынамышлар: Покрау үтте – кыш җитте. Покрауга кадәр кар төшсә, көз озын булыр. Питрау җитте – җәй бетте. Микулы җитми – җәй җитми. 30 мартта (Әләксей божы) чыпчык эчәрлек тә су булмаса, яз озак килер.

№ слайда 9 Фонетик үзгәрешләр 1. Аваз тәңгәллекләре ы – а, е – ә торгынчы - торганчы күр
Описание слайда:

Фонетик үзгәрешләр 1. Аваз тәңгәллекләре ы – а, е – ә торгынчы - торганчы күргенче – күргәнче о – у гумер – гомер суң – соң у – ы сымала – сумала

№ слайда 10 2. Рус теленнән кергән сүзләрдәге аваз тәңгәллекләре а - ә кәнсәләр – канцеля
Описание слайда:

2. Рус теленнән кергән сүзләрдәге аваз тәңгәллекләре а - ә кәнсәләр – канцелярия, әптик – аптека о – у тучны – точно, багун – вагон о – а сабранҗа – собрание, патнус – поднос о – (а) – ә карзина – кәрҗин – корзина е - и нифет – нефть, силсәwит – сельсовет.

№ слайда 11 ф - п җапырак – яфрак, нәпес – нәфес, Пилип – Филип, Пикыла – Фекла й – җ йар
Описание слайда:

ф - п җапырак – яфрак, нәпес – нәфес, Пилип – Филип, Пикыла – Фекла й – җ йарамый – җарамый, җугары – йугары, Җәкәү – Яков, Илҗә – Илья з – җ газета – гәҗит, корзина – кәрҗин, резина – эрҗин Фарингаль һ авазы әрбер –һәрбер, ичкем – һичкем, аwа – һава, өнәр – һөнәр т – к келәү итү – теләк итү, кискәре як – тискәре як л – н үренә – үрелә, җондоз – йолдыз

№ слайда 12 3. Аваз өстәлү һәм аваз төшү күренешләре: итмей – илтми, барым/барымын – бар
Описание слайда:

3. Аваз өстәлү һәм аваз төшү күренешләре: итмей – илтми, барым/барымын – барырмын, күрегә – күрергә 4. Ассимиляция һәм диссимиляция күренешләре: шугыша – сугыша, бачкыч – баскыч, җангыз – йалгыз (ялгыз), кыччак - кыз чак

№ слайда 13 II. Лексик һәм этнолингвистик үзенчәлекләр. бистәр – сөлге, плисә – соскы, г
Описание слайда:

II. Лексик һәм этнолингвистик үзенчәлекләр. бистәр – сөлге, плисә – соскы, гүлбәч – мич арты, күзикмәк – кыстыбый, кенәген – кичә, сырга – алка, , бәрмәнчек, оло көн – йола атамалары, печкәчәм – иренең сеңлесе, җанагай – иренең энесе, бийем – кайнана. Рус теленнән кергән алынмалар Пеләмә - племя, ышкап – шкаф,пыкырау – покров, питрау – петров, пуминка – поминка, тугарук – творог,

№ слайда 14 Кеше исемнәре: Гөрей, Гриш, Гөргөрөй – Григорий Лизүк, Лизә – Лиза Микуш, Ми
Описание слайда:

Кеше исемнәре: Гөрей, Гриш, Гөргөрөй – Григорий Лизүк, Лизә – Лиза Микуш, Микайла – Михаил Аннук, Аннуш – Анна Күчтә – Костя Үгәпей – Агафья Метрей – Дмитртий

№ слайда 15 Кан кардәшләрне белдерә торган сүзләр: ак дәдәй – әти яки әнинең иң өлкән ир
Описание слайда:

Кан кардәшләрне белдерә торган сүзләр: ак дәдәй – әти яки әнинең иң өлкән ир туганына эндәшү сүзе; ак түти – өлкән кыз туганга олылап эндәшү; дәү дәдәй (түтей) – өлкән ир (кыз) туганга эндәшү сүзе; җырак бабай – әнисенең әтисе; җырагәбей – әнисенең әнисе; җырак дәдәй ( түтей) – әнисенең абыйсы (апасы), энесе (сеңлесе); җанагай – иренең энесе; печкәчәм – иренең сеңлесе.

№ слайда 16 Телдә, музыкада, гамәли сәнгатьтә ата-бабаларыбызның борынгы гореф-гадәтләре
Описание слайда:

Телдә, музыкада, гамәли сәнгатьтә ата-бабаларыбызның борынгы гореф-гадәтләрен саклап калган өчен, без күп яктан керәшеннәр алдында бурычлы... М. Шәймиев

№ слайда 17 Беренчедән, җирле сөйләшләрне, диалектны өйрәнеп, без татар халкының үткәнен
Описание слайда:

Беренчедән, җирле сөйләшләрне, диалектны өйрәнеп, без татар халкының үткәнен, рухи хәзинәсен, язма истәлекләрен укый, алар турында күбрәк белә алабыз.

№ слайда 18 Икенчедән, без – бердәм халык. Диннәребез төрле булса да, үзара дус, тату яш
Описание слайда:

Икенчедән, без – бердәм халык. Диннәребез төрле булса да, үзара дус, тату яшибез. Безнең уртак бурычыбыз – борынгы бабаларыбыздан безгә изге мирас булып калган туган телебезне саклап калу.

№ слайда 19 Өченчедән, без бер-беребезне күпме яхшырак белсәк, рухи байлыгыбыздан тулыра
Описание слайда:

Өченчедән, без бер-беребезне күпме яхшырак белсәк, рухи байлыгыбыздан тулырак файдалана алсак, диннәребезне хөрмәт итсәк, уртак яшәешебез тагын да матуррак, тынычрак, киләчәгебез яктырак булыр.

№ слайда 20 Китаплар
Описание слайда:

Китаплар

№ слайда 21
Описание слайда:

№ слайда 22 Игътибарыгыз өчен РӘХМӘТ!
Описание слайда:

Игътибарыгыз өчен РӘХМӘТ!

Очень низкие цены на курсы переподготовки от Московского учебного центра для педагогов

Специально для учителей, воспитателей и других работников системы образования действуют 65% скидки при обучении на курсах профессиональной переподготовки.

После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца с присвоением квалификации (признаётся при прохождении аттестации по всей России).

Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: KURSY.ORG


Общая информация

Номер материала: ДВ-062503

Похожие материалы

Получите наградные документы сразу с 38 конкурсов за один орг.взнос: Подробнее ->>