1000

"Кенесары Қасымұлы көтерілісі" 8 сынып

Предпросмотр материала:

 

Ғ. Молдашев атындағы орта жалпы

 білім беретін мектебі.

 

 

 

 

 

 

 

Ашық сабақ

 

Тақырыбы:

1837-1847 жылдардағы Кенесары Қасымұлы бастаған ұлт - азаттық көтеріліс.

 

 

 

 

 

 

 

 

Оқытушы: Стамгазиев Н.Ә.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

БҚО облысы Казталов ауданының

Ғ.Молдашев атындағы ОЖББ

мектебінің тарих және география

пәндерінің мұғалімі

Стамғазиев Нурбек Алибекович

 

Сабақтың тақырыбы : Кенесары Қасымұлы бастаған 1837-1847 жылғы

ұлт-азаттық көтеріліс

Сабақтың мақсаты:

Білімділік:  «Білген сайын келеді біле бергім,біле беру емес пе тілегі елдің»-демекші туған елдің тарихын, Кенесары Қасымұлы бастаған көтерілісі жайлы жан-жақты мағұлмат беру және көтерілістің мақсатын, барысын, нәтижесі, тарихи маңызы жөнінде білім беру.

Тәрбиелік: «Туған жерді сүю парыз,сүю үшін тарихын білу парыз»-дегендей, өз отанының тарихына деген сүйіспеншілікке, Отанын қүрметтеуге тәрбиелеу.

Дамытушылық: Бұл көтерілістің аса маңыздылығы қазақтың үш жүзін және бүкіл қазақ даласын қамтыған ірі көтерілістердің бірі болғандығын және қазақ халқының тәуелсіздікке бағытталған көтерілістерінің бірі екендігін ұғындыра отырып осындай қиындықтармен келген «Тәуелсіздікті»баянды етуге осы ұрпақтың әрқайсысы міндетті екенін ұғындыру.

Сабақтың түрі: Түсіндірмелі сабақ

Сабақтың көрнекілігі: Интерактивті тақта,электронды оқулық,оқушының өзіндік   жұмыс парағы,карта.

Сабақтың әдісі: баяндау,сұрақ-жауап, тест.

Сабақтың барысы:

1. Ұйымдастыру бөлімі.

Оқушылармен амандасу, оқушылардың сабаққа қатысын тексеру.

2.Өткенді қайталау (тақтаға 10 сұрақ ашылады оқушылар жауап бергеннен кейін,төмендегі бағалау нормаларына қарап өзін-өзі бағалайды.)

Қазақстанда отаршылдық езгінің күшеюі(тақырыбы)

1.Жаңаелек шебі қашан құрылды?

2.Жоламан Тіленшіұлы бастаған көтеріліс қашан болды?

3.Жаңаелек шебін жасауда қазақтар қанша жерлерінен айырылды?

4.Патша үкіметі Ғұбайдулланы қайда,қандай қызметке тағайындады?

5.Қандай ережеге сай қазақтар тағыда 4млн десятина жерінен айырылыды?

6.1825ж жазалаушы экспедиция қай өзендердің бойындағы қазақтарды аяусыз қырып жойды?

7.Жаңаелек шебі құрылғанға дейін Елек өзені бойында қандай рулар көшіп-қонып жүрді?

8.Елек өзені бойында негізі қаланған бекініс-қорғандарды ата.

9.Саржан Қасымұлының жасағы қашан патша үкіметінің әскеріне ашық шабуылға шықты?

10.Жаңаелек шекара шебінің құрылысы қашан аяқталды?

Дұрыс жауаптар:

1.1810ж

2.1822-1825жж

3.600 мың десятина

4.Көкшетау округі,аға сұлтан

5.1835ж 8-наурыз «Орынбор губерниясының қырғыз (қазақ)даласы мен шекарасында жаңа шекара шебін құру туралы»

6.Бұлдырты.Шиелі,Тамды

7.тама,табын

8.Изобильная,Боранды,Жаңаелек,Линев,Көмірлі,Вятлянская,Бердянская

9.1826ж 31-қаңтар

10.1822ж

 

 

Бағалау

10,9- «5»

8,7,6-«4»

5,4- «3»

2,1- «2»

3. Жаңа материалдарды меңгеру

      Тақырып басталар алдында оқушыларға сұрақ қойылады:

1.     Миға шабуыл. (Еске түсірейік!)

Патша үкіметіне қарсы қандай көтерілістермен таныстық?

Міне сондай көтерілістердің бірі!

Сабақтың тақырыбы:

 1837-1847 жылдардағы Кенесары Қасымұлы бастаған ұлт-азаттық көтеріліс

 

Жоспар:

Біз бұл сабақта мынадай мәселелерді қарастырамыз:

1.Көтерілістің себептері,мақсаты және қозғаушы күштері.

2.Кенесары Қасымұлы- аса көрнектімемлекет қайраткері.

3.Көтерілістің басталуы.

4.Қазақ хандығының қалпына келтірілуі.

5.Ханның алым-салық және сауда саттық саясаты.

6.Қарулы күштердің құрылуы.

7.Патша үкіметінің жазалау әрекеттері.

8.Долгов және Герн бастаған елшіліктердің Кенесары ордасына келуі.

9.Кенесары Қасымұлының Қоқан хандығымен күресі.

10.Кенесары әскерлерінің Ұлы жүз аумағына қарай шегінуі.

11.Көтерілісшілердің Қырғызыстан аумағындағы қимылдары.

12.Кенесары Қасымұлы бастаған көтерілістің жеңілу себептері мен салдары. Көтерілістің тарихи маңызы.

 

1.Көтерілістің себептері,мақсаты және қозғаушы күштері.

 

                                                         Хандық биліктің жойылуы

 

                                                         Қазақтардан әскери бекіністер салу үшін

Көтерілістің себебі:                    жерлерін тартып алуы.

                                                       

                                                          Салықтың көбеюі, өз жерін өзі жалға алуы.

 

                                                          Казактардың қазақ ауылдарына жиі шабуыл 

                                                          жасауы

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Көтерілісшілердің мақсаты

 

 

 

 


жерлерін қайтару                     округтерді тарату                  салықтарды жою

 

 

Кенесарының мақсаты

 

 

 

Ресей құрамына кіріп үлгермеген қазақ жерлерін біріктіріп,

атасы Абылайдың кезіндегі қазақ хандығын қалпына келтіру.

 

Надпись: Қарапайым көшпелілерНадпись: Қозғаушы күштер

 

 

 


Надпись: Старшындар       

 

 

Надпись: Билер

 

 

Надпись: Батырлар

 

 

 

Надпись: Сұлтандар

 

 

 

                                       қазақтар                         орыстар  

  

Овал: Ұлттық құрамы                  башқұрт                                                                      өзбектер

 

 

 

 

 

 

                                қарақалпақтар                       түрікмендер

 

                 поляктар                                                                    т.б халықтар

 

 

 

 

 

 

Кенесары кім?

 

 

Абылай хан

 


Альджан       Тохта      Топыш (қалмақ)     Рыс     Сапай    Сайман (қарақалпақ)  

                                            

 

Қасым
 

Қамбар
 
 


                                                          

 

 

 Ағатай        Саржан        Көшек        Есенгелді        Кенесары        Бопай       Наурызбай

 
 
                                                                              

 

 


Тайшық      Жағыпар      Ахмет      Омар     Оспан    Әубәкір    Сыздық    Жәкей

                                                                

                                                                                                   

Көтерілістің барысы

 

Сұрақтардың жауабын тап.(оқулықпен жұмыс)

1.Көтерілісті тезірек бастаудың себебі неде?

2.Қоңырқұлжа Құдаймендіұлы деген кім?

3.Көкшетау округіндегі ауылдарға шабуыл жасаған кім?

4.Ақмола бекінісіне басып кіру

5.Патша үкіметі осы әрекеттерді шешу үшін қандай амалдар қолданды деп ойлайсыңдар?

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


Қазақ хандығының қалпына келтірілуі.

 


1841 жыл Кенесары Қасымұлы хан сайланды

 

 


Бір орталықтан басқарылатын мемлекет құрды

 

 


Оны ханның өзі басқарды.

 

Кеңесші орган құрамы

 

 


Батырлар            Билер             Сұлтандар              Жақын туыстары

 

 

 Шаруашылық  мәселелері                     Сот ісі                   Дипломатиялық жұмыстар

 

 


Салық жинау                                                                                      Әскери істер

 

 

       Бұйрықтардың орындалуын                   Мал жайылымдарының дұрыс бөлінуін

 

 

Қарулы күштердің құрылуы.(сөздердің мағнасын ашу өзіндік жұмыс)

-20 мың сарбаз

-Жүзбасылар

-Мыңбасылар

-Айырым

 

Патша үкіметінің жазалау әрекеттері

 

Мерзімі

Басты оқиғалар

1842 ж

Орынбор генерал – губернаторы Обручев әскер жіберді.

1842 ж

Сібірден Сотников әскері жіберілді. (Күнімжан)

 

1843 ж   27 маусым

Лебедевтің 300 казактан тұратын тобы жіберілді.

1843 жылы

қазақ ханына қарсы жорық ұйымдастыру жөнінде жарлық шығарылды.( Хан басына 3мың сом)

1844 ж   20-21 шілде

сұлтан Жантөреұлының әскері жеңілді. 44 сұлтан мерт болды.

1.Қазақ жеріндегі барлық патша бекіністерін жою.

2.Жазалаушы топтардың озбырлығына тыйым салу.

3.Салық жинауды тоқтату.
 

1.Кенесарыға басқа елдермен дипломатиялық байланыс жасауына тыйым салу.

2.Көтеріліске қатысқан қазақ руларына межелі жерде ғана көшіп-қонуға рұқсат ету.

3.Қазақтардың Ресей империясының азаматтары екендігі, сондықтан Кенесарыға олардан салық алуға тиым салу.

4.Қашқын орыс,татар,башқұрттарды ұстап Ресейге қайтару керектігі ескертілді.
 

Долгов пен

Герн елшілер
 

Долгов пен

Герн елшілер
 

Екі жақтың

талаптары
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


Кенесары Қасымұлының Қоқан хандығымен күресі

 

1.Кенесары Қасымұлы Қоқан хандығымен неге күресті?

 

1836 ж - бауыры Сержан сұлтанды

                                                          Өлтірді

1840 ж - әкесі Қасым төрені

 

Күрестің нәтижесінде

 

Мерзімі

Басты оқиғалар

1845 ж     қазан

Созақ, Жаңақорған, Жүлек бекіністерін алды.

1846 ж

Меркі  бекінісін алды.

 

 

                                                                                              

Көтерілісшілердің Қырғызыстан аумағындағы қимылдары.

 

Кенесарының Қырғыздарға арнаған үндеуі:

«Менің мұна келгенімінің мақсаты-сендермен жауласу емес,керісінше қазақтар мен қырғыздардың басын қосып күшейту, оларды қоқандықтардың қол астынан  құтқарып алу»

 

      Шыңғыс ұрпағына бағыну                              Абылай ханның қырғыз жеріне

Овал: Қырғыздар      дәстүрі жоқ                                                        жасаған жорықтарын ұмытқан жоқ

 

 

 

     Патша үкіметінің Сібір                                     Қоқан хандығының қолдауына

     әкімшілігінен қолдау тапты.                             сүйенді.

 

Кенесары Қасымұлы бастаған көтерілістің жеңілу себептері мен тарихи маңызы.

 

1.Кенесары қалай қаза тапты?

 

1847 ж  Бішкекке жақын жердегі Майтөбе деген жерде Кенесары хан жеңіліс тауып, тұтқынға түсіп 32 сұлтанмен бірге қырғыздардың қолынан қаза тапты.

№

Жеңілу себептері

№

Тарихи маңызы

1

Күш тең емес еді.

1

Үш жүзді қамтыған, аты Еуропаға мәлім болған тұңғыш көтеріліс.

2

Кенесары хан бірнеше бағытта соғысты.

2

Патша үкіметінің Орта Азияны отарлауын кешеуілдетті.

3

Қазақ халқының рулық-патриархалдық жіктелуі.

3

Халықтың ұлттық сана-сезімінің өскендігін дәлелдеді.

4

Ресей билеушілерінен жеңілдік алған сұлтандардың бір орталықтанған мемлекет құруға мүдделі болмауы.

4

Қазақ елінің ішкі қайшылықтарының Ресей саясатымен байланыстылығын көрсетті.

5

Кенесары ханның өзін қолдамаған ауылдарға озбырлық көрсетуі.

5

Хан билігі жойылғанның өзінде, Кенесары қазақ мемлекеттілігін қалпына келтіре алды.

Сабақты қорытындылау «сен - маған, мен – саған»

Әр топ бір біріне сабақта меңгерген білім мазмұнын пайдаланып сұрақтар қояды. Ескерту: сұрақтар қайталанбайды, берілген мерзімде неғұрлым нақты және көп сұрақтар қоя білген, дұрыс жауап бере білу керек.

Үй тапсырмасы:

1.Кенесары Қасымұлы жайлы зерттеушілердің қазіргі таңдағы зерттеулері жайлы мағұлматтар біліп келу.

2.Кенесары Қасымұлы газет-журналдардын қосымша деректер жинап келу.

3. Кенесары Қасымұлы туралы әдеби кітаптарды оқып келу.  

0%

"Кенесары Қасымұлы көтерілісі" 8 сынып

    DOCX

29.12.2015

1595

Файл будет скачан в формате:

    DOCX

Автор материала

Стамгазиев Нурбек Алибекович

Стамгазиев Нурбек Алибекович

Учитель

  • На сайте: 10 лет и 7 месяцев
  • Всего просмотров: 47602
  • Подписчики: 0
  • Всего материалов: 5
  • 47602
    просмотров
  • 5
    материалов
  • 0
    подписчиков

Настоящий материал опубликован пользователем Стамгазиев Нурбек Алибекович.
Инфоурок является информационным посредником. Всю ответственность за опубликованные материалы несут пользователи, загрузившие материал на сайт. Если Вы считаете, что материал нарушает авторские права либо по каким-то другим причинам должен быть удален с сайта, Вы можете на материал.

ИИ для создания материалов

Создавайте материалы с ИИ

Если готовые материалы не подошли — помогут нейросети

Конспекты, тесты, презентации, рабочие листы и другие материалы по ФГОС — под ваш урок, класс и цели занятия за пару минут.

Попробовать бесплатно

Выберите инструмент

~230

Нейросети могут ошибаться. Обязательно проверяйте ответы.

Курсы по теме

Перейти в каталог курсов

Мини-курсы по теме

Перейти в каталог мини-курсов

Найдите подходящий для Вас курс

Найдите подходящий для Вас курс

В каталоге 7 585 курсов по разным направлениям

Другие материалы

Вам будут интересны эти курсы: