Инфоурок / Химия / Другие методич. материалы / "Көміртек оксидтері " 9класс

"Көміртек оксидтері " 9класс

Такого ещё не было!
Скидка 70% на курсы повышения квалификации

Количество мест со скидкой ограничено!
Обучение проходит заочно прямо на сайте проекта "Инфоурок"

(Лицензия на осуществление образовательной деятельности № 5201 выдана ООО "Инфоурок" 20 мая 2016 г. бессрочно).


Список курсов, на которые распространяется скидка 70%:

Курсы повышения квалификации (144 часа, 1800 рублей):

Курсы повышения квалификации (108 часов, 1500 рублей):

Курсы повышения квалификации (72 часа, 1200 рублей):
библиотека
материалов

Сабақтың тақырыбы: Көміртек (ІІ) және көміртек (ІV) оксидтері

Сабақтың мақсаты:

- Оқушыларға көміртек (ІІ) және көміртек (ІV) оксидтері туралы түсінік беру

- Оқушыларды ұқыптылыққа, тәртіптілікке, ізденушілік қабілеттеріне үйрету

- Оқушыларға көміртек (ІІ) және көміртек (ІV) оксидтерін салыстыруды үйрету

Сабақтың түрі: ашық сабақ

Ұйымдастыру кезеңі




Мотивациялық ізденіс



Үй тапсырмасын тексеру
















Жаңа тақырыпты түсіндіру






































Сергіту сәті































































Бекіту кезеңі












Үй тапсырмасын беру

- Сәлеметсіздер ме!

- Отырыңдар

- Бүгін сабақта кім жоқ?

- Рахмет

Енді оқушылар бір-біріне жақсы сөздер айтып, сабағымызды жақсы көңіл-күйде бастайық.


- Ендеше, өткен сабақтағы «Көміртектің химиялық қасиеттері» тақырыбы бойынша нені меңгергендерінді тексерейік


Көміртек екі түрлі оксид түзеді, олар көміртек (ІІ) оксиді немесе көміртек монооксиді СО және көміртек (ІV) оксиді немесе көміртек диоксиді СО2 .

Көміртек (ІІ) оксиді СО-жанғыш газ, кәдімгі жағдайда химиялық салғырт, ал қыздырғанда күшті тотықсыздандырғыш болады.
Алынуы. Бос күйдегі көмірді немесе оның қосылыстарын (кокс, таскөмір, бензин) 1000°С температурада жаққанда, оттек жеткіліксіз болған кезде көміртек монооксиді түзіледі:
2С+О
2 =2СО
Автомобиль қозғалтқышы жұмыс істегенде (бензин жанғанда) және пеште қатты отын жаққанда, пештің тартуы нашар болып, ауа жеткіліксіз болғанда, түтінмен бірге СО газы да шығады. Ол темекі түтінінде де болады.
Өнеркәсіпте, мысалы, домна пешінде жоғары температурада қызған кокстен әуелі СО
2 газы пайда болады , одан оттек жетіспеген жағдайда көміртек монооксиді СО түзіледі:
С+СО
2 = 2СО
Тапсырма:
Металлургияда көміртек (ІІ) оксиді домна пешінде темір (ІІІ) оксидін тотықсыздандыру үшін қолданылады. Реакция теңдеуін жазыңдар:
Физикалық қасиеттері.
Көміртек (ІІ) оксиді түссіз, иіссіз, дәмсіз, ауадан сәл жеңіл, улы газ, суда нашар ериді, қайнау температурасы өте төмен -192°С

Физиологиялық әсері. Көміртек моноксиді СО газын “иіс газы” деп те атайды. Оның ауада 0,2% болуы өмірге қауіпті. Тұрмыста көміртек (ІІ) ооксидімен уланғанда “иіс тиді” дейді, “иіс газы” деп атау осыдан шыққан. Оның улы болу себебі, СО- мен тыныс алғанда, қандағы гемоглабинмен оттекке қарағанда СО газы берік байланыс түзіп, оттектің организмге келуін қиындатады. Иіс газымен уланған адамда қанының түсі ашық қызыл болады, басы ауырып, есінен танып қалады . Ондай жағдайда адамды тез арада таза ауаға шығарып, алғашқы көрсету қажет.

Химиялық қасиеттері.

Көміртек (ІІ) оксиді ауада көп жылу бөле отырып жанады:

2СО+О2 =2СО2 +577кДж

Осы қасиетіне қарай көміртек монооксиді СО газ тектес отын ретінде пайдаланады.

Көміртек монооксиді СО жоғары температурада металл оксидтерін тотықсыздандырып, бос металды бөліп шығарады:

СО+СuО=Сu+СО2

Көміртек монооксилі сумен, сілтімен және қышқыл ерітінділерімен әрекеттеспейді, сондықтан тұз түзбейтін оксидтерге жатады.

Тапсырма:
Химиялық реакция теңдеуін шығарыңдар:
2СО+...=...+...
Біреулерін адам, екіншісі айна болады. Адам жасаған іс-әрекетті айна қайталайды.

1.Шашын ұстау

2.Қолын ұстау

3.Бір сөз айту

4. Бетін сипау

5. 2 қолын көтеру


Көміртек (ІV) оксиді.
Молекулалық формуласы СО
2. Молекуласы сызықтық құрылысты болып келеді:
О=С=О
Көміртек (ІV) оксидінің алынуы.
Лабораторияда мәрмәрға сұйытылған тұз қышқылымен әсер етіп, көміртек диоксидін алуға болады:
СаСО
3 + 2НСl=CaCl2 + H2O + CO2
Өнеркәсіпте (ІV) әктасты термиялық жолмен қыздырып алады:
СаСО
3 = СаО + СО2
Физикалық қасиеттері. Көміртек диоксиді иіссіз, түссіз, ауадан 1,5 есе ауыр газ .

Оhello_html_71601df2.gifhello_html_m34bebf1f.gifл жанбайды және басқа заттардың жануын қолдамайды. Осы қасиетіне сәйкес өрт сөндіруге қолданылады. Атмосфералық қысымда СО2 газы -78°С-та қайнайды.
Физиологиялық әсері.
Көмірқышқыл газы ауада 0,03%-тен (көлемі бойынша) артпайды, адам дем шығарғанда, ауамен қоса 4%-ке дейін СО2 бөліп шығарады. Құрамында 10% көмірқышқылы бар бөлмеде адам есінен танады. Сол себепті адам көп жиналған бөлмені әлсін-әлсін желдетіп отыруы керек.
Химиялық қасиеттері.
Көміртек диоксиді барлық қышқылдық оксидтер тәрізді аздап сумен әрекеттесіп, СО
2 · H2O гидрат түзеді, содан ссоң әлсіз қышқылына айналады. Суда еріген СО2 –нің 1%-і ғана қышқыл түзеді:
H
2O + СО2 H2СО3
Судағы ерітіндісінде қышқыл өте тұрақсыз болғандықтан, көміртек диоксиді мен суға ыдырап кетеді:
H
2СО3 H2O + СО2

Көміртек диоксиді СО2 негіздік оксидтермен әрекеттесіп , тұз түзеді:
СО
2 + СаО = СаСО3
Кальций гидроксидінің мөлдір ерітіндісіне СО2 газын жіберсе, ақ түсті тұнба-кальций карбонаты СаСО3 пайда болады:
СО
2 + Са(ОН) 2 = СаСО3 + H2O
Тапсырма:
Реакция теңдеуін шығарыңдар:
КОН +... ... +...
Тапсырма:
Көміртек (ІІ) және (ІV) оксидтері төменгі заттардың қайсысымен әрекеттеседі. Кестені толтырып, реакция теңдеуін жазыңдар.



Қолданылуы:

hello_html_m667baa49.gif

Сhello_html_1580adf2.gifhello_html_277eea5e.gifhello_html_67dda610.gifО2

hello_html_6fe81d45.gif

hello_html_m2717a1d0.gifhello_html_m281f5939.gif

hello_html_m763e875.gifhello_html_m763e875.gif



Жауаптарына сай оқушыларды бағалау


7-есеп шығару




- Сәлемдесу





Бір-біріне жақсы сөздер айту

Сұрақтарға жауап беріп, үйге берілген есепті тексерту және тақырыпты мазмұндау















Жаңа тақырыпты тыңдау



















Қысқаша дәптерге конспектілеу











































































Тапсырманы орындау. Түсінбеген жерлері болса, сұрау






























Берілген үй тапсырмасын күнделіктеріне жазып алу






Қызылқақ жалпы орта білім беру мектебі

















hello_html_m100097c8.gif


hello_html_m7f7d204.gif















Биология және химия пәнінің мұғалімі: Сергазинова М.К.



2011-2012 оқу жылы


Самые низкие цены на курсы переподготовки

Специально для учителей, воспитателей и других работников системы образования действуют 50% скидки при обучении на курсах профессиональной переподготовки.

После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца с присвоением квалификации (признаётся при прохождении аттестации по всей России).

Обучение проходит заочно прямо на сайте проекта "Инфоурок", но в дипломе форма обучения не указывается.

Начало обучения ближайшей группы: 25 октября. Оплата возможна в беспроцентную рассрочку (10% в начале обучения и 90% в конце обучения)!

Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: https://infourok.ru

Общая информация

Номер материала: ДБ-011053

Похожие материалы