Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Свидетельство о публикации

Автоматическая выдача свидетельства о публикации в официальном СМИ сразу после добавления материала на сайт - Бесплатно

Добавить свой материал

За каждый опубликованный материал Вы получите бесплатное свидетельство о публикации от проекта «Инфоурок»

(Свидетельство о регистрации СМИ: Эл №ФС77-60625 от 20.01.2015)

Инфоурок / Другое / Конспекты / Конпек урока в 11 классе "Табили муреккеп джумлелер"
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 28 июня.

Подать заявку на курс
  • Другое

Конпек урока в 11 классе "Табили муреккеп джумлелер"

библиотека
материалов

____________КЪЫРЫМТАТАР ТИЛИ № ___ 11 СЫНЫФ

ДЕРС МЕВЗУСЫ: Нутукъ инкишафы. Аудирлев дерси. "Айдын геджеде"(романдан парча)

ДЕРСНИНЪ МАКЪСАДЫ: талебелернинъ окъув къабилиетлерини,________________________________

____________________________________________________________________

____________________________________________________________________

____________________________________________________________________

____________________________________________________________________

ДЕРСНИНЪ КЕТИШАТЫ

__________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________


Шимди Къырымда эали чокъ, дейлер. Чешит миллетлер. Эписи озьлерини ерли халкъ эсап этелер. Байдар вадийсинде бизимкилери ёкъ. Оларгъа анда бармагьа рухсет ёкъ. Не ичюн, аджеба? Мавиле бунынъ себебини бильмей.

Бельки, тертип шимдилик ойледир? Чюнки вазиет денъишип тура. Бугунь бойле, ярын ойле...

Козьлери огюнде чокъ йыллар эвельси бир сыныфта берабер окъугъан аркъадашлары, онъа маъзун алда бакъып тургъан Рустем асыл олды. Юреги чапаланып алды. Шимди Рустемни корьсе, таныр экенми? Я о Мавилени?

Рустем шимди Къырымда яшай. Амма къайсы ерде экенини Мавиле бильмей. Онынъ худжур бакъышлары бар эди. Мавилени корьгенде, череси бирден къуванч иле йылтырай, юрегинде не олса, эписини айтаджакъ, тёкеджек адам киби джоша, сонъра маъзунлене. Бу вакъытта юрек сырлары теренлешелер. Башы ашагьы саркъа. Мавиле оны сонъки кере шу алында корьген эди...

Мавиле секизинджи сыныфны битирмек узьре. Сонъки «ана тили» имтианындан гъает хошнут чере иле чыкъты. Онынъ этрафында топлангьан талебелерге сагь элининъ беш пармагъыны ачып косьтерди. Козьлерини юмып, теренден нефес алды. Сонъра озюни тышкъа атты. О имтианларгъа даима биринджи олып кире, биринджи чыкъа. Бу, эльбетте, ялынъыз озь кучюне зияде ишангъаны ичюн дегиль! Имтиандан ким къоркъмай?! Адети ойле. Къапы тюбюнде эеджанланып отурмагъа севмей. Отургъанларны корьгенде даянамай.

Мектепнинъ кениш азбарына чыкъкъанынен кимсеге къулакъ асмай, къаршыдаки чешмеге чапты. Анда эллерини-бетини ювды, салкъынланды. Онъа бирден чешменинъ янашасында кимдир бакъып тургъан киби корюнди. О якъкъа бакъты. Козьлери Рустемнинъ шенъ назарынен токъуштылар. Йигитнинъ янакълары алландылар. Мавиле озюнинъки де ойле олгъаныны дуйды. Бетини даа деми чешмеде салкъын сувнен ювгъанына бакъмадан, янакъларына бибер сюрткен киби янмакъта эдилер.

Рустем, Мавиленинъ агьасы Джафернинъ якъын досту. Бир-бирлерини эки- учь йылдан берли яхшы билелер. Балаларнен топлашып дагъгьа фындыкъ, бик фындыгъы, ахлап, аджджы алма джыймагъа баргъанда, Джафер даима достларынынъ янында ола эди. Джафернен экиси терекке чыкъып, ахлап къакъалар. Мавиле исе ашагъыда, олар къакъкъан ахлапларны джыя. Патырдап тёкюлеяткъан ахлаплар онынъ башына, аркъасына уралар. Ахлапларнынъ патырдысына къызнынъ шакъылдысы къошула. Бойле вакъытларда Рустемнен экисининъ козьлери тесадюфен бири-бирине расткеле. Экиси де кулюмсирей ве кене озь ишлеринен мешгьуль олалар. Бир кунь олар кене дагьда къызылчыкъ джыйгьанда, Джафернинъ узакълашып, къайдадыр ёкъ олып кеткенини дуйгъан Рустем, чапып Мавиленинъ янына кельди. Сыкъ-сыкъ нефес алып, онынъ козьлерине тикилип бакъты. Дудакълары къыбырданды, бир шейлер айтмакъ истеди... Бу вакъытта бираз авлакътан Джафер оларны чагьырып сызгьыргъаны эшитильди. Экиси де бирден абдырадылар, сонъра бири-бирине бакъып, кулюштилер. Сепетчиклерини алып, Джаферге таба чапып кеттилер.

Юкъары сыныфларнынъ талебелери, биология оджапчесининъ тешеббюсинен чечек джыймакъ ичюн дагъдаки аланлыкъкъа бардылар. Джафернинъ насылдыр иши бар эди, шу себептен о эвде къалды. Рустем эп Мавиленинъ янында доланды. Чокъ ерлерде талебелер тик дагъгъа тырмаштылар. Огъланлар, къызларгъа ярдым эттилер. Рустем ничюндир Мавилеге ярдым этмеди, чекинди, кенарда айланып юрди. Бундан файдалангъан эки огьлан дагъ ёлу боюнджа къызнынъ янындан кетмедилер. Де бири ярдым этти, де дигери. Рустем оларгъа тосат-тосат тикленип бакъа, лякин бир шей айтып оламай. Тарсыкъа, ачувлана, къызара, лякин индемей юре. Ниает, уйлеге якъын олар кениш аланлыкъкъа чыкътылар. Орталыкъ бем-беяз, сагъгъа-солгьа — къайда бакъсанъ, пападие. Мавы кок ве беяз аланлыкъ. Гуя бутюн дюнья беяз чаршафкъа бурюнген. Чокъ кечмеден къызларнынъ башында чемберлер пейда олды Мавиленинъ башында бир шей ёкъ. Кестане ренкли сачлары дагьыныкь. Элинде эки-учь дане, саплары узун этип къопарылгъан, пападие ве башкъа чечеклер. Демики йигитлер онъа чембер япып бердилер, къыз алмады. Козь къыясындан Рустемге бакъты. Янына учь къыз кельди. Мавилеге бир шейлер айтып, кулюштилер. Огъланлар азачыкъ кенаргьа чекильдилер. Рустем бир къараргьа кельген киби олды. Беш-алты пападие алды, кимсеге бакъмай догъру Мавиленинъ янына барды.

Аудирлев суаллери

1. Мавиле къачынджы сыныфны битирмек узьре?

а) единджи; б) секизинджи; в) докъузынджы.

2. О имтиандан насыл баа алды?

а) учь; б) дёрт; в) беш.

3. Имтиангъа Мавиле къачынджы олып кире эди?

а) биринджи; б) бешинджи; в) энь сонъунд.а

4 Имтианны тапшыргъан сонъ не ерге чапты?

а )эвге; б) азбаргъа; в) достларына.

5. Чешме башында кимни корьди?

а) Русланны; б) Рустемни; в ) Расимни.

6. Джафер Мавиленинъ

а) агъасы; б) досты; в) танышы

7. Балалар топлашып не ерге бармагьа севелер?

а) денъизге; б) ормангьа; в) агъгъа.

8. Юкъары сыныф талебелери кимнен берабер дагъгъа кеттилер?

а) достларнен; б) биология оджанен; в) ана-бабаларнен.

9. Балалар не ерге тырмаштылар?

а) терекке, б) къаягьа; в) тик дагъгъа.

10. Мавилеге тырмашмагьа ким ярдым этти?

а) Рустем; б) эки огьлан; в) къызлар.

11. Кениш аланлыкъкъа чыкъкъанда олар не корьдилер?

а) тереклер; б) денъиз; в) пападиелер.

12. Рустем Мавиленинъ янына барып къач дане пападие багъышлады?

а) он-он бир; б) беш; в) беш-алты.

БААЛАВ.__________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________

ЭВ ВАЗИФЕСИ:____________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________










Подайте заявку сейчас на любой интересующий Вас курс переподготовки, чтобы получить диплом со скидкой 50% уже осенью 2017 года.


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Краткое описание документа:

ДЕРС МАКЪСАДЫ: талебелернинъ бильгилерини арттырмакъ, нутукъ медениетлерини зенгинлештирмек, ана тилине севги дуйгъуларыны арттырмакъ.

ДЕРСНИНЪ ДОНАТЫЛУВУ: дерслик, даркъатма васталар.

ДЕРСНИНЪ КЕТИШАТЫ

IТешкелий къысым. Селямлашув. Нутукъ дакъикъасы.(баарь акъкъында къыскъа субет).

II. Эв вазифесининъ тешкерюви. Фронталь суаль-джевап.

  • ü Чыкъышкъа азырланмакъ ве чыкъышта булунмакънынъ къач усулы бар?(4)
  • ü Топлашувда чыкъышкъа азырланувы тертиби акъкъында не билесинъиз?(Чыкъышнынъ эсасы-план.
  • ü Малюматны план боюнджа тизмек керек.)
  • ü Чыкъышта булунгъан инсан озь фикирлерини тарифлемек, изаламакъ, мисаллер узеринде исбатламакъ керек.
  • ü
  • III.БИЛЬГИЛЕРИНЪИЗНИ ТЕКРАРЛАНЪЫЗ
  • Меселя:
  • 1.Кимерде ойле ола ки, ят адамнен якъын достунъ киби ачыкъ лакъырды эте билесинъ.(Тарз-арекет табили муреккеп джумлелер ки, гуя, санки,ддерсинъ багълайыджыларнен багъланып келирлер).
  • 2. Авджы не къадар из бильсе, тильки о къадар ёл билир.(Микъдар-дередже табили муреккеп джумлелер не дереджеде? не къадар? суаллерине джевап бере.)
  • IV.Янъы мевзу боюнджа чалышув. (анълатма)
  • Ер табили муреккеп джумлелер иш-арекетнинъ олгъан, оладжакъ ерини бильдирелер. Таби джумле баш джумледен чыкъкъан ен ерде? къайда? киби суаллерине джевап бере. Багълайыдылар вазифесинде шарт фиилининъ -са, -се ялгъамалары къулланыла.
  • Меселя:
  • Къаерге баш урса, анда онъа ишанчсызлыкъ бильдирдилер.
  • V. Табили мурекеп джумлелернинъ синтактик талиль тертиби.
  • 1. Джумленинъ къысымларыны къайд этип, баш ве таби джумлелерни бельгилемек.
  • 2. Баш ве таби джумле арасындаки багъ васталарыны косьтермек.
  • 3. Баш джумледен таби джумлеге суаль къойып, муреккеп джумленинъ мана джеэттен чешитини къайд этмек.
  • 4. Токътав ишаретлерининъ къоюлувыны изаламакъ.
  • 5. Табили муреккеп джумленинъ тешкиль эткен эр бир къысымны ( баш ве таби) адий джумле киби талиль этмек.
  • VI.180-инджи иш Берильген схемалар боюнджа бир къач керилеме муреккеп джумлелерни уйдурып язынъыз.
  • 1. ( )-се биле, [ ]
  • 2. [ ], амма, ( ).
  • 3. ( )-мадан, [ ].
  • 4. ( )-сонъ биле, [ ].
  • VII. 127-мешгъ. 105 саифе. Э.Акъмоллаев.
  • 1. Къаернинъ- о ернинъ. 2.Къайда-анда. 3.Къайсы- анда
  • VIII. Мевзуны умумийлештирюв. талебелер вазифе иле чалышмалылар.
  • НЕ ЯКЪКЪ- о якъкъа
  • НЕ ЕРГЕ - о ерге
  • НЕ ЕРИНЪ - шу ерде
  • IX.Эв вазифеси: 186-нджы иш. 131 с.( анълатмакъ)
  • X.Баалав
Автор
Дата добавления 24.04.2015
Раздел Другое
Подраздел Конспекты
Просмотров375
Номер материала 253249
Получить свидетельство о публикации
Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх