Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Другое / Конспекты / Конспект урока по башкирскому языку на тему "Лексика"
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 26 апреля.

Подать заявку на курс
  • Другое

Конспект урока по башкирскому языку на тему "Лексика"

библиотека
материалов

Тема: ЛЕКСИКА. ЛЕКСИКА ТУРАҺЫНДА ТӨШӨНСӘ,

ҺҮҘҘЕҢ МӘҒӘНӘҺЕ

(Компьютер технологияһы ҡулланыу)

Маҡсат: Укыусыларға лексика тураһында төшөнсә биреү, һүҙҙең лексик һәм грамматик мәғәнәһе тураһында аңлатыу, һүҙлектәр менән эшләргә өйрәтеү. Бер мәғәнәле, күп мәғәнәле һүҙҙәр, синонимдар, антонимдар тураһында дөйөм төшөнсә биреү. Уҡыусыларҙың һүҙлек байлығын арттырыу.

Йыһазландырыу:

плакаттар, һүҙлектәр, «Башҡорт халыҡ ижады» китабының Ш томы (мәҡәлдәр), мультимедиа проекторы, индивидуаль эш әсән карточкалар, компьютер, уҡыусылар төшөргән һүрәттәр (туп, май, бит).

Дәреслек: Псәнчин В.Ш., Псәнчин Ю.В. Әсә теле: Урта мәктәптең 5-се класы әсән дәреслек. - 5-се баҫма. - Өфө: Китап, 2007. - 232 бит.

Дәрес барышы

I. Шиғриәт минуты.

Уҡыусылар һүҙ тураһында әҙерләп килгән шиғырҙарын уҡый. Исемен, унда нимә тураһында һүҙ барыуын, был шиғыр ниндәй хис-тойғолар тыуҙырыуы тураһында әйтәләр.

П. Яңы тема.

1. Уйын-ярыш (интерактив таҡтала эшләнә).

Атаһы эшкә киткәндә улы йоҡлап ҡалған, шуға ла өҫтәлгә бер яҙыу ҡалдырған. Бына ул яҙыу, һеҙ ҙә уҡып ҡарағыҙ. .Ә.Ө..ӨИ..Ә, у.ы.! (Хәйерле иртә, улым!)

2. Әңгәмә.

  • Малайҙың кәйефе ниндәй буласаҡ?

  • Ни әсән? (һүҙҙең тылсым көсө).

3. Укытыусы һүҙе.

1. һүҙ - телмәрҙең нигеҙ ташы. Шунлыҡтан уны телдең төҙөү материалы тип әйтәләр. Телдә һүҙҙәр бик күп, улар төрлө-төрлө,

һәр һүҙ нимә лә булһа аңлата, йәғни уның лексик мәғәнәһе була (аңлатмаль! һүҙлектән йәки компьютер электрон һүҙлегенән миҫал уҡыу).


  1. Телдәге бөтә һүҙҙәр телдең байлығын йәки лексик составын тәшкил итә.

  2. Һүҙҙәрҙең мәғәнәләрен һүҙлектәрҙә аңлаталар (һүҙлектәрҙе күрһәтеү).

  3. Бер генә мәғәнәлә йөрөгән һүҙҙәр бер мәғәнәле була.

  4. Кайһы бер һүҙҙәр күп мәғәнәле була.

  5. Мәғәнәләре менән бер төрлө йәки бер-береһенә бик яҡын һүҙҙәр синонимдар була.

  6. "Капма-каршы мәғәнәле һүҙҙәр антонимдар тип йөрөтөлә.

8. Тура һәм күсмә мәғәнәле һүҙҙәр була.
Ш. Нығытыу.

  1. 167-се күнегеү (телдән).

  2. һүҙ тураһында проектор аша экранда бирелгән мәҡәлдәрҙе уҡып,


  1. мәғәнәһен аңлатырға (Башҡорт халыҡ ижады. 339-346-сы биттәр).

Белгәнгә бер һүҙ етә.

Берҙе һөйләгәндә биште уйла.

Дөрөҫ һүҙгә яуап юҡ.

һүҙ күрке - мәҡәл.

Йылы Һүҙ таш иретер.

Әйткән һүҙ – аткан уҡ.

Иүп бел, аҙ һөйлә.

Күп һүҙ - юҡ һүҙ, аҙ һүҙ ~ аҡ һүҙ.

З, һүҙҙәрҙең лексик һәм грамматик мәғәнәһе (электрон һүҙлектән бер нисә һүҙҙең мәғәнәһен табыу).

А т - дүрт аяҡлы, ялы булған, менеп һәм егеп хужалыҡ эштәрендә файҙаланылыусы йорт хайуаны. Был - һүҙҙең лексик мәғәнәһе. Грамматик мәғәнәһе - исем, берлектә, уртаҡлыҡ исем.

4. Ял минуттары.

Эште ҡуйып бер аҙға

Уҙғарабыҙ хәрәкәт.

Боронғолар әйткәндәр:

«Хәрәкәттә - бәрәкәт»,

Булырбыҙ һау-сәләмәт.


Күңелдәрҙе күтәрә Күнекмәләр, уйындар Шартлағанда бармаҡтар, Яҙылғанда быуындар,,.. Бер, ике, өс... Бер, ике, өс... Беләктәргә, йөрәктәргә Инһен көс!

5. Этимология буйынса күҙәтеү (проектор аша экранда күрһәтелә)

Батыр - дөйөм төрки сығанаҡлы башҡорт һүҙе. Татар, ҡаҙаҡ, нуғай, ҡарағалпаҡ, үзбәк, ҡырым-татар, ҡумыҡ, балҡар телдәрендә батыр, алтайса маатыр, уйғырса патыр, сыуашса падыр һ.б. Батыр һүҙе баһадыр, баһатыр, бағатур һүҙҙәренән үҫешкән.

Мәғәнәһе: ҡаһарман, ҡыйыу, көслө, ҡурҡыуһыҙ, ғәйрәтле.

  1. Йомаҡтар буйынса 170-се күнегеү (яҙып).

  2. "Йыл миҙгелдәре" темаһына «Йомаҡ ҡойоу» уйыны.


  1. Бабайым килә һағынып, Аҡ толобон ябынып (ҡыш).

  2. Аҡ юрғанын ташлай, һыртын күрһәтә башлай (яҙ).

  3. Үҙе илай, үҙе һыйлай (көҙ).

  4. Дүрт ҡоҙағый йүгерәләр, Бер-береһен уҙа алмайҙар (йыл миҙгелдәре).

о „и.-и—.. ■ фӘТТәрҙә НИМӘ ТӨШӨрӨЛГӘН? (туп, 6ИТ,



hello_html_m6eb9bdb1.jpg













9. һүҙҙең күп мәғәнәлелегенә уймаҡ хикәйәләр төҙөү:

баш (яҙ башы, ай башы, һүҙ башы, тау башы);

төш (кеше теше, бысҡы теше);

ҡолаҡ (кәзә ҡолағы, самауыр ҡолағы, ҡаҙан ҡолағы);

итәк (күлдәк итәге, тау итәге).

10.175-се күнегеү.

11.Терлө һүҙҙәр менән әйт (синонимдарҙы табыу).
матур бөгөлөү ваҡлау
һылыу эйелеү бүлеү
гүзәл һығылыу турау
сибәр иңкәйеү онтау

12. «Ҡайһы артыҡ - ал һин тартып» уйыны (индивидуаль эш).

  1. Егәрле, уңған, булдыҡлы, йүнһеҙ.

  2. һөйкөмлө, яғымлы, мөләйем, һөйкөмһөҙ.

  3. Батыр, ҡыйыу, йөрәкле, ҡурҡаҡ,

13. Таҡтала күрһәтелгән һөйләмдәрҙән синонимдарҙы табырға,
һөйләмдәрҙе үҙегеҙсә төҙөп ҡарағыҙ.

һалҡын һәм һыуыҡ ҡыш етте. Йәйге көндәрҙә эҫе һәм ҡыҙыу була.

14. Антонимдарҙы табыу (2 команда ярыша).

Аҡ - ҡара, эҫе - һыуыҡ, йәш - ҡарт, көн - тән, кисә - бөгөн, яҡшы

- насар.

15. Омонимдар. Шиғырҙар (викторина). 111-се бит «Уйнат, уйлат

баланы!» китабынан.

IV. Йомғаҡлау.


Тест һорауҙарына яуап биреү (компьютерҙа).

  1. Телмәрҙең нигеҙ ташын тап. а) таш б)ағас в) һүҙ.

  2. Телдең төҙөү материалын күрһәт.

а) балсыҡ б)һүҙ в) кирбес

3. Телдәге бөйөк нәмәне әйт.

а) тел

б) аңҡау



Автор
Дата добавления 06.05.2016
Раздел Другое
Подраздел Конспекты
Просмотров374
Номер материала ДБ-069473
Получить свидетельство о публикации

"Инфоурок" приглашает всех педагогов и детей к участию в самой массовой интернет-олимпиаде «Весна 2017» с рекордно низкой оплатой за одного ученика - всего 45 рублей

В олимпиадах "Инфоурок" лучшие условия для учителей и учеников:

1. невероятно низкий размер орг.взноса — всего 58 рублей, из которых 13 рублей остаётся учителю на компенсацию расходов;
2. подходящие по сложности для большинства учеников задания;
3. призовой фонд 1.000.000 рублей для самых активных учителей;
4. официальные наградные документы для учителей бесплатно(от организатора - ООО "Инфоурок" - имеющего образовательную лицензию и свидетельство СМИ) - при участии от 10 учеников
5. бесплатный доступ ко всем видеоурокам проекта "Инфоурок";
6. легко подать заявку, не нужно отправлять ответы в бумажном виде;
7. родителям всех учеников - благодарственные письма от «Инфоурок».
и многое другое...

Подайте заявку сейчас - https://infourok.ru/konkurs


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ


Идёт приём заявок на международный конкурс по математике "Весенний марафон" для учеников 1-11 классов и дошкольников

Уникальность конкурса в преимуществах для учителей и учеников:

1. Задания подходят для учеников с любым уровнем знаний;
2. Бесплатные наградные документы для учителей;
3. Невероятно низкий орг.взнос - всего 38 рублей;
4. Публикация рейтинга классов по итогам конкурса;
и многое другое...

Подайте заявку сейчас - https://urokimatematiki.ru

Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх