1156725
столько раз учителя, ученики и родители
посетили сайт «Инфоурок»
за прошедшие 24 часа
+Добавить материал
и получить бесплатное
свидетельство о публикации
в СМИ №ФС77-60625 от 20.01.2015
Дистанционные курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации для педагогов

Дистанционные курсы для педагогов - курсы профессиональной переподготовки от 5.520 руб.;
- курсы повышения квалификации от 1.200 руб.
Престижные документы для аттестации

ВЫБРАТЬ КУРС СО СКИДКОЙ ДО 70%

ВНИМАНИЕ: Скидка действует ТОЛЬКО сейчас!

(Лицензия на осуществление образовательной деятельности № 5201 выдана ООО "Инфоурок")

ИнфоурокДругоеКонспектыКонспект «Жауынгер ақын - Махамбет»

Конспект «Жауынгер ақын - Махамбет»

библиотека
материалов
Скачать материал целиком можно бесплатно по ссылке внизу страницы.

Атырау облысы

Құрманғазы ауданы

Абай атындағы жалпы орта мектебі

Молдағалиева Гулжазира

Жұмажанқызы


Мектеп кітапханашысы


«Жауынгер ақын - Махамбет»

(Әдеби - жыр кеші)

Кештің мақсаты: Жас ұрпақтың бойындағы патриоттық сезімін ояту. Жауынгер ақын Махамбеттің Отаны туған елі, туған жері үшін жасаған ерліктерін тәуелсіз ел ұрпақтарына таныстырып, оларға терең мағлұмат беру. Махамбеттің өлеңдерін оқыту.

Кештің жоспары:

1. Кешті жүргізушінің сөзі.

Мұнда ақынның өмірбаяны мен ерлік жолдары туралы баяндалады.

2 «Махамбет - ерен ерлік өнегесі» тақырыбында шығарылған кітап

көрмесіне шолу.

3. Махамбет жырларын мәнерлеп оқу.

4. Қортынды.

Жүргізуші:Әр елдің, келген ұлттың тарихында өздері үкілеп, өбектеп өтер ұл-қыздары болады. Сондай ұлы перзенттерінің бірі Исатай мен Махамбет. Олар ел басына күн туғанда, атқа жайдақ міне салып, қиқулаған қалың жауға алаңсыз араласып кете баратын көзсіз батырларымен ауыздыға сөз бермес, қарсы келгенді алып та шалыпта жығатын өр мінез, ортақ тілді ақын Махамбет Өтемісұлы еді. Жауынгер ақын Махамбет Өтемісұлының өмір жолы халық тарихының елеулі кезеңдерімен тығыз байланысты. М.Өтемісұлы 1803 жылы Нарын құмында Еділ –Жайық арасында Бекетай деген жерде дүниеге келген.

Махамбеттің әкесі Өтеміс он балалы болған. Махамбет бір өлеңінде:

Өтемістен туған он едік,

Онымыз атқа мінгенде.

Жер қайысқан қол едік, - деп жырлаған. Балаларының ішінде осы Махамбет - әрі күйші, әрі ақын, әрі батырлығымен ерекшеленеді. Ішкі орданың ханы Жәңгір өзінің беделін көтеру үшін осындай талантты адамдарды өз маңайына жинайды. Махамбеттіде баласы Зулхарнайынның ақылшысы етіп Орынборға жібереді.Бірақ бұқара халыққа істеп отырған ханның қатыгездігін көрген Махамбеттің іші жылымайды. Тумасынан батыл, қызу қанды, ат тілді орақ ауызды Махамбеттің өзін мақтаушы емес, даттаушы болатынын сезіп оны ордадан қуып жібереді. Махамбет хан, сұлтандардан зәбір көріп, Жайықтың бергі бетіне қаша көшкен бұқараның толқуына қатысып, көтерілістің ұйымдастырушыларының бірі болады. Махамбетті сезікті ретінде ұстап Калмыков түрмесіне отырғызады, бірақ ол қашып шығады. Осы кезден бастап патшаға, ханға деген өшпенділігі арта түскен еді. Бұхара халықтың экономикалық және рухани қанауға ұшырауы, ғасырлар бойы үстем тап өкілдерімен көрген зәбір жапаның асқындай түсуі, патша үкіметінің қолдауына сүйенген Жәңгір ханның халықты аяусыз жәбірлеуі сан –жылдардың ыза кегін тұтата, өршіте түсіп, зығырданы қайнаған халық ханға қасқая қарсы шығар батырлар Исатай мен Махамбеттің қасына топтала түсті. Бұлардан Жәңгір хан сескене бастады. Бірақ оларды өздігінен алдап, не күштеп ұстай алмасын білгесін Орынбор генерал –губернаторына бірнеше рет хат жолдап көмек сұраған.Исатай, Махамбеттерге кісі өлтірді деп жала жауып, заңға тартуын сұраған. Генерал –губернатор халықтың наразылығын өршітіп алмас үшін батырларды алдап қолға түсірмек болады. 1837 жылы Исатай, Махамбет сарбаздары хан ордасын қамауға алған кезде хан қатты сасып айлаға көшеді. Қандай тілектерің болса да орындаймыз, тек ойлануға он күн мерзім беріңдер деп сұрайды.Исатай,Махамбет сарбаздарына қарсы Орынбор губернаторынан көп қарулы қол алдырып, ақыры Бекетай құмының Тастөбе деген жерінде Исатай мен Махамбет жасағы жеңіліске ұшырап, алданып қалады. Исатай , Махамбеттер қашып шығып Нарын құмында бой тасалап, Жайықтың бергі бетіне өтеді. Халықты ханға қарсы күреске үндеп, қайтадан қол жинап, келешек шайқасқа әзірленеді. Бұл жайықтың бергі бетінің сұлтан правителі Баймағанбет пен Жәңгір ханды қатты сескендіреді. Олар тағы Орынбор губернаторынан тағы қарулы қол күшін сұрайды. Ақыры 1938 жылы Баймағамбет ауылын шабуға аттанған шайқаста Исатай – Махамбет әскері жеңіліске ұшырап, Исатай қаза табады.Көтерілісі жеңіліске ұшырап Исатай қаза тапқаннан соңғы жерде Махамбет қаруын қолынан тастамайды. Алайда жалынды ақынның қалың бұқараны қайта көтермек болған әрекеттерінің бәрі де сәтсіздікке ұшырайды. Патша өкіметімен, оның адал жандайшаптары ақынның өз басын жою жайын ойластырады бастайды.ақыры көп қуғын-сүргіннен шаршаған Махамбетті Жайық бойында Қараой мекенінде жалғыз үй отырғанда қайғылы қазаға ұшыратты. Сөйтіп халықтың арман-мақсат мұраты үшін күрескен Махамбет ақын 42 жасында 1945 жылы Баймағанбет сұлтанның жіберген жендеттерінің қолынан қапыда қаза тапты.ақынның зираты Атырау облысы Махамбет ауданы Қараой жерінде. Исатай-Махамбет бастаған шаруалар көтерілісі жеңіліске ұшырады. әлеуметтік тәуелсіздікке қарсы қарулы күрестің айқын күшін аңғартып, халық санасында өшпестей із қалдырған бұл көтерілістің көркем шежіресі - Махамбет жырлары. Оның жырлары кек пен намысқа, серт пен сенімге толы. Махамбет жұртын жорыққа үндеп батыр жырау, көтеріліс жыршысы.

Жүргізуші: Келесі кезекте «Махамбет –ерен, ерлік өнегесі» тақырыбында кітап көрмесіндегі әдебиеттерге библиографиялық шолу.

Жүргізуші: Қол қаруына домбыра ұстап, қызыл тілдің «майын тамыза» дабыл қаққан осы Махамбет атамыз.Оның «Ақ желең», «Өттің дүние-ай», «Жайық асуы», «Исатайдың ақтабаны», «Қайран нарын», «Жұмыр қылыш», т.б. күйлері күні бүгінге дейін ұрпақтан –ұрпаққа жалғасуда.

( Махамбет күйлері орындалады)

Жүргізуші. Құрметті оқырмандар батыр атамыздың туғанына биыл 210 жыл толады. Еркіндікті , тәуелсіздікті,аңсап қол жетпеген, бірақ қасық қаны қалғанша , зорлық пен зомбылыққа қарсы тұрған ақын, батыр Махамбет атамыздың өлеңдерін жатқа айтып торқалы тойға шашу ретінде ұсынайық.

(Махамбет өлеңдері оқылады)

Жүргізуші: Құрметті оқырмандар бұқара халықтың арман - мұратын,»Жүз ойлап, мың толғанған» жан күйін өз жүрегінен өткізіп, найзағай жарқылындай атты жырларымен бейнеленген «Жауынгер ақын Махамбет» атамыз тәуелсіз азат елдің ұрпақтары, біздің жадымызда мәңгі сақталады.Ақын өлеңдерін оқып, жаттап оның өз халқын қаншалықты сүйгендігің, осы өмірді аңсап өткенін мақтан тұтамыз.



Общая информация

Номер материала: ДВ-406933

Вам будут интересны эти курсы:

Курс «Бухгалтерский учет»
Курс профессиональной переподготовки «Маркетинг: теория и методика обучения в образовательной организации»
Курс профессиональной переподготовки «Управление персоналом и оформление трудовых отношений»
Курс повышения квалификации «Педагогическая риторика в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Организация научно-исследовательской работы студентов в соответствии с требованиями ФГОС»
Курс повышения квалификации «Основы построения коммуникаций в организации»
Курс повышения квалификации «Организация практики студентов в соответствии с требованиями ФГОС технических направлений подготовки»
Курс повышения квалификации «Этика делового общения»
Курс профессиональной переподготовки «Организация маркетинга в туризме»
Курс повышения квалификации «Использование активных методов обучения в ВУЗе в условиях реализации ФГОС»
Курс профессиональной переподготовки «Основы организации рекреационной деятельности и лечебного туризма»
Курс профессиональной переподготовки «Политология: взаимодействие с органами государственной власти и управления, негосударственными и международными организациями»
Курс профессиональной переподготовки «Эксплуатация и обслуживание общего имущества многоквартирного дома»
Курс повышения квалификации «Международные валютно-кредитные отношения»
Курс профессиональной переподготовки «Организация и управление процессом по предоставлению услуг по кредитному брокериджу»

Благодарность за вклад в развитие крупнейшей онлайн-библиотеки методических разработок для учителей

Опубликуйте минимум 3 материала, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную благодарность

Сертификат о создании сайта

Добавьте минимум пять материалов, чтобы получить сертификат о создании сайта

Грамота за использование ИКТ в работе педагога

Опубликуйте минимум 10 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Свидетельство о представлении обобщённого педагогического опыта на Всероссийском уровне

Опубликуйте минимум 15 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данное cвидетельство

Грамота за высокий профессионализм, проявленный в процессе создания и развития собственного учительского сайта в рамках проекта "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 20 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Грамота за активное участие в работе над повышением качества образования совместно с проектом "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 25 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Почётная грамота за научно-просветительскую и образовательную деятельность в рамках проекта "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 40 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную почётную грамоту

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.