Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Свидетельство о публикации

Автоматическая выдача свидетельства о публикации в официальном СМИ сразу после добавления материала на сайт - Бесплатно

Добавить свой материал

За каждый опубликованный материал Вы получите бесплатное свидетельство о публикации от проекта «Инфоурок»

(Свидетельство о регистрации СМИ: Эл №ФС77-60625 от 20.01.2015)

Инфоурок / Другое / Конспекты / Конспект по осетинской литературе на тему "Нарты"
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 28 июня.

Подать заявку на курс
  • Другое

Конспект по осетинской литературе на тему "Нарты"

библиотека
материалов

Урочы темæ: «Батрадз нарты гуыппырсарты куыд фервæзын кодта».


Эпиграф.

Уарзут райгуырæн Батрадзау,

Арæхстæй куыд уат Ацæмæз,

Намыс, хъомысæй –Уырызмæг,

Ут хъæбатыр сымах Сосланау.

Гæлуаты Аким.


Урочы нысан:

1. Таурæгъы мидис бамбарын кæнын.

2. Скъоладзауты æххæст дзуаппытыл фæлтæрын.

3. Скъоладзаутæм æвзæрын кæнын ахæм æнкъарæнтæ, цæмæй уарзой сæ райгуырæн бæстæ, сæрыстыр уой сæ фыдæлты кад æмæ зондæй.

Урочы фæлгонц: Нывтæ, дисктæ, презентаци.


Урочы цыд.

  1. Хæдзармæ куыстæй бафæрсын.

Цы у адæмон сфæлдыстад?

Кæимæ базонгæ стæм нæртон хъайтартæй?

Фылдæр кæцы хъайтар фæцыди уæ зæрдæмæ?

(Слайдтæ равдисын).

(Фæйнæгыл лæвæрд нæмтты бынмæ ныффыссын, нæртон хъайтарты сæйраг миниуджытæ).

Уырызмæг Сослан Сырдон

зондджын тыхджын хин

æгъдауджын хъаруджын кæлæн

номдзыд сæрæн æвзыгъд

намысджын хъæбатыр зонджын

куырыхон домбай æрхъуыдыджын

цытджын нæрæмон цыргъзонд

æхсарджын ныфсхаст амалджын

2. Ног æрмæг.

Урочы темæ зæгъын. Нарты кадджытæн сæ сæйраг темæ у ахæм, æддагон тыхгæнджыты ныхмæ лæууын, уæлахиз уæвын, цагъардзинад бавзарыны бæсты – мæлæт.


3. Дзырдуатон куыст.

Абайты Васо амоны.

BatrazBatyr-as – богатырь асский (асты бæгъатыр).

Нартæн сæ гуыппырсартæ – уæйыгарæзт, хъаруджын, зондджын.

Сæ фæндаг сын разæргæвст æркодта – сæ фæндаг сын алыг кодта, цæхгæрмæ йыл ахызти.

Номдзыд хотыхтæ – кадджын хæцæнгæрзтæ.

Æхсæв йæ тар къабæзтæ зæххыл æрытыдта – æрталынг.

Уæйыг – аргъæутты архайæг, асæй стыр, зондæй къуымых.

Æхстбæрц – æхст кæй онг хæццæ кæна, уырдæм.

Болат Батрадз – тынг тыхджын, кард æй нæ кæрды, арт нæ судзы, æндон.

Бындзагъд сын ныккодта – иу дæр сæ нал баззади.

Уæхст – шампур (равдисын ныв)

Кæфой – совок из прутьев (равдисын ныв)

Хъомысджын – тыхджын

Нарты Батрадз куы амардис, уæд ма йыл Хуыцау дæр скуыдта æмæ йыл æрæппæрста æртæ цæссыджы. Уыдон бынаты фæзынд æртæ кувæндоны: Реком, Таранджелос, Мыкалгабыртæ.

(Равдисын Рекомы ныв.)

Цымæ чи уыдис уыцы нæртон гуырд, Хуыцау дæр ма кæуыл скуыдта?


4. Байхъусын таурæгъмæ.

Байхъусут-ма таурæгъмæ дискыл æмæ зæгъут, чи фылдæр фæцыдис уæ зæрдæмæ?

Цæмæн?


5. Ахуыргæнæджы раныхас.

Батрадзы тыххæй презентаци.

Нарты Батрадз у домбай хъаруйы хицау, æхсарджын, хъæбатыр, æгъдауджын. Уый тыххæй йын нарт балæвар кодтой æртæ тыны. Батрадз у тынг уарзон адæмæн. Уый тох кæны уæйгуытимæ, иуцæстон уæйыджы фырт Алæфимæ, Хъулонзачъе уæйыгимæ.

Сахъ Батрадз карз тох кæны æлдæртты ныхмæ: уый басаста Хызы фидар.

Болатриу Батрадз бирæ зындзинæдтæ бавзæрста, фæлæ фервæзын кодта йæ фыдæлтæй иуы – Уоны æмæ ракуырдта Акулæйы рæсугъды.

Ныфсхаст Батрадз райста йæ фыды туг, тох кодта нæртон адæмы сæрыл.


6. Таурæгъ бакæсын цæггай.

Гуыппырсартæ чи сты?

Кæм-иу уыдысты нарт?

Ацы хатт кæдæм бахаудтой?

Цавæр у Хæмыц?

Уæдæ кæй фервæзын кодта Батрадз?

Цы ми бакодта Батрадз уæйгуытæн?


7. Æвзаргæ каст.

Ссарут-ма, саг нарты гуыппырсарты кæдæм басайдта, уыцы бынат æмæ йæ бакæсут.

Ссарут-ма, Батрадз куыдæй рарвыста Уырызмæг, Хæмыц æмæ Сосланы, уыцы бынат æмæ йæ бакæсут.


8. Фæйнæгыл фыст æмбисонд бакæсын:

Нарт æмвæнд, æмуынаффæ уыдысты: хистæры дзырдмæ куыд хъуыстой, кæстæры дзырдмæ дæр афтæ хъуыстой.

Куыд æмбарут æмбисонд?

Нæртон адæм кæрæдзи хорз æмбæрстой, æмвæнд, æмзонд уыдысты. кæрæдзийы дзырдæн аргъ кодтой. Кæд æмæ нарты гуыппырсартæ заргæ кодтой, уæддæр сæ Батрадз бамбæрста, æххуыс сæ кæй хъæуы, уый. Уымæн æмæ иу уыдис сæ хъуыды. Æхсарджын гуырд сын бузныг зæгъыны тыххæй нæ баххуыс кодта, фæлæ йæ адæмы бирæ кæй уарзта, уый тыххæй


9. Рольтæм гæсгæ бакæсут.

Ссарут-ма, ахæм дзырдтæ: «Уæд Хæмыц дзуры уæйгуытæм» æмæ йæ уымæй фæстæмæ бакæсут рольтæм гæсгæ.


10. Тестытимæ куыст.

Баххуыс кæнут Батрадзæн Хызы фидары авд дуары байгом кæнынмæ.


Байгом кæн алы дуар дæр.


hello_html_m3e967109.jpg

Кæй фервæзын кодта иудзонгон нартæй?

  1. Уырызмæджы.

  2. Æхсары.

  3. Æхсæртæджы.

  4. Сосланы.



hello_html_m3cde222e.jpg

Чи фервæзын кодта нарты гуыппырсарты?

  1. Сырдон.

  2. Ацæмæз.

  3. Батрадз.

  4. Æхсар.




hello_html_6e1a1b86.jpg

Цавæр мыггæгтæ уыдис нартæм?

  1. Борæтæ.

  2. Æхсæртæггатæ.

  3. Алыккатæ

  4. Алæгатæ.



hello_html_468a0d39.jpg

Чи уыдис нартæн сæ хистæр?

  1. Уырызмæг.

  2. Æхсар.

  3. Уæрхæг.

  4. Хæмыц.



hello_html_4c24427.jpg

Чи уыди нартæн сæ бæркадджындæр æфсин?

  1. Ацырухс.

  2. Сатана.

  3. Борæхан.

  4. Дзерассæ.



hello_html_4496c405.jpg

Кæмæн радтой нарт æртæ тыны?

  1. Батрадзæн.

  2. Ацæмæзæн.

  3. Сосланæн.

  4. Созырыхъойæн.



hello_html_m784a71f9.jpg

Чи сарæзта фæндыр?

  1. Сырдон.

  2. Хæмыц.

  3. Батрадз.

  4. Уырызмæг.

11. Ис ахæм таурæгъ.

Кæддæр нарт æрæмбырд сты æмæ сæ тыхджындæрæн, хъаруджындæр æмæ æгъдауджындæрæн радтой æртæ тыны. Уый уыдис Батрадз.

Абон нарт æрбарвыстой æртæ кæстæры æмæ сын ныхасы бар раттæм.

1-аг нарт:

Уæ къласы хуыздæр чи ахуыр кæны?

2 –аг нарт

Æгъдауджындæр чи у?

3 –аг нарт

Нарты Сосланы хуызæн рæсугъд чи кафы?

(Скъоладзаутæн раттын лæвæрттæ.)

Кæддæр нарт æртæ тыны балæвар кодтой Батрадзæн. Ныр æндæр рæстæг у, фæлæ æхсар, æгъдау, лæгдзинад, адæмæн æххуыс кæнын баззадысты сæ бынаты. Стæй вазыгджын ссис зонындзинæдтæм тырнын.


12. Нывтимæ куыст.

Фыццаг ныв цавæр таурæгъмæ хауы? (Нарты фæткъуы.)

Дыккаг ныв та? (Дзерассæ – рæсугъд).

Æртыккаг ныв та? (Батрадз æмæ сохъыр уæйыджы фырт Алæф).

РАВЗАР РАСТ СÆРГОНД НЫВМÆ ГÆСГÆ.

hello_html_m65167704.gifhello_html_3d0d9c99.gif

hello_html_m4e5cfabd.jpg


НАРТЫ ФÆТКЪУЫ.

БАТРАДЗ ÆМÆ УÆЙЫДЖЫ ФЫРТ АЛÆФ.

СЫРДОНЫ РАЙГУЫРД.

ДЗЕРАССÆ-РÆСУГЪД.

БАТРАДЗ ÆМÆ ХУРЫ ЧЫЗГ.

НАРТЫ ФÆТКЪУЫ.

ДЗЕРАССÆ-РÆСУГЪД.

БАТРАДЗ ÆМÆ УÆЙЫДЖЫ ФЫРТ АЛÆФ.


hello_html_m5c55588b.jpg


(Раст дзуæппытæ ратгæйæ рауайдзæн хуызтæм гæсгæ Ирыстоны тырыса).

Цы дзы рауад?

Ирыстоны тырыса.

Сымахæй алкæмæн дæр йæ тугдадзинты кæлы ирон нæртон туг æмæ уæ куынæ фæнда, уæддæр уын уыцы туг кусын кæндзæн уæ зæрдæты. Æнусты сæрты нæм сыгъдæгæй æрхæццæ ирон тырыса, кæцыйы лæгæй хорз сты нæртон мыггаг Алæгатæ, хæстон æхсарæй æрттивынц-Æхсæртæггаты Батрадз, Сослан, Уырызмæг, бæркад хæссынц Борæты мыггаг. Мах, Ирыстоны хистæрты фæнды, цæмæй сымах дарддæр адæттат ацы тырыса суинаг фæлтæртæм сыгъдæг æмæ рæсугъдæй.

Æнæниз ут. Сымах хъуамæ уат уæ фыдæлтæй хуыздæр, уæ фыдæлтæй зондджындæр, уæ фыдæлтæй амондджындæр. Афтæ амоны цард.

Абон райсомæй æз арвыстон нарты дыргъдонмæ домбай лæппуты, цæмæй уын æрбахæссой нарты фæткъуы бæласæй фæткъуытæ. Ацы фæткъуытæ уын лæвар кæнæм уый тыххæй, цæмæй уа макуы ферох уа уæ райгуырæн бæстæ.

Хæдзармæ куыст. Таурæгъ зонын хи ныхæстæй дзурын.


Подайте заявку сейчас на любой интересующий Вас курс переподготовки, чтобы получить диплом со скидкой 50% уже осенью 2017 года.


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Краткое описание документа:

 

Эпиграф.

Уарзут райгуырæн Батрадзау,

                                                Арæхстæй куыд уат Ацæмæз,

Намыс, хъомысæй –Уырызмæг,

Ут хъæбатыр сымах Сосланау.

                                Гæлуаты Аким

Урочы нысан:

1. Таурæгъы мидис бамбарын кæнын.

2. Скъоладзауты æххæст дзуаппытыл фæлтæрын.

3. Скъоладзаутæм æвзæрын кæнын ахæм æнкъарæнтæ, цæмæй уарзой сæ райгуырæн бæстæ, сæрыстыр уой  сæ фыдæлты кад æмæ зондæй.

Урочы фæлгонц: Нывтæ, дисктæ, презентаци.

 

 

Автор
Дата добавления 16.01.2015
Раздел Другое
Подраздел Конспекты
Просмотров446
Номер материала 308337
Получить свидетельство о публикации
Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх