Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Свидетельство о публикации

Автоматическая выдача свидетельства о публикации в официальном СМИ сразу после добавления материала на сайт - Бесплатно

Добавить свой материал

За каждый опубликованный материал Вы получите бесплатное свидетельство о публикации от проекта «Инфоурок»

(Свидетельство о регистрации СМИ: Эл №ФС77-60625 от 20.01.2015)

Инфоурок / Информатика / Конспекты / Конспекты по казахскому языку на тему "Сараптама жүйелері."
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 28 июня.

Подать заявку на курс
  • Информатика

Конспекты по казахскому языку на тему "Сараптама жүйелері."

библиотека
материалов

МҰҒАЛІМГЕ АҚПАРАТ 


Тақырыбы:


Сараптама жүйелері


Мақсат:

Білімдік

Жаңа білім

Сараптама жүйесі туралы жалпы мағлұмат

Жаңа түсінік

Сараптама жүйесі мысалдары көмегімен сараптама жүйелері қалай және қай жерде пайдалануын түсіну

Құзырлылық

Қолданым әрекеті

Сараптама жүйесінің күнделікті өмірде кездескенде оны тану

Талдау әрекеті

Әртүрлі жасанды интеллект технологиялармен сараптама жүйесінің айырмашылығын көрсету

Шығармашылық әрекет

Қай салада сараптама жүйесін енгізуге болатынын талдау

Құндылық

Бағамдау әрекеті

Сұрақтарға жауап беру


Сабақ құрылымы:


І. Ақпарат алмасу (10 мин.).

ІІ. Алғашқы бекіту (10 мин.).

ІІІ. Құзырлылық қалыптастыру (10 мин.).

ІV. Шығармашылық қалыптастыру (8 мин.).

V. Бағамдау-бағалау (7 мин.).

Сабақ типі:


Сабақта жаңа білімді игеру

Оқыту әдісі:


Түсіндірмелі-иллюстративтік, топтық

Мұғалім іс-әрекетінің тәсілі:


  • Оқушыларды жаңа түсініктермен таныстыру

  • Жаңа тақырыпты бекіту мақсатында нақты мысалдар көрсету

  • Оқушыларға мысалда берілген тапсырмаларды өз бетімен орындап

көруге мүмкіндік беру. Өз бетімен орындауда нәтижелер оң болмаған

жағдайда, нұсқаулар беру.

  • Сабақ барысында оқушыларға қосымша сұрақтар қоюға мүмкіндік беру

Негізгі ұғымдар мен терминдер:


Сараптама жүйелеріб сараптама жүйелерінің компоненттері, сараптама

жүйелерінің пайдаланылуы

Оқушыда дағды қалыптастыру:


  • Жаңа өткен тақырыпты толық игеру

  • Қажет болған жағдайда мұғалімнен көмек сұрау

  • Өтілген тақырыпты бекіту мақсатында үй жұмысын, деңгейлік

тапсырмаларды толығымен өз бетімен орындау

Ақпарат көздері:


1. http://en.wikipedia.org/wiki/Expert_system

2. http://en.wikipedia.org/wiki/Artificial_intelligence

3. http://gilbaneboston.com/12/presentations/T3_Bell.pdf

4. http://www.slideshare.net/sadeenedian08/expert-systems-228719

Оқушы жетістігін бағалау:


  • Оқушының негізгі бағасы деңгейлік тапсырмаларды орындауына байланысты қойылады. Қосымша бағаны (бонус) алу үшін топтық тапсырманы орындау қажет.

Үй тапсырмасы:


IBM Watson сараптама жүйесі туралы презентация жаса. Бұл жүйенің басты компонеттерін талқыла.


Сапалы сараптама жүйесін жасаудағы ең басты қиындық қандай? Неге сараптама жүйелері көбінесе шектеулі салада жасалады?


САБАҚ БЛОКТАРЫ 



і. аҚПАРАТ алмасу



Тақырып жоспары:

1. Сараптама жүйесі деген не?

2. Тарих

3. Сараптама жүйесінің компоненттері

4. Кім қатынасты?

5. Сараптама жүйесін жасау

Слайдтар:

1-слайд

Титул


2-слайд Сараптама жүйелері

  • Сараптама жүйесі деген не?

  • Тарих

  • Сараптама жүйесінің компоненттері

  • Кім қатынасты?

  • Сараптама жүйесін жасау


3-слайд Сараптама жүйесі деген не?

  • Сараптама жүйесі (CЖ) – белгілі бір салада көптеген мамандардың білімін қамтыған компьютерлік жүйе

  • СЖ жасанды интеллект түрі

  • СЖ логикалық ережелерді және де сала туралы білімді пайдаланып адами маман сияқты шешім қабылдайды


4-слайд Шығу тарихы

  • 1970 жылдары пайда бола бастады

  • Жасанды интеллект саласындағы мамандар адам сияқты ойлайтын бағдарлама жасауды мақсат етті

  • 1970 - бағдарламаның шешім қабылдау қабілеті оның біліміне байланысты екені анықталды

  • СЖ ақылды ету үшін оған шектеулі саладағы білімді беру қажет


5-слайд Сараптама жүйесінің компоненттері

  • Білім дерекқоры – факт

    • Сараптама жүйесінің барлық білімін сақтайтын дерекқор

  • Ережелер

    • Білім компьютер ішінде ережелер арқылы белгіленеді

    • Көбінесе if-then конструкциясы арқылы жүйеге асады

    • Бірнеше if-then конструкцияларын қосқанда логикалық ой сызығы пайда болады

  • Қорытынды шығару жүйесі

    • Сараптама жүйесінің миы

    • Ережелерді және білімді пайдаланып сауалға жауап береді

  • Интерфейс

    • Пайдаланушыға арналған интерфейс

    • Көбінесе графикалық болады


6-слайд Сараптама жүйесінің компоненттері

  • Білім дерекқоры – факт

    • Барлық адамдар ажалды

    • Сократ адам

  • Ережелер

    • Ажалды -> адам

  • Қорытынды шығару жүйесі

    • Сократ ажалды


7-слайд Дұрыс па бұрыс па?

  • Дұрыс па жоқ па?

Барлық жемістер дәмді

Банан жеміс

Сондықтан, банан дәмді

  • Дұрыс па жоқ па?

Барлық алма жеміс

Банан жеміс

Сондықтан, банан алма


8-слайд Кім қатынасты? Сараптама жүйесін жасау

  • Білім инженері – жасанды интеллекттен тұратын бағдарламаларды жасай алатын компьютер ғалымы

  • Салалық маман – сараптама жүйесіне арналған саладағы үздік маман

  • Білім инженері және салалық мамандар бірге қосылып мәселе саласын сипаттайды және оған шешім шығарады

  • Содан сон инженер білімді компьютер түсінетін тілге аударады, қорытынды жасау жүйесін жасайды


9-слайд Сараптама жүйесі

  • Сараптама жүйесі адами маман деңгейінде сауалдарға жауап бергенде ғана сәтті деп саналады

  • Қандай мәселелер болуы мүмкін?

    • Қорытынды шығару жүйесі дұрыс емес

    • Білім сақтау формасы қолайлы емес



10-слайд Адам vs. Сараптама жүйесі

Адам маманы

Сараптама жүйесі

Ажалды

Тұрақты

Білімді басқаға беру қиын

Білімді беру оңай

Құжаттандыру процесі қиын

Құжаттандыру оңай

Болжау қиын

Тұрақты

Қымбат

Арзан



11-слайд Пайдалану салалары

  • Медициналық диагноз

    • Mycin бағдарламасы, http://en.wikipedia.org/wiki/Mycin

    • Қауіпті инфекцияларды шығаратын бактерияларды табу үшін арналған жүйе

    • Білім дерекқоры 600 факттан тұрады

    • Дәрігерден иә/жоқ деген сұрақтар сұрап аяғында инфекцияға қатынасты бактериялар тізімін шығарады


12-слайд Медициналық диагноз мысалы

  • Факттар

    • Пневмония белгілері

      • Дене қызуы 39-40 С

      • Қалтырау

      • Құрғақ және қақырықты жөтел

      • Бүйір шаншу

      • Ауа жетпеу

  • Ереже және қорытынду құру

    • Науқас симптомдарының кемдегенде 80% пайызы пневмония белгілерімен сәйкес келсе -> пневмония

  • Пайдалану мысалы

    • Науқастың дене қызуы, қалтырау, қақырықты жөтел және бүйір шаншу белгілерімен келеді. Себебі не?

      • Пневмония.

      • 4/5 – 80%

    • Науқастың дене қызуы, қақырықты жөтел, бүйір шаншу және орынсыз күлкі белгілерімен келеді. Себебі не?

      • Пневмония емес.

      • 3/5 – 60%



іі. алғашқы бекіту



Мына кестені толтыра отырып сабақтың мазмұны бойынша қорытынды шығар.







Қорытынды:_______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________



ііі. құзырлылық қалыптастыру



Деңгейлік тапсырмалар:

І деңгей тапсырмалары


1. Сараптама жүйесімен іздеу жүйесінің айырмашылықтары және ұқсастықтары қандай?

2. stackoverflow.com, szh.kz, ask.com деген сұраққа жауап беру сайттары сараптама жүйесіне жата ма? Неге?

3. Сараптама жүйесіне үлкен деректер қоры болған маңызды ма әлде жақсы қорытынды шығаратын жүйе болған маңыздырақ па? Неге?



ІІ деңгей тапсырмалары

Келесі білім дерекқоры және ережелер берілген:

father(Aidar, Aidos) - Айдар Айдостың әкесі

father(Aidar, Marat)

father(Nurlan, Saule)

father(Nurlan, Aidar)

mother(Ainur, Aidos) - Айнур Айдостың анасы

mother(Ainur, Marat)

mother(Zhanar, Ainur)

X және Y ата-анасы бір болса олар ағайынды

sibling(X, Y): mother(X, A), father(X, B), mother(Y, A), father(Y, B)

немере

grandchild(X, Y): father(X, Z), father(Z, Y)

Келесі сұрақтарда X мағынасы қандай болады?

1. father(Nurlan, X)

2. sibling(Marat, X)

3. sibling(Ainur, X)

4. grandchild(Nurlan, X)

5. Бұл сараптама жүйесінің қандай кемшіліктері бар? Оларды түзет.


ІІІ деңгей тапсырмалары

1. Неге сараптама жүйелері шектеулі салада жасалады? Барлық салаларды қамтитын сараптама жүйесін жасау неге қиын?



іV. шығармашылық әрекет



Топтық жұмыс.

Өздеріңе қызықты бір салаға байланысты сараптама жүйесін жасаңдар. Мысалы, футбол немесе баскетболға байланысты. Қандай қиындықтар болды? Жасаған сараптама жүйесін басқа топта тексеріңдер. Сендердің жасаған жүйелерің сапалы ма?



V. бағамдау-бағалау



Сабақтың мақсатына қалай қол жеткізгендігің туралы эссе жаз.

_________________________________________________________________

_________________________________________________________________

__________________________


Подайте заявку сейчас на любой интересующий Вас курс переподготовки, чтобы получить диплом со скидкой 50% уже осенью 2017 года.


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Автор
Дата добавления 19.12.2015
Раздел Информатика
Подраздел Конспекты
Просмотров304
Номер материала ДВ-273066
Получить свидетельство о публикации
Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх