1062957
столько раз учителя, ученики и родители
посетили сайт «Инфоурок»
за прошедшие 24 часа
+Добавить материал
и получить бесплатное
свидетельство о публикации
в СМИ №ФС77-60625 от 20.01.2015
Дистанционные курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации для педагогов

Дистанционные курсы для педагогов - курсы профессиональной переподготовки от 1.410 руб.;
- курсы повышения квалификации от 430 руб.
Московские документы для аттестации

ВЫБРАТЬ КУРС СО СКИДКОЙ ДО 90%

ВНИМАНИЕ: Скидка действует ТОЛЬКО до конца апреля!

(Лицензия на осуществление образовательной деятельности №038767 выдана ООО "Столичный учебный центр", г.Москва)

ИнфоурокДругоеКонспектыКүп иярченле кушма җөмлә

Күп иярченле кушма җөмлә

библиотека
материалов
Скачать материал целиком можно бесплатно по ссылке внизу страницы.


hello_html_2d3cb968.gifhello_html_m5ee65398.gifhello_html_5f494839.gifhello_html_2a45390.gifДәрес барышы



I. Актуальләштерү этабы:

Укытучы: Исәнмесез укучылар!!!

Укучы: Исәнмесез!

Укытучы: Бүген кем дежур? Дәрестә барысы да бармы?

Укучы: Бүген мин дежур. Дәрестә Марат юк, ул авырый.

Укытучы: Ә хәзер укучылар, үткән дәрестә бирелгән өй эшләрен тикшереп үтик. Өй эше нәрсә иде?

Укучы: 143нче күнегүне тиешле тыныш билгеләрен куеп, җөмләләрне аналитик һәм синтетикка аерып язарга. Бәйләүче чараларның асларына сызарга.

Укытучы: Өй эшен барыгызда эшли алдыгызмы?

Укучы: Әйе.

Укытучы: Әйдәгез, парта буенча җөмләләрне укып, тикшереп чыгыйк әле.

I I. Яңа материалны аңлату:

Укытучы: Бүген без сезнең белән кызыклы һәм шул ук вакытта берникадәр дәрәҗәдә авыр да булган темага керәчәкбез, шуңар күрә игътибарлырак булыгыз. Сезгә тактада “Катлаулы төзелмәләр” дигән схема бирелгән. Әйдәгез, хәзер аны карап үтик әле. Нәрсә соң ул катлаулы төзелмәләр? Катлаулы төзелмәләр дип, икедән артык җөмләдән торган кушма җөмләләрне атыйлар. Мәсәлән, Ә исенә төште: ул бит яралы, андый чакта иреннәр кибә, су эчәсе килә. дигән җөмләне алыйк. Монда безнең ничә җөмлә бар?

Укучы: 4 җөмлә бар?

Укытучы: Дөрес Айрат. Аерып укып та күрсәт әле.

Укучы: 1) Ә исенә төште , 2) ул бит яралы, 3) андый чакта иреннәр кибә, 4)су эчәсе килә.

Укытучы: Димәк, бу нинди җөмлә була инде?

Укучы: Бу катлаулы төзелмә була.

Укытучы: Әйе, икенче төрле аны катлаулы кушма җөмлә дип тә атыйлар. Катлаулы төзелмәләр үз эчендә икегә бүленә: 1) Күп иярченле кушма җөмлә 2) Катнаш кушма җөмлә. Бүген без күп иярченле кушма җөмлә һәм аның төрләрен үтәчәкбез. Гади җөмләләре үзара ияртү юлы белән генә бәйләнгән катлаулы төзелмә күп иярченле кушма җөмлә дип атала. Башта караган җөмләгә кире кайтыйк. Мондагы җөмләләр арасында нинди бәйләнеш күзәтелә?

Укучы: Җөмләләр бер-берсенә ияреп килгәннәр, ияртү юлы белән бәйләнгән.

Укытучы: Дөрес. Күп иярченле кушма җөмләләр үз эчендә яңадан 3 төркемгә бүленәләр. Әйдә Айзат, схеманы укып күрсәт әле, нинди төрләргә бүленә икән ул?

Укучы: 1)тиңдәш иярүле күп иярченле кушма җөмлә, 2)тиңдәш түгел иярүле күп иярченле кушма җөмлә, 3) бер-бер артлы иярүле күп иярченле кушма җөмлә.

Укытучы: Шулай. Ә хәзер һәрберсенә мисаллар карап үтик. 1. (1) Карлар эрегәч һәм (2) сулар кипкәч, (3) иңкүлекне яшел үлән каплап ала. Бу мисалда кайсы җөмләләр кайсысына ияреп килә?

Укучы: Ике җөмлә (беренчесе һәм икенчесе) бер баш җөмләгә (өченчесенә) ияреп килә.

Укытучы: Дөрес, һәм алар икеседә нинди җөмләләр?

Укучы: Иярчен вакыт җөмләләр.

3

Укытучы: Әйе. Димәк, алар үзара тиңдәш булалар. Мондый җөмләләрне тиңдәш иярүле күп иярченле кушма җөмлә диләр. Ә хәзер җөмләнең схемасын төзибез.

1

2

Укучы:



Укытучы: 2. (1) Игеннәр бик уңган булса да, (2) көннәр коры булу сәбәпле, (3) быел ялан эше үз вакытында тәмам булды. Бу мисалда кайсы җөмләләр кайсысына ияреп килә?

Укучы: Ике җөмлә (беренчесе һәм икенчесе) бер үк баш җөмләгә (өченчесенә) ияреп килә.

Укытучы: Әйе, алар нинди җөмләләр?

Укучы: Беренчесе –иярчен кире, икенчесе –иярчен сәбәп җөмлә.

3

Укытучы: Дөрес, димәк, алар үзара тиңдәш түгел. Мондый җөмләләрне тиңдәш түгел иярүле күп иярченле кушма җөмлә диләр. Схемасы:



2

1




Укытучы: 3. (1) Билгеле ки (2) без җиңәрбез: (3) халык безнең якта. Монда кайсы җөмләләр кайсысына ияреп килә?

Укучы: Беренче җөмлә икенчесенә, икенче җөмләгә өченче җөмлә иярә.

Укытучы: Алар нинди җөмләләр?

Укучы: Беренчесе –баш, икенчесе –ия, өченчесе –сәбәп.

3

2

1

Укытучы: Әйе, мондый бер-бер артлы ияреп килгән җөмләләрне бер-бер артлы иярүле күп иярченле кушма җөмлә дип атыйлар. Аның схемасы түбәндәгечә:





Укытучы: Ә хәзер 108 нче биттәге кагыйдәләрне укыйк.

III. Белем һәм күнекмәләрне ныгыту этабы:

Укытучы: Ә хәзер белемнәрегезне ныгыту нигезеннән, мин сезгә җөмләләр өләшәм, без аларны бергәләп тактада һәм дәфтәрләребездә эшләрбез. Димәк, хәзер дәфтәрләрне ачабыз, тактадан күчереп, бүгенге числоны, сыйныф эше дип язабыз.

Укучы: 1. (1) Эшең кире китсә,(2) эше алга барганга (3) киңәш ит.

3. баш, 2. Ияр тәмамалык җөмлә, 1. Иярчен шарт җөмлә. Тиңдәш түгел иярүле күп иярченле кушма җөмлә.

2. (1) Ни күзем белән күрим: (2) камыш арасында, (3) бер канаты белән генә талпынып, (2) бер кыр казы очарга азаплана, ләкин булдыра алмый. 1)Б.җ. 3) анал. ияр тәмам җ. (көттерү паузасы) 2) синт. ияр. рәвеш җ. ( -ып). Бу –бер-бер атрлы иярүле күп иярченле кушма җөмлә.

3. (1) Табигатьне мәсхәрә итсәк, (2) киләчәк буын безне беркайчан да кичермәс, (3) чөнки киләчәк буынның да табигатьтән файдаланырга хакы бар.

2.баш җ. 1 синт. Ияр. Шарт. (сә), 3. Анал ияр сәбәп (чөнки)

IV.Йомгаклау:

Укытучы: Шулай итеп, катлаулы төзелмәләр нинди төрләргә бүленәләр инде?

Укучы: Күп иярченле кушма җөмлә, катнаш кушма җөмлә.

Укытучы: Ә күп иярченле кушма җөмлә үз эчендә нинди төркемләргә бүленде?

Укучы: Тиңдәш иярүле күп иярченле кушма җөмлә, тиңдәш түгел иярүле күп иярченле кушма җөмлә, бер-бер артлы иярүле күп иярченле кушма җөмлә.


V. Өй эше: Өй эше итеп сезгә, хәзер мин карточкалар таратам, сез андагы җөмләләрне дәфтәргә күчереп язарга, тикшереп, схемасын сызарга тиеш буласыз.

Укытучы: Дәрес тәмам, чыгарга мөмкин.

Укучы: Сау булыгыз!

Укытучы: Исән булыгыз!





5


Общая информация

Номер материала: ДВ-377293

Вам будут интересны эти курсы:

Курс повышения квалификации «Правовое обеспечение деятельности коммерческой организации и индивидуальных предпринимателей»
Курс повышения квалификации «Введение в сетевые технологии»
Курс повышения квалификации «Этика делового общения»
Курс повышения квалификации «Финансы предприятия: актуальные аспекты в оценке стоимости бизнеса»
Курс профессиональной переподготовки «Управление ресурсами информационных технологий»
Курс профессиональной переподготовки «Организация деятельности специалиста оценщика-эксперта по оценке имущества»
Курс профессиональной переподготовки «Организация системы менеджмента транспортных услуг в туризме»
Курс профессиональной переподготовки «Политология: взаимодействие с органами государственной власти и управления, негосударственными и международными организациями»
Курс профессиональной переподготовки «Уголовно-правовые дисциплины: теория и методика преподавания в образовательной организации»
Курс профессиональной переподготовки «Методика организации, руководства и координации музейной деятельности»
Курс профессиональной переподготовки «Техническая диагностика и контроль технического состояния автотранспортных средств»
Курс профессиональной переподготовки «Технический контроль и техническая подготовка сварочного процесса»
Курс профессиональной переподготовки «Гражданско-правовые дисциплины: Теория и методика преподавания в образовательной организации»
Курс профессиональной переподготовки «Управление корпоративной информационной безопасностью: Администрирование и эксплуатация аппаратно-программных средств защиты информации в компьютерных системах»
Курс профессиональной переподготовки «Стратегическое управление деятельностью по дистанционному информационно-справочному обслуживанию»

Благодарность за вклад в развитие крупнейшей онлайн-библиотеки методических разработок для учителей

Опубликуйте минимум 3 материала, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную благодарность

Сертификат о создании сайта

Добавьте минимум пять материалов, чтобы получить сертификат о создании сайта

Грамота за использование ИКТ в работе педагога

Опубликуйте минимум 10 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Свидетельство о представлении обобщённого педагогического опыта на Всероссийском уровне

Опубликуйте минимум 15 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данное cвидетельство

Грамота за высокий профессионализм, проявленный в процессе создания и развития собственного учительского сайта в рамках проекта "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 20 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Грамота за активное участие в работе над повышением качества образования совместно с проектом "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 25 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Почётная грамота за научно-просветительскую и образовательную деятельность в рамках проекта "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 40 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную почётную грамоту

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.