Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Другое / Презентации / "Кірме сөздер " презентация

"Кірме сөздер " презентация


До 7 декабря продлён приём заявок на
Международный конкурс "Мириады открытий"
(конкурс сразу по 24 предметам за один оргвзнос)

  • Другое
Адам, әлем, ғылым, қоғам, мектеп, білім, тарих, әдебиет, мәдениет, пән, тәрб...
а) ел билеуге байланысты сөздер: ұлыс, нөкер, жасақ, аймақ, жарлық т.б. ә) же...
а) Қазан төңкерісіне дейін енген сөздер: болыс, сот, жәшік, кереует, бөтелке,...
Самолет – ұшақ Вертолет – тікұшақ Коллектив – ұжым Герб – елтаңба Гимн - әнұран
Б і л і м А д а м Қ ұ н С а б а қ Т а л а п С а м а у р ы н Т е л е ф о н Т о...
Оқу үйренумен санаға қонатын ақиқат жайлы түсінік. Үйренбей білім бітпес. / м...
Ойлау, сөйлеу қабілеті бар, еңбек құралдарын жасап, оларды өз қажетіне жарата...
Ерте кезде кісі өлтірген адам тарапынан төленетін айып мал, төлем. Өлтірген а...
Ынта, ықылас, ұмтылушылық. Арман еткен баланың қайырмайық талабын 2. Міндет,...
Мектеп жүйесінде өтілетін пән және сол пәндерден оқушыларға берілетін тапсырм...
Толассыз соғатын жел. Тоқтамай соққан толағай Толастар мезгіл жеткей дүр. 2....
Шай қайнатуға арналған, оттығы іш жағына орналасқан металл ыдыс. Әңгіме қызып...
Техникалық аспаптар арқылы алыстан сөйлесетін құрал.
Әбу Насыр әл - Фараби
173 – жаттығу Орыс тілі сабағында пән мұғалімімен бірлесіп қазақ тілінен орыс...
1 из 33

Описание презентации по отдельным слайдам:

№ слайда 1
Описание слайда:

№ слайда 2
Описание слайда:

№ слайда 3 Адам, әлем, ғылым, қоғам, мектеп, білім, тарих, әдебиет, мәдениет, пән, тәрб
Описание слайда:

Адам, әлем, ғылым, қоғам, мектеп, білім, тарих, әдебиет, мәдениет, пән, тәрбие, емле т.б. Араб, парсы тілінен енген сөздер

№ слайда 4 а) ел билеуге байланысты сөздер: ұлыс, нөкер, жасақ, аймақ, жарлық т.б. ә) же
Описание слайда:

а) ел билеуге байланысты сөздер: ұлыс, нөкер, жасақ, аймақ, жарлық т.б. ә) жер – су атаулары: Тарбағатай, Нарынқол, Нұра, Баянауыл, Зайсан, Қордай, Алтай т.б. Монғол тілінен енген сөздер

№ слайда 5 а) Қазан төңкерісіне дейін енген сөздер: болыс, сот, жәшік, кереует, бөтелке,
Описание слайда:

а) Қазан төңкерісіне дейін енген сөздер: болыс, сот, жәшік, кереует, бөтелке, кәмпит, сөмке, тұрба т.б. ә) Кеңестік дәуірде кірген термин сөздер: телефон, телеграф, автомобиль т.б. Орыс тілінен енген сөздер

№ слайда 6 Самолет – ұшақ Вертолет – тікұшақ Коллектив – ұжым Герб – елтаңба Гимн - әнұран
Описание слайда:

Самолет – ұшақ Вертолет – тікұшақ Коллектив – ұжым Герб – елтаңба Гимн - әнұран

№ слайда 7
Описание слайда:

№ слайда 8
Описание слайда:

№ слайда 9
Описание слайда:

№ слайда 10
Описание слайда:

№ слайда 11
Описание слайда:

№ слайда 12
Описание слайда:

№ слайда 13
Описание слайда:

№ слайда 14 Б і л і м А д а м Қ ұ н С а б а қ Т а л а п С а м а у р ы н Т е л е ф о н Т о
Описание слайда:

Б і л і м А д а м Қ ұ н С а б а қ Т а л а п С а м а у р ы н Т е л е ф о н Т о л а ғ а й П е ш е н е

№ слайда 15 Оқу үйренумен санаға қонатын ақиқат жайлы түсінік. Үйренбей білім бітпес. / м
Описание слайда:

Оқу үйренумен санаға қонатын ақиқат жайлы түсінік. Үйренбей білім бітпес. / мақал. /

№ слайда 16 Ойлау, сөйлеу қабілеті бар, еңбек құралдарын жасап, оларды өз қажетіне жарата
Описание слайда:

Ойлау, сөйлеу қабілеті бар, еңбек құралдарын жасап, оларды өз қажетіне жарата білетін саналы қоғам мүшесі. Адамнан үлкен ат жоқ, наннан үлкен ас жоқ. / мақал. /

№ слайда 17 Ерте кезде кісі өлтірген адам тарапынан төленетін айып мал, төлем. Өлтірген а
Описание слайда:

Ерте кезде кісі өлтірген адам тарапынан төленетін айып мал, төлем. Өлтірген адамы үшін құн төледі 2. Белгілі бір затқа тән баға, ақы. Сен оған жерінің құнын түгел төлейсің.

№ слайда 18 Ынта, ықылас, ұмтылушылық. Арман еткен баланың қайырмайық талабын 2. Міндет,
Описание слайда:

Ынта, ықылас, ұмтылушылық. Арман еткен баланың қайырмайық талабын 2. Міндет, жауапкершілік. Әдебиет өскен сайын оқу – үйрену талаптары да тереңдей беруге тиіс. / Ғ. Мүсірепов,Суреткер. /

№ слайда 19 Мектеп жүйесінде өтілетін пән және сол пәндерден оқушыларға берілетін тапсырм
Описание слайда:

Мектеп жүйесінде өтілетін пән және сол пәндерден оқушыларға берілетін тапсырма. Мұғалім әдебиет сабағында баланы әсемдікті ұғынуға, қоғам мен адам арасындағы қарым – қатынастардың сырын түсінуге үйретеді.

№ слайда 20 Толассыз соғатын жел. Тоқтамай соққан толағай Толастар мезгіл жеткей дүр. 2.
Описание слайда:

Толассыз соғатын жел. Тоқтамай соққан толағай Толастар мезгіл жеткей дүр. 2. / көнерген сөз / Түгі жоқ, тап – тақыр, жалаңаш. Тау толағай көрінер тасы кетсе.

№ слайда 21 Шай қайнатуға арналған, оттығы іш жағына орналасқан металл ыдыс. Әңгіме қызып
Описание слайда:

Шай қайнатуға арналған, оттығы іш жағына орналасқан металл ыдыс. Әңгіме қызып отырғанда сары самаурын да быжылдап келіп қалды.

№ слайда 22 Техникалық аспаптар арқылы алыстан сөйлесетін құрал.
Описание слайда:

Техникалық аспаптар арқылы алыстан сөйлесетін құрал.

№ слайда 23 Әбу Насыр әл - Фараби
Описание слайда:

Әбу Насыр әл - Фараби

№ слайда 24
Описание слайда:

№ слайда 25
Описание слайда:

№ слайда 26
Описание слайда:

№ слайда 27
Описание слайда:

№ слайда 28
Описание слайда:

№ слайда 29
Описание слайда:

№ слайда 30
Описание слайда:

№ слайда 31
Описание слайда:

№ слайда 32
Описание слайда:

№ слайда 33 173 – жаттығу Орыс тілі сабағында пән мұғалімімен бірлесіп қазақ тілінен орыс
Описание слайда:

173 – жаттығу Орыс тілі сабағында пән мұғалімімен бірлесіп қазақ тілінен орыс тіліне енген сөздерді анықтау.


57 вебинаров для учителей на разные темы
ПЕРЕЙТИ к бесплатному просмотру
(заказ свидетельства о просмотре - только до 11 декабря)

Краткое описание документа:

Сабақтың тақырыбы: Кірме сөздер

Сабақтың мақсаты:

1.Білімділік:  тіліміздегі  кірме  сөздер,  олардың  тілімізге  кіру  себептері  туралы  мағлуматтар  беру.

2.Тәрбиелік: оқушыларды халқымыздың тарихын қастерлеуге, ұлтжандылыққа, адамгершілікке тәрбиелеу.

3.Дамытушылық:  өмір  ағымынан  қалмай  ілесіп  отыру  үшін  де  кірме  сөздер  мен  жаңа  сөздерлі  меңгере  білулерін,  басқа  халықтар  туралы  да  көптеген  мағлуматтар  білулерін  дамыту.

Сабақтың типі:жаңа  сабақ

Сабақтың түрі: дәстүрлі

Сабақтың әдіс-тәсілі: түсіндіру, сұрақ-жауап, жаттығу, талдау.

Сабақтың көрнекілігі: тақырыпқа байланысты кесте,үлестірмелер.

Пәнаралық байланыс: қазақ әдебиеті, тарих

Сабақтың барысы:

I.Ұйымдастыру кезеңі:1.Оқушылармен сәлемдесу

                                            2.Оқушылардың сабаққа қатысын тексеру

                                           3.Оқушылардың зейіндерін сабаққа аудару 

                                          

 

   ІV  Жаңа  сабаққа  дайындық

   1.Сабақ  тақырыбын  тақтаға  жазу

2.Сабақ  мақсатын  түсіндіру

 

   V. Жаңа тақырыпты түсіндіру:

 Кірме  деген  сөз  «жергілікті»  немесе  «тұрғылықты»  емес  деген  ұғымды  білдіреді. Жер  бетінде  бірде  бір  басқа  тілден  енбеген  сөз  жоқ десек  қателеспейміз. Себебі  кез  келғен  халық  басқа  халықпен  аралас- құралас  болады,  көрші  тұрады. Сол  себепті  бір  тілден  екінші  тілге  міндетті  түрде  сөздер  ауысады,  кіреді. Қазақ  тіліне  арап,  парсы, монғол  тілдері  енген  көп  сөздер  бүгінде  қазақ  тілінің  өз  сөзіне  айналып  кетті, тіпті  айырмайдай  да  қаламыз. Мысалы:  Қаскелең,  Шамалған  деген  жер  атаулары  монғолдың  батырларының  аты  екен,  өкінішке  орай  әлі  өзгерте  алма  келеміз. Сол  сияқты,  Тарбағатай,  Нарынқол, ұлыс,  нөкер, жасақ,  аимақ, т.б.  сөздер  осылай  кірген  екен. Ал,  ғасырлар  бойы  бірге  өмір  сүріп  келе  жатқандықтан  орыс  тілінен  де көптеген  сөздер  тілімізге  енген.  Жәшік,  кереует,  бәтеңке, кәмпит,  тәрелке,т.б.  ал,  орыс  тілінен  кірген  көптеген  сөзер  өзгеріссіз  сол  қатпында  айтылады.  телефон,  телеграф т.б. Орыс  тіліне  шет  тілдерінен  кірген  футбол, баскетбол,  волейбол  деген  сөздер  орыс  тілі  арқылы  бізге  енді.  Ал  енді  қазақ  тілінен  орыс  тіліне  енген  сөздерді  көрейік;  орыс  тіліне  түркі  тілінен  яркий   деген  сөз  жарық, ярық деген  сөзінен, топтать – таптайды, кремль – кремін т.б. сөздер  енген  екен т.б.  сөздермен  түсінік  береді. Орыс  тіліне  түркі  тілінен  енген  сөздер  туралы  қазақтың  белгілі  ақыны  Олжас Сүлейменов «АЗиЯ» деген  кітап  жазған. Кейін үлкен  болғанда  осы  кітапты  оқыңдар т.б.  деп түсініктер  береді.

   Өздерің  байқап  отырғандай,  бұл  сөздер  қазақ  тілінің  дыбыстық  қалпына  түсіп  өзгерген.  Кейін,  кеңестік  дәуірде,  орыс  тілінен  енген  термин  сөздер  өзгеріссіз  қалпында қолданылды: телефон,  телеграф,  автомобиль, т.б.

Соңғы  жылдары  кірме  сөздердің  біразы қазақшаға  аударылды:  самолет – ұшақ, вертолет – тік  ұшақ, коллектив – ұжым т.б.

 

  VІ. Жаңа тақырып  бойынша  түсінік  тексеру:

1.Қандай  кірме  сөздерді  білесіңдер?

2. «Түсіндірме» сөздікпен  таныстырып,  олармен  қалай  жұмыс  істеуді  үйрету, 5-6 кірме  сөздер  жазу

 

 

Автор
Дата добавления 04.04.2015
Раздел Другое
Подраздел Презентации
Просмотров799
Номер материала 473403
Получить свидетельство о публикации
Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх