Инфоурок / Другое / Другие методич. материалы / Кружок по казахский литература на тему "Өлең өмірдің үзіліп түскен бір тамшысы"

Кружок по казахский литература на тему "Өлең өмірдің үзіліп түскен бір тамшысы"



Московские документы для аттестации!

124 курса профессиональной переподготовки от 4 795 руб.
274 курса повышения квалификации от 1 225 руб.

Для выбора курса воспользуйтесь поиском на сайте KURSY.ORG


Вы получите официальный Диплом или Удостоверение установленного образца в соответствии с требованиями государства (образовательная Лицензия № 038767 выдана ООО "Столичный учебный центр" Департаментом образования города МОСКВА).

ДИПЛОМ от Столичного учебного центра: KURSY.ORG


библиотека
материалов

Бекітемін: Келісемін:

Күні:

Үйірме атауы: «Ақындар әліппесі»

Шеберлік сыныптың тақырыбы: Өлең – өмірдің үзіліп түскен бір тамшысы

Шеберлік сыныбының мақсаты:

Білімділік мақсаты: Оқушылардың қабілетіне, дарынына әсер ету, шығармашылық жұмыстарға баулу

Дамытушылық мақсаты: Оқушылардың таным белсенділігін арттыру, логикалық ойлау қабілетін дамыту, ізденімпаздықпен жұмыс істеуге баулу

Тәрбиелік мақсаты: Рухани  ішкі дүниесін байыту, ана тіліне деген сүйіспеншілігін ояту

Шеберлік сыныбының міндеті: Сауатты жазуға, ой оралымдарын дәл бере білуге үйрету

Шеберлік сыныбының түрі: Сыни тұрғысынан ойлау арқылы шығармашылыққа үйрету

Сабақтың барысы:

Психологиялық дайындық

Қызығушылық ояту

«Өлең – өмірдің үзіліп түскен бір тамшысы» (постер қорғау)

Ресурс: Өлең туралы ақын-жазушылардың нақыл сөздері, қазақ әдебиет энцекопедиясы. Қ.Жұмалиев «Әдебиет теориясы», слайд

Мағынаны тану

І. Әдеби жанрлар поэзия, проза және драма болып үшке бөлінеді. Поэзияға өлең, баллада, поэма, хисса - дастан және рубаилар жатады.
Өлең – белгілі бір тақырыпқа арналған, 10 - 15 шумақтан аспайтын, ырғағы мен ұйқасы бар шағын поэтикалық шығарма.
Жалпы кез - келген шығармада ең алдымен тақырып болады. Шығарманың иесі сан - алуан ойларының ішінен біреуін ғана негізгі ойының қазығы етеді. Сол ой шығарманың тақырыбы болып табылады. Тақырып әр түрлі болады. Мысалы, туған жер, Отан, табиғат, махаббат, т. б. болуы мүмкін.
Өлең - көптеген компоненттерден құралатын біртұтас шығарма. Сол көптеген бөлшектердің бірі – шумақ.
Шумақ – кемінде төрт жолдан (кей жағдайда екі немесе алты) құралып, аяқталған синтаксистік біртұтас ойды білдіретін өлең бөлшегі. Мысалы:
Қалаул(ы) ақын бола алдым ба,
Қалың қауым күнде тыңдар!
Аңқылдаған ел алдында,
Азаматтық міндетім бар.
(Қ. Мырза Әли. «Парыз»)

. Ұйқас – өлең жолдарын біріктіріп, белгілі бір үйлесімде ұстап тұратын өлең бірлігі. Ұйқас болуы үшін өлең кемінде екі жолдан тұруы керек.
Ұйқас түрлері
Қара өлең ұйқасы Шұбыртпалы ұйқас Кезекті ұйқас
----------------------- а ------------------------ а --------------------- а
----------------------- а ------------------------ а --------------------- б
----------------------- б ------------------------ а --------------------- а
----------------------- а ------------------------ а --------------------- б
Шалыс ұйқас Егіз ұйқас
---------------------- а ----------------------- а
---------------------- б ----------------------- а
---------------------- в ----------------------- б
---------------------- б ----------------------- б

Өлең шумағының тағы бір бөлшегі – тармақ. Тармақ деп өлеңнің әрбір жолын айтады. Тармақ бунаққа, бунақ буынға бөлінеді.
Бунақ өлеңдегі ырғаққа байланысты болады. Ал ырғақ буын санына тікелей бағынышты болады

ІІ. «Жалғасын тап!» ойыны.
Бұл ойында оқушылар берілген екі тармақ өлеңге өз жандарынан тағы екі тармақ жалғап жазыу арқылы ойды аяқтау тәсілдерін меңгереді.

1.Болашақ пен бала шақ өткелісіз,

Бақытты бұла кездің көктемісіз.

.......................................................

......................................................

(Білім мен имандылық шаңырығы,

Екінші үй біздер үшін мектебіміз.)

2.Тірлікте ғалым да өткен, сері де өткен,

Бәріне бағыт-бағдар мектеп берген.

.................................................................

...................................................................

(Бұл мектеп ұстаздардың құт мекені

Арына армандарын серік еткен)

3.Бастайтын білім нәрін әліппеден,

Қадірін ұстаздардың халық білген.

...........................................................

..........................................................

(Мектебім – көзі ашық, көңілі ояу,

Періште көңілдерге жарық берген)

Ойды жүйелеу

Тапсырма:

Өз өлеңі бойынша төмендегіше ой

жүйелеңіз:

Өлең мазмұнындағы ой жүйесі:

Өлеңнің тақырыбы:

Өлеңнің идеясы:

Өлең құрылысындағы өз өрнегім

1. Әр тармақтағы буын саны-

2. Әр тармақтағы бунақ саны -

3. Әр шумақтағы тармақ саны -

4. Өлеңдегі шумақ саны -

5. Ұйқасы –

6. Өлеңге анықтама:

ІІІ. «Сурет сыры» (Суретте бейнеленген бейнеге қарай отырып, өз ойларын өлеңмен жеткізу)

1.Сурет: Қаратөбе - құт дарыған өлке

2.Сурет:

Қорытынды. Оқушылар өз ой-пікірлерін айтып, түйін жасайды.




















«Жалғасын тап»

Тақырып:

Болашақ пен бала шақ өткелісіз

Бақытты бұла кездің көктемісіз

Білім мен имандылық шаңырағы

Екінші үй - біздер үшін мектебіміз

Тірлікте ғалым да өткен, сері де өткен,

Бәріне бағыт-бағдар мектеп берген

Бұл мектеп ұстаздардың құт мекені

Арына армандарын серік еткен

Бастайтын білім нәрін әліппеден

Қадірін ұстаздардың халық білген

Мектебім – көзі ашық, көңілі ояу

Періште көңілдерге жарық берген


Ойды жүйелеу

Тапсырма:

Өз өлеңі бойынша төмендегіше ой

жүйелеңіз:

Өлеңнің тақырыбы:

Өлеңнің идеясы: Мұхит бабамыз атындағы құт дарыған, киелі қара шаңырақ білім ордамыз.

Өлең құрылысындағы өз өрнегім

1. Әр тармақтағы буын саны-

2. Әр тармақтағы бунақ саны -

3. Әр шумақтағы тармақ саны -

4. Өлеңдегі шумақ саны -

5. Ұйқасы – қара өлең ұйқасы

6. Өлеңге анықтама:




Тақырып:

Жел сөзге асыл халқым қызынбаған

Болсада аш маса көп ызыңдаған

Құт қонған, өнер қонған Қаратобем

Қаймағы қазақылық бұзылмаған

Өзіңнен бастау алар жыр тұнығы

Адамды жетелейді үзік арман

Құмыңда ұлылардың ізі қалған

Мәтжан бар, ғалым Қажы, Елешевтер

Ғылымда мәңгі өлместей ізі қалған

Ұл-қызы Қаратөбем төске өрлеген

Өнерде ешкімгеде дес бермеген

Кешесі Сағымқожа, сал Мұхиттар

Бүгіні Ғарифолла, Ескендірлер

Арайлап аткан алдан жыр таңымыз

Бахытжан Қаратаев ұрпағымыз

Елім деп еңіріген бабаларым

Сондықтан ез болуға жоқ қақымыз








Тақырып:

Ақындық Алла берген дара сыйым

Бүкпейді ішке ешқашан бала сырын

Баршаңа тек қуаныш сыйласыншы

Есіктен жақында енген Жаңа жылым

Ендеше құт әкелсін қойымызда

Бөгде сыр бүкпеңіздер ойыңызға

Қазақтың хандығына бес жүз елу

Жетпіс жыл Ұлы Жеңіс тойымызға

Қашанда көктемнен соң жаз келеді

Ағайын қол жеткенді аз демеңіз

20-ға толғалы тұр Ата Заңым

Гаранты Тәуелсіздік – мәртебеміз




Түйін сөз:

Басыңа байламсыздың бақ келе ме?

Істерің болсың деймін жұртқа өнеге

Жиналған бас қосуға барлық ұстаз

Тілеймін ақ жол әркез ақ кемеңе.





Өлең деген - құдірет қой, шынында.
Талант керек кейде оны ұғуға.
Ұлағат та, тіршіліктің сыры да -
Үңілсеңіз жатыр баба жырында,-деп жерлес ақын апамыз Ақұштап Бақтыгерева жырлағандай. Өлең әлеміне бізде азда болса тоқталғымыз кеп отыр.

Жарық әлемге келген бейкүнә сәбидің кіндігін кескен де – Өлең. Көретін жарығы таусылып, дәм-тұзы түгесілген адамның өмірі де оның кеудесінен Өлең болып ұшып кетеді. Өлең – Алланың нұрына шомылған өмірдің алтын шуағы, үзілген бір тамшысы.



Өз өлеңі керек






















Очень низкие цены на курсы переподготовки от Московского учебного центра для педагогов

Специально для учителей, воспитателей и других работников системы образования действуют 65% скидки при обучении на курсах профессиональной переподготовки.

После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца с присвоением квалификации (признаётся при прохождении аттестации по всей России).

Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: KURSY.ORG


Общая информация

Номер материала: ДБ-044212

Похожие материалы