Инфоурок / Музыка / Другие методич. материалы / Күй атасы - Құрманғазы
Обращаем Ваше внимание, что в соответствии с Федеральным законом N 273-ФЗ «Об образовании в Российской Федерации» в организациях, осуществляющих образовательную деятельность, организовывается обучение и воспитание обучающихся с ОВЗ как совместно с другими обучающимися, так и в отдельных классах или группах.

Педагогическая деятельность в соответствии с новым ФГОС требует от учителя наличия системы специальных знаний в области анатомии, физиологии, специальной психологии, дефектологии и социальной работы.

Только сейчас Вы можете пройти дистанционное обучение прямо на сайте "Инфоурок" со скидкой 40% по курсу повышения квалификации "Организация работы с обучающимися с ограниченными возможностями здоровья (ОВЗ)" (72 часа). По окончании курса Вы получите печатное удостоверение о повышении квалификации установленного образца (доставка удостоверения бесплатна).

Автор курса: Логинова Наталья Геннадьевна, кандидат педагогических наук, учитель высшей категории. Начало обучения новой группы: 20 сентября.

Подать заявку на этот курс    Смотреть список всех 203 курсов со скидкой 40%

Күй атасы - Құрманғазы

библиотека
материалов

2 сынып

Сабақтың тақырыбы: Күй атасы Құрманғазы.

« Алғашқы қоңырау» Ж. Еңсепов.

Сабақтың мақсаты: Қазақтың ұлы күйші – компазиторы Құрманғазының шығармашылығымен таныстыру.

1.Білімділік: Құрманғазының анасына арналған « Аман бол, шешем, аман бол» және «қайран шешем» күйлерінің тарихымен таныстыру.

2.Ән үйрену: « Алғашқы қоңырау» әні: Ж. Еңсепов, сөзі: Н. Нұрқабылов.

3. Анаға деген құрметке баулу.

Әдіс – тәсілдері: әңгімелеу, түсіндіру, үйрету, сұрақ – жауап.

Көрнекілігі: Күйшінің суреті, аспап.

І.Сабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі:

а) оқушылармен амандасу, түгелдеу;

ә) оқу құралдарын даярлату, тексеру;

б) назарын сабаққа аудару;

ІІ. Үй тапсырмасын сұрау.

- Қазақстан Республикасы Гимнінің аты мен авторлары кімдер?

- Қазақстан Републикасының рәміздерін ата.

- Шәмші Қалдаяқовтың өз жері мен елін мақтан етіп шығарған әні қалай аталады?

- Не себепті «Менің Қазақстаным» әні республикамыздың Гимніне айналды?

ІІІ. Жаңа сабақ.

Әңгімен әдісі арқылы:

Құрманғазы – ХІХ ғасырда өмір сүрген ұлы күйші – компазитор.

Құрманғазы өмір бойы теңсіздікпен, бай – манаптардың жасаған зорлық – зомбылығымен күресіп өткен. Әсіресе, сол кездегі Ресей патшалығының қазақ даласын басып алу саясатына қарсы тұрып, бас көтерген аяулы аталарымыздың бірі. Бұл қылығы үшін Құрманғазы патша жендеттеріне де, бай – манаптарға да жақпады. Құрманғазыны ұстап алып, түрмеге жапқызуға тырысты. Әсіресе Ақбайдың Әубәкірі деген бай Құрманғазыны ұры,қары деп, үстінен арыз жазып, патша әскерлерін шақыртады.

Құрманғазы отбасымен қаннен – қаперсіз отырғанда патшаның бір топ солдаттары жетіп келеді. Құрманғазыны жан – жағынан қаумалап ұстап, сыртта тұрған арбаға салып алып барады. Енді жүргелі жатқан кезде шешесі келеді. Анасы Құрманғазыны құшақтап қоштасып, маңдайынан сүйеді. Сол кезде Құрманғазы әлі күнге дейін мәпелеп өсірген анасына еш көмек көрсете алмағанына қынжылып: « Қашан сенің ақ сүтіңді ақтармын – ау, осы уақытқа дейін саған тек уайым мен қайғыдан басқа ештеңе көрсете алмадым – ау» деп қолына домбырасын алып, « Аман бол, шешем, аман бол» деп күй тартады. Күйді мұқият тыңдасақ, домбыра «Аман бол, шешем, аман бол» деп сөйлеп тұр.

Күй аяқталғанда шешесі Құрманғазыға қараса, оның көзінен бір тамшы жас шығып кетеді. Сонда шешесі Құрманғазыға: « Мен ұл таптым, ер жігіт тудым деп қуанып жүрсем, жасық неме екен ғой туғаным. Сен кімнің алдында көз жасыңды көрсетіп тұрсың? Егер мына солдаттардың алдында жасыңды көрметсең, менің күнім қандай болмақ. Неге соны ойламайсың? Көтер басыңды!» - деп шапалақпен бетінен тартып жібереді.

Сонда ғана Құрманғазы есін жиып алып, « Әй, қайран менің шешемдей

адамдай бұл дүниеде жоқ шығар: Маған қайрат, жігер беретін де, өмірде қайыспай күресерде қуат беретін де осы анамның тілегі емес пе?» - деп сол жерде шешесіне жігермен қарап, қоштасып, « Қайран шешем» деп күй тартқан екен ( Егер күйді тыңдасақ, « Аман бол, шешем, аман бол» сияқты мұнда да домбыра « Қайран шешем, қайран шешем» де сөйлеп тұрады).

Музыка тыңдау!

Құрманғазының « Аман бол, шешем, аман бол» және « Қайран шешем» күйлерін тыңдау. Күйдегі « Аман блд, шешем, аман борл» және « Қайран шешем» деп домбыраның сөйлейтін буындарын тыңдату керек. Ең бастысы, күйдің мазмұнын түсіндірген жөн.

Күйдің сөйлейтін буындарын тыңдатумен шектелген жөн.



А – ман бол, ше- шем, а – ман бол. А – ман бол, ше – шем, а – ман бол.


Ән орындау!

Алғашқы қоңырау

Әні: Ж. Еңсепов. Сөзі: Н. Нұррқабылов.

1.Балалар тынықты,

Серуендеп шынықты.

Жан – жағын бақылап,

Әлемнен мол сыр ұқты.

Қайырмасы:

Ахау, ахау, күлкісі бар күмістей,

Бұл - алғашқы қоңырау.

2.Құлындай ойнайды,

Жүздері де жайнайды.

Жігері бойында,

Тасқындайды, қай найды.

Қайырмасы:

3.Қоңырау қағылды,

Ең алғашқы арынды.

Сыныпқа балалар,

Кезектесіп ағылды.

Қайырмасы:

Жасарал Еңсеповтың « Алғашқы қоңырау» әні балалардың дауыс диапазонына сәйкес жазылған. Әннің әуені толқынды болып келгендіктен, әнді сөзімен бірге орындаған жөн. Әннің қайырмасы өте мәнерлі болып келеді. Ширек, сегіздік және он алтылық ноталар ауысып отырады. Әнді жай екпінде үйреніп, сөздерін нақты айтуға мән беріп, ырғағын дәл сақтау керек. Әнді жай екпінде, сөзімен қоса жаттап, алған соң, екпінін қосуға болады.


Құрманғазы Сағырбайұлы - 1818 жылы Орал облысы Жаңақала ауданының Жиделі деген жерінде дүниеге келген. 1889 жылы Ресйдің Астрахан қаласының қазргі « Құрманғазы төбе» деген жерінде қайтыс болады. Құрманғазыны қазақтың « Күй атасы» деп атайды.


Құрманғазының « Кішкентай» алғашқы күйі. Сонымен қатар

«Балбырауын», « Сарыарқа», « Адай», « Серпер» сияқты 80 – ге жуық күйлері бар. Оның әрбір күйі өз басынан өткен оқиғалар жайлы баяндайды.

IV. Сабақты қорыту:

- Құрманғазы өмір бойы не үшін күресті?

- Құрманғазыны патша жендеттері алып бара жатқанда кімге арнап күй шығарды?

- Домбыра не деп сөйлейді?

- Шешесі қалай жігерлендірді?

- Құрманғазы шешесіне қандай күй арнайды?

- Күйдің аты қалай аталады?

V. Үйге тапсырма:

Күй атасы Құрманғазы. Оқып, түсінік айту.

« Алғашқы қоңырау» әнінің сөзін жаттау.



Самые низкие цены на курсы переподготовки

Специально для учителей, воспитателей и других работников системы образования действуют 50% скидки при обучении на курсах профессиональной переподготовки.

После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца с присвоением квалификации (признаётся при прохождении аттестации по всей России).

Обучение проходит заочно прямо на сайте проекта "Инфоурок", но в дипломе форма обучения не указывается.

Начало обучения ближайшей группы: 20 сентября. Оплата возможна в беспроцентную рассрочку (10% в начале обучения и 90% в конце обучения)!

Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: https://infourok.ru

Общая информация

Номер материала: ДБ-024614

Похожие материалы

2017 год объявлен годом экологии и особо охраняемых природных территорий в Российской Федерации. Министерство образования и науки рекомендует в 2017/2018 учебном году включать в программы воспитания и социализации образовательные события, приуроченные к году экологии.

Учителям 1-11 классов и воспитателям дошкольных ОУ вместе с ребятами рекомендуем принять участие в международном конкурсе «Законы экологии», приуроченном к году экологии. Участники конкурса проверят свои знания правил поведения на природе, узнают интересные факты о животных и растениях, занесённых в Красную книгу России. Все ученики будут награждены красочными наградными материалами, а учителя получат бесплатные свидетельства о подготовке участников и призёров международного конкурса.

Конкурс "Законы экологии"