Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Свидетельство о публикации

Автоматическая выдача свидетельства о публикации в официальном СМИ сразу после добавления материала на сайт - Бесплатно

Добавить свой материал

За каждый опубликованный материал Вы получите бесплатное свидетельство о публикации от проекта «Инфоурок»

(Свидетельство о регистрации СМИ: Эл №ФС77-60625 от 20.01.2015)

Инфоурок / Воспитательная работа / Конспекты / Ұлттық салт – дәстүрімізді насихаттауға арналған дидактикалық ойындар ЖИНАҒЫ
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 28 июня.

Подать заявку на курс
  • Воспитательная работа

Ұлттық салт – дәстүрімізді насихаттауға арналған дидактикалық ойындар ЖИНАҒЫ

библиотека
материалов


ҚМКҚ №15 «АҚҚУ» балабақшасы


Әдістемелік құрал

Балабақшаның ересектер

тобы балаларына арналған
















hello_html_m7788da66.jpg

«Білекті бірді жығады,білімді мыңды жығады»



Дайындағандар: Ш.А. Ахметова, Г.М. Темірғалиева









«Балабақшаның ересектер тобы балаларына арналған дидактикалық ойындар жинағы»







Авторлары : Г.М. Темірғалиева , Ш.А.Ахметова.

- Қарағанды қаласы, ӘК,2012 жыл



Мына кісілердің редакциясымен: Базарбаева А.А., Локтионова Л.Р.



Рецензенттер: ӘК әдіскері – Н.К.Қожахметова,

«Аққу» б/б директоры- Базарбаева А.А.












Дидактикалық ойындар жинағы. Балабақшашың ересектер тобының тәрбиешілеріне арналған. Мектепалды дайындық бағдарламасы бойынша 5-6 жастағы балаларды оқыту үшін ұсынылады















МАЗМҰНЫ



  1. Ұлттық салт – дәстүрімізді насихаттауға арналған дидактикалық ойындарға нұсқау......................................................................................................................4 бет

Ұлттық ойындар

  1. «Қазақ халқының ұлттық киіз үйінің құрылысын ата

және орналастыр»..................................................................................................5 бет

  1. «Киіз үйдің жиһаздары мен жабдықтарын ата»...............................................6 бет

  2. «Қазақтың ұлттық ер адамның, қыз баланың киімдері»..................................7 бет

  3. «Қазақтың ұлттық бас киімдері ер адамға, әйел

адамдарға арналған»............................................................................................. 8 бет

  1. «Ұлттық қазақ қыз баласының бұйымдары»..................................................... 9 бет

  2. «Ұлттық аспаптар»............................................................................................. 10 бет

  3. «Жауынгерлердің қару жарақтары мен сауыт-саймандары»......................... 11 бет

  4. «Егіншілікке- ауыл шаруашылыққа

қажетті құрал- саймандарды ата»..................................................................... 12 бет

  1. «Жеті қазынаны ата»...........................................................................................13 бет

  2. «Табиғат берген жеті ырыс».............................................................................. 14 бет

  3. «Аспан әлеміне саяхат»..................................................................................... 15 бет

  4. «Ұлттық ыдыс аяқ турлері»...............................................................................16 бет

  5. «Сауленің дастарханы»......................................................................................17 бет

  6. «Сүт тағамдары».................................................................................................18 бет

  7. «Ұн тағамдары қайдан алынады?»...................................................................19 бет

  8. «Ет тағамдары (қазы-қарта, жал-жая....)»....................................................... 20 бет

  9. «Жабайы аңдарды, үй жануарларынан айырып

ата және орналастыр»...................................................................................... 21 бет

  1. «Үй жануарлары. Төрт түлік малдың атын ата, төлдерін тауып

қос, алынатын өнімді тауып қой»..................................................................... 22 бет

  1. «Қазақстанда мекендейтін үй құстарын дала құстарынан айыр

және орналастыр, олардың мекенін атап, ерекше қасиеттерін тап.»............23 бет

  1. «Қазақстанда қызыл кітапқа еңген құстарды ата және артығын тап».......... 24 бет

  2. Әдебиет................................ ……………………………………… ..................25 бет

  3. Қосымша..............................................................................................................26 бет






Ұлттық салт – дәстүрімізді насихаттауға арналған дидактикалық ойындарға нұсқау

Ұйымдастырылған оқу іс – әрекеті жаңа педагогикалық технологияны пайдалана отырып, балалардың шығармашылық қабілетін дамыту балабақшаның негізгі мәселесі десек, балаларға партиоттық тәрбие бере отырып, оларды эстетикалық және этикалық мәдениетін қалыптастыруды тәрбие жұмысының өзегі етіп алынған.

Қазақ халқының бір туар, зиялы азаматтары А.Байтұрсынов,Ж. Аймауытұлы, М. Дулатұлы, М.Жұмабайұлы және басқалары ұлт мәселесін ұлттық тәрбие саласында өздерінің құнды еңбектерін қалдырғаны белгілі.

«...әрбір ұлт баласы өз ұлтының арасында өз ұлты үшін қызмет қылатын болғандықтан, тәрбиеші баланы сол ұлт тәрбиесімен тәрбие қылуға міндетті» (М.Жұмабаев).

Білім беруді басқаруды одан әрі демократияландыру негізінде Қазақстандық білім беру моделінің жұмыс істеуінің заңнамалық, нормативтік, құқықтық базасын жетілдіру; білім сапасын бағалаудың ұлттық жүйесін құру; әлемдік білім беру кеңістігіне ықпалдасу болып табылады.

Баланың тілін дамыту мақсатында ауызекі сөйлеу мәдениетіне тәрбиелеу, байланыстырып сөйлеуді дамыту мен сөздік қорын дамыту ұйымдастырылған оқу – іс әрекетінде және дербес ойын - іс әрекетінде дидактикалық насихатты үстел – үсті ойындарының маңызы зор. Ойын шарттарымен көрнекіліктерін пайдаланып, ойналатын дидактикалық ойындар арқылы баланың жеке басын, ойын әрекетін дамытуға болады. Дидактикалық ойындарды ұлттық салт – дәстүрімізді насихаттау арқылы, танып білуге үйрету, балаларға ұлтжандылық бағытта тәлім-тәрбие беру. Өзін-өзі бақылауға, тиянақтылыққа қиялдай білуге, шапшандыққа, дұрыс шешім қабылдап әрекет етуді үйрету. Дидактикалық ойындарды іріктеуде баланың ойынды сапалы түсініп, ол ойын шартын дұрыс орындауға тырысып, белгілі бір нәтижеге жету мақсаты көзделеді. Бала ойын мақсатына сай ойын шартын орындап, ондағы сұрақтар мен тапсырмаларға жауап беруге дағдыланады. Ойын шартын, ережесін қатаң сақтау арқылы жолдастарын тындай білу, олардың қатесін түзетуге белсенділік көрсетуге ынталандырады. Жолдасының қатесіне көмектесуде, оған ойын шартын түсіндіріп, ойынды жалғастыруға, жаңа ойын ережесін ойлап табуға, оны басқаларға түсіндіре білуге, ойынды ұйымдастыруға жаттықтырылады.

Дидактикалық ойындар ұйымдастырылған оқу-іс әрекетіне байланыстырылып, мақсатына, сай тандалып алынады.

Ұсынылып отырған дидактикалық ойындардың мақсатына сәйкес, шарты нақты көрсетілген, жауаптары да берілген, ол педагогтарға түсіндірме ретінде.

Дидактикалық ойындар арқылы баланың қазақ халқының ұлттық құндылықтары мен көне мәдени мұраларын оқып үйренуге, салт дәстүрімізді біліп өсуге, оны құрметтеуге, адамгершілік рухымызды көтеріп, имандылыққа, әсемдікке, тазалыққа, ұжымдық алдына қойған мақсатқа бағынуга, талғампаздық пен жасампаздыққа, үлкендермен мен балалар арасында ынтымақтастық қарым-қатынас орнатуға болады.



«Қазақ халқының ұлттық киіз үйінің құрылысын ата және орналастыр»

Мақсаты: Балаларға ұлттық киіз үйдің құрылысын білуге үйрету. Өлең жолдарымен қимыл-қозғалыс түрлерін жасап киіз үй құру. Сөздік қорларын молайту.

Көрнекілік: киіз үй құрылысы жасалған карточкалар топтамасы, киіз үй үлгісі

Ойын шарты: балаларға киіз үй құрылысын ретімен атауға, киіз үй шаттық шеңберін орындауға үйрету, тоқпақ жолдарын іс-қимыл келтіріп орындау. Киіз үйді құрастыру, карточкаларды топтастыру.

Шаттық шеңбері

Үлкен шеңбер құрамыз,дөнгелене тұрамыз,

Керегені кереміз,уықтарды ілеміз

Айналамыз-ойнаймыз,киіз үйді құрамыз!




Уық керегенің үстінен қойылады


Уык предначается для поднятия купола юрты



hello_html_m6f55c586.jpg




Киіз үй-Юрта






hello_html_20489bbc.jpg

hello_html_m2f4f3bc1.jpg

hello_html_m500a5086.jpg

Киіз –кошма, войлок

Оюмен өрнектелген киіз, киіз үй жабдығы ретінде қолданады сыртын жабуға немесе кілем ретінде жерге төселеді

Разрисованный войлок, кошма предназначается для покрытия юрты сверху и как ковер стелят изнутри, делают разных размеров. Богатые делали себе войлок белого цвета


Киіз үйдін жабдықтары


Оформление юрты изнутри


hello_html_m23bd3a56.jpg


hello_html_m1e223b0c.jpg


Шыңырақ-купол

Шанырақ түтін шығаруға арналған, және уақыт білудің ең бір қасиеті болған

Купол -кроме функции дымохода выполнял ещё и роль часов, казахи с большой точностью определяли время суток.

Кереге- стена

Ең бірінші керегесі қойылады киіз үйді көтергенде


Для строительства юрты сначала ставится кереге-стена

Все из ивовых прутьев



hello_html_7ba965f4.jpg



hello_html_552e99b6.jpg




Есік- дверь


Есікті қазақ халқы шығысқа қарап орнатқан


Двери юрты всегда устанавливали в сторону востока.



«Киіз үйдің жиһаздары мен жабдықтарын ата»

Мақсаты: Балаларға киіз үйдің ішін жабдықтарын атай білуге, олардың қолдануға қандай пайдасы бар екенін білуге үйрету. Суретті карточкаларды әр балаға беріп, жұмбақтап жасырып, атын шешуін айту арқылы көрсету тапқырлыққа үйрету. Логикалық ойлау қабілеттерін дамыту. Сөздік қорларын молайту.

Көрнекіліктер: жиһаз суреттері көрсетілген топтамалар, хатқалта

Ойын шарты: әр бала жиһаздарды қолына тиген карточкалардағы бейнеге қарап, жұмбақтап жасырады, жауабын басқа балалар шешіп табу қажет, осылайша жиһаздар жинағын топтастырады .

Сандық-сундук: онда әжемнің түрлі-түсті матасыда бар, әшекейлерде сақталған

Бесік- колыбель: менің кіп кішкентай інім күні бойы сонда таңулы, анам оған ән айтып тербетеді, уатады, ұйықтатады

Төсек- кровать: кеш батқан соң барлық бала тәтті ұйқыға жатады, дем алады

Төсеніш- ковровая дорожка: бөлмеде жерге төселген түрлі- түске бөлінген

Сөре- полка: кітаптарым ретімен орналасқан оның бойына

Шифоньер: киімдерім ілулі, ілгіште тұрады, есігі оның жабық болады


Сырмақ –ковровая дорожка:

оюлары

қолдан тігіліп,

киізден 

сырылатын 

кілем.

hello_html_m738097d6.jpg
















hello_html_m23bd3a56.jpg

hello_html_4a95f05a.jpg

Кілем-клем: қабырғаға ілінеді

Төсек- кровать:

кеш батқан соң барлық бала

тәтті ұйқыға

жатады, дем

алады


hello_html_m2dc20c2a.jpg

hello_html_m6e80d9e1.jpg

Бесік- колыбель: менің кіп кішкентай інім күні бойы сонда таңулы, анам оған ән айтып тербетеді, уатады, ұйықтатады


Сандық-

сундук: онда әжемнің түрлі-

түсті матасыда

бар, әшекейлерді сақтаған


hello_html_162b5d98.jpg

hello_html_m179ebe9a.jpg

Шифоньер: киімдерім ілулі, ілгіште тұрады, есігі оның жабық болады


Сөре- полка: кітаптарым ретімен орналасқан оның бойына


hello_html_m7e25da1c.jpg




hello_html_m43f5990c.jpg

Үстел-стол: тамақ ішуге арналған



«

Қазақтың ұлттық ер адамның, қыз баланың киімдері»

Мақсаты: Суретте көрсетілген киім үлгілерін атау, оларды айыра білу, топтастыруға, тапқырлыққа, шапшандыққа баулу.

Көрнекілік: ұлттық ер адам, қыз бала киімдері, хат қалта

Ойын шарты: хатқалтаға салынған үлгілер балаларға беріледі. Ер адамның және қыз баланың киімдерін атап, оларды қашан, қайда киюге болатының айтады. Ол сөздерге қатыстырып, сөйлем құрайды. Қыз бала мен ер адам киімдерін жеке-жеке топстастырады

Ұлттық ер адам киімдері- мужская национальная одежда

Ұлттық қыз бала киімдері- женская национальная одежда


Шапан-чапан


hello_html_4e436782.jpg


hello_html_m79649ed4.jpg




hello_html_12022207.jpg



hello_html_m44f66bc0.jpg

Етік – сапоги


Көйлек-платье


hello_html_m13ef727c.jpg

hello_html_m3282df5f.jpg

Сәукеле- саукеле


Желетке- жилет


hello_html_m41f22eb9.jpg

hello_html_59a89ece.jpg

Айыр қалпақ- айыр калпак


Жейде –рубашка


hello_html_525197.jpg

hello_html_m2c02f692.jpg

Қыз баланың етігі- женские сапожки





«Қазақтың ұлттық бас киімдері ер адамға, әйел адамдарға арналған»

Мақсаты: Ұлттық бас киім түрлерінің атын білу, оларды айыра білу, оларды қашан, қайда, қай кезде киетінің білу, жеке-жеке топтастыру, тапқырлыққа, шапшандыққа баулу.

Көрнекілік: ұлттық бас киім үлгілерінің карточкалары.

Ойын шарты: балаларға бас киімдердің аттарын атай білу, оларды айырып топтастыру, қай мезгілге немесе қайда киетінің білу, айту. Ол сөздерге қатыстырып, сөйлем құрайды. Қыз бала мен ер адам бас киімдерін жеке-жеке топстастырады

Сәукеле-саукеле (қыз балаларға арналған бас киім)


hello_html_cdee35.jpg

Ер адам бас киімдері- головной убор мужчин


hello_html_maeeb63f.jpg

Тақия-тюбетейка (тымақтын ішінен немесе үйде, жазғы уақыттарда, қоғамдық орындарда киеді)


Тымақ-ушанка (қыс мезгілінде киеді)


hello_html_m2f0e119c.jpg

hello_html_74f606fc.jpg

hello_html_m1eb08eec.jpg

Айыр қалпақ-айыр калпак (наурызда, мерекелерде, театрланған қойылымдарда, жылы мезгілдерде)


Кимешек- кимешек (әжелерге арналған бас киім)


hello_html_m1577cec7.jpg

hello_html_m79649ed4.jpg

hello_html_6514091e.jpg

Қыз баланың бөрігі- борик женский


Ер адамның бөрігі- борик мужской



hello_html_a91c11e.jpg

Әйел адамдарға арналған бас киімдері- головной убор для женщи


hello_html_m31853f54.jpg

Орамал- платок




«Ұлттық қазақ қыз баласының бұйымдары»

Мақсаты: Суретте көрсетілген зергерлік бұйымдардың аттарын атауды ұйрету. Әшекейлердің қолданбалы сән үлгісі екенің таныстыру. Олардың атауын біліп, топтастыра білуге

Көрнекілік: ұлттық зергерлік бұйым түрлерінің карточкалар топтамасы.

Ойын шарты: ұлттық әшекей бұйымдарының неден жасалғаның, оны кімдер жасайтының, оларға өрнектер қалай басылатынын және атауларын білу. Қолданылуын айтып беру. Қыз баланы әсемдеу.


Алқа – бусы:

Мойынға тағылатын әшекей

hello_html_16b833c6.jpg




hello_html_1da4c8a1.jpg



hello_html_m1bc5a7f.jpg


hello_html_m53e9a9ac.jpg

Шашбау- украшение для косички

Қыз баланың шашына тағылады өрімнің соңына

Сырға – серьги:құлаққа тағатын әшекей

hello_html_f2e20ea.jpg

hello_html_m15137f16.jpg

Білезік- браслет. Қолға тағылатын әшекей бұйым

Белбеу- пояс: белге тағатын бұйым

hello_html_71fbf1bb.jpg

hello_html_m6ec103b5.jpg

Сақина- кольцо: саусаққа тағатын әшекей









«Ұлттық аспаптар»

Мақсаты: Ұлттық аспаптарымыздың атауларын білуге, оларды айыра білу, ұлттық құндылықтарымыз туралы білімдерін көтеру.

Көрнекілік: ұлттық аспаптардың түрлері (аса таяқ, сыбызғы, шаң қобыз, домбыра, қобыз, жетіген)

Ойын шарты: балаларға аспаптардың аттарын атай білу, оларды айырып топтастыру. Ол сөздерге қатыстырып, сөйлем құрайды.






Шанқобыз- ауызбен, үрлеп ойнайды

hello_html_m5f78924.jpg










hello_html_m4865d4d2.jpg

hello_html_2cc9c41d.jpg

Сыбызғы- үрмелі аспап

Жетіген- жеті ішектен тұрады, саусақ басымен ойнайды

hello_html_5a45574f.jpg

hello_html_4bdd2e8b.jpg

Аса таяқ- жерге соғып немесе қолда сермеп ойнайды

Қобыз- ішекті аспап, арнайы таяғымен сызып ойнайды

hello_html_m344cd1f.jpg

hello_html_m9c42a1c.jpg

Шың – ертеден келе жатқан қазақтың музыкалық аспабы. Бұл аспап даңғара, дауылпаз сияқты ұрмалы аспаптардың қатарына жатады.















«Жауынгерлердің қару жарақтары мен сауыт-саймандары»

Мақсаты: Балаларды ұлттық патриоттық сезімге баулу, қару жарақтар мен сауыт-саймандар жайлы білімдерін бекіту

Көрнекілік: үлгілер көрсетілген карточкалар топтамасы.

Ойын шарты: 1. Қазақ халқы жауынгерлікте денесін оқтан қорғау үшін киген киімі қалай аталады жалпы атауы, жеке-жеке атауы.2. Қазақ хандары дауды қалай тоқтатқан, нені қолданған.3. Шайқаста қандай қару- жарақтарын қолданған. Карточка топтамаларынан аттарын атап үш бөлікке бөліп топтастыру.

  1. Қазақ халқы жауынгерлікте денесін оқтан қорғау үшін сауыт киіп, қолына қалқан ұстаған, басына дулыға киген

  2. Қазақ хандары билік айтқанда, дауды тоқтатқанда шоқпарын нық ұстап, тік қойған, ақылмен шоқпардың күшімен шешкен

  3. Шайқаста : садақ жебесімен, найза, айбалта, қылыш қынабымен қолданған


ШОҚПАР- дубинка

hello_html_m18e551da.jpg















hello_html_m1e420362.jpg

hello_html_7fe340d8.jpg

САУЫТ- кальчуга: оқтан қорғау үшін


ДУЛЫҒА- шлем: басын қорғау үшін киген

hello_html_6e674383.jpg

hello_html_m7fee38ca.jpg

НАЙЗА- копье

САДАҚ ЖӘНЕ ОҚ- лук и стрела

hello_html_m1c32e1b5.jpg

hello_html_m5b208f5b.jpg

АЙБАЛТА-секира

ҚЫЛЫШ қынабымен- сабля и ножны

hello_html_3635f9b0.jpg

Жауынгер

hello_html_5bdb414d.jpg

ҚАЛҚАН- шит: қорғану үшін қолға ұстаған



«Егіншілікке- ауыл шаруашылыққа

қажетті құрал- саймандарды ата»

Мақсаты: Шаруашылыққа қажетті құралдардың атын білу, олардың қолданылуы мен пайдасын түсініп білу, талаптылыққа, еңбекке, алғырлыққа баулу. Логикалық ойлау қабілеттерін дамыту. Сөздік қорларын молайту.

Көрнекіліктер: хат қалта, еңбек құралдар топтамасы, дидактикалық ойын шартына арналған карточкалар.

Ойын шарты: балаларға құрал-саймандардың атауын айту, олардың пайдасы, қолдану әдісі, іс-қимылмен олармен жұмыс істеу шараларын келтіру не істеп жатқандарын баяндап айту. Егіншілікке, шөп шабуға арналған құралдарды жеке топтастыру, ағаш кесуге, шабуға, жекелеуге, оны жұлуға арналған құралдарды жеке топтастыру

  1. Ағаш кесуге, шабуға, шегелеуге, шеге жұлуға арналған құралдарды топтастыру

2. Жер қазуға, шөп оруға арналған құралдарды бір бөлек топтастыру)


ағаш жаруға

hello_html_31b03d16.jpg







hello_html_m3a2e2aa2.jpg


hello_html_6d3879b.jpg

Айыр- вилы:шөпті жинауға арналған

Ара- пила: ағаш кесуге арналған

hello_html_2d6115dc.jpg

hello_html_m335090ef.jpg

Шалға – коса: шөпті шабуға арналған

Қайла- кирка: қатты жерді қайламен қазады

hello_html_m63a1a01d.jpg

hello_html_3d6c8bc2.jpg

Күрек- лопата: жер қазуға, тегістеуге

Атауыз- клещи: шеге жұлуға

hello_html_m7c2dbbc0.jpg


hello_html_m63b47d85.jpg

Балға- молоток: шеге қағуға











«Жеті қазынаны ата»

Мақсаты: Балаларға қазақ халқының салт-дәстүрін үйрету, қазақтың пір тұтатын жеті байлығын танып білуге тәрбиелеу.

Көрнекілік: жеті қазына бейнеленген карточкалар топтамасы және сәйкес емес бейнелі карточкалар.

Ойын шарты: балаларға қазақ халқының жеті қазынасын ретімен атай білу және орналастыру, артық бейнелі карточкаларды айырып алып тастау. Әңгімелеу . сөздік қорларын молайту.

Жеті қазына- семь сокровищ (1. Ер жігіт, 2. Сұлу әйел, 3. Білім, 4. Жүйрік ат, 5. Қыран бүркіт, 6. Мылтық, 7. Құмай тазы)






«Табиғат берген жеті ырыс»

Мақсаты: Балаларға қазақ халқының киелі саны жеті санына байланысты ұғымдарды білуге, табиғат берген жеті ырысты танып білуге үйрету.

Көрнекілік: магнит тақтасы, жеті табиғат ырысы бейнеленген карточкалар топтамасы.

Ойын шарты: балаларға табиғат берген жеті ырысты атап көрсетуге, олардың адамға берер пайдасы жайлы сөз ету, құндылықтарын білу. Карточкаларды топтастыру.Артығын алып тастау.

Табиғат берген жеті ырыс- Семь даров природы (1. Күн, 2. Ай, 3. От, 4. Су, 5. Жер, 6. Аспан, 7. Ит )




«Аспан әлеміне саяхат»

Мақсаты: Балаларға өздерінің жұлдыздарын танып білуге ұйрету, жұлдызнама кестесімен таныстыру. Қазақ халқының киелі жеті санына байланысты жеті қарақшы жұлдызымен таныстыру, әрі оған ұқсас атауы басқа темір қазық жұлдызымен таныстыру, білімдерін бекіту.

Көрнекілік: Жұлдыз нама кестесі, мольберт, таяқша.

Ойын шарты: Балалар өздерінің қай жылы, қай айда туғандарын айтып, қай жұлдызға жататындарын айтып көрсетеді жұлдыздар кестесінен. Ожауға ұқсас екі жұлдыз бірі үлкен, бірі кіші қалай аталатының айтып олар неше жұлдыздан тұратынын айтады.


Таразы-весы





Жұлдызнама

Звездный гороскоп

hello_html_71f97154.jpg

Су құйғыш- водолей

hello_html_24cdb7d2.jpg

Шаян- скорпион


hello_html_2434cbe6.jpg

hello_html_m46608384.jpg

Тоқты- овен

hello_html_7d6008ab.gif

Бикеш- дева

hello_html_4b0a5116.jpg

Егіздер- близнецы

hello_html_42301de2.jpg

Тау ешкі- козерог


hello_html_m157a5eb2.jpg

Үлкені жеті қарақшы және кішісі темір қазық

Большая и малая медведица





«Ұлттық ыдыс аяқ турлері»

Мақсаты: Ұлттық ыдыстардың аттарын атай , оларды толықтыруға қажетті құралдарды тапқызу, ыдыстардың жалпы және жеке атауларын меңгерту, ұлттық құндылықтарымыз туралы білімдерін көтеру.

Көрнекілік: ұлттық ыдыстар түрлері (келі, келсап, күбі, піспек, торсық, шәйнек, қазан-ошақ)

Ойын шарты: ыдыстардың аттарын атай отырып, ажыратып толықтыру. Оларда қандай тағамдар дайындалатының және сақталатындығы туралы әңгімелеп. Олар неден жасалған екендігі туралы айтқызу.

Қысқаша мағлұмат: Келімен бидай түйіп, келсаппен бидайды қауызынан айырып талқан дайындайды, күбімен бие сүтін құйып піспекпен пісіп қымыз әзірлейді, қаймақ шайқап май әзірлейді. Торсыққа қымыз, айран толтырып жолға, сапарға шыққанда аттын қанжығасына байлап алады, онда сут өнімі салқын күйде сақталады, шөлдегенде сусын қандырады




Келі, келсап: бидайды, арпаны қауызынан айыруға арналған ыдыс

Жасалғаны: ағаштан

hello_html_56b44db0.jpg

hello_html_5e5855af.jpg




Торсық: қымыз, айран, сүт құйуға арналған ыдыс

Жасалғаны : теріден



Күбі, піспек: қымызды, сүтті құйып шайқауға арналған ыдыс

Жасалғаны: ағаштан


hello_html_m4808b6e5.jpg

hello_html_m652b47cc.jpg



Ақ құман: Шай дәмдеуіш ыдыс

Кесе: шай құюға арналған ыдыс

Жасалғаны: керамикадан

1.Шара: қымыз, сут құюға арналған ыдыс

2.Саптыаяқ (Ожау): қымызды сапыруға арналған ыдыс

3.Тостаған: Қонаққа дастархан басында ожаумен

сапырып, дәмдеп тостағанға құйып

ұсынады

Жасалғаны : ағаштан


hello_html_m42df383e.jpg

hello_html_72139e9f.jpg

Қазан-ошақ: ет тағамдарын, бауырсақ пісіруге арналған ыдыс. Далада от жағу арқылы қолданады.

Жасалғаны: шойын темірден







«Сауленің дастарханы»

Мақсаты: Ұлттық тағамдарымыздың атауларын білуге, дастархан мәзірін жасай алуға үйрету, ұлттық құндылықтарымыз туралы білімдерін көтеру.

Көрнекілік: ұлттық шаңырақта жасалған дастархан мәзірі, ет, сут, ұн тағамдарының түрлері, Сәуле қуыршақ, ұлттық ыдыстар, дөнгелек үстел, дастархан, ши талшықтары.

Ойын шарты: Сауленің қонақтарға арналған дастарханы.

  1. Сәуле қонақтарға қандай тағамдар әзірледі?

  2. Сәуле қонаққа неше адам шақырды?

  3. Тосыннан екі қонақ келсе, оларға арнап не нәрсе қою керек?

  4. Ши талшықтарымен есептеп шығу керек.




Бауырсақ- бауырсак.

Национальный продукт приготовленный из муки

hello_html_m519aa5e4.jpg







Қуыршақ Сауленің қонақтарға әзірлеген дастарханы.

Дастархан куклы Сауле с угощениями







hello_html_m1ba86f69.jpg

hello_html_m34e5e49c.jpg



Шелпек- лепешка

Национальный продукт приготовленный из муки



Қурт- курт национальный

молочный продукт

hello_html_m3888fb18.jpg

hello_html_m3649a0cc.jpg



Ірімшік-творог национальный

молочный продукт



Бесбармақ- бесбармак

национальное блюдо из мяса и теста

hello_html_3d428b90.jpg

hello_html_m41492e34.jpg



Тостаған- тостаган. Национальная посуда



Дөнгелек үстел- круглый стол

hello_html_7ce622f6.jpg


hello_html_m55e91ea3.jpg




Дастархан-скатерть



«Сүт тағамдары»

Мақсаты: Балаларға сүт өнімдері туралы ақпарат беріп қадірлеуге тәрбиелеу. Сүт өнімдерін құрметтеуге үйрету.

Көрнекілік: Сүт өнімдерін суреттегі көрсетілген карточкалар бойынша топтастыру.

Ойын шарты: Сүт тағамдарын атау, олар қайдан алынады, оларды жеке-жеке топтастырып айту



Сүзбе-творог

Сүзбенi айраннан 

әзiрлейдi. Ол үшiн айранды кенептi қапшыққа құяды

да, одан ағызады. Қалған қою масса сүзбе болып табылады.

hello_html_m3649a0cc.jpg


hello_html_6d3e8039.jpg

Қымыз-кумыс.

Бие сүтінен жасалатын қышқыл диеталық сусын.

Ірімшік (сыр)—

сүтті арнайы өңдеуден өткізу арқылы алынатын неғұрлым сіңімді тағамдық өнімдерінің бірі.

hello_html_m1460d07.jpg

hello_html_2615c411.jpg

hello_html_3b729efb.jpg

Сүт-молоко. Сапасы мен дәмі оның майлылығымен анықталады. Майы көп болған сайын, оның дәмі де жақсы болып, құнарлылығы да артады.

Құрт-курт.

Сүтті ашытып, сосын ұзақ уақыт араластырып, сұйықтықтың айтарлықтай бөлігі қайнап суалғанша қайнату арқылы жасалады.

hello_html_m3888fb18.jpg


hello_html_239b79cd.jpg

Май —масло: организмге қуат беретін астың жұғымы.












«Ұн тағамдары қайдан алынады?»

Мақсаты: Балаларға нанның жасалу жолын түсіндіру, нан жасауға қатысатын адамдар еңбегін бағалау, қадірлуеге тәрбиелеу. Нанды құрметтеуге үйрету.

Көрнекілік: Ұн өнімдерін суреттегі көрсетілген карточкалар бойынша топтастыру.

Ойын шарты: Ұн тағамдарын атау, олар қайдан алынады, шикі өнімдерден піскен өнімдерді айырып жинақтау, қайсысы қазанда майға қуырылады, ал қайсысы табада дайындалады туралы айтқыздырту.
Қайсысы пеште піседі? Ал қайсысы суға піседі, немесе бұқтырылатыны жайлы, оларды жеке-жеке топтастырып айту


Бауырсақ- бауырсак: Майға қуырып қазанда пісіреді

hello_html_m519aa5e4.jpg













Ұлттық дастарханның жайлыуы


Убранство национального стола







hello_html_712175cf.jpg

hello_html_m141524f6.jpg

Чак-чак: Майға жүқалап кеспеленіп туралып қуырып қазанда пісіреді, сонынан бал, мейіз қосады

Таба нан-лепешка: ыстық пеште пісіреді

hello_html_m58d5e907.jpg

hello_html_m34e5e49c.jpg

Шелпек: Майға қуырып қазанда пісіреді

Ұн- мука: Бидайды диірменнен өткізіп ұн алынады

hello_html_7d06efe4.jpg

hello_html_622b396f.jpg

Жайма нан-бесбармачное тесто: жүқағып илеп сорпаға бұқтырып пісіреді

Жұқа кеспе-лапша: жіңішкеғып турап сорпаға бұқтырып пісіреді

hello_html_m7ba2c4b9.jpg

hello_html_m2b2ea60c.jpg

Қалын кеспе –макарон: сорпаға бұқтырып пісіреді




«Ет тағамдары (қазы-қарта, жал-жая....)»


Мақсаты: Балаларға ұлттық ет тағамдарының жалпы және жеке атауын ажыратып айта білуге үйрету. Қазақы бесбармақ тамағының дайындалуы, қонақ күту туралы ұғымдарын қалыптастыру.

Көрнекілік: дастархан, оған қажетті заттар және тағам түрлері

Ойын шарты: балаларға ет тағамдарын жинақтап, топтастырып, табақ тарту жасауға үйрету. Атауларын атау, дайындалу жолын айтқызу. Карточкаларды топтастырады.



hello_html_29fe8867.jpg

hello_html_604cc315.jpg

Жілік: еті мол, бесбармақ жасағанда қазанға салады,жіліктін майы пайдалы

Қазы: жылқының қос қабырғасын шекке салып тұздап дайындалатынтағам

hello_html_5646426f.jpg

hello_html_14a81f3c.jpg

Жал-жая деп жамбастың кесек етін айтады, өте дәмді болады

Қарта: тоқ ішектен айналдырып дәмдеп жасалынады

hello_html_m4601cac9.jpg

hello_html_383be248.jpg

Бас : сыйлы қонаққа арнап асылады. Шеке деп те атайды












«Жабайы аңдарды, үй жануарларынан айырып

ата және орналастыр»

Мақсаты: Балалардың көрген суреттерді есте сақтап, көз алдарына елестете отырып, әрқайсысын ретімен атап шығуға, логикалық ойлау арқылы ерекше қасиеттерін, аттарын атай білуге. Жалпы мағлұмат беруге тәрбиелеу.

Көрнекіліктер: үй жануарларының, жабайы аңдардың бейнелі суреттері, теледидар, слайдттар.

Ойын шарты: Әр түрлі суреттерді теледидардан көрсетіп шығарады. Бірінші суреттен үй жануарларын көрсетеді, екінші суреттен жабайы аңдарды атайды, олардың қорегін, мекенің, алынатын өнімдерді, төлін атайды, дауысын, қимылын салады.Жалпы және жеке ұғымдарды бекіту, оларға қамқоршы болу үшін не істейтіндерін сұралады.



Атауы:ешкі,

пірі-«Шопан ата»

Төлі : лақ

Дауысы: манырайды

Мекені: отты жер ,

қорада,

сулы жайылымдарда,

отармен

шопан бағады

Қорегі: жем, шоп, су

Алынатын өнім: сүт,ет

Шикі зат, өнім:

түбітінен шұлық,

кеудеше, бас киім

тоқиды, терісінен

тұрмыстық заттар

жасайды



hello_html_m5bdfbaee.jpg



hello_html_38559dce.jpg



Атауы : аю

Баласы: қонжық

Қорегі: бал, шөп, су

Ерекше қасиеті: қыс бойы ұйқыда жатады,

май табаның сорып, аштыққа шыдайды

Мекені: орман, апаң




Атауы:мысық

Төлі: марғау

Дауысы: мияулайды

Мекені: үй

Қорегі: ет, сүт

Пайдасы: тышқан аулайды

Ерекше қасиеті:адамның

ауырған жеріне жатса, қақсағаның

басады, тзалықты сүйеді,

беті қолын жалап үнемі жуады



hello_html_65bc1684.jpg


hello_html_m10aa692c.jpg


Атауы: арыстан Қорегі: аң аулап жейді, ет

Ерекше қасиеті: аңдардың патшасы,алып күш иесі , дауысы зор, ақырып, ырылдайды Мекені: орман, таулы аймақ, үңгір

Атауы: ит

Төлі: күшік

Дауысы: үреді

Мекені: үйшік, аула

Қорегі: су, ас қалдығы, ет

Пайдалы өнім: терісі, жүні, майы

Шикі зат, өнім: тұрмыстық заттар:

аяқ киімдер, тондар,жүнінен шұлық,

кеудеше,белдік. Майынан

сабын дайындайды

Ерекше қасиеті: адамға дос,

адамның үйін қорғайды, алынатын

өнімдерінің емдік қасиеті бар





hello_html_377c6f7c.jpg



hello_html_5200741d.jpg

Атауы: қасқыр Баласы: бөлтірік Қорегі: жемтік, ет Ерекше қасиеті: өтін емге пайдаланады,

балаға ит тигене шомылдырады, терісі құнды Мекені: орман, үңгір


«Үй жануарлары. Төрт түлік малдың атын ата, төлдерін тауып қос, алынатын өнімді тауып қой»

Мақсаты: Балаларды үй жануарларын, төлдерін атауға, олар туралы жалпы мағлұматтарды

толық баяндауға, оларға қамқоршы болуға үйрету.

Көрнекіліктер: төрт-түлік макеті, төлдерінің макеті, суретті үлгілер

Ойын шарты: төрт-түлік макеті қойылып, балалардың қолына төлдері беріледі, төлін тауып қою, аттарын атау, дауысын салу, төрт-түліктің пірін атау. Төрт-түліктің алынатын өнімді

тауып қою, өнім салынған суретті каточкаларды пайдаланып. Олардың ерекше қасиетін атау, оларды қалай шақырамыз, олар қалай дауыстайды, қалай қимылдайды жалпы үй жануарлары туралы барлық мағлұматтарды айтқызу.Үй жануарлары туралы жұмбақ шешу, мақал-мәтел,

өлеңдер оқу.



Түйені шақыру: «аухау-аухау»

Төлі: бота

Дауысы: түйе ақырады, күйсейді

Атауы: түйе, пірі-«Ойсыл қара»

Мекені: шөлді дала, қорада

Қорегі: шонышқа, су, тікен шоп

Алынатын өнім: етін жейді,

шұбаты сусын ішеді

Шикі зат, өнім: жүнінен, терісінен

тұрмыстық бұйымдар, заттар дайындайды

Ерекше қасиеті: шөлге төзімді,

екі өркешіндегі май шөлден,

ыстықтан сақтайды

hello_html_m327b7018.jpg

hello_html_22949314.jpg

Жылқыны шақыру:

«қырау-қырау»

Төлі: құлын

Дауысы: кісінейді

Атауы: пірі-«Ойсыл қара»

Мекені: отты жер , қорада,

сулы аймақты мекендейді

Қорегі: жем, бидай, арпа,

сұлы, көк шоп, ұйірмен

жайылады,

жылқышы бағады

Алынатын өнім: ет оның ішінде

ұлттық тағам: қазы –қарта, жал-жая,

шұжық, қымыз, саумалы сусының ішеді

Шикі зат, өнім: жалынан,

қылынан- арқан еседі, жүген өреді,

бас жіп есет, жүнінен, терісінен

тұрмыстық бұйымдар, заттар дайындайды

Ерекше қасиеті: мінсе-көлік, оған арба,

шана, пәуеске жеге алады

салтанатты меркелерге, өте

жүйрік сәйгүліктік, өңерлі шабандоз.


Сиырды шақыру:

«әукім-әукім»

Төлі : бұзау

Дауысы: мөнірейді

Атауы:сиыр, пірі-

«Зеңгі баба»

Мекені: отты жер , қорада, сулы жайылымдарда, табынмен

бақташы бағады

Қорегі: жем, шоп, су

Алынатын өнім: сүт

оның ішінде ұлттық өнімдер:

айран, құрт, сүзбе. Ет тағамдары

Шикі зат, өнім: терісінен

ұлттық ыдыс аяқтар- күбі, мәсі.

Бұйымдар: тон, аяқ киімдер, қоржын.

Тұрмыстық заттар: ат әбзелдері теріден,

қайыстан: жүген, тартпа, тоқым.



hello_html_5b0456c7.jpg

hello_html_27db691a.jpg

Қойды шақыру:

«пүшәйт-пүшәйт»

Төлі: қозы

Дауысы: маңырайды

Атауы:қой, пірі-«Шопан ата»

Мекені: отты жер , қорада,

сулы жайылымдарда, отармен бақташы

бағады

Қорегі: жем, шоп, су

Алынатын өнім: Етін жейді

Шикі зат, өнім: жүнінен тоқыма

бұйымдарын

жасайды: шұлық кеудеше,

бас киім.

Тұрмыстық бұйымдар: көрпе

тігеді жүнінен







«Қазақстанда мекендейтін үй құстарын дала құстарынан айыр және орналастыр, олардың мекенін атап, ерекше қасиеттерін тап.»

Мақсаты: Балаларды суреттегі көрген заттарының аттарын атап, олардың қайда өмір сүретінін, қандай ерекше қасиеттерін білетіндерін сұрау. Логикалық ойлау қабілеттерін дамыту. Сөздік қорларын молайту.

Көрнекіліктер: дидактикалық ойын шартына арналған карточкалар, бейне слайдттар.

Ойын шарты: Құстардың суреттері бейнеленген әр түрлі құстарды көрсету. Оларды құрастыру, қайда мекендейді, немен қоректенеді, қандай ерекше қасиеттері бар екенін сұрау. Балалардың сөздік қорына жаңа сөздерді еңгізу үшін, тапсырманы түрлендіруге болады. Олар туралы балалардың білетін өлендері, жұмбақтары жайлы сұрау, айтқызу.



Атауы: қаз

Қорегі: бидай, тары, көк шөп жейді

Дауысы : «қанқ-қанқ»-деп қанқылдайды Мекені:суды жақсы көреді, суда және құрғақта жүреді

hello_html_m2016e8b3.jpg

hello_html_2ee7bdc8.jpg

Атауы : үкі

Қорегі: тышқан т.б. ұсақ жәндіктерді аулап жейді

Даусы: үкілейді Мекені: ағашты мекендейді

Атауы: қарға

Қорегі: жем, жемтік, су

Мекені: тұрғылықты жерді, орманды, тоғайды мекендейді Дауысы: «қар-қар» -деп қарқылдайды

hello_html_292367ef.jpg

hello_html_20b99a16.jpg

Атауы : тауық

Қорегі: бидай, тары жейді

Мекені: үй құсы Дауысы: «құт-құт» -деп құтқылдайды

Пайдасы::еті, жұмыртқа тағам ретінде














«Қазақстанда мекендейтін -үй құстарын дала құстарынан айыр және орналастыр, олардың мекенін атап, ерекше қасиеттерін тап.»

Мақсаты: Балаларды суреттегі көрген заттарының аттарын атап, олардың қайда өмір сүретінін, қандай ерекше қасиеттерін білетіндерін сұрау. Логикалық ойлау қабілеттерін дамыту. Сөздік қорларын молайту.

Көрнекіліктер: дидактикалық ойын шартына арналған карточкалар, бейне слайдттар.

Ойын шарты: Құстардың суреттері бейнеленген әр түрлі құстарды көрсету. Оларды құрастыру, қайда мекендейді, немен қоректенеді, қандай ерекше қасиеттері бар екенін сұрау. Балалардың сөздік қорына жаңа сөздерді еңгізу үшін, тапсырманы түрлендіруге болады. Олар туралы балалардың білетін өлендері, жұмбақтары жайлы сұрау, айтқызу.


Атауы: күркетауық Қорегі: бидай, тары, көк шөп жейді Даусы : «құр-құр»- деп дауыстайды Мекені:құрғақта жүреді,үй құсы Ерекше қасиеті: әдемі құс, қызғылт түстерге шабуылдайы

hello_html_2ff775a2.jpg

hello_html_1c2ecc1.jpg

Атауы : қарлығаш

Қорегі: дәнді дақыл, су

Мекені: орман, тоғайда ағашта мекендейді




Атауы: торғай

Қорегі: дәнді дақыл, су, ұсақ жәндіктерді Мекені: ағашқа ұя салады тұрғылықты жерді, орманды, тоғайды мекендейді Дауысы: «шиқ-шиқ» -деп шиқылдайды


hello_html_4e7d291.jpg



hello_html_76e9020d.jpg

Атауы : үйрек

Қорегі: бидай, тары , дәнді дақылдар

жейді, көк шөппен қоректенеді

Пайдасы::еті, жұмыртқа тағам ретінде

Мекені: үй құсы, суды жақсы көреді Дауысы: «бақ-бақ» -деп дауыстайды


Атауы : қаз

Қорегі: бидай, тары , дәнді дақылдар

жейді, көк шөппен қоректенеді

Пайдасы::еті, жұмыртқа тағам ретінде

Мекені: үй құсы Дауысы: «қанқ-қанқ» -деп қанқылдайды



hello_html_d7c888a.jpg



hello_html_m7dcc96e7.jpg

Атауы: үкі

Қорегі: дәнді дақыл, су, ұсақ жәндіктерді Мекені: ағашқа ұя салады тұрғылықты жерді, орманды, тоғайды мекендейді

Дауысы: «ку-ку» -деп үкілдейді










«Қазақстанда қызыл кітапқа еңген құстарды ата және артығын тап»

Мақсаты: Балаларға суреттерге қарап, оларды топтастыруға ұйрету. Қызыл кітапқа еңген құстарды атау, ерекше қасиеттерін білу. Іс – қимыл әрекетін келтіру. Қайсысы артық екенің табу. Көрген заттарының аттарын атап, олардың қайда өмір сүретінін, қандай ерекше қасиеттерін білетіндерін сұрау. Логикалық ойлау қабілеттерін дамыту. Сөздік қорларын молайту.

Көрнекіліктер: дидактикалық ойын шартына арналған карточкалар, бейнелі слайдттар, теледидар, альбомдар.

Ойын шарты: Құстардың атын атау, қызыл кітапқа еңген құстарды бөлек орналастыру, олардың қандай ерекше қасиеттері бар екенін сұрау.Берілген дала құстары мен қызыл кітапқа еңген құстан өзге жеке дара не бар. Неліктен артық екенің түсіндіру, айырмашылығын айту, жеке және жалпы ұгым туралы түсініктерін бекіту.



Атауы:бүркіт

Ерекше қасиеті: жыртқыш құс

Мекені: тауда, үңгірді мекендейді,аңшылар оны баптап аң аулауға алып шығады

Қорегі: ет

Дауысы: «қиқ-қиқ»-деп қиқулап шығады

hello_html_247fa6f.jpg

hello_html_m1ccd6bcb.jpg

Атауы:аққу

Ерекше қасиеті: бақыт құсы

Мекені: көлді мекендейді

Қорегі: сумен, көл жағасындағы көк шөппен, дәнді дақылдармен

Дауысы: «қиқу-қиқу»-деп қиқулдайды

Атауы: көгершін

Ерекше қасиеті: бейбітшілік белгісі

Мекені: кең даланы, ауыл, қаланы мекендейді

Қорегі: дәнді дақылдармен қоректенеді

Дауысы: «гур-гур»-деп гуілдейді

hello_html_m5039f5ed.jpg

hello_html_20b99a16.jpg

Атауы : тауық Қорегі: бидай, тары жейді

Пайдасы::еті, жұмыртқа тағам Мекені: үй құсы Дауысы: «құт-құт» -деп құтқылдайды


Атауы:тырна

Ерекше қасиеті:

Мекені: көлді мекендейді

Қорегі: сумен, көл жағасындағы көк шөппен, дәнді дақылдармен

Дауысы: «қиқу-қиқу»-деп қиқулдайды

hello_html_m361f6e4b.jpg

hello_html_544f3a2c.jpg

Атауы:байқұтан

Ерекше қасиеті: ұзын мойынды, ұзын тұмсықты, ұзын аяқты құс

Мекені: көлді мекендейді

Қорегі: сумен, көл жағасындағы көк шөппен, дәнді дақылдармен

Дауысы: «қиқу-қиқу»-деп қиқулдайды



«Қазақ халқының салт-дәстүрі бойынша санап үйренеміз»:

ересектер тобындағы ұйымдастырушылық оқу іс-әрекеті.

hello_html_m5fbbb088.jpgҚарағанды қаласы

ҚКМК №15 «Аққу» балабақшасы

тәрбиеші: Темірғалиева Г.М.

Білім беру салалары: «Таным», «Қатынас», «Әлеуметтік орта».

Білім бөлімі: Математика

Тақырыбы: «Қазақ халқының салт-дәстүрі бойынша санап үйренеміз»

Мақсаты:

Білімділік: 7 санына байланысты реттік санауды, кері санауды, орналастыруды, көрші сандар бойынша білімдерін толықтыру, 7 санына қазақ халқында киелі сан ретінде қарауы туралы ұғым беру, ұлттық нақыштарға байланыстыра, таныстыра өтіп игерту.

Дамытушылық: Балалардың танымдылық әрекетін жетілдіру, логикалық ойын, тіл мәдениетін, ой-өрісін арттыру, психологиялық қабылдау процесін дамыту, бағдарлауын, салыстыруын, кеңістікте орналастыра білуін дамыту.

Тәрбиелік: Балаларды белсенді іс-әрекет жасауға, алғыр болуға, зеректілікке, зейінділікке, өз-өзін баулуға, өз еркімен жұмыс істеуге тәрбиелеу.

Керекті құрал-жабдықтар: магнит тақтасы, мольберт, таяқшалар.

Көрнекіліктер:кемпірқосақ үлгісі, жеті қазына, жеті ырыс, аспан әлеміндегі жұлдызнама, ұлттық тағамдар, ұлттық ыдыстар, карточкалар.

Қостілдік компонент: жеті(7)- қасиетті сан - семь (7)- одна из священных цифр; цифра семь- жеті саны; кемпірқосақ- радуга, жеті түс- семь цветов; жеті ата- семь поколений; жеті қазына- семь сокровищ; табиғат берген жеті ырыс- семь даров природы.


Ұйымдастырылған оқу іс-әрекетінің барысы.

  1. Мотивациялық- қозғаушылық бөлімі.

Ғажайып сәт: Математик ғалым Альфараби бабаның келуі.

Шаттық шеңбері: «Біз балдырған баламыз»

Біз балдырған баламыз!

Сескенбейміз жаңбырдан,

Жаңбыр жауды





Тырс-тырс-тырс.

Қолымызда қол шатыр,

Алдымызда жол жатыр.

Жаңбыр жауып басылды,

Аспан шайдай ашылды.

Тәрбиеші: Қане балалар, бүгінгі күніміздің сәтті өтуі үшін бір-бірімізге алақан жылыуын беріп, күлкі сыйлайық!

  1. Ұйымдастырушылық ізденушілік бөлімі.

Қонаққа Альфараби баба келеді, қолында саңдығы бар.

  • Сәлеметсіндер ме, балалар!

Мен сендерге ғажайып сандық ала келдім.

Оны ашу үшін, жұмбақ жасырамын,сандығымның сыры сонда.

Жұмбақ:

Жаңбыр жауып басылды,

Аспан шайдай ашылды.

Айналамыз жарқырап,

Сан алуан түске боялды

Неліктен деп ойлайсындар?!

Балалар: «Кемпірқосақ», себебі жаңбырдан соң аспанда кемпірқосақ

пайда болады

Альфараби баба: Жарайсындар балалар! Жауаптарына риза болдым!

Ал енді сандығымды ашайын, ішінен жібек шашайын!

Менің кемпірқосағымның қояр сауалы көп.

Тәрбиеші:

  • Альфараби баба, біздің балалар сіздің келетініңізден хабардар болғандықтан екі топқа бөлініп өз білімдерін сынамақшы, осыған рұқсат етесіз бе?!

Альфараби:

  • Әрине, қарсы емеспін, талаптарына нұр жаусын!

Екі топпен танысу.

  1. «Мұрагер» тобы өз ұраның айтады.

Ұраны : «Ата – баба салтын сақтап, жалғастырар мұрагеріміз мына біз!»

  1. «Балдырған» тобы өз ұраның айтады.

Ұраны : «Біз балдырған тең басқан, дос құшағын кең ашқан»

Тәрбиеші:

  • Балалар, сендерге берілген тапсырмалар осы жеті кемпірқосақтың жеті түсінде жасырылған.

Қызыл түсті тапсырмасы: (Мұрагер тобы шешеді)





  • Жеті қазынаны тауып алып, орналастыр және атап шық! Артығын алып таста! (Жұмыс карточкамен)
    Абілмансұрдың жауабы:

  1. Ер жігіт, 2)Сұлу әйел, 3)Білім, 4)Жұйрік ат, 5)Құмай тазы, 6)Қыран бүркіт, 7)Мылтық ( Артық карточка: жыртқыш аң 8) Арыстан)

Сары түсті тапсырма: ( Балдырған тобы шешеді)

  • Жеті атаны ата!

Райымбектің жауабы:

Бала, әке, ата, үлкен ата, баба, түп ата, тек ата.

Жасыл түсті тапсырма: ( Мұрагер тобы шешеді)

  • Жеті табиғат берген ырысымызды ата, артық карточканы тауып алып, алып таста. (Жұмыс карточкамен)

Жансаяның жауабы:

Жер, су, күн, ай, от, аспан, ит.

Артық карточкалар: автокөлік, жүйрік ат.

Ақшыл көк түсті тапсырма: ( Балдырған тобы шешеді)

а) қазақ халқының музыкалық ұлттық аспаптарының неше түрі көрсетілген, санап шық, санын айт.

ә)осының ішінен жеті санының атауына байланысты қандай аспап бар тауып көрсет, аталу себебін түсіндір, жетіген аспабының пернелерін кері сана.

б) жеті бөлікті құрастыр «Жетіген» аспабы.

Шәкәрімнің жауабы:

Тақтадағы аспаптарды санап, олардың жетеу екенің айтады.

Аружанның жауабы:

Жеті санының атауына сәйкес «Жетіген» аспабын көрсетіп, аталу себебі, оның пернелері жетеу екенің айтады. Пернелерін кері санау: 7,6,5,4,3,2,1.


Д/ойын: «Жетіген» аспабының жеті бөлігін құрастыру топтық жұмыс.

(Екі топтың балалары бірігіп ойнайды)

Күлгін түсті тапсырма: ( Мұрагер тобы шешеді)

«Жеті жанды апта» ойының ойнау

а)карточкадағы сандар бойынша ретін тауып тұр, өздері жайлы айтып беру.

ә)аптаның неше күнінде балабақшаға келеміз?

б)аптаның неше күнінде демаламыз?

Балалардың жауабы: Карточкадағы сандар бойынша ретін тауып тұрады, бір адым алға басып, өздері туралы айтып шығады.

  • Мен Дүйсенбімін



  • Мен Сейсенбімін

  • Мен Серсенбімін

  • Мен Бейсенбімін

  • Мен Жұмамын

  • Мен Сенбімін

  • Мен Жексенбімін

Балабақшаға келетін бес күнінде, әрі дем алатын екі күнінде бір адым алға басып айтып шығады

Көк түсті тапсырма: ( Балдырған тобы шешеді)

  • Балалар, мен сендерді Сәуленің қонақтарға жайған ұлттық дастарханына шақырамын!

а)Балалар, Сауленің қонақтарға жайған ұлттық тағамдарын атап шығындар!

ә)Сауле қонаққа неше адам шақырды,және оңы қалай білуге болады?

б)Егер тосыннан екі адам келетін болса, неше адам болады?

в) Үстел үстіне ши талшықтарымен есептеп шығарайықшы осыны!

Еркежанның жауабы: Сәуле қонақтарға жеті түрлі тағам «шелпек, бауырсақ, құрт, жілік, қазы-қарта,жауырын» әзірледі.

Абылайдың жауабы: Сәуле қонаққа бес адам шақырды, оны кесені санау арқылы білдім.

Елдостың жауабы: Сәулеге бес қонақ келетін болса, барлығы жетеу болады.

Тәрбиеші: Балалар, ендеше ши талшықтары арқылы осы есепті жазып шығарайық.

Балалар: 5+2=7

(Балалар жұмысқа кіріседі, ши талшықтарымен сандарды жазып,

«беске» косады «екіні» және тендігін шығарады)

Сергіту сәті: «Санамақ»

  • Сен тұр ботақан, түйене бар!

  • Сен тұр құлыншақ, биене бар!

  • Сен тұр қошақан, қойына бар!

  • Сен тұр бұзауқан, сиырына бар!

  • Ал, сендер балалар, осында қалындар!

Қоңыр түсті тапсырма: ( Мұрагер тобы шешеді)

Тәрбиеші: Балалар, аспан әлеміне саяхаттауға қалайсындар?

  • Аспан әлімінде бәріміздің жұлдызымыз жарқырап жанып тұрады. Әжелеріміз, аталарымыз әрдайым «Жұлдызын жарық болсын!», -деп бата беріп жатады. Ендеше балалар, біз әрқайсымыз қай жұлдызнамадан екенімізді білеміз бе?! Олай болса жұлдыздарға шолу жасайық! Қане көрсетіп қалай аталатының айтайық.




Балалардың жауабы: (Олар саяхаттауға қуана келісіп, әрқайсысы жұлдызнамадан өзінің жұлдызын тауып атайды)

  1. мерген, 2) суқұйғыш, 3) егіздер, 4) шаян, 5) таразы, 6)торпақ, 7)балық

Тәрбиеші: Балалар, мен сендерге жеті санының қазақ халқында киелі сан екенің айтқан болатынмын,енді соның құпия сыры ретінде сендерге «жеті қарақшы» мен «темірқазық» жұлдыздары жайлы айтып берейін.

Олар аспанда бір-біріне жақын орналасқан, бейнесі ожауға ұқсас. Ертеде бабаларымыз осы жұлдыздарға қарап, ауа райын, табиғаттағы құбылыстарды болжай алған. Олардың әрқайсысы жеті жұлдыздан құралған.

  1. Рефлексивтік түзетушілік бөлімі.

Балалардың алған білімдерін бекіту.

  • Бізге қонаққа кім келді?

  • Қандай сан жайлы, ұлттық үрдістерімізді тани алдық?

Ал балалар, олай болса Альфараби бабамыз біле жүрсін, біздің балабақшамызда екі тілді бірдей меңгере алатыңымызды.

Жеті ата-семь потомков

Жеті қазына- семь сокровищ

Табиғат берген жеті ырыс- семь даров природы

Жеті киелі сан- семь цифра священная

Ал балалар, Альфараби бабамыздың батасын алып, жеті шелпекке қол жаяйық!

Альфарабидің батасы:

- «Балалар, әрқашан аспандарын ашық болсын, жұлдыздарын жарық болсын!»

Марапаттау қағазын табыс ету.

Альфараби: - Балалар, мен екі топқа да ризамын,қай қайсыларыңда сыннан мүдірмей өтіп жеңіске жеттіндер. Сондықтан мен сендерге марапаттау қағазын табыс етемін!

(Балалар алғыс айтып, көтеріңкі көңілге бөленеді.)

Тәрбиеші: Балалар, енді Альфараби бабамызды Түркістанға шығарып салайық, ол үшін біз ақ жол тілеп өзіміздің салт-дәстүріміздің ырымы ретінде жолына жеті теңге шашып, сапарына сәттілік тілейік!

(Бабаларын ұзақ сапарға шығарып салып, қоштасады)


Күтілетін нәтиже:

Нені біледі:жеті санына байланысты қазақ халқының қастерлеп, қасиет тұтатын мәліметтерін біледі, тура және кері санайды, есептей біледі.

Қандай түсініктерді игерді: сандардың ретік құрамы бойынша әртүрлі тәсілде түсініп, игереді.

Меңгерген дағдылары мен іскерліктері: тапсырма бойынша карточкамен жұмыс, дидактикалық ойын ережелерін меңгеріп іскерліктерін көрсете алады



hello_html_mb6698a4.jpg





































































34


Подайте заявку сейчас на любой интересующий Вас курс переподготовки, чтобы получить диплом со скидкой 50% уже осенью 2017 года.


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Краткое описание документа:

Әдемі көркемдеп түсіндірілген дидактикалық ойындар жинағы. Балабақшашың ересектер тобының тәрбиешілеріне көмек ретінде қолдануға бағытталған. Мектепалды дайындық бағдарламасы бойынша 5-6 жастағы балаларды оқыту үшін ұсынылады

Ұлттық салт – дәстүрімізді насихаттауға арналған дидактикалық ойындарға нұсқау.

Киіз үйдің жиһаздары мен жабдықтарын ата.

Қазақтың ұлттық ер адамның, қыз баланың киімдері.

Қазақтың ұлттық бас киімдері ер адамға, әйел

Ұлттық қазақ қыз баласының бұйымдары

Ұлттық аспаптар

Жауынгерлердің қару жарақтары мен сауыт-саймандары

Егіншілікке- ауыл шаруашылыққа

Жеті қазынаны ата

Табиғат берген жеті ырыс

Аспан әлеміне саяхат

Ұлттық ыдыс аяқ турлері

Сауленің дастарханы

Сүт тағамдары

Жабайы аңдарды, үй жануарларынан айырып

Үй жануарлары. Төрт түлік малдың атын ата, төлдерін тауып

Қазақстанда мекендейтін үй құстарын дала құстарынан айыр

Қазақстанда қызыл кітапқа еңген құстарды ата және артығын тап

Ұлттық ойындар

Қазақ халқының ұлттық киіз үйінің құрылысын ата және орналастыр қажетті құрал- саймандарды ата

Ұн тағамдары қайдан алынады?

Ет тағамдары (қазы-қарта, жал-жая....) ата және орналастыр қос, алынатын өнімді тауып қой және орналастыр, олардың мекенін атап, ерекше қасиеттерін тап.

Әдебиет

Қосымша

Автор
Дата добавления 27.07.2016
Раздел Воспитательная работа
Подраздел Конспекты
Просмотров390
Номер материала ДБ-147797
Получить свидетельство о публикации
Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх