Тақырыбы «Фотосинтез және хемосинтез үдерістерінің ерекшеліктерін салыстыру» Биология 11 сынып
Краткое описание методической разработки
Биология 11 сынып
Тақырыбы: Фотосинтез және хемосинтез үдерістерінің ерекшеліктерін салыстыру
Фотосинтез және хемосинтез – бұл екі түрлі үдеріс, олардың екеуі де тірі ағзаларда энергия алу үшін қолданылады, бірақ олар энергия көздері мен қолданылатын химиялық реакциялар жағынан айырмашылықтары бар.
1. Энергия көзі
- Фотосинтез: Күннің жарық энергиясы қолданылады. Бұл үдеріс өсімдіктерде, кейбір бактерияларда және балдырларда жүреді. Күн энергиясы органикалық заттар (глюкоза) түзу үшін пайдаланылады.
- Хемосинтез: Хемосинтезде химиялық энергия қолданылады. Бұл үдеріс кейбір бактериялар мен археондарда жүреді. Олар бейорганикалық заттарды (мысалы, күкірт, аммиак, темір) тотықтырып, химиялық энергияны алады.
2. Организмдер түрі
- Фотосинтез: Көбінесе жасыл өсімдіктер, балдырлар және цианобактериялар фотосинтез жасайды.
- Хемосинтез: Кейбір бактериялар мен археондар, әдетте экстрималды ортада (мысалы, мұхит түбіндегі гидротермалды тесіктерде) хемосинтез жасайды.
3. Реакция теңдеуі
- Фотосинтез:
6CO2+6H2O+жарық энергиясы→C6H12O6+6O2
Бұл реакцияда көмірқышқыл газы мен су күн энергиясының әсерінен глюкоза мен оттегіні түзеді.
- Хемосинтез (мысалы, күкіртті тотықтырушы бактериялар үшін):
6CO2+6H2S+3O2→C6H12O6+6S+6H2O
Бұл реакцияда көмірқышқыл газы мен күкіртсутек оттегімен әрекеттесіп, глюкоза және күкірт түзеді.
4. Қоршаған орта шарттары
Фотосинтез: Жарықтың болуы шарт, сондықтан фотосинтез негізінен
Похожие методические разработки
Жадынама «Фотосинтез және хемосинтез үдерістерінің ерекшеліктерін салыстыру»
Краткое описание методической разработки
«Фотосинтез және хемосинтез үдерістерінің ерекшеліктерін салыстыру» тақырыбы бойынша жадынама.
Биология пәніне арналған бір беттік оқу материалы автотрофты қоректенудің екі негізгі үдерісін жүйелі түсіндіруге бағытталған. Жадынамада фотосинтез бен хемосинтездің энергия және көміртек көздері, жүзеге асатын орны, қатысушы организмдер, бастапқы заттары мен нәтижелері ғылыми тұрғыдан салыстырылады.
Негізгі мазмұны:
- жарық және химиялық энергияның органикалық зат түзуге қатысуы;
- CO₂-нің бекітілуі, АТФ пен тотықсыздандырғыш күштің түзілу кезеңдері;
- пигменттердің, электрон көздерінің және оттек бөлінуінің ерекшеліктері;
- фотосинтез бен хемосинтездің биосферадағы маңызы және ортақ белгілері.
Көрнекі салыстырулар мен үдеріс жолдары күрделі ұғымдарды жылдам меңгеруге, білімді қайталауға және жүйелеуге көмектеседі. Материалды сабақта түсіндіру, өзіндік жұмыс, тақырыптық бекіту, емтиханға дайындық және қосымша үлестірме құрал ретінде қолдануға болады.
Материал басып шығаруға ыңғайлы .pdf форматында ұсынылған.
Жаттықтырғыш «Фотосинтез және хемосинтез үдерістерінің ерекшеліктерін салыстыру»
Краткое описание методической разработки
«Фотосинтез және хемосинтез үдерістерінің ерекшеліктерін салыстыру» тақырыбы бойынша тест.
Материал білім алушылардың фотосинтез бен хемосинтездің энергия көздерін, жүру орнын, ағзалар тобын және биосферадағы маңызын салыстыра білуін бағалауға арналған. Тест бір дұрыс жауабы бар 10 тапсырмадан және жауаптар кілтінен тұрады.
Тест мазмұны:
- күн сәулесі мен бейорганикалық заттардың тотығуын энергия көзі ретінде ажырату;
- хлоропластар мен прокариот жасушаларындағы үдерістерді салыстыру;
- нитрификациялаушы және күкірт бактерияларының қызметін талдау;
- көмірқышқыл газының сіңірілуі мен органикалық заттардың түзілуін түсіндіру;
- хемосинтездің экожүйелердегі рөлін анықтау.
Қолданылуы мен пайдасы: тестті жаңа тақырыпты бекіту, бөлім бойынша білімді тексеру, өзіндік жұмыс немесе қорытынды бағалау кезінде пайдалануға болады. Дайын жауаптар мұғалімге нәтижелерді жедел тексеруге, оқу олқылықтарын анықтауға және кері байланыс беруге көмектеседі. Мазмұны биологиядағы зат және энергия алмасу тақырыптарын жүйелі меңгеруге бағытталған.
Материал басып шығаруға ыңғайлы .pdf форматында ұсынылған.
Карточка «Фотосинтез және хемосинтез үдерістерінің ерекшеліктерін салыстыру»
Краткое описание методической разработки
«Фотосинтез және хемосинтез үдерістерінің ерекшеліктерін салыстыру» тақырыбы бойынша карточка. Материал жоғары сынып оқушыларының органикалық заттардың түзілу жолдары, энергия көздері және үдерістерді жүзеге асыратын ағзалар туралы білімін жүйелеуге арналған.
Карточканың мақсаты:
- фотосинтез бен хемосинтездің ортақ және ерекше белгілерін анықтау;
- жарық және химиялық энергияның рөлін салыстыру;
- ғылыми тұжырым жасау және қысқаша түсіндіру дағдыларын дамыту.
Тапсырма механикалары: ортақ белгіні таңдау, салыстырмалы кестені толтыру, тұжырымдарды Ф немесе Х белгісімен жіктеу және хемосинтездің жарықсыз жүру себебін бір сөйлеммен түсіндіру. Жауап жазуға арналған арнайы жолдар мен белгілеу өрістері жұмысты ретімен орындауға мүмкіндік береді.
Қолданылуы: карточканы жаңа тақырыпты бекіту, жеке немесе жұптық жұмыс, қалыптастырушы бағалау және білімді жедел тексеру кезінде пайдалануға болады. Мұғалімге арналған жауаптар бағалауды жеңілдетіп, балама ғылыми тұжырымдарды ескеруге көмектеседі.
Материал басып шығаруға ыңғайлы .pdf форматында ұсынылған.
Подходите к обучению креативно!
Методические материалы и рабочие листы — это надёжные помощники учителей, родителей и репетиторов. Все пособия созданы опытными преподавателями и подходят как для индивидуальных, так и для групповых занятий.
Рабочие листы — это новый удобный способ увлечь детей темой урока, помочь им закрепить пройденное и проверить знания. Они содержат увлекательные и необычные задания и дополнительные материалы по теме урока.
В нашем маркетплейсе есть методические разработки, ориентированные на учеников 1-11 классов, дошкольников и студентов. Выбирайте, скачивайте и проводите занятия, на которые ученики будут ходить с удовольствием!