Инфоурок / Математика / Другие методич. материалы / Математика. «Көрсеткіштік теңдеулер және оларды шешу тәсілдері»

Математика. «Көрсеткіштік теңдеулер және оларды шешу тәсілдері»

Напоминаем, что в соответствии с профстандартом педагога (утверждён Приказом Минтруда России), если у Вас нет соответствующего преподаваемому предмету образования, то Вам необходимо пройти профессиональную переподготовку по профилю педагогической деятельности. Сделать это Вы можете дистанционно на сайте проекта "Инфоурок" и получить диплом с присвоением квалификации уже через 2 месяца!

Только сейчас действует СКИДКА 50% для всех педагогов на все 111 курсов профессиональной переподготовки! Доступна рассрочка с первым взносом всего 10%, при этом цена курса не увеличивается из-за использования рассрочки!

ВЫБРАТЬ КУРС И ПОДАТЬ ЗАЯВКУ
библиотека
материалов

Бухарбаева Маншук Мырзахановна

1 қазақ орта мектебі

Тақырыбы: «Көрсеткіштік теңдеулер және оларды шешу тәсілдері»

Мақсаты: Оқушыларға көрсеткіштік теңдеулерге анықтама беру және оларды шешудің тәсілдерін үйрету. Теңдеулердің қарапайым және күрделі түрлерін оқушыларға шығарып үйрету және алған білімдерін тереңдету.

Білімділігі: Әрбір оқушыға сапалы да терең білім беру, ой өрісін кеңейту. Интерактивті тақта мүмкіндіктерін пайдаланып алған білімдерін жаңарту. Оқушыларға көрсеткіштік теңдеулер мен олардың шешу тәсілдеріне әртүрлі мысалдар келтіріп, тақырыпты санасына бекіту.

Дамытушылығы: Жеке тұлғаның ойлау қабілеті мен есте сақтау қабілеттерін жетілдіріп, шығармашылық ізденісін дамыту.

Тәрбиелігі: Меңгерген білімнің өмірге қажеттілігін түсіндіру. Оқушыларды ұқыптылыққа, шапшаңдыққа, еңбексүйгіштікке, логикалық ойлауға, жүйелі жұмыс істеуге, өзінше еңбек етуге, өз-өзін бағала, білімін тиянақтай білуге тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: Аралас сабақ

Сабақтың типі: Іскерлік, білік дағдына қалыптастыру сабағы.

Сабақтың әдісі: Түсіндірмелі, сұрақ-жауап, ой қозғау, миға шабуыл әдісі.

Технологиясы: Деңгейлеп саралап оқыту технологиясы (ДСОТ), сын тұрғысынан ойлау
Сабақтың көрнекілігі: Деңгейлік тапсырма жазылған таратпалар, компьютер, тірек-схемалар, білімді бағалау парағы.

Сабақта қолданылатын стратегиялар: Топтастыру, ой толғаныс.

Пәнаралық байланыс: Информатика мен математика.

Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру.

а) Оқушылармен амандасып, сабаққа дайындығын, қатынасын тексеру.

ә) Топқа бөлу, топ басшысын сайлау, бағалау парағын тарату.

«Көрсеткіштік функция», «Логарифмдік функция» және «Дәрежелік функция» атты топтарға бөлінді.

ІІ. Үйге берілген тапсырманы сұрау

а) Үйге берілген есепті 3 топтан 3 оқушы шығарып тақтаға орындату.

ә) «Ой қозғау» қайталау сұрақтары. 3 топқа 3 карточка беріледі.

Топ оқушылары топтасып орындайды.


1 карточка. Көрсеткіштік функция қасиеттері тірек сызбаны толықтыру


2 карточка. Логарифмнің қасиеттері

3 карточка. Нақты көрсеткішті дәреже қасиеттері

ІІІ. Жаңа сабақ

Құрамына әріп енетін және онымен белгіленетін санды іздеу мақсатында қойылған теңдікті қалай атайды? (Жауабы теңдеу) Оқушылар қойылған сұраққа жауап бергеннен кейін жаңа сабақтын тақырыбы және қаралатын сұрақтар аталады.

Тақырыбы: «Көрсеткіштік теңдеулер және оларды шешу тәсілдері»

1. Қарапайым көрсеткіштік теңдеулер

2. Бірдей негізге келтіру тәсілі

3. Жаңа айнымалы енгізу тәсілі

Анықтама: Айнымалысы дәреже көрсеткішінде болатын теңдеуді көрсеткіштік теңдеу деп атайды.

Мысалы: , , ,

Көрсеткіштік теңдеудің қарапайым түрі : aх = b

Мұндағы a > 0 , a ≠ 1 және b < 0 немесе b=0 ,болғанда теңдеудің түбірі болмайды.

Көрсеткіштік теңдеу екі тәсілмен шығарылады:

І . теңдеуді бірдей негізге келтіру

ІІ .теңдеуге жаңа айнымалы енгізу тәсілі

І. Бірдей негізге келтіру тәсілімен көрсеткіштік теңдеулерді шығару үшін мынадай алгортмдер қолданылады.

-Теңдеудің екі жағын бірдей негізге келтіреміз

-Теңдеу бірдей негізге келтірілгеннен кейін олардың сол және оң жақ бөлігіндегі дәреже көрсеткіштерін теңестіріп, алгебралық теңдеу аламыз

-Осы алгебралық теңдеуді шешеміз

-Табылған түбірлерді берілген теңдеудегі айнымалының орнына апарып қойып тексереміз.

- Тексеру нәтижесіне қарап берілген теңдеудің жауабын жазамыз

1-мысал.

8х= 64 теңдеуді шешейік. Тексеру:

23x= 26 82 = 64

3x = 6 64=64

х = 2 жауабы : 2

2-мысал.

5х =125 теңдеуді шешейік. Тексеру:

5х =53 53 =125

х = 3 125=125

жауабы : 3

ІІ. Жаңа айнымалы енгізу тәсілі

Көрсеткіштік теңдеулерді жаңа айнымалы енгізу тәсілімен шығарғанда , төмендегідей алгоритм қолданылады.

- Айнымалыларды жаңа айнымалымен ауыстырып алгебралық

теңдеу аламыз

-Осы алгебралық теңдеуді шешеміз

-Алгебралық теңдеудің табылған түбірлерін алмастырылған теңдікке қойып ,алғашқы айнымалының мәндерін анықтаймыз.

- Табылған мәндерді берілген теңдеудегі айнымалының орнына қойып тексереміз.

- Берілген теңдеудің жауабын жазамыз

3-мысал.

32х+5= 3x+2 + 2 теңдеуді шешейік.



3x= yдеп жаңа айнымалы енгізіп, берілген теңдіктен мынадай квадрат теңдеу аламыз. 243у2-9у-2=0

Бұл квадрат теңдеудің түбірлері мынаған тең.

теріс ,ал 3x< 0 болуы мүмкін емес ,сондықтан алмастыру шарты бойынша түбірін аламыз. Табылған мәнін

3x=y теңдігіне қоямыз: , , х=-2

Тексеру жүргіземіз : , Жауабы : -2

ІV. Мағынаны тану. (Топпен жұмыс, 3 топқа 3 есеп беріледі)

Ментальды карта. Шығарылған тапсырманы түсіндіріп қорғау.

1 топ. 2 топ.

Бірдей негізге келтіру. Жаңа айнымалы енгізу

27х = 1/81 2+3∙2х-4=0

3=3-4 2х

3х=-4 у2+3у-4=0

х=hello_html_22d2fca0.gifhello_html_22d2fca0.gif Д=25, у=1, 2х=20; х=0

у=-4, 2х=2-4 т.ш.ж.

Ж: х=0

3 топ. Жаңа айнымалы енгізу

5-6∙5х+5=0

5х

У2-6у+5=0

у1=-1; у2=25

5х=-1 т.ш.ж.

5х=25 х=2

Ж: 2

V. Сабақты бекіту.

1. Оқулықпен жұмыс. Деңгейлік тапсырмалар

2. Сәйкестік тест.

198 есеп. А деңгей

1) 8x=16 2)

23x=24 3 - 2x = 2 - x

3x=4 2x=-1 3 – 2 = 2x - x

x = 1


199 есеп. В деңгей

1) 2x+2x+1=12 3) 3x+3x+1+3x+2=117

2x(1+2) =12 3x(1+3+3) =117

2x =12:3 3x = 117 : 13

2x=4 3x =9

2x=22 3x =32

x=2 Жауабы: x=2 Жауабы: 2


200 есеп. С деңгей

1) ,

2x=y 2у2-3у–2 = 0

D=25 y1= -1/2 , y2= 4

1) , өйткені 2х>0 яғни шешімі жоқ .

2) 2х =4 , 2x = 22 , x=2 . Жауабы : 2


2) 25х - 26·5х + 25 = 0 ,

()2 - 26·5х + 25 = 0

5x = y

у2 - 26у + 25 = 0.

D = 676-100=576 , y1 = 1 , y2 = 25

1) 5х = 1 2) 5х = 25

5x = 50 5х = 52

x= 0 x= 2

Жауабы: ( 0 ; 2 )

2. Сәйкестік тест.

1 топ

2х=16


0

м

3

с

4

б

9

к

4х=1


9

и

0

і

4

т

1

ю

5х=125


5

ә

3

л

9

е

7

ц

3х/2=27


50

з

12

ч

3

ю

6

і

2х+2=8


1

м

9

ц

0

в

6

н

2х=16, х=4


4х=1, х=0

5х=125, х=3


3х/2=27, х=6


2х+2=8, х=1

Жауабы: БІЛІМ

2 топ.

3х=27


27

а

5

э

4

б

3

т

4х=64


3

ү

1

і

4

т

1

ю

2х+1=16


5

ә

4

л

3

б

7

ц

5х/2=25


5

н

2

т

3

ю

4

і

9х=1


5

с

0

р

8

в

6

н

3х=27, х=3


4х=64, х=3


2х+1=16, х=5


5х/2=25, х=4

9х=1, х=0

Жауабы: ТҮБІР


3 топ.

5х=1


27

а

5

э

0

ғ

3

т

2х=8


3

ы

1

і

4

т

1

ю

9х/2=9


5

ә

2

л

5

б

7

ц

3х/2=27


5

н

2

т

3

ю

6

ы

6х+2=216


5

с

1

м

8

в

6

н

5х=1, х=0

2х=8, х=3

9х/2=9, х=2


3х/2=27, х=9


6х+2=216, х=1

Жауабы: ҒЫЛЫМ


Сергіту сәті: Логикалық сұрақтар.

  1. Қандай сандар нольден үлкен? ( оң сандар)

  2. Шеңбер сызатын құрал. (циркуль)

  3. Үш санның қосындысы да көбейтіндісі де 6 ға тең сан. (1,2,3)

  4. 31 құс ұшып келе жатты, оның біреуін атып тастады. Неше құс қалды? (1)

VІ. Сабақты қорытындылау.
«Жалғасын тап» ойыны бойынша сабақты қорытындылау.

  1. Көрсеткіштік теңдеу дегеніміз-

  2. Көрсеткіштік теңдеуді жаңа айнымалы енгізу арқылы шешу үшін-

  3. Қарапайым көрсеткіштік теңдеу дегеніміз-

  4. Көрсеткіштік теңдеуді бірдей негізге келтіру арқылы шешу үшін-

VІ. Бағалау.

Бағалау парағы.

Үй тапсырмасы- 1 Ұпай саны бойынша бағалау:

Тірек сызба - 2 0-2 «2»

Ментальды карта- 3 3-5 «3»

Есептер шығару - 4 6-8 «4»

Тест - 5 9 дан жоғары ұпай «5»

Үйге тапсырма: № 198 (2, 3) , № 199 (1, 2) , № 200 (3,4)

Сабақтың аяқталуын хабарлау.









Ақтөбе облысы, Ырғыз ауданы





Общая информация

Номер материала: ДБ-094762

Похожие материалы