1706948
столько раз учителя, ученики и родители
посетили сайт «Инфоурок»
за прошедшие 24 часа
Добавить материал и получить бесплатное
свидетельство о публикации
в СМИ №ФС77-60625 от 20.01.2015
ИнфоурокНачальные классыКонспектыУрок бурятского языка ХYYГЭДЭЙ НААДАН.ШАГАЙ НААДАН

Урок бурятского языка ХYYГЭДЭЙ НААДАН.ШАГАЙ НААДАН

библиотека
материалов

Хүүгэдэй наадан.


Актуальность. Хүүгэдэй сэсэрлигтэ ябадаг буряад үхибүүдые бага наһанһаань һургуулида ороторнь түрэлхи хэлэн дээрэнь һургаха, хүмүүжүүлхэ гээшэ тон харюусалгатай хэрэг болоно. Үхибүүдые түрэһэн газартаа, Эхэ орондоо дуратайгаар, аха ба ажалша зониие хүндэлхэ үнэн сэхэ, эбтэй эетэй ябаха зантайгаар хүмүүжүүлхэ, мүн үхибүүн бүхэнэй ухаан бодолые, бэлиг шадабариие улам саашань хүгжөөхэ гэһэн зорилгонууд хүмүүжүүлэгшэдэй урда табигдана. Һургуулиин наһа хүсөөдүй (4-5 наһатай) хүүгэдэй хэлэ хүгжөөлгын ба грамотада һургалгын таһалгаряагүй ажал ябуулга һургуулиин эхин классай программатай нягта холбоотой байха ёһотой.

Наадан гээшэ ургажа ябаа үетэниие хүмүүжүүлгэдэ айхабтар хэрэгтэй зүйл болоно. Нааданай зон удаадахи үедөө дүй дүршэлөө дамжуулан үгэдэг байгаа. Тиигэжэ тэдэнэр арад зонойнгоо ажабайдалтай, ёһо заншалнуудтай танилсадаг эн. Шагай наадан урдань ехэ дэлгэрэнги байгаа. Үбгэн залуугүй, эрэ эхэнэргүй шагай наадые һайшаадаг, үбгэд, хүгшэд шагайгаар наадагшадые һонирхон харадаг, гэртэй наадхуулха дуратай бай һан юм.

Зорилгонууд:

1)һургалгын: ойлголгын: буряад наадануудые, шагай наадан, шагайнуудай табан янзын түхэл, нааданай аяг заршамай дүрим мэдэхэ;

-практическа: нааданай дүрим хэрэглэн наадажа hураха;

-шалгалтын: 6агшын асуудалда зүб харюу үгэхэ, даабаринуудые дүүргэхэ

2)хүгжөөлгын: хүүгэдэй ухаан бодол хүгжөөхэ, ухаа мэдээ дэбжүүлхэ;

3)хүмүүжүүлгын: буряад арадайнгаа ёһо заншал, ажабайдал нангинаар сахиха, саашань дамжуулха, эрмэлзэл олгохо.

1-хи хэшээл Мори урилдаан.

2-хи хэшээл Шагай харбалга.

3-хи хэшээл Шагай таалсаан.

4-хи хэшээл Малгай табилга.

5-хи хэшээл Алтан, наашаа гара!

6-хи хэшээл Шоно ба тарбаганууд.








Хэшээлэй темэ. Шагай наадан. Мори урилдаан.

Зорилгонууд:

-мэдэхэ: шагайнуудай табан янзын түхэл, «мори урилдаан» гэһэн нааданай аяг заршамай дүрим мэдэхэ;

-шадаха: дүрим хэрэглэн наадажа hураха.

- Шара, улаан, ягаанууд

Шагай намда байхал даа.

Нагаса эжым ханзаһаа

Намдаа гарган үгөөл даа.

- Урдын урда сагта буряад хүүгэд ямар наада наададаг байгааб?

-Шагай наадан табан хушуу малтай нягта холбоотой байгаа.

-Табан хушуу мал нэрлэжэ үгэгты.

- Айл бүхэн шагай суглуулдаг байһан юм. Жаахан хүүгэд шагайгаар наадаха ехэ дуратай. Шагайнуудай буудал табан янзын байдаг. Танилсагты.

hello_html_m7402fc1c.png


Мүнөө хэшээлдэ «мори урилдаан» гэһэн һонирхолтой нааданда һурая. Энэ нааданда 2-5 үхибүүдэй хабаадахада болохо.

Нааданай аяг заршамай дүрим.

  1. Хорин шагай хойно хойноһоонь һубарюулжа жэгдэ табиха. Энэ 20 модо (км) харгы болоно.

  2. Наадагша бүхэн өөрын «мори» - шагай шэлэжэ абаад, харгын эхиндэ табиха.

  3. Дахин гурбан шагай абаха – энэ моридой гүйдэл харуулха.

  4. Нэгэдэхи мориной эзэн гурбан шагай хаяха:

- нэгэ «морин », нэгэ «хонин», нэгэ «ямаан» буубал, «мориниинь» нэгэ модо гүйхэ;

- дахин 3 шагай хаяха: 2 «морин», нэгэ «тэмээн» бууба, «мориниинь» 2 модо гүйхэ.

- дахин 3 шагай хаяха: «морин» буубагүй, саашань үргэлжэлүүлхэгүй;

5. Хоёрдохи мориной эзэн 3 шагайгаа хаяха: «морин буубагүй», баһал саашань үргэлжэлүүлхэгүй.

6. Гурбадахи наадагша эхилбэ, 3 шагай хаяха:

-нэгэ «морин» бууба, «мориниинь» нэгэ модо гүйхэ.

-дахин 3 шагай хаяха: «морин» буубагүй.

7. Нэгэдэхи наадагша эхилбэ.

8. Энэ мэтээр «хурдан мориной 20 модо гүйжэ», урилдаанда түрүүлэн гаратар наадаха.

9. Түрүүн гарагша «морин» хэды модоор урид гарааб гэжэ тоолохо.

10. Энэ урилдаанда түрүүн гараһан гүйгөөшэ мориие урмашуулан баярлуулха.


Шалгалта

1.Доро үгтэһэн шагайнуудай янза нэрлэгты(слайд)




2. Моридой гүйдэл хэды шагайгаар харуулхаб?

а) 3

б) 2

в) 5

3. Хэзээ наадагшадай ээлжээн һэлгэгдэнэб?

а) «мориной» буухада

б) «мориной» буугаагүйдэ

в) «тэмээнэй» буухада

Курс профессиональной переподготовки
Учитель начальных классов
Найдите материал к любому уроку,
указав свой предмет (категорию), класс, учебник и тему:
также Вы можете выбрать тип материала:
Краткое описание документа:
Хүүгэдэй сэсэрлигтэ ябадаг буряад үхибүүдые бага наһанһаань һургуулида ороторнь түрэлхи хэлэн дээрэнь һургаха, хүмүүжүүлхэ гээшэ тон харюусалгатай хэрэг болоно. Үхибүүдые түрэһэн газартаа, Эхэ орондоо дуратайгаар, аха ба ажалша зониие хүндэлхэ үнэн сэхэ, эбтэй эетэй ябаха зантайгаар хүмүүжүүлхэ, мүн үхибүүн бүхэнэй ухаан бодолые, бэлиг шадабариие улам саашань хүгжөөхэ гэһэн зорилгонууд хүмүүжүүлэгшэдэй урда табигдана.Зорилгонууд: 1)һургалгын: ойлголгын: буряад наадануудые, шагай наадан, шагайнуудай табан янзын түхэл, нааданай аяг заршамай дүрим мэдэхэ; -практическа: нааданай дүрим хэрэглэн наадажа hураха; -шалгалтын: 6агшын асуудалда зүб харюу үгэхэ, даабаринуудые дүүргэхэ 2)хүгжөөлгын: хүүгэдэй ухаан бодол хүгжөөхэ, ухаа мэдээ дэбжүүлхэ; 3)хүмүүжүүлгын: буряад арадайнгаа ёһо заншал, ажабайдал нангинаар сахиха, саашань дамжуулха, эрмэлзэл олгохо.
Общая информация
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону N273-ФЗ «Об образовании в Российской Федерации» педагогическая деятельность требует от педагога наличия системы специальных знаний в области обучения и воспитания детей с ОВЗ. Поэтому для всех педагогов является актуальным повышение квалификации по этому направлению!

Дистанционный курс «Обучающиеся с ОВЗ: Особенности организации учебной деятельности в соответствии с ФГОС» от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (72 часа).

Подать заявку на курс

Вам будут интересны эти курсы:

Курс повышения квалификации «Возрастные особенности детей младшего школьного возраста»
Курс повышения квалификации «Использование мини-проектов в школьном: начальном, основном и среднем общем и среднем профессиональном естественнонаучном образовании в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Воспитание и социализация учащихся в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Сетевые и дистанционные (электронные) формы обучения в условиях реализации ФГОС по ТОП-50»
Курс повышения квалификации «Профессиональная компетентность педагогов в условиях внедрения ФГОС»
Курс повышения квалификации «Система образовательной организации в начальном общем образовании в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Формирование мотивации учебной деятельности младших школьников с ограниченными возможностями здоровья»
Курс профессиональной переподготовки «Организация деятельности педагога-дефектолога: специальная педагогика и психология»
Курс повышения квалификации «Активизация познавательной деятельности младших школьников с ограниченными возможностями здоровья (ОВЗ) как стратегия повышения успешной учебной деятельности»
Курс профессиональной переподготовки «Теория и методика обучения информатике в начальной школе»
Курс повышения квалификации «Продуктивность учебной деятельности младших школьников общеобразовательного учреждения в рамках реализации ФГОС НОО»
Курс повышения квалификации «Техники креативного мышления как инструмент формирования общих компетенций по ФГОС»
Курс повышения квалификации «Сурдопедагогика: организация обучения, воспитания, коррекция нарушений развития и социальной адаптации глухих, слабослышащих, позднооглохших обучающихся в условиях реализации программы ФГОС»
Курс повышения квалификации «Современные тенденции цифровизации образования»
Курс профессиональной переподготовки «Оказание психолого–педагогической помощи лицам с ОВЗ»
Оставьте свой комментарий
Авторизуйтесь, чтобы задавать вопросы.
Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.