Инфоурок / Русский язык / Другие методич. материалы / Мұқағали Мақатаев

Мұқағали Мақатаев


библиотека
материалов

Сағыныш

Әрбір сөзі сом алтындай, оқып, жаның жадырар, сырласып, мұңыңды шағар, ақылдасып, ақыл ұғар, ақыл сұрар, жаны жайсаң жан аға Мұқаңның таяуда туған күні! Біз, оқырмандар, Мұқаңды іздеп оқып, отырып, тұрып оқып, шөлдеп, сағынып оқып, сұрап алып оқып жүреміз. Ақын өмір сүрген заман да, адам да маған түсініксіз. Ақын өлеңдерін оқып отырып соншалықты шетке сырылған, аяғынан шалып, кеудесінен итеріп, күресінге тастағысы келетіндерді мен түсінбедім.

Қазақ жігітінен дос таба алмай налуы да маған түсініксіз.Алтын көрсе көмгенше асығатын қазақ қалпы да маған түсініксіз. Жақсыны көріп, лайықты бағасын көзінің тірісінде бермеуі де түсініксіз. Сүйікті ақынымды жаным налығанда, ақылдасатын дос керек болғанда, жаным күйзелген кезде отыра қалып оқимын және көптеген таныстарым да солай ететіндерін мен білемін.

«Өкініш – ай, өкініш, орны толмас өкініш » деген өлең жолдары сүйікті ақынымызды жоғалтқан, ерте жоғалтқан заманға , адамдарға айтылған налу, лағнет сияқты емес пе? Әлі де талай тамаша жырларымен жанымызды жадыратып жүрер еді- ау шіркін! Туған жерін құс төсекке балаған, жан- тәнімен адал сүйген, жыр жазса халқына бағыштаған,әр талын, әр тасын жырына қосқан есіл ер едің аға! Тауы жаулық бұлғап, талы шашын тарап, ойда орманы тербелген, мейірімі самал желмен қанған, шыққан таң мен батқан күніне балаша қуанған асыл ер едің! Өзі айтқандай поэзиямен егіз еді.

Туған тілі үшін жүрегі қан жыламап па еді! Тіл алмасының жоғалғанын, сөз қанжарының мұқалып бара жатқанын, сиқырлы сөз өнерінің, тіл өнерінің жоғалып бара жатқанын ерте сезінген сезімтал ақын жүрек қаны тама жырлап кетті!

Тәлім мен тәрбиеге толы жырының бірі «Көшеде» өлеңі. Қазіргі тәртібі төмен, менменшіл, өркөкірек , үлкен-кішінің қадіріне жете бермейтін, әлім жеттілік етіп, басып-жаншып өтетін жастарға айтылған тікелей сын деп білемін. «Түйсіксіз тайлақтардан сақта, Құдай,

Тайраңдап алды – артына қарамаған». Қандай сөздер! Түйсіне, түсіне оқыса ғой ақынның осы өлеңін қазіргі заман оқушылары.Менің барлық жеткіншекке топырақ шашқым келмейді, бірақ, осындай озбырларды көріп жүрміз.Сол тәрбиесізге тәртіпті боламын десең, халқымның қадіріне жетемін десең Мұқағалиды іздеп тап та тәлім ал дер едім! Қолыңнан тастамай оқы дер едім!

Жас қайыңға жаныңды тәуекел етіп айырбастамап па едің, асыл аға! Көктеген қайың, жайқалған қайың сенсің! Мәңгі жасай бер, менің сүйікті, сыршыл ақыным! Туған күнің құтты болсын!

Крыкбаева а

Айгүл Таңатарқызы

Қазақ тілі мен әдебиет пәні мұғалімі

Только до конца зимы! Скидка 60% для педагогов на ДИПЛОМЫ от Столичного учебного центра!

Курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации от 1 400 руб.
Для выбора курса воспользуйтесь удобным поиском на сайте KURSY.ORG


Вы получите официальный Диплом или Удостоверение установленного образца в соответствии с требованиями государства (образовательная Лицензия № 038767 выдана ООО "Столичный учебный центр" Департаментом образования города МОСКВЫ).

Московские документы для аттестации: KURSY.ORG


Краткое описание документа:

Әрбір сөзі сом алтындай, оқып, жаның жадырар, сырласып, мұңыңды шағар, ақылдасып, ақыл ұғар, ақыл сұрар, жаны жайсаң жан  аға Мұқаңның таяуда туған күні! Біз, оқырмандар, Мұқаңды іздеп оқып, отырып, тұрып оқып, шөлдеп, сағынып оқып, сұрап алып оқып жүреміз. Ақын өмір сүрген  заман да, адам да маған түсініксіз. Ақын өлеңдерін оқып отырып соншалықты шетке сырылған, аяғынан шалып, кеудесінен итеріп, күресінге тастағысы келетіндерді мен түсінбедім. Қазақ жігітінен дос таба алмай налуы да маған түсініксіз.Алтын көрсе көмгенше асығатын қазақ қалпы да маған түсініксіз. Жақсыны көріп, лайықты бағасын көзінің тірісінде бермеуі де түсініксіз. Сүйікті ақынымды жаным налығанда, ақылдасатын дос керек болғанда, жаным күйзелген кезде отыра қалып оқимын және көптеген таныстарым да солай ететіндерін мен білемін. «Өкініш – ай, өкініш, орны толмас өкініш » деген өлең жолдары сүйікті ақынымызды жоғалтқан, ерте жоғалтқан заманға , адамдарға айтылған налу, лағнет  сияқты емес пе?  Әлі де талай тамаша жырларымен жанымызды жадыратып жүрер еді- ау шіркін! Туған жерін құс төсекке балаған, жан- тәнімен адал сүйген, жыр жазса халқына бағыштаған,әр талын, әр тасын жырына қосқан есіл ер едің аға! Тауы жаулық бұлғап, талы шашын тарап, ойда орманы тербелген, мейірімі самал желмен қанған, шыққан таң мен батқан күніне балаша қуанған асыл ер едің! Өзі айтқандай поэзиямен егіз еді. Туған тілі үшін жүрегі қан жыламап па еді! Тіл алмасының жоғалғанын, сөз қанжарының мұқалып бара жатқанын, сиқырлы сөз өнерінің, тіл  өнерінің жоғалып бара жатқанын ерте сезінген сезімтал ақын  жүрек қаны тама жырлап кетті! Тәлім мен тәрбиеге толы жырының бірі «Көшеде» өлеңі. Қазіргі тәртібі төмен, менменшіл, өркөкірек , үлкен-кішінің қадіріне жете бермейтін, әлім жеттілік етіп, басып-жаншып өтетін жастарға айтылған тікелей сын деп білемін. «Түйсіксіз тайлақтардан сақта, Құдай, Тайраңдап алды – артына қарамаған». Қандай сөздер! Түйсіне, түсіне оқыса ғой  ақынның осы өлеңін қазіргі заман оқушылары.Менің барлық жеткіншекке топырақ шашқым келмейді, бірақ, осындай озбырларды көріп жүрміз.Сол  тәрбиесізге тәртіпті боламын десең, халқымның қадіріне жетемін десең Мұқағалиды іздеп тап та тәлім ал дер едім! Қолыңнан тастамай оқы дер едім! Жас қайыңға жаныңды тәуекел етіп айырбастамап па едің, асыл аға! Көктеген қайың, жайқалған қайың сенсің! Мәңгі жасай бер, менің сүйікті, сыршыл ақыным! Туған күнің құтты болсын! 

Общая информация

Номер материала: 124100060908

Похожие материалы



Очень низкие цены на курсы переподготовки от Московского учебного центра для педагогов

Специально для учителей, воспитателей и других работников системы образования действуют 60% скидки (только до конца зимы) при обучении на курсах профессиональной переподготовки (124 курса на выбор).

После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца с присвоением квалификации (признаётся при прохождении аттестации по всей России).

Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: KURSY.ORG