Инфоурок / Информатика / Конспекты / Turbo Pascal жүйесінде символдар және жолдарды кодтау
Обращаем Ваше внимание: Министерство образования и науки рекомендует в 2017/2018 учебном году включать в программы воспитания и социализации образовательные события, приуроченные к году экологии (2017 год объявлен годом экологии и особо охраняемых природных территорий в Российской Федерации).

Учителям 1-11 классов и воспитателям дошкольных ОУ вместе с ребятами рекомендуем принять участие в международном конкурсе «Законы экологии», приуроченном к году экологии. Участники конкурса проверят свои знания правил поведения на природе, узнают интересные факты о животных и растениях, занесённых в Красную книгу России. Все ученики будут награждены красочными наградными материалами, а учителя получат бесплатные свидетельства о подготовке участников и призёров международного конкурса.

ПРИЁМ ЗАЯВОК ТОЛЬКО ДО 21 ОКТЯБРЯ!

Конкурс "Законы экологии"

Turbo Pascal жүйесінде символдар және жолдарды кодтау

библиотека
материалов

Turbo Pascal жүйесінде символдар және жолдарды кодтау

Сандық ақпараттардан басқа компьютер символдық ақпараттыда өңдей алады. Жеке символ немесе символдық жол болып берілген символдық ақпараттармен Pascal тілінде операциялар жасауға болады.

Символдар

Жеке символдарды сақтау және өңдеу үшін char типті айнымалылар қолданылады. Бағдарламада сипатталу түрі:

Аты: char;

бұл жерде Аты- символды типтегі айнымалының аты, char – символды типті белгілейтін өзекті сөз.

Әрбір символ санмен кодталады. Келесі бағдарлама символдарды кодтау кестесі- ASCII –кодтау кестесінің бірінші жартысын экранға шығарады.

program ascii;

var

ch:char; { символ }

dec:integer; { символдың ондық коды }

i,j:integer;

begin

dec:=0;

for i:=0 to 16 do { 16 жол }

begin

dec:=i; { 128-255 кодпен берілген символдар үшін инструкцияны dec:=i+128; инструкциясына ауыстыру керек}

for j:=1 to 8 do { 8 баған }

begin

if(dec<7) or (dec>=14)

then

write(dec:4,'-',' ',

chr(dec):1,chr(179))

else { CR,LF,TAB символдары көрінбейді }

write(dec:4,'- ',chr(179));

dec:=dec+16;

End;

writeln; { экранның жаңа жолына ауысу }

End;

End.

Символдардың тізбегі жол деп аталады. Символдар тізбегін сақтау және өңдеу үшін символдар жиымын қолдануға болады.

Turbo-Pascal жүйесінде, алдын ала ұзындығы анықталмаған жолдар үшін, STRING типі пайдаланылады. Егерде, Паскаль тілінің негізгі нұсқасында символдардан тұратын массивтердің ұзындығы, алдын ала белгіленген болса, мысалы:

VAR Avtor : ARRAY [1…18] OF CHAR; ,

ал STRING типіне қарасты айнымалының ұзындығы шектелмеген. Бұл типке жататын айнымалылар, төмендегідей баяндалуы мүмкін:

VAR

Fam : STRING[20]; {Fam : ARRAY[1…20] OF CHAR;}

Adr : STRING[25]; {Adr : ARRAY[1…25] OF CHAR;}

Maman : STRING; {Maman : ARRAY[1…??] OF CHAR;}

Мысалда көрсетілген, Fam айнымалысы-ұзындығы 20 символға дейінгі, ал Adr айнымалысы - 25 символға дейінгі таңбалардан тұратын айнымалыларды анықтауға пайдаланылады. Ал, Maman айнымалысының ұзындығы – 255 символға дейін жетуі мүмкін.

STRING типіндегі айнымалыларды төмендегідей меншіктеу нұсқауларымен анықтауға болады:

Fam := ‘Құнанбай-ұлы’; Maman = ‘Ақын’;

Adr := ‘Семей’;

Программа құрылымында, бұл типке қарасты айнымалылар, READLN процедурасы арқылы ғана енгізілуі керек, мысалға:

. . .

READLN(Fam);

. . .

STRING типтегі айнымалыларға келесі стандартты функциялар анықталған:

1.LENGTH (STROKA);

Бұл функцияның мәні – бүтін сан, STRING айнымалысының нақты ұзындығына тең. Мысалы, FAM айнымалысының мәні - ‘Құнанбай-ұлы’ болған жағдайда: k:=LENGTH(Fam);k – айнымалысы, Fam тіркесінің ұзындығына, 12-ге тең.

2.CONCAT(STR1, STR2,…STRN);

Функция, жақша ішіндегі айнымалыларды бір-біріне қосақтау (тіркестіру) үшін қажет (функция мәні – STRING(тіркес)).Мысалы:

Stroka := CONCAT(‘көк’, ‘шолақ’);

Stroka айнымалысы, ‘көкшолақ’ мәнін қабылдайды.

3.POS(STR1, STR2);

Бұл функцияның мәні – бүтін сан STR1 жолының STR2 жолындағы кездесетін – позициясына тең. Егер, STR1 жолы STR2 жолының ішінде жатпайтын болса, функция мәні – нольге тең болады. Мысалы:

k := POS(‘шол’, ‘көкшолақ’); {k=4}

n := POS(‘Дәу’, ‘ұзын’); {n=0}

k – айнымалысы 4-ке тең, өйткені STR2 (‘көкшолақ’-та), STR1 (‘шол’) жолы 4-ші таңбадан бастап кездеседі. Ал, n – айнымалысының мәні 0-ге тең, себебі: “Дәу” жолы, “ұзын” жолының ішінде кездеспейді.

4.COPY(Str, I, N);

COPY – функциясы, берілген Str жолының I-ші позициясынан басталатын, ұзындығы N-ге тең символдар тіркесін анықтауға қолданылады.


Самые низкие цены на курсы переподготовки

Специально для учителей, воспитателей и других работников системы образования действуют 50% скидки при обучении на курсах профессиональной переподготовки.

После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца с присвоением квалификации (признаётся при прохождении аттестации по всей России).

Обучение проходит заочно прямо на сайте проекта "Инфоурок", но в дипломе форма обучения не указывается.

Начало обучения ближайшей группы: 25 октября. Оплата возможна в беспроцентную рассрочку (10% в начале обучения и 90% в конце обучения)!

Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: https://infourok.ru

Краткое описание документа:

Turbo Pascal жүйесінде символдар және жолдарды кодтау Сандық ақпараттардан басқа компьютер символдық ақпараттыда өңдей алады. Жеке символ немесе символдық жол болып берілген символдық ақпараттармен  Pascal тілінде операциялар жасауға болады. Символдар Жеке символдарды сақтау және өңдеу үшін char типті айнымалылар қолданылады. Бағдарламада сипатталу түрі: Аты: char;  бұл жерде Аты- символды типтегі айнымалының аты,  char – символды типті белгілейтін өзекті сөз. Әрбір символ санмен кодталады. Келесі бағдарлама символдарды кодтау кестесі- ASCII –кодтау кестесінің бірінші жартысын экранға шығарады. program ascii;                                                                var                                                                                ch:char;     { символ }                                                        dec:integer; { символдың ондық коды }                                       i,j:integer;                                                                           begin                                                                               dec:=0;                                                                       for i:=0 to 16 do { 16 жол }                                            begin                                                                               dec:=i;     { 128-255 кодпен берілген символдар үшін инструкцияны dec:=i+128; инструкциясына ауыстыру керек}                                                     for j:=1 to 8 do { 8 баған }                                                begin                                                                              if(dec=14)                                                             then                                                                               write(dec:4,'-',' ',                                                              chr(dec):1,chr(179))                   ­                               else { CR,LF,TAB символдары көрінбейді }                                         write(dec:4,'-  ',chr(179));                                        dec:=dec+16;                                                             End;                                                                      writeln;     { экранның жаңа жолына ауысу }                           End;                                                                End.                                                                                                                                                      Символдардың тізбегі жол деп аталады. Символдар тізбегін сақтау және өңдеу үшін символдар жиымын қолдануға болады. Turbo-Pascal жүйесінде, алдын ала ұзындығы анықталмаған жолдар үшін, STRING типі пайдаланылады. Егерде, Паскаль тілінің негізгі нұсқасында символдардан тұратын массивтердің ұзындығы, алдын ала белгіленген болса, мысалы: VAR Avtor : ARRAY [1…18] OF CHAR; , ал STRING типіне қарасты айнымалының ұзындығы шектелмеген. Бұл типке жататын айнымалылар, төмендегідей баяндалуы мүмкін: VAR         Fam : STRING[20]; {Fam : ARRAY[1…20] OF CHAR;}         Adr : STRING[25]; {Adr : ARRAY[1…25] OF CHAR;}         Maman : STRING; {Maman : ARRAY[1…??] OF CHAR;} Мысалда көрсетілген, Fam айнымалысы-ұзындығы 20 символға дейінгі, ал  Adr айнымалысы - 25 символға дейінгі таңбалардан тұратын айнымалыларды анықтауға пайдаланылады. Ал, Maman айнымалысының ұзындығы – 255 символға дейін жетуі мүмкін. STRING типіндегі айнымалыларды төмендегідей меншіктеу нұсқауларымен анықтауға болады: Fam := ‘Құнанбай-ұлы’; Maman = ‘Ақын’; Adr := ‘Семей’; Программа құрылымында, бұл типке қарасты айнымалылар, READLN процедурасы арқылы ғана енгізілуі керек, мысалға: . . . READLN(Fam); . . . STRING типтегі айнымалыларға келесі стандартты функциялар анықталған: 1.LENGTH (STROKA); Бұл функцияның мәні – бүтін сан, STRING айнымалысының нақты ұзындығына тең. Мысалы, FAM айнымалысының мәні -  ‘Құнанбай-ұлы’ болған жағдайда: k:=LENGTH(Fam);k – айнымалысы, Fam тіркесінің ұзындығына, 12-ге тең. 2.CONCAT(STR1, STR2,…STRN); Функция, жақша ішіндегі айнымалыларды бір-біріне қосақтау (тіркестіру) үшін қажет (функция мәні – STRING(тіркес)).Мысалы: Stroka := CONCAT(‘көк’, ‘шолақ’); Stroka айнымалысы, ‘көкшолақ’ мәнін қабылдайды. 3.POS(STR1, STR2); Бұл функцияның мәні – бүтін сан STR1 жолының STR2 жолындағы кездесетін – позициясына тең. Егер, STR1 жолы STR2 жолының ішінде жатпайтын болса, функция мәні – нольге тең болады. Мысалы: k := POS(‘шол’, ‘көкшолақ’);                                   {k=4} n := POS(‘Дәу’, ‘ұзын’);                                            {n=0} k – айнымалысы 4-ке тең, өйткені STR2 (‘көкшолақ’-та), STR1 (‘шол’) жолы 4-ші таңбадан бастап кездеседі. Ал, n – айнымалысының мәні 0-ге тең, себебі: “Дәу” жолы, “ұзын” жолының ішінде кездеспейді. 

Общая информация

Номер материала: 126409061325

Похожие материалы