Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015

Опубликуйте свой материал в официальном Печатном сборнике методических разработок проекта «Инфоурок»

(с присвоением ISBN)

Выберите любой материал на Вашем учительском сайте или загрузите новый

Оформите заявку на публикацию в сборник(займет не более 3 минут)

+

Получите свой экземпляр сборника и свидетельство о публикации в нем

Инфоурок / Биология / Презентации / Жасушаның тіршілік әрекеттері. 10-сынып
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 24 мая.

Подать заявку на курс
  • Биология

Жасушаның тіршілік әрекеттері. 10-сынып

библиотека
материалов
Биология 10 сынып Қызылорда облысы,Жалағаш ауданы, Аққұм ауылы Алдаберген Би...
Жасушаның тіршілік әрекеттері
Тірі ағзалар өліден өзіндік ерекше қасиеттерімен ерекшеленеді. Бұндай қасиет...
Жасушаның тіршілік қасиеттері Зат алмасу Бөліп шығару Қозғалыс Өсу мен даму Т...
Жануар жасушасы Өсімдік жасушасы
Зат алмасу Энергетикалық (диссимиляция) катаболизм Плассикалық (ассимиляция)...
Жасуша мен қоршаған орта арасында тынысалу, қоректену, қажетсіз өнімдерді шығ...
Жасуша мембранасы арқылы зат алмасу жүреді
Жасушадағы пиноцитоз Жасушаның плазмалық мембранасы көптеген биологиялық функ...
Зат алмасуға байланысы бар үдерістер Жануарлардың қоректенуі және ас қорыту Ө...
Заттардың жасушаға өтуі фагоцитоз Жасушаға сұйық күйде заттардың енуі Жасушағ...
Заттардың жасушаға ену жолдары 1. Пиноцитоз 2. Фагоцитоз
Фагацитоз Жасушалардың тығыз бөдшектерді сырттан ұстап алу процесін И.И.Мечни...
Жасушадағы циноцитоз Жасушаның плазмалық мембранасы көптеген биологиялық фун...
А. Пиноцитоз Ә. Фагоцитоз
Қажетсіз өнімдерді жасушадан шығару Ас қорыту жүйесі Зәр шығару жүйесі Бөліп...
Биологиялық қозғалыстың түрі мен атқаратын қызметі алуан түрлі. Жасушалық қо...
Амеба тәріздес қозғалыс Цитоплазмалық қозғалыс Бұлшық еттік қозғалыс Талшықта...
Бұлшық еттік қозғалыс Көп клеткалы жануарлар клеткаларының цитоплазмасында жи...
Тітіркенгіштік Механикалық Химиялық Жылулық Жасушаның жұмыс күйі Тітіркенгіштер
Көбею Көбею жасушалардың бөлінуі арқылы жүзеге асады. Көп клеткалы организмде...
Мейоз Митоз Амитоз Көбею Жасушаның бөлінуі
Жасушаның митоз жолымен бөлінуі
Кірпікшелі кебісшенің көбеюі
Өсу мен даму Өсу мен даму зат алмасудың нәтижесінде жасушадағы жай заттардан...
Жасуша өседі Жасуша саны артады Дене мөлшері, салмағы жоғарылайды Органоидтар...
Жыныс жасушасының дамуы
Жасушаның бөлінуі
Жасуша өзінің құраушы бөліктерін үнемі бұзып және қалпына тез келтіріп отырад...
29 1

Описание презентации по отдельным слайдам:

№ слайда 1 Биология 10 сынып Қызылорда облысы,Жалағаш ауданы, Аққұм ауылы Алдаберген Би
Описание слайда:

Биология 10 сынып Қызылорда облысы,Жалағаш ауданы, Аққұм ауылы Алдаберген Бисенов атындағы №38 орта мектептің жоғары санатты биология пәнінің мұғалімі Алмасова Гүлнар Бектайқызы

№ слайда 2 Жасушаның тіршілік әрекеттері
Описание слайда:

Жасушаның тіршілік әрекеттері

№ слайда 3 Тірі ағзалар өліден өзіндік ерекше қасиеттерімен ерекшеленеді. Бұндай қасиет
Описание слайда:

Тірі ағзалар өліден өзіндік ерекше қасиеттерімен ерекшеленеді. Бұндай қасиеттерге жасушада жүретін негізгі тіршілік әрекеттері жатады. Олар: зат алмасу, қозғалу, тітіркенгіштік, өсу, даму, көбею, фагацитоз, пиноцитоз т.б Тірі ағзалар өліден өзіндік ерекше қасиеттерімен ерекшеленеді. Бұндай қасиеттерге жасушада жүретін негізгі тіршілік әрекеттері жатады. Олар: зат алмасу, қозғалу, тітіркенгіштік, өсу, даму, көбею, фагацитоз, пиноцитоз т.б

№ слайда 4 Жасушаның тіршілік қасиеттері Зат алмасу Бөліп шығару Қозғалыс Өсу мен даму Т
Описание слайда:

Жасушаның тіршілік қасиеттері Зат алмасу Бөліп шығару Қозғалыс Өсу мен даму Тіітіркенгіштік

№ слайда 5 Жануар жасушасы Өсімдік жасушасы
Описание слайда:

Жануар жасушасы Өсімдік жасушасы

№ слайда 6 Зат алмасу Энергетикалық (диссимиляция) катаболизм Плассикалық (ассимиляция)
Описание слайда:

Зат алмасу Энергетикалық (диссимиляция) катаболизм Плассикалық (ассимиляция) анаболизм Заттардың ыдырауы СО₂,Н₂О Күрделі заттардың түзілуі Нәрруыз Майлар Комірсу

№ слайда 7 Жасуша мен қоршаған орта арасында тынысалу, қоректену, қажетсіз өнімдерді шығ
Описание слайда:

Жасуша мен қоршаған орта арасында тынысалу, қоректену, қажетсіз өнімдерді шығару арқылы үздіксіз зат алмасады. Заттардың жасуша ішіне өтуі мен оның кері шығуы жасуша мембранасының таңдап өткізуіне байланысты. Зат алмасу – жасуша мен оны қоршаған орта –ұлпа сұйықтығы арасындағы үздіксіз алмасу. Ұлпа сұйықтығынан жасушаға оттек пен қоректік заттар түседі, ал жасушадан ұлпа сұйықтығына көмірқышқыл газы мен тіршілік әрекетінің зиянды заттары - ыдырау өнімдері шығарылады.

№ слайда 8 Жасуша мембранасы арқылы зат алмасу жүреді
Описание слайда:

Жасуша мембранасы арқылы зат алмасу жүреді

№ слайда 9 Жасушадағы пиноцитоз Жасушаның плазмалық мембранасы көптеген биологиялық функ
Описание слайда:

Жасушадағы пиноцитоз Жасушаның плазмалық мембранасы көптеген биологиялық функциялар атқарады. Олардың ішіндегі ең маңыздысы тасымалдау функциясы. Заттардың жасуша ішіне өтуі мен олардың жасушалардан шығуының төрт негізгі механизмдері бар: А) Диффузия Ә) Осмос Б) Белсенді тасымалдану В) Экзо және эндоцитоз. Диффузия дегеніміз - концептрацияның аз жағына қарай заттардың тасымалдануы. Өткен ғасырдың 30-жылдарында америкалық биолог Уоррен Люис сұйық тамшыларын жасушаның сіңіре алатынын байқаған, бұл құбылысты ол пиноцитоз деп атаған. Жасуша тәулігіне өз көлеміне тең сұйықты жеңіл «ішеді». Пиноцитоз - жасушаға жоғары молекулалы қосылыстардың енуінің басты механизмдерінің бірі. Бұл кезде қоректік заттар сұйықтық күйде жасушаға өтеді.

№ слайда 10 Зат алмасуға байланысы бар үдерістер Жануарлардың қоректенуі және ас қорыту Ө
Описание слайда:

Зат алмасуға байланысы бар үдерістер Жануарлардың қоректенуі және ас қорыту Өсімдіктегі фотосинтез Тыныстану Зәр шығару

№ слайда 11 Заттардың жасушаға өтуі фагоцитоз Жасушаға сұйық күйде заттардың енуі Жасушағ
Описание слайда:

Заттардың жасушаға өтуі фагоцитоз Жасушаға сұйық күйде заттардың енуі Жасушаға қатты, түйіршік күйде бөлшектердің енуі Пиноцитоз

№ слайда 12 Заттардың жасушаға ену жолдары 1. Пиноцитоз 2. Фагоцитоз
Описание слайда:

Заттардың жасушаға ену жолдары 1. Пиноцитоз 2. Фагоцитоз

№ слайда 13 Фагацитоз Жасушалардың тығыз бөдшектерді сырттан ұстап алу процесін И.И.Мечни
Описание слайда:

Фагацитоз Жасушалардың тығыз бөдшектерді сырттан ұстап алу процесін И.И.Мечников фагацитоз деп атаған. Фагацитоз - қатты бөлшектердің мембрана арқылы ішке қарай тасымалдануы. Пиноцитоз бен фагацитоз бір-біріне өте ұқсас процестер. Жасушада әр түрлі заттарды ыдырататын ферменті бар лизосома мен осы заттарды жеткізетін вакуольдер арасында функционалдық байланыс бар. Фагацитоз бен пиноцитоздың механизмі бір болғандықтан эндоцитоз деп атаған. Эндоцитоз жасушаның-қоректену механизмі. Заттардың жасушаға белсенді тасымалдануы иондар мен молекулалардың жасушаға биомембрана арқылы өтуі энергияның жұмсалуы арқылы жүреді. Оны арнайы тасымалдаушы нәруыздар жүзеге асырады. Сыртқы ортамен салыстырғанда жасушалардағы калий иондарының концентрациясы әрдайым жоғары болады. Ал натрийдің мөлшері жасушалардағыға қарағанда жасушааралық сұйықтықта әр уақытта жоғары болады. Жасуша мембранасының осындай таңдамалы өткізгіштігі жартылай өткізгіштік деп аталады.

№ слайда 14 Жасушадағы циноцитоз Жасушаның плазмалық мембранасы көптеген биологиялық фун
Описание слайда:

Жасушадағы циноцитоз Жасушаның плазмалық мембранасы көптеген биологиялық функциялар атқарады. Олардың ішіндегі ең маңыздысы тасымалдау функциясы. Заттардың жасуша ішіне өтуі мен олардың жасушалардан шығуының төрт негізгі механизмдері бар: А) Диффузия Ә) Осмос Б) Белсенді тасымалдану В) Экзо және эндоцитоз. Диффузия дегеніміз - концептрацияның аз жағына қарай заттардың тасымалдануы. Өткен ғасырдың 30-жылдарында америкалық биолог Уоррен Люис сұйық тамшыларын жасушаның сіңіре алатынын байқаған, бұл құбылысты ол пиноцитоз деп атаған. Жасуша тәулігіне өз көлеміне тең сұйықты жеңіл «ішеді». Пиноцитоз - жасушаға жоғары молекулалы қосылыстардың енуінің басты механизмдерінің бірі. Бұл кезде қоректік заттар сұйықтық күйде жасушаға өтеді.

№ слайда 15 А. Пиноцитоз Ә. Фагоцитоз
Описание слайда:

А. Пиноцитоз Ә. Фагоцитоз

№ слайда 16 Қажетсіз өнімдерді жасушадан шығару Ас қорыту жүйесі Зәр шығару жүйесі Бөліп
Описание слайда:

Қажетсіз өнімдерді жасушадан шығару Ас қорыту жүйесі Зәр шығару жүйесі Бөліп шығарушы ұлпалар Тыныс алу жүйесі

№ слайда 17 Биологиялық қозғалыстың түрі мен атқаратын қызметі алуан түрлі. Жасушалық қо
Описание слайда:

Биологиялық қозғалыстың түрі мен атқаратын қызметі алуан түрлі. Жасушалық қозғалыстың негізгі формалары амеба тәріздес қозғалыс цитоплазмалық қозғалыс талшықтары мен кірпікшелер және соларға ұқсас құрылымдардың қозғалысы, жиырылғыш жүйенің жоғары дәрежеде жетілген түрі бұлшық еттік қозғалыс болып табылады.

№ слайда 18 Амеба тәріздес қозғалыс Цитоплазмалық қозғалыс Бұлшық еттік қозғалыс Талшықта
Описание слайда:

Амеба тәріздес қозғалыс Цитоплазмалық қозғалыс Бұлшық еттік қозғалыс Талшықтар мен кірпішелер қозғалысы Жасушаның қозғалысы

№ слайда 19 Бұлшық еттік қозғалыс Көп клеткалы жануарлар клеткаларының цитоплазмасында жи
Описание слайда:

Бұлшық еттік қозғалыс Көп клеткалы жануарлар клеткаларының цитоплазмасында жиырылғыш фибриллалар, миофибриллалар болады. миофибриллалар әсіресе қаңқа бұлшық ет жасушасында, бірыңғай салалы бұлшық ет жасушалары мен жүрек еттерінде көп болады. Цитоплазмалық қозғалыс   Өсімдік жасушаларының қажеттілігінің және жануарлардың кейбір жасушаларының цитоплазмасы үнемі айналып қозғалып тұрады. Барлық жасушаларда байқалған цитоплазманың қозғалып араласып тұруы түрліше жүреді ол зат алмасу жағдайына температураға т.б байланысты. Цитоплазманың қозғалысына қажет энергия АТФ – ның ыдырауынан пайда болады.

№ слайда 20 Тітіркенгіштік Механикалық Химиялық Жылулық Жасушаның жұмыс күйі Тітіркенгіштер
Описание слайда:

Тітіркенгіштік Механикалық Химиялық Жылулық Жасушаның жұмыс күйі Тітіркенгіштер

№ слайда 21 Көбею Көбею жасушалардың бөлінуі арқылы жүзеге асады. Көп клеткалы организмде
Описание слайда:

Көбею Көбею жасушалардың бөлінуі арқылы жүзеге асады. Көп клеткалы организмдердің жасушаларының көбею қабілеті түрліше болады. Эмбриогенездің ерте кезінде жануарлар жасушасы жиі бөлінсе, ересек организмде олар бұл қабілетінен айырылады. Жасушалық бөлінудің мәні – екі еселенген гендік материалды екі жаңа жасушаға тең бөліп тарату. Жасушалардың бөлінуінің бірнеше түрлері бар. а) митоз ә) мейоз б) амитоз Жасушалар бөлінгенде алдымен ядро, содан кейін цитоплазма екіге бөлінеді. Әрбір бөлінудің алдында ядродағы хромосомалар ұзынынан екі еселенеді де, бір – бірінен ажырап жаңа жасушаларға беріледі. Көбею – тіршілікті дамытып, сақтап қалудың негізі.

№ слайда 22 Мейоз Митоз Амитоз Көбею Жасушаның бөлінуі
Описание слайда:

Мейоз Митоз Амитоз Көбею Жасушаның бөлінуі

№ слайда 23 Жасушаның митоз жолымен бөлінуі
Описание слайда:

Жасушаның митоз жолымен бөлінуі

№ слайда 24 Кірпікшелі кебісшенің көбеюі
Описание слайда:

Кірпікшелі кебісшенің көбеюі

№ слайда 25 Өсу мен даму Өсу мен даму зат алмасудың нәтижесінде жасушадағы жай заттардан
Описание слайда:

Өсу мен даму Өсу мен даму зат алмасудың нәтижесінде жасушадағы жай заттардан күрделі органикалық заттар (нәруыз май, көмірсу) түзіледі. Цитоплазма, ядро осы заттардан түзіліп жасуша өседі. Ересек жасушалардың жаңа пайда болған жасушалардан көптеген айырмашылықтары бар екендігі байқалады. Даму- көбеюмен аяқталады. Өсу мен даму жасушаларды ауыстырып жаңартып отырады. Жасушалар мен жасушааралық заттар ағзаның даму барысында ұлпаларға, мүшелерге, мүшелер жүйесіне және тұтас ағзаға бірігеді.

№ слайда 26 Жасуша өседі Жасуша саны артады Дене мөлшері, салмағы жоғарылайды Органоидтар
Описание слайда:

Жасуша өседі Жасуша саны артады Дене мөлшері, салмағы жоғарылайды Органоидтар саны артады Өсу мен даму

№ слайда 27 Жыныс жасушасының дамуы
Описание слайда:

Жыныс жасушасының дамуы

№ слайда 28 Жасушаның бөлінуі
Описание слайда:

Жасушаның бөлінуі

№ слайда 29 Жасуша өзінің құраушы бөліктерін үнемі бұзып және қалпына тез келтіріп отырад
Описание слайда:

Жасуша өзінің құраушы бөліктерін үнемі бұзып және қалпына тез келтіріп отырады. Жасушаның әрбір жеке бөлігінің өзіне тән ортақ өмірінің ұзақтығы болады. Өз өмірінің тіршілігі барысында жасушалар өздерін құраушы молекулаларды жүздеген, мыңдаған кейбіреулері миллион реттен аса бұзып және жаңартып отырады. Қорытылмаған қоңыр қалдықтар түрінде лизосомаларда жиналатын іздер қалады. Бұл жасушаның жасын көрсететін кәріліктің пигменті немесе липофусцин. Жасушаның құрам бөліктері тозғанда жасуша өледі. Қорыта айтқанда кез-келген тірі жасушаның өзіне тән қасиеттері мен ерекшеліктері болады. Әрбір тірі жасушада зат алмасу, тітіркену, көбею, өсу және даму, қозғалу сияқты тіршілік әрекеттері жүріп отырады. Тірі биологиялық денелер бір - бірінен белгілі сапалық көрсеткіштері арқылы ажыратылады. Жасушаның негізгі құрылымдық элементі - жасуша мембранасы. Жасуша - тіршіліктің құрылымдық, қызметтік негізі. Тіршіліктің бірлік формасы және дамуының негізі.

Краткое описание документа:

Жасушаның плазмалық мембранасы көптеген биологиялық функциялар атқарады. Олардың ішіндегі ең маңыздысы тасымалдау функциясы. Заттардың жасуша ішіне өтуі мен олардың жасушалардан шығуының төрт негізгі механизмдері бар: А) Диффузия Ә) Осмос Б) Белсенді тасымалдану В) Экзо және эндоцитоз.     Диффузия дегеніміз - концептрацияның аз жағына қарай заттардың тасымалдануы. Өткен ғасырдың 30-жылдарында америкалық биолог Уоррен Люис сұйық тамшыларын жасушаның сіңіре алатынын байқаған, бұл құбылысты ол пиноцитоз деп атаған. Жасуша тәулігіне өз көлеміне тең сұйықты жеңіл «ішеді». Пиноцитоз - жасушаға жоғары молекулалы қосылыстардың енуінің басты механизмдерінің бірі. Бұл кезде қоректік заттар сұйықтық күйде жасушаға өтеді.  
Автор
Дата добавления 11.09.2014
Раздел Биология
Подраздел Презентации
Просмотров4420
Номер материала 175275091158
Получить свидетельство о публикации

Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх