1464319
столько раз учителя, ученики и родители
посетили сайт «Инфоурок»
за прошедшие 24 часа
Добавить материал и получить бесплатное
свидетельство о публикации
в СМИ №ФС77-60625 от 20.01.2015
V ЮБИЛЕЙНЫЙ МЕЖДУНАРОДНЫЙ КОНКУРС
ИнфоурокНачальные классыДругие методич. материалыНегізгі және туынды еліктеу сөздер

Негізгі және туынды еліктеу сөздер

библиотека
материалов

Сабақтың тақырыбы: Негізгі және туынды еліктеу сөздер

Сабақтың мақсаты:

А) Білімділік: Оқушыларға негізгі және туынды еліктеу сөздер туралы түсінік бере отырып,құрамына, мағынасына, тұлғасына қарай ажырата білу,өткен тақырыппен байланыстыру.

Ә) Дамытушылық: Оқушылардың еліктеу сөздерді жете түсінуіне, сөздердің мағынасын аша білуге, сөздік қорын байытуға ауызекі сөйлеу дағдысын қалыптастыру.

Б) Тәрбиелік:отансүйгіштікке,адалдыққа,әдептілікке тәрбиелеу.

Сабақтың түрі:Жаңа сабақ

Сабақтың көрнекілігі: Слайд, сызба-кесте

Пәнаралық байланыс: Әдебиет, биология

І. Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылармен амндасу,сабаққа қатысын тексеру, сабаққа дайындығын қадағалау.

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.

304-жаттығу

ІІІ. Үй тапсырмасын қорыту.

  1. Еліктеу сөздер дегеніміз не?

  2. Еліктеу сөздер мағынасына қарай неше топқа бөлінеді?

  3. Мысал келтіріңдер.

IV. Жаңа материалдарды түсіндіру.

Еліктеу сөздер

Құрамына қарай 2 топқа бөлінеді:

Дара еліктеу сөздер

Күрделі еліктеу сөздер

Бір ғана түбірден (негізгі,туынды) төл негізгі сөз.

Екі сөздің қосрлануынан және қайталануынан жасалған еліктеу сөз

Мысалы: тарс,күмп,жымың

Мысалы: тарс-тұрс,қисаң-қисаң т.б


Тұлғасына қарай 2 топқа бөлінеді:


Негізгі еліктеу сөздер

Туынды еліктеу сөздер

Бөлшетеуге келмейтін түбір еліктеу сөз.

Жұрнақ жалғануы арқылы жасалған.

Жұрнағы : -аң,-ең,-ың,-ің,-ң

Мысалы: морт,күрс,селк.

Мысалы: қиса-ң,елп-ең,ырж-ың-ыржың т.б


307-жаттығу. Еліктеу сөздерді тауып,құрамына қарай ажыратыңдар.

Үлгі: опыр-топыр-қосарланған күрделі еліктеу сөздер.

Дара еліктеу сөздер

Күрделі еліктеу сөздер

Жалт, мөңкіп,митың.

Шақ-шұққа,жалаң-жұлаң,тақ-тұққа,қарқ-қарқ,сарт-сұрт,су-су, борп-борп.


309-жаттығу.Төмендегі Абай өлеңдерінен алынған үзінділерден басқа сөз таптарын жасауға негіз болған еліктеу сөздерді табыңдар,оларға құраы жағынан талдау жасаңдар.(ауызша талдау)

V. «Сөз ойла,тез ойла» ойыны

Тапыр- Абыр -

Баж- Гүрс-

Жалт- Дабыр-

Дүр - Сарт-

Сатыр- Жалаң-

Арс- Гүр-


VI. Сызба-кесте арқылы еліктеу сөздерді құрамына,тұлғасына қарай ажырату.


Р/с

Еліктеу сөздер

Дара

Күрделі

Негізгі

Туынды

1

Шыр-шыр





2

Селк





3

Жымың-жымың





4

Жалт-жұлт





5

Жылт





6

Шіңк





7

Қарқ-қарқ





8

Ыржаң-ыржаң





VII. Сергіту сәті. Құстар мен аңдардың, жан-жануарлардың дыбыстарына еліктеуден туған сөздерді атау. (Қаз қаңқылдайды, қарға қарқылдайды, сауысқан саңқылдайды, бақа бақыды, жылан ысылдайды, ит ырылдайды, тауық қыт-қыттайдыт.б)

VIII. Сабақты бекіту. Тест жұмысы

1.Еліктеу сөздің ережесін табыңыз.

А)Заттың атын білдіреді.

В) Заттың қимылын білдіреді.

С) Құбылыстардың дыбыстары мен көріністеріне еліктеуден туындаған сөз.

Д) Заттың сынын білдіреді.

Е) Етістіктің түрлі белгісін білдіреді.

2. Еліктеу сөздің мағыналық түрі нешеу?

А) 2 В)3 С)4 Д) 5 Е) 6

3. Дара еліктеуіші бар сөйлемді табыңыз.

А) Абай селк етіп, жалт қарады.

В) Алыстан пыш-пыш сөздер естіледі.

С) Жігіттер мырс-мырс күлді.

Д) Қыз солқ-солқ етіп жылады.

Е) Ат ауыздығын қарш-қарш шайнады.

4. Туынды еліктеу сөз жасайтын жұрнақтарды табыңыз.

А) –ың,-ің ,-ң, -ыл,-л

В) –аң,-ең,-ың,-ің,-ң

С) –ыс,-іс,-с,-ым,-ім

Д) –ғы,-гі,-қы,-кі,-к

Е) –ыра,-іре,-ғыр-гір

5.Көп нүктенің орнына қойылатын еліктеу сөзді табыңыз.

Ол ... еткен дыбысты алыстан естиді.

А) бұрқ-бұрқ

В) зың-зың

С) борш-борш

Д) маң-маң

Е) сарт-сұрт

6.Негізгі еліктеу сөзді табыңыз.

А) елпең

В) зың

С) шұбалаң

Д) жымың

Е) ақсаң

IX. Сабақты қорытындылау. Үй тапсырмасын беру.

308-жаттығу. «Көктемгі көрініс» тақырыбына мәтін құрастыру.

X. Оқушыларды біліміне қарй бағалау.


Курс профессиональной переподготовки
Учитель начальных классов
Найдите материал к любому уроку,
указав свой предмет (категорию), класс, учебник и тему:
также Вы можете выбрать тип материала:
Краткое описание документа:

"Описание материала:

Сабақтың тақырыбы: Негізгі және туынды еліктеу сөздер

Сабақтың мақсаты:

А) Білімділік: Оқушыларға негізгі және туынды еліктеу сөздер туралы түсінік бере отырып,құрамына, мағынасына, тұлғасына қарай ажырата білу,өткен тақырыппен байланыстыру.

Ә) Дамытушылық: Оқушылардың еліктеу сөздерді жете түсінуіне, сөздердің мағынасын аша білуге, сөздік қорын байытуға ауызекі сөйлеу дағдысын қалыптастыру.

Б) Тәрбиелік:отансүйгіштікке,адалдыққа,әдептілікке тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: Жаңа сабақ  Сабақтың көрнекілігі: Слайд, сызба-кесте Пәнаралық байланыс: Әдебиет, биология І. Ұйымдастыру кезеңі Оқушылармен амндасу,сабаққа қатысын тексеру, сабаққа дайындығын қадағалау. ІІ. Үй тапсырмасын тексеру. 304-жаттығу ІІІ. Үй тапсырмасын қорыту. 1. Еліктеу сөздер дегеніміз не? 2. Еліктеу сөздер мағынасына қарай неше топқа бөлінеді? 3. Мысал келтіріңдер. IV. Жаңа материалдарды түсіндіру. Еліктеу сөздер Құрамына қарай 2 топқа бөлінеді: Дара еліктеу сөздер Күрделі еліктеу сөздер Бір ғана түбірден (негізгі,туынды) төл негізгі сөз. Екі сөздің қосрлануынан және қайталануынан жасалған еліктеу сөз Мысалы: тарс,күмп,жымың Мысалы: тарс-тұрс,қисаң-қисаң т.б Тұлғасына қарай 2 топқа бөлінеді: Негізгі еліктеу сөздер Туынды еліктеу сөздер Бөлшетеуге келмейтін түбір еліктеу сөз. Жұрнақ жалғануы арқылы жасалған. Жұрнағы : -аң,-ең,-ың,-ің,-ң Мысалы: морт,күрс,селк. Мысалы: қиса-ң,елп-ең,ырж-ың-ыржың т.б 307-жаттығу. Еліктеу сөздерді тауып,құрамына қарай ажыратыңдар. Үлгі: опыр-топыр-қосарланған күрделі еліктеу сөздер. Дара еліктеу сөздер Күрделі еліктеу сөздер Жалт, мөңкіп,митың. Шақ-шұққа,жалаң-жұлаң,тақ-тұққа,қарқ-қарқ,сарт-сұрт,су-су, борп-борп. 309-жаттығу.Төмендегі Абай өлеңдерінен алынған үзінділерден басқа сөз таптарын жасауға негіз болған еліктеу сөздерді табыңдар,оларға құраы жағынан талдау жасаңдар.(ауызша талдау) V. «Сөз ойла,тез ойла» ойыны Тапыр- Абыр - Баж- Гүрс- Жалт- Дабыр- Дүр - Сарт- Сатыр- Жалаң- Арс- Гүр- VI. Сызба-кесте арқылы еліктеу сөздерді құрамына,тұлғасына қарай ажырату. Р/с Еліктеу сөздер Дара Күрделі Негізгі Туынды 1 Шыр-шыр 2 Селк 3 Жымың-жымың 4 Жалт-жұлт 5 Жылт 6 Шіңк 7 Қарқ-қарқ 8 Ыржаң-ыржаң VII. Сергіту сәті. Құстар мен аңдардың, жан-жануарлардың дыбыстарына еліктеуден туған сөздерді атау. (Қаз қаңқылдайды, қарға қарқылдайды, сауысқан саңқылдайды, бақа бақыды, жылан ысылдайды, ит ырылдайды, тауық қыт-қыттайдыт.б) VIII. Сабақты бекіту. Тест жұмысы 1.Еліктеу сөздің ережесін табыңыз. А)Заттың атын білдіреді. В) Заттың қимылын білдіреді. С) Құбылыстардың дыбыстары мен көріністеріне еліктеуден туындаған сөз. Д) Заттың сынын білдіреді. Е) Етістіктің түрлі белгісін білдіреді. 2. Еліктеу сөздің мағыналық түрі нешеу? А) 2 В)3 С)4 Д) 5 Е) 6 3. Дара еліктеуіші бар сөйлемді табыңыз. А) Абай селк етіп, жалт қарады. В) Алыстан пыш-пыш сөздер естіледі. С) Жігіттер мырс-мырс күлді. Д) Қыз солқ-солқ етіп жылады. Е) Ат ауыздығын қарш-қарш шайнады. 4. Туынды еліктеу сөз жасайтын жұрнақтарды табыңыз. А) –ың,-ің ,-ң, -ыл,-л В) –аң,-ең,-ың,-ің,-ң С) –ыс,-іс,-с,-ым,-ім Д) –ғы,-гі,-қы,-кі,-к Е) –ыра,-іре,-ғыр-гір 5.Көп нүктенің орнына қойылатын еліктеу сөзді табыңыз. Ол ... еткен дыбысты алыстан естиді. А) бұрқ-бұрқ В) зың-зың С) борш-борш Д) маң-маң Е) сарт-сұрт 6.Негізгі еліктеу сөзді табыңыз. А) елпең В) зың С) шұбалаң Д) жымың Е) ақсаң IX. Сабақты қорытындылау. Үй тапсырмасын беру. 308-жаттығу. «Көктемгі көрініс» тақырыбына мәтін құрастыру. X. Оқушыларды біліміне қарй бағалау.

Общая информация
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону N273-ФЗ «Об образовании в Российской Федерации» педагогическая деятельность требует от педагога наличия системы специальных знаний в области обучения и воспитания детей с ОВЗ. Поэтому для всех педагогов является актуальным повышение квалификации по этому направлению!

Дистанционный курс «Обучающиеся с ОВЗ: Особенности организации учебной деятельности в соответствии с ФГОС» от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (72 часа).

Подать заявку на курс

Вам будут интересны эти курсы:

Курс профессиональной переподготовки «Организация деятельности педагога-воспитателя группы продленного дня»
Курс повышения квалификации «Воспитание и социализация учащихся в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Организация краеведческой деятельности детей в учебно-воспитательном процессе начальной школы»
Курс повышения квалификации «Мотивация учебной деятельности в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Мотивационное сопровождение учебного процесса младших школьников «группы риска» в общеобразовательном учреждении»
Курс повышения квалификации «Психолого-педагогическая диагностика в современном образовательном процессе»
Курс повышения квалификации «Организация работы с обучающимися с ограниченными возможностями здоровья (ОВЗ) в соответствии с ФГОС»
Курс повышения квалификации «Видеотехнологии и мультипликация в начальной школе»
Курс повышения квалификации «Методика преподавания курса «Шахматы» в общеобразовательных организациях в рамках ФГОС НОО»
Курс повышения квалификации «Проективные методики в начальной школе в соответствии с ФГОС»
Курс повышения квалификации «Методы интерактивного обучения»
Курс повышения квалификации «Система диагностики предметных и метапредметных результатов в начальной школе»
Курс повышения квалификации «Современные тенденции цифровизации образования»
Курс профессиональной переподготовки «Теория и методика преподавания в начальных классах компенсирующего и коррекционно-развивающего вида»
Курс профессиональной переподготовки «Музыка: теория и методика преподавания в сфере начального общего, основного общего, среднего общего образования»
Оставьте свой комментарий
Авторизуйтесь, чтобы задавать вопросы.
Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.