Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015

Опубликуйте свой материал в официальном Печатном сборнике методических разработок проекта «Инфоурок»

(с присвоением ISBN)

Выберите любой материал на Вашем учительском сайте или загрузите новый

Оформите заявку на публикацию в сборник(займет не более 3 минут)

+

Получите свой экземпляр сборника и свидетельство о публикации в нем

Инфоурок / ИЗО, МХК / Рабочие программы / Тұйық және жолақ өрнектер
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 24 мая.

Подать заявку на курс
  • ИЗО, МХК

Тұйық және жолақ өрнектер

библиотека
материалов

Сабақтың тақырыбы: Тұйық және жолақ өрнектер

Сабақтың мақсаты: Оқушыларды ою-өрнектің түрлерімен және ою-өрнектегі реңдерімен таныстыру. Түстердің мағынасы туралы түсінік беру.

Сабақтың барысы:

І.Ұйымдастыру бөлімі: Психологиялық дайындық.

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.

  1. Сәндік - әдемілік, әседік

  2. Қолданбалы өнер – күнделікті өмірде қолданатын керекті бұйымдар. Қазақ халқы әрбір қолданған затын өте ыңғайлы және сәнді етіп жасайтын болған.

Сәндік қолданбалы өнерге: киіз үй бөліктері; қару-жарақ; киіз басу; керамика; тігін; тоқыма; зергерлік бұйымдар; үй жиһаздары; ыдыс аяқ.

Қандай материалдар қолданған: темір, алтын, күміс, жүн, тері, тас, сүйек, ағаш, керамика.

Қолөнермен кімдер айналысқан: Ұсталар (темірмен жұмыс жасайтын адам)   Шеберлер (ағашпен жұмыс жасайтын адамдар)   Зергерлер (сәнді әшекей бұйымдар жасайтын)  Ісмерлер (тоқыма киім тігетін, киіз басатын)

ІІІ. Жаңа тақырып: Қазақстанның алғашқы да атақты суретшісі Әбілхан Қастеев «Өнерді қайдан үйрендің?» - деген сауалға:

Таудың бұлағынан,

Қойдың құлағынан,

Апамның киізінен,

Ешкінің мүйізінен, - деп жауап берген болатын.

Қазақтың ою-өрнегінің бірнеше ондаған ғасырлық тарихы бар. Атадан балаға, ұрпақтан ұрпаққа мұра болып, үнемі қолданыста болып, дамып келе жатқан өнер түрі.

Көне заманнан қазіргі кезге дейін халықтың тұрмыс-дәстүрімен біте қайнасып, өмір сүріп келе жатқан өнердің бір түрі – ол қолданбалы өрнек өнері. Қазірде ою-өрнектерді композициялық құрылымына қарай бір жүйеге келтіру үшін ғалымдар ою-өрнекті 4 топқа бөледі: 1. Зооморфты   2. Өсімдік пішіндес. 3. Геометриялық.

4. Космогониялық.

Әр ою-өрнектің астарында мағына болады. Мысалы: «қошқан мүйіз» оюы  молшылықты меңзейді, «ағаш» оюы ынтымақ бірлікті, «ирек» оюы адамның өмір жолы, судың белгісі, «шеңбер» оюы өмір жолы дегенді білдіреді. «Құс», «түйе табан», «итқұйрық» ою-өрнектері кебеже, жүкаяқ,  әбдіре, асадал сынды бұйымдарда, ал өсімдік пішіндес оюлар «гүл», «жапырақ», «қырмызы гүл» т.б. Геометриялық  өрнектер кілемде, шым шиде, ағаш пен тастан өңделген бұйымдарда, сондай-ақ барлық дерлік бұйымдарда композиция құру барысында пайдаланылады. Космогониялық тұйық өрнектер дегеніміз – шеңбер ішінде, түрлі бұрыштар ішінде орналасқан өрнектер.

Сонымен қазақтың ою және өрнек деген қос сөзі біріге келіп, латынша орнамент деген ұғымды білдіреді. Мағынасы әсемдеу, сәндеу. Ою дегеніміз – бұйымға түсірілген өрнекті пышақпен кесу арқылы өңдеу, бұйымды шабу кезіндегі ойып өңдеу жұмыстары. өрнек дегеніміз – кез келген бұйымның сыртына түсірілетін біртұтас байланысты әшекей. Жалпы алғанда ою-өрнек дегеніміз - әдемі ырғаққа арнаулы жүйемен құрылған өрнек бөлшектері.

C:\Documents and Settings\Гость\Мои документы\Downloads\images.jpg22.jpg

C:\Documents and Settings\Гость\Мои документы\Downloads\11111.jpg

























ІІІ. Дәптермен жұмыс. Жаңа сөздерді дәптерге жазу. өрнектерді орналастыру үшін симметрия сақталу керек.

Симметрия дегеніміз – ою өрнектің екі жағының тең болуы.

Ритм дегеніміз ою-өрнекте бір элементтің қайталануы.

Колорит – бұйымға салынатын ою-өрнектің бояу түрлерінің бір-бірімен үйлесуі.

IV. Практикалық жұмыс.

1-ші қатарға кілемшенің бетіне өрнек салады

2-ші қатарға сандық бетіне өрнек салуға беріледі

3-ші қатарға табақ бетіне өрнек салуға беріледі.

Өз шығармашылықтарыңмен берілген заттың бетіне өрнек құрастырасыңдар.

V. Жаңа тақырыпты бекіту. Ою-өрнекті көрсете отырып қай топқа жататынын және қандай бұйымдарға салынатынын сұрау.

VI.Үйге тапсырма.

VІI Бағалау.





Краткое описание документа:

Оқушыларға ою-өрнектің түрлерімен қазақи атауларымен, таныстыру. Олардың пайда болу тарихын айтып өту. Сәндік қолданбалы өнерде халық шеберлерінің осы ою- өрнектерді заттарды безендіруде әдемі етіп, түстерінің бір- бірімен жарасымдылығы мен сәйкестігін табу шеберліктерін айта келе, оқушылар бойында қол өнерге деген қызығушылықтарын, сүйіспеншіліктерін ояту. Ою түрлерін ажырата білуге дағдыландыру. Өздіктерінен ою өрнектер ойып үйрету, Түс танымдық, талғампаздық, әсемдік пен сұлулықты көре білуге үйрету.
Автор
Дата добавления 19.03.2014
Раздел ИЗО, МХК
Подраздел Рабочие программы
Просмотров1695
Номер материала 35560031906
Получить свидетельство о публикации

Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх