1151415
столько раз учителя, ученики и родители
посетили сайт «Инфоурок»
за прошедшие 24 часа
+Добавить материал
и получить бесплатное
свидетельство о публикации
в СМИ №ФС77-60625 от 20.01.2015
Дистанционные курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации для педагогов

Дистанционные курсы для педагогов - курсы профессиональной переподготовки от 5.520 руб.;
- курсы повышения квалификации от 1.200 руб.
Престижные документы для аттестации

ВЫБРАТЬ КУРС СО СКИДКОЙ 60%

ВНИМАНИЕ: Скидка действует ТОЛЬКО сейчас!

(Лицензия на осуществление образовательной деятельности № 5201 выдана ООО "Инфоурок")

Манифест «Инфоурок»
ИнфоурокОбществознаниеДругие методич. материалыРушания Низамованың “Нәҗип - Дума егете” поэмасына күзәтү
Обращаем Ваше внимание, что в соответствии с Федеральным законом N 273-ФЗ «Об образовании в Российской Федерации» в организациях, осуществляющих образовательную деятельность, организовывается обучение и воспитание обучающихся с ОВЗ как совместно с другими обучающимися, так и в отдельных классах или группах.

Только сейчас Вы можете пройти дистанционное обучение прямо на сайте "Инфоурок" со скидкой 60% по курсу повышения квалификации "Организация работы с обучающимися с ограниченными возможностями здоровья (ОВЗ) в соответствии с ФГОС" (72 часа). По окончании курса Вы получите печатное удостоверение о повышении квалификации установленного образца (доставка удостоверения бесплатна).

Подать заявку на этот курс    Смотреть список всех 646 курсов

Рушания Низамованың “Нәҗип - Дума егете” поэмасына күзәтү

библиотека
материалов
Скачать материал целиком можно бесплатно по ссылке внизу страницы.

hello_html_m2361c391.jpg

Татар теле һәм әдәбияты мөгаллимәсе,Россия Федерациясенең атказанган укытучысы,балалар язучысы, Саҗидә Сөләйманова премиясе иясе

Рушания Низамовага багышланган I районкүләм фәнни –гамәли конференциясе




Фәнни-эзләнү эшенең темасы


Рушания Низамованың “Нәҗип - Дума егете” поэмасына күзәтү














Башкарды: МБГБУ “Кәкре күл урта

гомуми белем бирү мәктәбе”нең татар теле һәм әдәбияты укытучысы Даутова Гөлсирә Газинур кызы





2013ел




ЭЧТӘЛЕК


  1. Кереш.................................................................................................... 3

  2. Төп өлеш. Якташыбыз Рушания Низамованың иҗатына күзәтү

2.1. Кыскача биографиясе....................................................................... 5

2.2 Укытучы буларак эшчәнлеге................................................................. 5

2.3. Язучы буларак эшчәнлеге..................................................................... 6

2.4.“Нәҗип – Дума егете” поэмасына күзәтү............................................... 7

III. Йомгаклау............................................................................................ 9

IV. Әдәбият исемлеге............................................................................... 10


















КЕРЕШhello_html_m2361c391.jpg

Аксубай ! Аның турында берсеннән-берсе гүзәл җырлар чыккан, мавыктыргыч риваятьләр сөйләнгән. Аның матур табигатенә , ап-ак каеннарына, бормаланып-бормаланып аккан Сөлчәсенә кемнәр генә сокланмаган да таң калмаган. Бу гүзәллекне шагыйрьләр шигъри юлларга салган , композиторлар моңлы көйләргә күмгән , рәссамнар әкияттәгедәй матур картиналар иҗат иткән. Монда кем генә килсә дә , сихри матурлыкны күреп таң кала , юллары кабат монда китерә.

Аксубайның бәрәкәтле җир икәнен белмәгән кеше юктыр. Ә изге җир бик күп талантлар үстерергә сәләтле. Туган ягыбыз мул уңышлы иген басулары, киң күңелле кешеләре белән генә дан тотмый, аның абруен рухи байлык өләшүчеләр - шушы җирдә туып үскән күренекле шәхесләр күтәрә. Алар арасында кемнәр генә юк!

Районыбыздан чыккан күренекле шәхесләр арасында – Н.Думави, Х.Туфан, Н.Гыйматдинова, Р.Низамова, И. Зәйниев Һ.б..

Эшнең актуальлеге: Рушания Низамова безнең якташыбыз, без аның иҗатын күзәтеп барырга тиешбез.

Фәнни-тикшеренү эшемнең максаты – якташыбыз Рушания Низамованың иҗатын өйрәнү,“ Нәҗип - Дума егете ” поэмасына күзәтү ясау.

Максаттан чыгып, түбәндәге бурычлар билгеләнде:

1) Рушания Низамова турында материал туплау .

2) Аның иҗаты белән танышу.

3) Әсәрләрендә күтәрелгән темаларны өйрәнү.

Төп эшебездә өйрәнү объекты – Рушания Низамованың тормыш юлы, иҗади эшчәнлеге. Предметы - әдәбият фәне.

Фәнни эшемдә: өлешчә эзләнү, тикшеренү, чагыштыру, анализ кебек метод- алымнарын файдаландым.hello_html_m2361c391.jpg

Эзләнү базасы: китаплар, интернет.

Фәнни эшем кереш, төп өлеш һәм йомгаклаудан тора. Ахырдан кулланылган әдәбият исемлеге бирелде.


























hello_html_m2361c391.jpg



II.Төп өлеш. Якташыбыз Рушания Низамованың иҗатына күзәтү.


    1. Кыскача биографиясе.

Балалар язучысы Рушания Минабетдин кызы Низамова 1944 елның 1 гыйнварында Татарстанның Аксубай районы Яңа Дума авылында колхозчы гаиләсендә дөньяга килә. Авылның җиде сыйныфлы мәктәбен тәмамлап бер ел колхозда эшләгәч, Казанга килеп, киномеханиклар мәктәбенә укырга керә. Бер елдан шул ук Аксубай районының Югары Баланлы авылында киномеханик булып эшли башлый. Тиздән ул үз авылларында яңа ачылган кичке мәктәпкә өлкән вожатый булып эшкә күчә, бер үк вакытта мәктәпнең яшь киномеханиклар түгәрәген җитәкли. 1964 елда, кичке мәктәптә укып унберенче сыйныфны тәмамлагач, Р.Низамова, заман яшьләренең төзелешләргә китү шаукымына ияреп, бер төркем дус кызлары белән бергә Башкортстанның Салават шәһәре төзелешенә китеп бара, анда кыска мөддәтле курсларда укып, ташчы һөнәрен үзләштерә.
1967-1973 елларда Р.Низамова — Казан дәүләт университетының татар теле һәм әдәбияты бүлеге студенты. Уку елларында университетның «Әллүки» иҗат түгәрәгенә актив йөри, түгәрәкнең сәркәтип вазифаларын башкара, «Яшь ленинчы» (хәзерге «Сабантуй») газетасы битләрендә балаларга атап язган беренче шигырьләрен бастыра.




hello_html_m2361c391.jpg


2.2. Укытучы буларак эшчәнлеге.

Университетны тәмамлаганнан соң, 1973 елдан бирле Р.Низамова туган авылы Яңа Дума урта мәктәбендә татар теле һәм әдәбияты укытучысы булып эшли, мәктәпнең әдәби иҗат түгәрәген җитәкли. Укытуда һәм балалар тәрбиясендә ирешкән уңышлары өчен 1980 елда «Халык мәгарифе отличнигы» билгесе белән бүләкләнә, ә 1987 елда аңа «Россиянең атказанган укытучысы» дигән мактаулы исем бирелә.


2.3. Язучы буларак эшчәнлеге.

Рушания Низамова 7 нче сыйныфта укыганда беренче тапкыр шигырь, хикәя, пьессалар язып карый. Язмалары район газеталарында дөнья күрә. Шул чордан алып бүгенге көнгә кадәр кулыннан каләме төшми.

Ул - республика балалар матбугатында, «Татарстан яшьләре», «Мәдәни җомга», «Мәгърифәт» газеталарында, «Сөембикә», «Чаян» журналларында, күмәк җыентыкларда дөнья күргән күп кенә шигырьләр, хикәяләр, юморескалар һәм «Мин авылда укыйм» (1987), «Әниемне таптым» (1990) дигән повестьлар авторы. 1984 елда Татарстан китап нәшрияты «Әти җыры» исеме белән аның хикәяләр җыентыгын һәм 1987 елда «Мин авылда укыйм» повестен аерым китап итеп бастырып чыгара. Повесть «Ел китабы — 1987» бәйгесендә III дәрәҗә дипломга лаек була.
Р.Низамова — 1992 елдан Татарстан Язучылар берлеге әгъзасы.

hello_html_m2361c391.jpg



2.4. “Нәҗип- Дума егете” поэмасына күзәтү.

Поэма “Туган авыл мәдрәсәсендә” дигән өзектә башланып китә.


И мәдрәсә, җылы сәндереңә

Күпме шәкерт килеп сыенган.

Буранлы кичтәге әкиятләрең

Күңелләргә тирән уелган.


Монда Р. Низамова Н. Думавиның авыл мәдрәсәсендә белем алуын һәм унбер яше тулгач, Кизләү мәдрәсәсенә белем алырга китүен тасвирлый.


Көзге юлдан арба тауга үрли,

Ай-һай ерак авыл арасы.

Белем дәрьясын кичәр өчен

Барасы да әле, барасы.


Киләсе өлештә Н. Думавиның Казанның Апанай мәдрәсәсендә белем алуы сүрәтләнә. Алдагы өлешләрдән күренгәнчә, егет 2 ел дәвамында казакъ далаларында белем бирә һәм яңадан туган ягына әйләнеп кайта.


Язлар җиткәч. Кошлар кайта илгә

Китмәгән дә кебек тоела.

Куанычтан өнсез калган ана

Шатлык яшьләренә коена.

hello_html_m2361c391.jpg

Кияү белән кәләш” бүлегендә Нәҗипнең Нурлылыхода исемле чибәр кызга гашыйк булуы һәм өйләнүе турында сүз бара.


Дөнья матур, дөнья гүзәл,

Шушы яшьләр шикелле.

Назлы сөю хисләреннән,

Чәчәкләр дә исерде.


Поэманың киләсе өлешләрендә бу парның матур да, шул ук вакытта авыр да тормыш итүе турында языла. Әсәрнең соңгы юлларын Нәҗипнең рухи туган иленә әйләнеп кайтты дип тәмамлый.


Авыл өстендә нур уйный,

Нәҗип рухының нуры.

Меңләгән чакрымнар аша

Кайткан ул илгә туры.


Бу поэмадан без Рушания Низамованың Н. Думавиның язмышын бик ачык күзаллавын күрәбез.










hello_html_m2361c391.jpg



  1. Йомгаклау .

Хезмәтемне йомгаклаганда, шуны искәртеп үтәсем килә: чыннан да, Рушания Низамова– күпкырлы талант иясе. Талант ул, тыйнак кына калып, үзеңнең матурлыкка, киләчәккә булган мөмкинлекләреңне раслау Рушания Низамова моны үзенең иҗаты аша раслап күрсәтте . Шуңа да аның әсәрләренең эшләнеп беткәнлеге , хисләренең гамьлеге белән күңелне әсир итә. Без якташыбызның шундый кеше булуы белән бик шатбыз, аның белән чиксез горурланабыз.



















hello_html_m2361c391.jpg



  1. Әдәбият исемлеге :


1. Авыл таңнары газетасы.

  1. Әдипләребез/ Р.Н.Даутов, Р.Н.Рахмани.- Казан Татар.кит.нәшр., 2009.-735б.

  2. Нәҗип - Дума егете / Рушания Низамова .- Кзан: “Илһам” нәшрияты” , 2013.- 24б.

  3. Интернет ресурслар.


















10


Ого! На "Инфоуроке" олимпиады стали бесплатными    успеть подать заявку
Не тот материал, который искали? Воспользуйтесь поиском по нашей базе из 3114220 материалов.
Искать
Краткое описание документа:
Аксубай ! Аның турында берсеннән-берсе гүзәл җырлар чыккан, мавыктыргыч риваятьләр сөйләнгән. Аның матур табигатенә , ап-ак каеннарына, бормаланып-бормаланып аккан Сөлчәсенә кемнәр генә сокланмаган да таң калмаган. Бу гүзәллекне шагыйрьләр шигъри юлларга салган , композиторлар моңлы көйләргә күмгән , рәссамнар әкияттәгедәй матур картиналар иҗат иткән. Монда кем генә килсә дә , сихри матурлыкны күреп таң кала , юллары кабат монда китерә. Аксубайның бәрәкәтле җир икәнен белмәгән кеше юктыр. Ә изге җир бик күп талантлар үстерергә сәләтле. Туган ягыбыз мул уңышлы иген басулары, киң күңелле кешеләре белән генә дан тотмый, аның абруен рухи байлык өләшүчеләр - шушы җирдә туып үскән күренекле шәхесләр күтәрә. Алар арасында кемнәр генә юк! Районыбыздан чыккан күренекле шәхесләр арасында – Н.Думави, Х.Туфан, Н.Гыйматдинова, Р.Низамова, И. Зәйниев Һ.б.. Эшнең актуальлеге: Рушания Низамова безнең якташыбыз, без аның иҗатын күзәтеп барырга тиешбез. Фәнни-тикшеренү эшемнең максаты – якташыбыз Рушания Низамованың иҗатын өйрәнү,“ Нәҗип - Дума егете ” поэмасына күзәтү ясау. Максаттан чыгып, түбәндәге бурычлар билгеләнде: 1) Рушания Низамова турында материал туплау . 2) Аның иҗаты белән танышу. 3) Әсәрләрендә күтәрелгән темаларны өйрәнү. Төп эшебездә өйрәнү объекты – Рушания Низамованың тормыш юлы, иҗади эшчәнлеге. Предметы - әдәбият фәне. Фәнни эшемдә: өлешчә эзләнү, тикшеренү, чагыштыру, анализ кебек метод- алымнарын файдаландым. Эзләнү базасы: китаплар, интернет. Фәнни эшем кереш, төп өлеш һәм йомгаклаудан тора. Ахырдан кулланылган әдәбият исемлеге бирелде.
Общая информация

Вам будут интересны эти курсы:

Курс профессиональной переподготовки «Обществознание: теория и методика преподавания в образовательной организации»
Курс профессиональной переподготовки «Право: теория и методика преподавания в образовательной организации»
Курс повышения квалификации «Методы изучения национально-психологических особенностей и межнациональных отношений в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Методические аспекты реализации элективного курса «Основы геополитики» профильного обучения в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Основы биоэтических знаний и их место в структуре компетенций ФГОС»
Курс повышения квалификации «Специфика преподавания гражданского права с учетом реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Гендерные особенности воспитания мальчиков и девочек в рамках образовательных организаций и семейного воспитания»
Курс повышения квалификации «История и теория этики в условиях реализации ФГОС»
Курс профессиональной переподготовки «Экономика и право: теория и методика преподавания в образовательной организации»
Курс повышения квалификации «Организация проектно-исследовательской деятельности в ходе изучения курсов обществознания в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Организация проектно-исследовательской деятельности в ходе изучения курса права в условиях реализации ФГОС»
Курс профессиональной переподготовки «История и обществознание: теория и методика преподавания в образовательной организации»
Курс профессиональной переподготовки «Организация деятельности в сфере национальных и религиозных отношений»
Курс профессиональной переподготовки «Политология: теория и методика преподавания в образовательной организации»
Курс профессиональной переподготовки «Организация и проведение научно-исследовательской работы в области общественных и гуманитарных наук»
Оставьте свой комментарий
Авторизуйтесь, чтобы задавать вопросы.
Благодарность за вклад в методическое обеспечение учебного процесса по преподаваемой дисциплине

Опубликуйте 3 материала, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную благодарность

Добавить материал
Сертификат о создании персонального учительского сайта

Опубликуйте 5 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить сертификат о создании сайта

Добавить материал
Грамота за высокий уровень сформированности информационно-коммуникационной компетентности

Опубликуйте 10 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Добавить материал
Свидетельство за транслирование результатов своей профессиональной деятельности

Опубликуйте 15 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данное cвидетельство

Добавить материал
Грамота за личный вклад в повышение качества образования

Опубликуйте 20 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Добавить материал
Почётная грамота за высокий уровень профессионализма

Опубликуйте 25 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Добавить материал
Золотая грамота за современный подход к преподаванию и повышение качества педагогического труда

Опубликуйте 40 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную золотую грамоту

Добавить материал
Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.