1572446
столько раз учителя, ученики и родители
посетили сайт «Инфоурок»
за прошедшие 24 часа
Добавить материал и получить бесплатное
свидетельство о публикации
в СМИ №ФС77-60625 от 20.01.2015
ИнфоурокНачальные классыРабочие программыУрок на тему; «Иярчен рәвеш җөмлә» для 8 класса

Урок на тему; «Иярчен рәвеш җөмлә» для 8 класса

Выберите документ из архива для просмотра:

Выбранный для просмотра документ Иярчен рәвеш җөмлә.doc

библиотека
материалов


Татарстан Республикасы

Югары Ослан муниципаль районы

Вахит урта гомуми белем бирү мәктәбе









hello_html_m1ee1678e.gif
















Югары категорияле татар теле һәм әдәбияты

укытучысы Фәттахова Гөлназ Хәсби кызының

район семинары үткәргән вакытта

татар теле һәм әдәбияты укытучыларына

8 нче сыйныфта күрсәткән ачык дәресе.



2010


Дәреснең темасы: Иярчен рәвеш җөмлә (8 сыйныф)

I. Дәреснең максатлары:

1) фәнни максат: иярчен рәвеш җөмлә турында төшенчә формалаштыру, аның белдерелү үзенчәлекләрен аңларга ярдәм итү;

2) коммуникатив максат: иярчен рәвеш җөмләләрне тану һәм аеру ысулларын билгеләү буенча әңгәмә оештыру; укучыларның сөйләм телен үстерү;

3) тәрбияви максат: 23 февраль – Ватанны саклаучылар коне турында әңгәмә үткәрү; укучыларда патриотизм хисләрен уяту.

II. Дәреснең бурычлары:

1) укучыларга иярчен рәвеш җөмлә турында төшенчә бирү, аның мәгънәсен аңлату.

2) ныклы пунктуацион күнекмәләр булдыру.

3) иярчен рәвеш җөмләләрне сөйләмдә дөрес һәм урынлы куллану.

4) бәйләүче чара аркылы иярчен җөмләнең төзелеш ягыннан төрләрен табырга юнәлеш бирү.

III. Дәреснең принциплары:

1) дидактик принциплар: фәннилек, күрсәтмәлелек, уку-укыту барышының тәрбияви характерда булуы

2) гомумметодик принциплар: коммуникатив, ситуатив-тематик

3) хосусый принциплар: грамматик теория белән сөйләм практикасының берлеге

4) лингвистик принциплар: функциональ, бүлекара бәйләнеш

IV. Уку-укыту ысуллары:

1) аңлату-күрсәтү

2) өлешчә эзләнү

V. Укыту алымнары:

1) карточкалар белән эшләү

VI. Дәреснең төре: катнаш


VII. Җиһазлау: такта, карточкалар

VIII. Әдәбият исемлеге:

1. Трофимова С. М. Татар теле һәм әдәбияты укытучысына (Рус һәм татар мәктәпләренең татар теле һәм әдәбияты укытучылары өчен методик ярдәмлек). – Казан: Яңалиф, 2005. – 220 б.

2. Каюмова Г. Ф. Татар теле һәм әдәбиятын укыту тәҗрибәсеннән. – Казан: Яңалиф, 2003. – 104 б.

3. Гыймадиева Н. С. Дәрестә һәм дәрестән соң. – Казан: Яңалиф, 2004. – 128 б.

4. Зәкиев М. З. Татар теле: Татар урта гомуми белем. мәкт. 8 нче с-фы өчен д-лек. – 3 нче басма. – Казан: Мәгариф, 2002. – 88-90 б.

5. Вәлиева Ф. С., Саттаров Г. Ф. Урта мәктәп һәм гимназияләрдә татар телен укыту методикасы. – Казан: Раннур, 2000. – 455 б.

6. Максимов Н. В., Шәйхразиева З. В. Таблицалар һәм схемалар / Кушма җөмлә синтаксисы: Укытучылар өчен методик ярдәмлек / Н.В. Максимов, З.В. Шәйхразиева. – Казан: “Школа” нәшрияты, 2004. – 60 б.

7. Шакурова М. М, Йосыпов А. Ф. Татар телен укыту методикасы: Теория. Дәрес эшкәртмәсе. Планнар. Тестлар / М.М.Шакурова, А.Йосыпов. – Казан: “Отечество”, 2008. - 164 б.












Дәрес планы



I. Башлам 3 мин.

II. Актуальләштерү этабы

1) өй эшен тикшерү 8 мин.

III. Яңа материалны аңлату этабы

1) тактага берничә иярчен җөмлә язылу һәм укучылар тарафыннан тикшерелү 5 мин.

2) яңа материалны аңлату өчен, тактада язылган тиешле җөмләләрне тикшерү, төрен һәм төзелешен билгеләү 5 мин.

3) шул җөмләләргә нигезләнеп, кагыйдә чыгару 4 мин.

IV. Белем һәм күнекмәләрне ныгыту этабы

  1. карточкалар белән эш 10 мин.

2) I һәм II вариантларга, иярчен рәвеш җөмләләр төзү өчен, схемалар тәкъдим итү 5 мин.

V. Өйгә эш

1) иярчен рәвеш җөмләләрне кулланып, 4-5 җөмлә төзеп килергә 2 мин.

VI. Дәрескә йомгак

  1. сорау-җавап рәвешендә 2 мин.

  2. билгеләр кую 1 мин.










Дәрес барышы


I. Башлам өлеше.

II. Укытучы: Укучылар, үткән дәрестә сезгә нинди өй эше бирелгән иде?

Укучы: “Сез нинди спорт төрләрен беләсез?”, яки “Спорт – сәламәт яшәү рәвеше” дигән темага (иярчен урын һәм иярчен вакыт җөмләләрне кулланып) кечкенә генә сочинение язып килергә бирелгән иде.

( Укучылар язып килгән сочинениеләрен укыйлар.)

Укытучы: Бүген без иярчен хәл җөмләләрне өйрәнүне дәвам итәбез һәм сезнең белән яңа тема үтәчәкбез. Дәресебезнең темасы: Иярчен рәвеш җөмлә.

(Тактага иярчен рәвеш җөмлә булган бер җөмлә языла һәм укучы тарафыннан тикшерелә.)

Мин аларны шулай итеп утыртырмын: бер-ике елдан эре-эре алмалар бирә башларлар.

(Җөмләнең грамматик нигезе табыла, схемасы төзелә, бәйләүче чарасы күрсәтелә.)

Укучы: Беренче җөмлә - баш җөмлә, грамматик нигезе: мин утыртырмын; икенчесе – иярчен җөмлә, грамматик нигезе: алмалар бирә башларлар. [...шулай итеп ]: ( ) Бәйләүче чара: шулай итеп мөнәсәбәтле сүзе.

Алар комиссия әгъзаларын, балалар әтиләрен көткәндәй, сөенү тойгысы белән көтеп тордылар.

Укучы: Беренче җөмлә - баш җөмлә, грамматик нигезе: алар көтеп тордылар; беренче җөмлә уртасында килгән икенче җөмлә – иярчен җөмлә, грамматик нигезе: балалар көткәндәй. [ ... (...-дәй) ] Бәйләүче чара: -дәй охшату-чагыштыру кушымчасы.

Укытучы: Укучылар, әйдәгез, бу ике җөмләнең төрен һәм төзелешен билгеләп карыйбыз.

Укучы: Ике җөмлә дә иярчен рәвеш җөмлә була. Беренче җөмлә - аналитик, икенчесе – синтетик төзелешле.

Укытучы: Укучылар, әйдәгез, җөмләнең моделенә карап, кагыйдә чыгарып карыйк әле. Иярчен рәвеш җөмлә дип нинди җөмләне атыйбыз? Иярчен рәвеш җөмлә баш җөмләдәге эш яки хәлнең нәрсәсен белдерә?

Укучы: Иярчен рәвеш җөмлә баш җөмләдәге эш яки хәлнең рәвешен белдерә һәм ничек? ни рәвешле? кебек сорауларга җавап бирә.

III. Укытучы: Бик әйбәт. Дөрес әйттегез, укучылар. Иярчен рәвеш җөмлә эш яки хәлнең рәвешен я турыдан-туры, я баш җөмләдә мөнәсәбәтле сүз белән бирелгән рәвеш хәлен ачыклау аркылы белдерә. Иярчен рәвеш җөмләнең аналитик төрләре дә, синтетик төрләре дә була.

Аналитик рәвеш җөмлә баш җөмләгә мөнәсәбәтле сүзләр, гүя, әйтерсең, диярсең кебек теркәгеч сүзләр һәм –мыни / -мени кисәкчәсе ярдәмендә иярә.

Синтетик рәвеш җөмлә баш җөмләгә хәлдә, килеш, көенчә, шикелле, сыман, төсле бәйлекләре, -ча /-чә, -дай / -дай һәм хәл фигыль кушымчалары ярдәмендә иярә.

( Дәреслектәге кагыйдә укучылар тарафыннан укыла, дәфтәрләргә язып куела һәм укучыларга иярчен рәвеш җөмләне баш җөмләгә бәйләүче чаралар дигән таблица таратыла.)

Җөмләнең төзелеше

Иярчен җөмләне баш җөмләгә бәйләүче чара




Аналитик








Синтетик


1. Ялгызак мөнәсәбәтле сүз: шулай, шул рәвешчә, шулай итеп һ.б.

2. Парлы мөнәсәбәтле сүз: ничек-шулай, ничек-шул рәвешчә, ничек-шулай итеп һ.б.

3. Ияртүче теркәгеч: гүя, гүя ки, әйтерсең, әйтерсең лә

4. Сорау кушымчасы: -мыни, -мени




1. Охшату-чагыштыру кушымчасы: -ча/-чә, -дай/-дәй

2. Хәл фигыль формасы: -ып, -еп, -п

3. Киләчәк заман сыйфат фигыльнең юклык формасы: -мас/-мәс + -тан/-тән чыгыш килеше кушымчасы.

4. Бәйлек яки бәйлек сүз: кебек, сыман, шикелле, итеп, дип, килеш , дигәндәй, хәлдә һ.б.




IV. 1 нче бирем.

Укытучы: Укучылар, тиздән 23 нче февраль җитә. Ул нинди бәйрәм?

Укучы: 23 февраль – Ватанны саклаучылар көне.

Укытучы: Бик дөрес. Әйе, бу бәйрәм – Армиядә хезмәт итеп, Ватанны саклаучылар көне, Бөек Җиңү бәйрәмен алып килгән бабайларыбыз, ветераннарыбыз бәйрәме, безне һәр төрле начарлыклардан, явызлыклардан саклап, яклап яшәгән әтиләребез, абый-энеләребез һәм акыллы, чибәр егетләребез бәйрәме. Мин сезгә хәзер карточкалар таратам. Шунда сез әлеге бәйрәмгә карата төзелгән җөмләләр белән очрашырсыз. Карточкаларның биреме түбәндәгедән гыйбарәт: Баш һәм иярчен җөмләне, бәйләүче чараларны күрсәтеп, иярчен рәвеш җөмләләрнең схемаларын төзегез.

1. Без Җиңү бәйрәменә ничек әзерләнсәк, ул һәрберебез күңеленә шулай кереп калыр. (...ничек), [...шулай]

2. Армиягә хатыңны мин танырлык итеп яз. [ (...-еп ) ]

3. Без ветераннарны шулай итеп бүләкләрбез: аларның күңелләрендә бу бәйрәм беркайчан да онытылмас. [...шулай итеп]: (...)

4. Тирә-юнь нур белән капланган, әйтерсең бүген Җиңү бәйрәме җиткән. [ ], ( әйтерсең...)

5. Сугышчы гранатаны шулай ыргытты: ул нәкъ немец орудиесе янында ярылды. [...шулай]: (...)



2 нче бирем.

Сыйныф I һәм II вариантларга бүленә һәм аларга төрле схемалар тәкъдим ителә.

I вариантка [...шулай итеп], (...) схемасы буенча аналитик иярчен рәвеш җөмлә төзергә.

II вариантка [...ничек ], (...шулай) схемасы буенча аналитик иярчен рәвеш җөмлә төзергә.

V. Укытучы: Укучылар сезгә өйгә эш итеп иярчен рәвеш җөмләләрне кулланып, 4-5 җөмлә төзеп килергә бирелә. Җөмләләрегез төрле темага карарга мөмкин.

VI. Укытучы: Без бүген сезнең белән иярчен рәвеш җөмләләр турында сөйләштек. Бирелгән җөмләләрнең грамматик нигезләренең асларына сыздык, схемаларын төзеп, бәйләүче чараларын күрсәттек, аларның төзелеш ягыннан төрләрен билгеләдек. Аннан соң, иярчен рәвеш җөмләләр турында белгәннәрне, тикшергәннәрне гомумиләштереп, иярчен рәвеш җөмләнең кагыйдәсен чыгардык. Белгәннәрне ныгыту максатыннан карточкалар белән эшләдек. Укучылар, сезгә барысы да аңлашылдымы? Өйгә бирелгән эшне эшләп килә аласызмы?

Укучыларның эшчәнлеген бәяләү.






Курс профессиональной переподготовки
Учитель начальных классов
Найдите материал к любому уроку,
указав свой предмет (категорию), класс, учебник и тему:
также Вы можете выбрать тип материала:
Краткое описание документа:
Бу дәреснең темасы 8 сыйныфта үтелгән “Иярчен рәвеш җөмлә” дип атала.  Дәреснең максатлары: 1)фәнни максат: иярчен рәвеш җөмлә турында төшенчә формалаштыру, аның белдерелү үзенчәлекләрен аңларга ярдәм итү; 2) коммуникатив  максат: иярчен рәвеш җөмләләрне тану һәм аеру ысулларын билгеләү буенча әңгәмә оештыру; укучыларның сөйләм телен үстерү; 3) тәрбияви максат: 23 февраль – Ватанны саклаучылар коне турында әңгәмә үткәрү; укучыларда патриотизм хисләрен уяту. Аның бурычлары: 1) укучыларга иярчен рәвеш җөмлә турында төшенчә бирү, аның мәгънәсен аңлату. 2)ныклы пунктуацион күнекмәләр булдыру. 3) иярчен рәвеш җөмләләрне  сөйләмдә дөрес һәм урынлы куллану. 4) бәйләүче чара аркылы иярчен җөмләнең төзелеш  ягыннан төрләрен табырга юнәлеш бирү. Уку-укыту ысуллары:1) аңлату-күрсәтү; 2) өлешчә эзләнү. Укыту алымнары:1) карточкалар белән эшләү. Дәреснең төре: катнаш.  
Общая информация
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону N273-ФЗ «Об образовании в Российской Федерации» педагогическая деятельность требует от педагога наличия системы специальных знаний в области обучения и воспитания детей с ОВЗ. Поэтому для всех педагогов является актуальным повышение квалификации по этому направлению!

Дистанционный курс «Обучающиеся с ОВЗ: Особенности организации учебной деятельности в соответствии с ФГОС» от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (72 часа).

Подать заявку на курс

Вам будут интересны эти курсы:

Курс повышения квалификации «Методика преподавания информатики в начальных классах»
Курс профессиональной переподготовки «Организация образовательного процесса для обучающихся с ограниченными возможностями здоровья»
Курс повышения квалификации «Использование мини-проектов в школьном: начальном, основном и среднем общем и среднем профессиональном естественнонаучном образовании в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Сопровождение детского отдыха: от вожатого до руководителя детского лагеря»
Курс повышения квалификации «Психолого-педагогические аспекты профессиональной компетентности педагогических работников в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Психолого-педагогические аспекты развития мотивации учебной деятельности младших школьников в рамках реализации ФГОС НОО»
Курс повышения квалификации «Теория и практика инклюзивного обучения в образовательной организации в условиях реализации ФГОС»
Курс профессиональной переподготовки «Тьюторское сопровождение обучающихся в системе инклюзивного образования»
Курс профессиональной переподготовки «Теория и методика обучения информатике в начальной школе»
Курс повышения квалификации «Применение методов арт-терапии в работе со старшими дошкольниками и младшими школьниками»
Курс повышения квалификации «Организация работы с обучающимися с ограниченными возможностями здоровья (ОВЗ) в соответствии с ФГОС»
Курс повышения квалификации «Новые методы и технологии преподавания в начальной школе по ФГОС»
Курс повышения квалификации «Система диагностики предметных и метапредметных результатов в начальной школе»
Курс профессиональной переподготовки «Музыка: теория и методика преподавания в сфере начального общего, основного общего, среднего общего образования»
Оставьте свой комментарий
Авторизуйтесь, чтобы задавать вопросы.
Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.