Бириэмэ кээмэйэ. Календарь

Предпросмотр материала:

Выберите файл для просмотра:

Всего файлов: 2

Учуутал: Иннокентьева Саргылана Васильевна

Кылаас: 3

Предмет: Математика

Уруок темата: Бириэмэ кээмэйэ. Календарь.

Сыала:

Календарь айыллыбыт историятын, бириэмэ кээмэйдэрин кытта билиһиннэрии; Өйгө суоттуур, толкуйдуур, задача суоттуур дьо±урдарын сайыннарыы; Бириэмэни сатаан туттарга, атын киһи улэтин харыстыырга иитии

Уруок тэрилэ: календардарь араастара, диапроектор, экран,

I. Тэрээһин чаас

- Утуо сарсыарданан о5олор! Бары бэйэ-бэйэбитигэр мичээрбитин бэлэхтиэ5иң эрэ, уонна бугун уруокка кэлбит ыалдьыттарбытыгар эмиэ.

- Бугун биьиги ахсаан уруогар элбэ5и суоттуохпут, толкуйдуохпут, бэйэбит билиибитин бэрибиэркэлэниэхпит, сатаан кыайбатахпытына – сүбэлэhэн да кыайыахпыт диэн девизтээх уруокпутун саӄалыахха.

II . Өйгө суот

Слайданан улэ

III.Саңа тема5а киирии

Экраны бол5ойон кордубут

3 м, 20 мм, 150 км, 35 т, 160 кг, 8 кг, 19 ч, 40 мин Слайд

-Бу чыыһылалар тустарынан тугу этиэххитин сөбүй? (О5олор эппиэттэрэ)

- Манна ханнык кэриңнэр баалларый? (Уста, маасса, бириэмэ)

Дуоска5а суруйан иьэбит.

- Уста единицалара ханныктарый? 3 м 20 мм 150 км

- Саамай улахан уста ханныгый? 150 км

- Саамай кыра кээмэй ханныгый? 20 мм

- Маасса единицаларын ааттаталааӊ? 35 т 160 кг 8 кг

- Бу мантан саамай улахан единицаны ааттааӊ? 35 т Саамай кыра? 8 кг

- Өссө ханнык единица кээмэйдэрэ хааллылар? 19 ч, 40 мин (бириэмэ кээмэйдэрэ)

-Бириэмэ кэриңнэргэ киирэр дуо? (Киирэр. То5о диэтэргин бириэмэни чыыһыланан көрдөрөбүт)

- Аны бу чыыһылалары эбиң (Бу барыта араас-араас кэриңнэр ол иһин кыайан эбиллибэттэр)

- Өссө ханнык бириэмэ кээмэйдэрин билэӄитий? (Суукка, нэдиэлэ, чаас, мунуутэ, сөкүүндэ, ый, сыл, үйэ) дуоска5а суруйабын

- Билигин бу ааттаабыт кээмэйдэргитин кыраттан саӄалаан улахаңңа диэри туруорун слайд

(сөкүүндэ, мунуутэ, чаас, суукка, нэдиэлэ, ый, сыл, үйэ) слайд

- Киhи бириэмэнэн, күнүнэн-дьылынан сирдэтинэ сылдьарыгар туох нааданый? Туох көмөлөһөрүй? (Чаһы, календарь) слайд

- Ол аата бугуңңу уруокпут темата «Бириэмэ кээмэйдэрэ. Календарь» (слайд )

- Календарь диэн тугуй? Туох туһалаа5ый? Туохха туттабытый?

IV. Саңа тема. Бэсиэдэ

- Былыр дьоннор бириэмэни (слайд) кун, ый, сулус көмөтүнэн сирдэтинэллэр эбит. Ол сылдьан кэтээн көрбуттэрэ түүн уонна кунус солбуйсалларын, дьыл кэмнэрэ кэмиттэн кэмигэр уларыйалларын билбиттэрэ. Аан бастаан суукка уонна сыл диэн бириэмэ кээмэйдэрин туттар буолбуттара. Бастакынан сөптөөх календары египтяниннар (слайд) айбыттар. Кинилэр сылы 12 ыйга араарбыттар биирдии ыйы 30 куннээх гыммыттар. Онтон кэлин Геба (слайд) диэн сир таңаратын о5олоругар анаан 5 куну эбэн биэрбиттэр. Бу календарь табыгастаа5ын билэн атын норуоттар эмиэ туттар буолбуттар. 46 сыллаахха Рим императора Юлий Цезарь (слайд)саңа календары киллэрэр. Ол календары Юлианскай диэн ааттыллар. Онно 365 хонук, уонна 4 сыл буола-буола високоснай сыл буолар гына оңорон таһаараллар. Високоснай сыл 366 хонуктаах. Онтон 1582 сыллаахха Григорий 8-ыс (папа Римский) (слайд) өссө саңа календарь оңороллор, ону Григорианскай диэн ааттыыллар ол аата саңа стиллээх. Россия5а бу календарь 1918 сыллаахтан киирбит. Ол аата билигин биһиги Григорианскай календарынан тутта сылдьабыт. Календарь хас да араастаах перекидной, отрывной, табель, карманнай (Календарь арааһын көрдөрүү, быһаарыы)

V. Саңа теманы чиңэтии (Календарынан үлэ)

1. Практическай улэ (слайд)

• Сылга хас ый баарый ?

• Ханнык ыйдар 30 чыыһыланан бүтэллэрий ?

• Ханнык ыйдар 31 чыыһыланан бүтэллэрий ?

• Олунньу хас хонуктаа5ый ?

• Високоснай сылга хас күн баарый ?

• Үөрэх дьыла хаһыс чыыһылаттан сађаланарый ?

• Халандаарынан хас уонна ханнык кыһыңңы, сааскы, сайыңңы күһүңңү ыйдар баалларый?

2. Кинигэннэн үлэ стр 55 №18

- Орто азия математигын уонна поэтын аатын таайың. Кини календарь биир саамай интэриэһинэй систематын арыйбыта. (Омар Хайям) (слайд)

- Омар Хайям туһунан аныгыскы уруокка булан, суруйан кэлэ5ит.

VI. Сынньалаң

Арай биир утуо срасыарда куобахчааннар эрдэ утуйан туран киэн нэлэлмэн хонууга зарядкалаан барбыттар. Зарядкалаан бутээт сууммуттар онтон аьыы ойбуттар. Аьаан бутэн тотоннор толоонно оонньуу суурбуттэр, ойуоккалаабыттар, мэниктээбиттэр. Арай ол оонньуу сырыттахтарына эмискэ тыаттан сур боро ойон тахсыбыт. Куобахчааннар соьуйбуттар, куттаммыттар уруо-тараа куоппуттар.

3. Задача суоттааһына (слайд)

Задача № 5 (б) стр.56

Саша оскуола5а 8 чааска кэлбит, онтон 12 чааска барбыт.

Кини оскуола5а хас сѳкүүндэ сылдьыбытый? 4*60=240 сокуунд

4. Тэтэрээккэ улэ №10 стр 52

5. Таайбараң (слайд)

GАFЛQДUЬZАWТNЫJЫ АЛДЬАТЫЫ

ZДFӨGБJӨLҢS ДӨБӨҢ

WОFҢIОVРZОSРL ОҢОРУУ

UУRУFСGТJУZК УУСТУК

VII. Түмүк

- Тумук оңоруу, сыана туруоруу

Кыһыл – Наһаа үчүгэйдик үлэлээтим

От күөх – Үчүгэйдик үлэлээтим

Халлаан күөх – Бүгүн үлэлээбиппинээ5эр өссө үчүгэйдик улэлиэхпин сөп этэ

1/24

Бириэмэ кээмэйэ. Календарь

Математика

Конспекты

ZIP

29.03.2014

1898

Математика

Конспекты

Файл будет скачан в формате:

ZIP

Автор материала

Иннокентьева Саргылана Васильевна

учитель начальных классов

На сайте: 10 лет и 10 месяцев
Всего просмотров: 3376
Подписчики: 0
Всего материалов: 4

3376
просмотров
4
материалов
0
подписчиков

Настоящий материал опубликован пользователем Иннокентьева Саргылана Васильевна.
Инфоурок является информационным посредником. Всю ответственность за опубликованные материалы несут пользователи, загрузившие материал на сайт. Если Вы считаете, что материал нарушает авторские права либо по каким-то другим причинам должен быть удален с сайта, Вы можете на материал.