1603048
столько раз учителя, ученики и родители
посетили сайт «Инфоурок»
за прошедшие 24 часа
Добавить материал и получить бесплатное
свидетельство о публикации
в СМИ №ФС77-60625 от 20.01.2015
До повышения цен на курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации осталось:
0 дней 0 часов 0 минут 0 секунд
Успейте подать заявку на курсы по минимальной цене!
Лабиринт
ИнфоурокДругоеКонспектыУрок казахского языка в 10 классе «Шешендік өнер»

Урок казахского языка в 10 классе «Шешендік өнер»

Лабиринт
библиотека
материалов

Қазақ тілі сабағы, 9 сынып


Шешендік өнер. Әйгілі шешендер







Бекбусинова Татьяна Касымовна,

Қазақ тілі мұғалімі

«Зырян қаласының № 6 орта мектебі» КММ,

Зырян ауданы, Зырян қаласы

Сабақ мақсаты:

шешендік өнер туралы білімін толықтыру;

мақал-мәтел, шешендік сөздер арқылы тіл байлығын көрсетіп, тілге жаттықтыру, ойлау қабілетін дамыту; патриоттық тәрбие беру, қазақ тілін құрметтеуге баулу.

Сабақ жабдықтары: сурет, интерактивті тақта, компьютер

Сабақ барысы

hello_html_3ed7a36f.png
















Кіріспе

Бүгін сәрсенбі күні – сәтті күн. Оқушыларға, келген қонақтарымызға сәттілік тілейміз. Тақырыпқа байланысты жақсы тілекті оқып, сабағымызды бастаймыз.


hello_html_6f4e97bc.png






Дау – спор

Даусыз – бесспорно

Арнау – посвящение

Толғау – размышление

Сын – критика

Мысал – басня

Нақыл – изречение

Рухани – духовный

Майталман – непревзойденный

Ой - мысль


Сөздікті мұғалім оқиды, оқушы, оқушылар хормен айтады.

1 кезең

Класс үш топқа бөлінеді

I топ – компьютердің жұмыс үстеліндегі мәтінді оқиды, сұрақтар жауаптарын бір сызықпен сызады; жалқы есімдерді дәптерге жазады.

Шешендік өнердің тууы, қалыптасуы жалпы тіл өнерінің шығуымен, адам қоғамының пайда болуымен байланысты. Өйткені әрбір қоғамның өзіңе лайықты қарым-қатынасы болатыны сияқты, оның өзіңе лайықты сөйлеу мәдениеті, озық ойлы, шебер тілді адамдары да болатыны даусыз.

Шешендік өнер – сөз өнері.

Шешендік өнер туралы ғылымды халықаралық тілде риторика дейді.

Білімді, ойшыл, сөз өнерін меңгерген адамды шешен деп атайды.

Қазақ арасыңда әйгілі шешендер деп аталып кеткен Сырым батыр, Жиренше шешен, Төле би, Қазыбек би, Досбол, Бала би, Әйтеке би және т.б.

Қазақ шешендік сөздерінің бастауы – макал мен мәтелдер.

Мәтін бойынша сұрақтар: Шешендік өнердің тууы немен байланысты?

Шешендік өнер деген не?

Шешен деп кімді атайды?

Риторика деген не?

II, III топ – интерактивті тақтадағы кесте бойынша әңгіме дайындайды, деректі, дерексіз зат есімдерді теріп жазады.

hello_html_4981e782.png












2 кезең

Бүгінгі сабақта біз шешендік өнердің даму тарихындағы екінші кезеңіне тоқтаймыз. Бұл кезең XVII – XVIII ғасырларда өмір сүрген шешен билер – Төле, Әйтеке, Қазыбек есімдерімен байланысты. Олар Тәуке ханның кеңесшілері, «Жеті жарғы» заң жинағын шығарды. (4 слайд)

hello_html_m6f2de64b.png








I топ. Төле би туралы баяндау (интерактивті тақта бойынша).


hello_html_m3e8571c0.png












Тілеміс Есполов «Өтеген батыр» дастанында Төле би туралы айтқан:

Заманында кім жеткен

Бұлбұлдай шешен Төлеге?

Айтқан сөзі үлгілі

Жалпыға болған өнеге!

(Бір оқушы бидің баталарын мәнерлеп оқиды)

Бір үйдің баласы болма,

Көп үйдің санасы бол!

Бір елдің атасы болма,

Бар елдің данасы бол!

Бір тонның жағасы болма,

Көп қолдың ағасы бол!

Өзіңе - өзің кәміл бол!

Халқына әділ бол!

Жауыңа қатал бол!

Досыңа адал бол!

II топ. Қазыбек би туралы баяндау (кесте бойынша).

hello_html_6e97d1fc.png













Оның өлең – толғауы айтылады

Біз – қазақ деген мал баққан елміз,

Бірақ ешкімге соқтықпай, жай жатқан елмшз...

Үш сұраққа: Не қиын? Кім жақын? Не қымбат? берілген жауаптары айтылады.

Арадан шыққан жау қиын

Таусылмайтын дау қиын

Шанышқыласа сөз қиын

Жазылмаса дерт қиын

Іске аспаған серт қиын....



Тату болса, ағайын жақын

Ақылды болса, інің жақын

Сыйлас болса, көршің жақын

Адал болса, досың жақын....


III топ. Әйтеке Бәйбекұлы туралы баяндау

hello_html_m766b5462.png












Ашу деген – ағын су

Алдын ашсаң, арқырар.

Ақыл деген – дария,

Алдын тоссаң, тоқырар!

3 кезең

Пікірталас. Бала би шешен қартайғанда халқын жиып, сұрақ қойыпты:

-Жерден ауыр не?

-Судан терең не?

-Оттан ыстық не?

Оқушылардың жауаптары:

-Күн, қайғы, міндет...

-Білім, оқу...

-Отан, махаббат...

Оқушы мәнерлеп Бала бидің жауабын оқиды.

4 кезең

Рөлдік оқу. Сырым батыр мен Үргеніш шешеннің айтысуы.

hello_html_468cb8f7.png5 кезең Тестілеу.
















6 кезең

Шешендік өнерге байланысты мақал-мәтелдерден сайыс.

-Өнер алды – қызыл тіл.

-Тіл тас жарады, тас жармаса, бас жарады.

-Шебердің қолы ортақ, шешеннің тілі ортақ.

-Шешеннің тілі – шебердің бізі.

-Тіл қылыштан өткір.

-Шешеннің сөзі мерген, шебердің көзі мерген...

7 кезең

Грамматикалық жаттығұларды орындау.

hello_html_43eaa841.png












8 кезең

Қорытындылау. Үйге тапсырма беру

Лабиринт
Найдите материал к любому уроку,
указав свой предмет (категорию), класс, учебник и тему:
также Вы можете выбрать тип материала:
Краткое описание документа:
Урок казахского языка в 10 классе о развитии ораторского искусства в Казахстане и об известных биях - ораторах. Главными целями этого урока является: дать понятие об ораторских словах, знать виды ораторских слов, научиться различать морфологические признаки частей речи, научить учащихся грамотно выражать свои мысли, ориентируясь на образцы ораторского искусства. Рекомендуется всем учителям казахского языка, а также тем, кто в практике своей работы использует групповую форму организации урока. Ожидаемый результат - закрепление грамматических знаний и развитие речи.
Общая информация
Оставьте свой комментарий
Авторизуйтесь, чтобы задавать вопросы.
Курс дополнительного образования
Гид-экскурсовод: Основы туристского сопровождения
Цена 2.400 руб. часов
Подробнее о курсе
Курс профессиональной переподготовки
Организация и предоставление туристских услуг
Цена 7.120 руб. 600 часов
Квалификация: Специалист по организации и предоставлению туристских услуг
Подробнее о курсе
Цена 1.600 руб. 72 часа
Подробнее о курсе
Курс повышения квалификации
Применение MS Word, Excel в финансовых расчетах
Цена 1.600 руб. 72 часа
Подробнее о курсе
Цена 1.600 руб. 72 часа
Подробнее о курсе
Курс повышения квалификации
Финансы: управление структурой капитала
Цена 2.000 руб. 108 часов
Подробнее о курсе
Курс профессиональной переподготовки
Управление информационной средой на основе инноваций
Цена 10.320 руб. 1000 часов
Квалификация: Менеджер по управлению сервисами ИТ
Подробнее о курсе
Цена 7.120 руб. 600 часов
Квалификация: Руководитель службы управления рисками
Подробнее о курсе
Курс повышения квалификации
Международные валютно-кредитные отношения
Цена 2.000 руб. 108 часов
Подробнее о курсе
Курс профессиональной переподготовки
Организация процесса страхования (перестрахования)
Цена 7.120 руб. 600 часов
Квалификация: Страховой брокер
Подробнее о курсе
Курс профессиональной переподготовки
Стандартизация и метрология
Цена 7.120 руб. 600 часов
Квалификация: Специалист по качеству продукции
Подробнее о курсе
Цена 7.120 руб. 600 часов
Квалификация: Специалист по информационной безопасности
Подробнее о курсе
Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.