Инфоурок / Другое / Конспекты / Урок казахского языка в 10 классе «Шешендік өнер»
Обращаем Ваше внимание: Министерство образования и науки рекомендует в 2017/2018 учебном году включать в программы воспитания и социализации образовательные события, приуроченные к году экологии (2017 год объявлен годом экологии и особо охраняемых природных территорий в Российской Федерации).

Учителям 1-11 классов и воспитателям дошкольных ОУ вместе с ребятами рекомендуем принять участие в международном конкурсе «Законы экологии», приуроченном к году экологии. Участники конкурса проверят свои знания правил поведения на природе, узнают интересные факты о животных и растениях, занесённых в Красную книгу России. Все ученики будут награждены красочными наградными материалами, а учителя получат бесплатные свидетельства о подготовке участников и призёров международного конкурса.

ПРИЁМ ЗАЯВОК ТОЛЬКО ДО 21 ОКТЯБРЯ!

Конкурс "Законы экологии"

Урок казахского языка в 10 классе «Шешендік өнер»

библиотека
материалов

Қазақ тілі сабағы, 9 сынып


Шешендік өнер. Әйгілі шешендер







Бекбусинова Татьяна Касымовна,

Қазақ тілі мұғалімі

«Зырян қаласының № 6 орта мектебі» КММ,

Зырян ауданы, Зырян қаласы

Сабақ мақсаты:

шешендік өнер туралы білімін толықтыру;

мақал-мәтел, шешендік сөздер арқылы тіл байлығын көрсетіп, тілге жаттықтыру, ойлау қабілетін дамыту; патриоттық тәрбие беру, қазақ тілін құрметтеуге баулу.

Сабақ жабдықтары: сурет, интерактивті тақта, компьютер

Сабақ барысы

hello_html_3ed7a36f.png
















Кіріспе

Бүгін сәрсенбі күні – сәтті күн. Оқушыларға, келген қонақтарымызға сәттілік тілейміз. Тақырыпқа байланысты жақсы тілекті оқып, сабағымызды бастаймыз.


hello_html_6f4e97bc.png






Дау – спор

Даусыз – бесспорно

Арнау – посвящение

Толғау – размышление

Сын – критика

Мысал – басня

Нақыл – изречение

Рухани – духовный

Майталман – непревзойденный

Ой - мысль


Сөздікті мұғалім оқиды, оқушы, оқушылар хормен айтады.

1 кезең

Класс үш топқа бөлінеді

I топ – компьютердің жұмыс үстеліндегі мәтінді оқиды, сұрақтар жауаптарын бір сызықпен сызады; жалқы есімдерді дәптерге жазады.

Шешендік өнердің тууы, қалыптасуы жалпы тіл өнерінің шығуымен, адам қоғамының пайда болуымен байланысты. Өйткені әрбір қоғамның өзіңе лайықты қарым-қатынасы болатыны сияқты, оның өзіңе лайықты сөйлеу мәдениеті, озық ойлы, шебер тілді адамдары да болатыны даусыз.

Шешендік өнер – сөз өнері.

Шешендік өнер туралы ғылымды халықаралық тілде риторика дейді.

Білімді, ойшыл, сөз өнерін меңгерген адамды шешен деп атайды.

Қазақ арасыңда әйгілі шешендер деп аталып кеткен Сырым батыр, Жиренше шешен, Төле би, Қазыбек би, Досбол, Бала би, Әйтеке би және т.б.

Қазақ шешендік сөздерінің бастауы – макал мен мәтелдер.

Мәтін бойынша сұрақтар: Шешендік өнердің тууы немен байланысты?

Шешендік өнер деген не?

Шешен деп кімді атайды?

Риторика деген не?

II, III топ – интерактивті тақтадағы кесте бойынша әңгіме дайындайды, деректі, дерексіз зат есімдерді теріп жазады.

hello_html_4981e782.png












2 кезең

Бүгінгі сабақта біз шешендік өнердің даму тарихындағы екінші кезеңіне тоқтаймыз. Бұл кезең XVII – XVIII ғасырларда өмір сүрген шешен билер – Төле, Әйтеке, Қазыбек есімдерімен байланысты. Олар Тәуке ханның кеңесшілері, «Жеті жарғы» заң жинағын шығарды. (4 слайд)

hello_html_m6f2de64b.png








I топ. Төле би туралы баяндау (интерактивті тақта бойынша).


hello_html_m3e8571c0.png












Тілеміс Есполов «Өтеген батыр» дастанында Төле би туралы айтқан:

Заманында кім жеткен

Бұлбұлдай шешен Төлеге?

Айтқан сөзі үлгілі

Жалпыға болған өнеге!

(Бір оқушы бидің баталарын мәнерлеп оқиды)

Бір үйдің баласы болма,

Көп үйдің санасы бол!

Бір елдің атасы болма,

Бар елдің данасы бол!

Бір тонның жағасы болма,

Көп қолдың ағасы бол!

Өзіңе - өзің кәміл бол!

Халқына әділ бол!

Жауыңа қатал бол!

Досыңа адал бол!

II топ. Қазыбек би туралы баяндау (кесте бойынша).

hello_html_6e97d1fc.png













Оның өлең – толғауы айтылады

Біз – қазақ деген мал баққан елміз,

Бірақ ешкімге соқтықпай, жай жатқан елмшз...

Үш сұраққа: Не қиын? Кім жақын? Не қымбат? берілген жауаптары айтылады.

Арадан шыққан жау қиын

Таусылмайтын дау қиын

Шанышқыласа сөз қиын

Жазылмаса дерт қиын

Іске аспаған серт қиын....



Тату болса, ағайын жақын

Ақылды болса, інің жақын

Сыйлас болса, көршің жақын

Адал болса, досың жақын....


III топ. Әйтеке Бәйбекұлы туралы баяндау

hello_html_m766b5462.png












Ашу деген – ағын су

Алдын ашсаң, арқырар.

Ақыл деген – дария,

Алдын тоссаң, тоқырар!

3 кезең

Пікірталас. Бала би шешен қартайғанда халқын жиып, сұрақ қойыпты:

-Жерден ауыр не?

-Судан терең не?

-Оттан ыстық не?

Оқушылардың жауаптары:

-Күн, қайғы, міндет...

-Білім, оқу...

-Отан, махаббат...

Оқушы мәнерлеп Бала бидің жауабын оқиды.

4 кезең

Рөлдік оқу. Сырым батыр мен Үргеніш шешеннің айтысуы.

hello_html_468cb8f7.png5 кезең Тестілеу.
















6 кезең

Шешендік өнерге байланысты мақал-мәтелдерден сайыс.

-Өнер алды – қызыл тіл.

-Тіл тас жарады, тас жармаса, бас жарады.

-Шебердің қолы ортақ, шешеннің тілі ортақ.

-Шешеннің тілі – шебердің бізі.

-Тіл қылыштан өткір.

-Шешеннің сөзі мерген, шебердің көзі мерген...

7 кезең

Грамматикалық жаттығұларды орындау.

hello_html_43eaa841.png












8 кезең

Қорытындылау. Үйге тапсырма беру


Самые низкие цены на курсы переподготовки

Специально для учителей, воспитателей и других работников системы образования действуют 50% скидки при обучении на курсах профессиональной переподготовки.

После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца с присвоением квалификации (признаётся при прохождении аттестации по всей России).

Обучение проходит заочно прямо на сайте проекта "Инфоурок", но в дипломе форма обучения не указывается.

Начало обучения ближайшей группы: 25 октября. Оплата возможна в беспроцентную рассрочку (10% в начале обучения и 90% в конце обучения)!

Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: https://infourok.ru

Краткое описание документа:

Урок казахского языка в 10 классе о развитии ораторского искусства в Казахстане и об известных биях - ораторах. Главными целями этого урока является: дать понятие об ораторских словах, знать виды ораторских слов, научиться различать морфологические признаки частей речи, научить учащихся грамотно выражать свои мысли, ориентируясь на образцы ораторского искусства. Рекомендуется всем учителям казахского языка, а также тем, кто в практике своей работы использует групповую форму организации урока. Ожидаемый результат - закрепление грамматических знаний и развитие речи.

Общая информация

Номер материала: 50948033123

Похожие материалы