1157612
столько раз учителя, ученики и родители
посетили сайт «Инфоурок»
за прошедшие 24 часа
+Добавить материал
и получить бесплатное
свидетельство о публикации
в СМИ №ФС77-60625 от 20.01.2015
Дистанционные курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации для педагогов

Дистанционные курсы для педагогов - курсы профессиональной переподготовки от 5.520 руб.;
- курсы повышения квалификации от 1.200 руб.
Престижные документы для аттестации

ВЫБРАТЬ КУРС СО СКИДКОЙ 60%

ВНИМАНИЕ: Скидка действует ТОЛЬКО сейчас!

(Лицензия на осуществление образовательной деятельности № 5201 выдана ООО "Инфоурок")

Манифест «Инфоурок»
ИнфоурокКлассному руководителюДругие методич. материалыТәрбие сағаты: « Ішімдіктің зияны»
Обращаем Ваше внимание, что в соответствии с Федеральным законом N 273-ФЗ «Об образовании в Российской Федерации» в организациях, осуществляющих образовательную деятельность, организовывается обучение и воспитание обучающихся с ОВЗ как совместно с другими обучающимися, так и в отдельных классах или группах.

Только сейчас Вы можете пройти дистанционное обучение прямо на сайте "Инфоурок" со скидкой 60% по курсу повышения квалификации "Организация работы с обучающимися с ограниченными возможностями здоровья (ОВЗ) в соответствии с ФГОС" (72 часа). По окончании курса Вы получите печатное удостоверение о повышении квалификации установленного образца (доставка удостоверения бесплатна).

Подать заявку на этот курс    Смотреть список всех 646 курсов

Тәрбие сағаты: « Ішімдіктің зияны»

библиотека
материалов
Скачать материал целиком можно бесплатно по ссылке внизу страницы.

Тәрбие сағаты: «Ішімдіктің зияны»

Сабақтың мақсаты:

1.Білімділігі: «Бірінші байлық- денсаулық». Олай болса, «Қазақстан-2030» бағдарламасында көрсетілгендей өркениетті елдің әрбір азаматының денсаулығы мықты, хал- ахуалы жақсы болуы үшін зиянды әдеттерден ішімдік, шылым шегушіліктен жерітіп, денсаулыққа, болашақ ұрпаққа жау екендігін ұғындыру.

2. Тәрбиелігі: Маскүнемдіктің зардаптары. Маскүнем ата-аналардан туған балалар ұмытшақ, алаңғасар, халқымызға пайдасыз болып өмірге келетінін жете түсіндіру.

3. Дамытушылығы: Темекінің, арақтың зиянына ғылыми дәлелденген деректер бойынша нақты фактілермен көз жеткізу. Өркениетті елімізге лайықты зиянды әдеттерге қарсы күресетін, білімді де тәрбиелі тұлға қалыптастыру.

Сабақтың көрнекілігі: Жасөспірімдерге арналған ереже,    темекіден, арақтан  болатын аурулар,  “темекінің, арақтың  адам ағзасына зияны” тақырыпта түсірілген слайдтар, темекі тартуға қарсы ұйымдастырылған сурет көрмесі,  ұлы адамдар сөзінен цитаттар ,тақырыптарға байланысты слайдтар.

Сабақтың түрі: Сот сабағы

 

Сабақтың барысы:

Егер адамдар өздерін өздері арақ- шарап,

темекі, апиындармен еліртпей, есіртпей

уландыра бермесе, онда біздің өмірімізде

арман ететіндей бақытты өзгеріс болар еді.

Л.Н.Толстой.

Мұғалім сөзі: - Қазіргі кезде елімізде темекі шегу, маскүнемдік  және оларға  қарсы күрес жүргізу негізгі мәселенің біріне айналды. Темекіге әуесқойлық, әсіресе, жасөспірімдердің арасында қатты етек алып отыр. Әділін айтсақ, бұлардың қайсысы болса да қайғылы жағдайға соқтыратын құмарлық кесел. Маскүнем ата-аналардан туған балалар ұмытшақ алаңғасар, халқымызға пайдасыз болып өмірге келеді. Ішімдік, нашақорлық, темекі адам организміне өте қауіпті. Бірақ біз бүгінгі шағын уақытымызда бұл мәселелерді бірден қамти алмаймыз. Сондықтан бүгінгі күніміздің тақырыбын ” Темекі мен арақтан, аман болшы, балапан!” деген тақырыпқа арнасақ.

Сынып оқушылары рөлдерге бөлініп, сабаққа дайындықпен келді.

Хатшы: – Сот кезінде тыныштық сақтауларыңызды өтінеміз. Сот келеді, орындарыңыздан тұрыңыздар!

Сот төрағасы: -Мемлекетіміздің бөлшегі- отбасымыздың шырқын бұзып, қоғамымызды айықпас дертке айналдырып жүрген спиртті, темекіні айыптап, қоғамнан алыстату мәселесін қараймыз. Бірінші куә, спирттің, темекінің шығу тарихы өмірбаянымен таныстырады, сөз тарихшыға беріледі.

Тарихшы: -Бұрын адамзат ішімдікті білмеген. Египетте жүзімді ашытып, шарап жасай бастады. Осылайша спирт барлық елдерге таралды. Арақ ішкен адам қоғамға тек қасірет әкелетін болғандықтан, кейіннен халық оны «қасірет суы» деп атап кеткен. Темекінің шығу тарихы Португалияның Париждегі елшісі Жак Никаның есіміне байланысты. 1560 жылы әйел патша Екатерина Медичидің басының сақинасы ұстағанда Жак Ника дәрі ретінде әкеліп берген. Міне, темекі осы кезден бастап алғаш емдік шөп ретінде пайдаланылған. Темекі тарту әдеті жайлы ең алғашқы кітапты Эрпандесу де Овьеда жазды. Ол Америка тұрғындарының адамгершілігі мен әдет ғұрыптары деп аталады. Онда қысқаша былай делінген. “Расанолла” аралында тұратын халықтың тым зиянды әдет-ғұрыптары, олар қасиеті жағынан меңдіуанаға ұқсас шөпті жандырғанда шыққан түтінді танаулары арқылы ішіне тартып мас болады. Онысы “тобоко” деп аталады.

Сот төрағасы: -Өте жақсы, рахмет. Енді спирттің, темекінің қасиеттері жайлы куәгер химиктің сөзін тыңдасақ.

Химик: -Спирттің туыстарын метанол, этанол, пропанол т.б. тұрмыста, өнеркәсіпте заласыздандырғыш ретінде, ерткіш заттар ретінде пайдаланады. Этил спирті немесе этанолдың судағы 40 % ерітіндісі  арақ, өсіп келе жатқан жастар үшін өте улы наркотикалық  зат.Темекі түтінінің құрамында 12 000 жуық заттар мен химиялық қосылыстар бар. Оның 196 — улы және 14 наркотик тәріздес. Заттар саны: диоксид көміртегі            45—65 мг, монооксид көміртегі    10—23 мг,азоты оксиді 0,1—0,6 мг, бутадиен    0,025—0,04 мг, бензол            0,012—0,05 мг, формальдегид 0,02—0,1 мг, ацетальдегид       0,4—1,4 мг, метанол 0,08—0,18 мг, синильдік кислота         1,3 мг, никотин        0,8—3 мгкөмірсулар            0,0001—0,00025 мг. Темекідегі улы зат никотин нерв жүйесінің реттілігін бұзады. Сондықтан да темекіге әуестенген мектеп жасындағы балалар сабаққа көңіл бөлмейді. Улы газ баланың жұмыс, қабілетін төмендетеді. Темекіні тастап кету адамның өзіне байланысты.

Сот төрағасы: -Келесі сөзді, куәгер биологке берейік.

Биолог: -Этил спирті жасөспірімдер үшін өте қауіпті. Ол гипофиздің өсу гормоны – соматотропиннің синтезделуін тоқтатады. Организмнің өсуі тоқтап, жүйке жұмысының жұмысы бұзылады. Ересектер арақты көп ішсе, жүйке, бұлшықет, көз, жүрек жасушаларында жүріп жатқан реакциялар жылдамдығы бәсеңдейді, мишықтың қызметі төмендеп тепе- теңдік бұзылады. Стенокардия – темекі тартудың көп тараған қасіреттерінің бірі. Темекі тартудан болатын стенокардия ауруына шалдыкқандардың кеудесі қысылып әлсірейді. Бұл ауруға шалдыққандардың өмір қысқарады. Мұндай ауруға шалдықкан адамның өмірі қысқа болады. Эндартерит – темекі тартудан болатын ауру. Төменгі қан тамырларының біресе кеңейіп, біресе тартылуы осыған байланысты. Бұл ауру кезінде адамның жаны қатты қиналып, адам жүріп келе жатып еріксіз тоқтап, отыруға мәжбүр болады. Сәл тоқтап отырса ауруы басылады. 50-70 м жүрген соң қайта ауырады. Мұндай ауруға шалдықкан адамдардың қан тамырларынын кеңею қабілеті жетіспейді.Құрғак гонгрена – темекі тартудан болатын аурудың жалғасы. Бүл ауру кезінде жүрек бір калыпты қан айналымын қамтамасыз ете алмайды. Аяқтың башпайлары суланып, көгере бастайды, осыдан аяқ жансызданады, оны кесуге тура келеді.   Ісік   аурулары   никотин уының тамырларға қатты әсер етуінен болады. Темекі түтінінің шамадан тыс әсер етуінен асқазан, ащы ішек ісік ауруына әсер етеді. Темекі тартушылар арасында өкпе рагы, көмей рагы өте жиі кездеседі. Мына көріп отырғандарыңыз таза асқазан, ал мынау көбінесе темекі никотинінен болатын жара түскен асқазан, осы жара біртіндеп үлғаяды. Бұл ауру темекі тартатын адамдарда көп кездеседі.

Мұғалім сөзі: Ас қорытуға байланысты асқа деген тәбетті қайтарады, ас қорытуды қиындатады.  Асқазанда жара пайда болады. Ерін, тіл және өңеш рагына жол ашады. Жөтел және қақырық пайда болады. Созылмалы тыныс жолдары қабынуына әкеліп соқтырады. Көмекей және өкпе рагына тап болушылардың 90 пайызының себебі темекіден. Тамырды қатайтады (атересклероз). Қол – аяқ тамырлары бітеді, гангрена (тән талшықтарының жансыздануы, шіруі) пайда болып, қол – аяқ кесіліп, кемтарлыққа дейін апарады. Миды қамдайтын тамырларды да қатайтып, салдануға себепші болады. Жүрек ауруларына, әсіресе жүрек бұлшық еті инфарктіне (жүрек ұстамасы) қолайлылық туғызады. Асқазанда жара пайда болады. Ерін, тіл және өңеш жіңішке ауруына (раг) жол ашады. Тамақ дұрыс бойға сіңбейді. Өкпе мен көмекейді жіңішке ауруына ұшыратады. Осы аурулардың 90 пайызының себебі – темекіден. Мұрын, ауыз, тыныс алу жолдары қабынады.  Жөтел және қақырық пайда болады. Тыныс алу жолдары созылмалы ауруға ұшырайды.  Тамырды қатайтады (атеросклероз), қан қысымын көтереді. Қол-аяқтың қан тамырлары бітеледі, гангрена (тән тканьдерінің жансыздануы, шіруі) пайда болады, содан қол-аяқты кесуге тура келіп, адам кемтар болып қалады. Миды қамтитын тамырлар да қатайып, клеткалары өледі (орнына келмейді). Сол себепті адамның есте сақтау қабілеті азаяды.

Көрініс «Әке мен бала» (Бала столда сабақ оқып отыр, әкесі келеді.)

Сот төрағасы: Сөз дәрігер-наркологке беріледі:

Дәрігер-нарколог: Никотиннің темекіде болатын түсі сары сұйық зат. Суға және майға тез ериді, теріге тез сіңеді. Оны ауыл шаруашылығында зиянды жәндіктерді өлтіруге пайдаланады. Никотин нерв жүйесінің жансызданып қалуына әсер етеді. Никотин адамға өте қауіпті. Онымен уланғанда көз қарауытып, тамыр қысымы күшейеді, құсады, бұл кезең темекі тартудың бірінші фазасы. Есеннің тіпті қазір менің бұрынғыдай басым ауырмайды, құсқым келмейді дегені,  ол кезең темекі тартудың екінші фазасы. оның организмі никотинге біршама дағдыланды, біртіндеп оған деген құштарлықты арттырады, тартқысы келіп тұратыны содан.

Мұғалім сөзі: (Слайдтағы суреттерді талқылау) – Мына көріп отырғандарыңыз темекі тартпайтын, никотинмен уланбаған адамның таза өкпесі, ал мынау темекінің никотинімен уланған адамның өкпесі. Мұнда адамның өкпесі темекі ысынан әбден уланған. Осылай біртіңдеп рак ауруына шалдығуы мүмкін. Ал мына көріп отырғандарыңыз, темекі тартпайтын адамның тыныс жолы мен темекі шегетін адамның тыныс жолы. Темекі шегетін әбден үйренген адамның жөтелуі, кеудесінің сырылдап тұруы осыған байланысты. Ал мынада темекі тартушыларда көп кездесетін ракка айнальш, әбден ісіген өкпе көрсетілген. Ал мына көріп отырғандарыңыз темекі тартушыларда көп кездесетін, ракқа айналып, әбден ісетін өкпе көрсетілген. Мынау темекі ысы мен никотиннен болған ерін рагы. Ал мынау сау адамның көмейі. Мына көріп отырғаныңыз темекіден ракқа айналып шіри бастаған көмей.

Сот төрағасы:- Сөзді куә экологке беремін.

Эколог: - Мысалы, Англияда темекі тартқаны үшін айыпталады, тұзақ салып, көшелерде дарға асты. Темекі тартуды тоқтату мақсатында адамдар арасында үрей туғызу үшін, аузында темекісі бар кесіп алған бастарды алаңға, жұртшылықтың көз алдында іліп қойды. 1860 жылы Францияда темекі тартушылармен қызу күрес жүргізілді. XIII Людовик темекіні сатуға тыйым салды, орыс патшасы 1634 жылы темекі тартушыларга өлім жазасын қолданды, түрмеге қамап, алыс жерлерге жер аударды. Арақтың, темекінің салдарынан қоғамға ақыл- есі, дене мүшесі кем балалар дүниеге келіп жатыр көзқарасы бұлыңғыр, ар- ожданнан айрылған адамдар көбеюде.

Сот төрағасы:- Пікіріңізді мұқият тыңдадық, енді келесі сөзді айыпталушыға берсек.

Айыпталушы: – Менің айтарым, мен кінәлы емеспін. Көшелерде көрнекі етіп жарнамалар, мені үйіңе ала кетші деп салынған арақтың, темекінің суреттері ілінген. «Бахус арағы керемет», «Маллбора-ол бақыт» деп, теледидардан бірнеше рет жарнамалағанды қойсаңыздаршы, ағайын!

Сот төрағасы:-Сот алқасы кеңесуге кетеді.

Хатшы: Сот келеді, орындарыңыздан тұрыңыздар!

Сот төрағасы:-Сот алқасы кеңесіп, төмендегідей қаулы етті. ҚР- қылмыстық кодексінің 257- бабымен арақты, темекіні кінәлі деп тауып, жоғарыдағы деректерге сүйене отырып, адамдардың санасына арақты, темекінің зияндылығын түсіндіру жұмыстарын жүргізу нәтижесінде, жаны таза қоғам мүшелерін тәрбиелеу жұмысы жолға қойылсын! «Арақ, темекі адам санасынан аластатылсын» деп, үкім қабылдадық. Сот процесін жабық деп жариялаймын.

Хатшы: – Орындарыңыздан тұрыңыздар! Сот аяқталды.

Мұғалім сөзі: – Міне, балалар біздің темекінің, арақтың  зиянын білуімізге арналған уақытымыз таяу қалды, өздерінде байқап отырған боларсыңдар, темекі тартуға әуестенген мектеп жасындағы балалардың оқу үлгерімі төмен, алаңғасар болады. Бұл қазақ халқы үшін үлкен қасірет болып отыр. Сондықтан қазір Егемендік алып, өз алдымызға шаңырақ тігіп, дамыған елдер Испан, Американ, Ағылшын елдерінің қатарына жетуіміз үшін темекімен,арақпен  үздіксіз күрес жүргізуіміз керек.

 

 



Ого! На "Инфоуроке" олимпиады стали бесплатными    успеть подать заявку
Не тот материал, который искали? Воспользуйтесь поиском по нашей базе из 3113900 материалов.
Искать
Краткое описание документа:
Бұл тәрбие  сағатын  оқушыларды    жат  қылықтан аулақ болуға, салауатты өмір салтымен өмір сүруге  тәрбиелеу  мақсатымен өткіздім. Жасөспірімдерге арналған ереже,    темекіден, арақтан  болатын аурулар,  “темекінің, арақтың  адам ағзасына зияны” тақырыпта түсірілген слайдтар, темекі тартуға қарсы ұйымдастырылған сурет көрмесі,  ұлы адамдар сөзінен цитаттар ,тақырыптарға байланысты слайдтар көрсеттім.Мақсатым: өркениетті елдің әрбір азаматының денсаулығы мықты, хал- ахуалы жақсы болуы үшін зиянды әдеттерден ішімдік, шылым шегушіліктен жерітіп, денсаулыққа, болашақ ұрпаққа жау екендігін ұғындыру.

Вам будут интересны эти курсы:

Курс повышения квалификации «Психолого-педагогическая компетентность педагога»
Курс повышения квалификации «Организация работы с одаренными детьми в условиях реализации ФГОС»
Курс «Сопровождение детского отдыха. Школа вожатых»
Курс профессиональной переподготовки «Организационно-педагогическая деятельность в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Психолого-педагогические аспекты профессиональной компетентности педагогических работников в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Тайм-менеджмент - персональная эффективность преподавателя»
Курс повышения квалификации «Скрайбинг и веб-квест как инновационные образовательные технологии в условиях реализации ФГОС СПО»
Курс повышения квалификации «Теория и практика инклюзивного обучения в образовательной организации в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Методика обучения игре детей с особенностями развития в рамках реализации ФГОС»
Курс профессиональной переподготовки «Тьюторское сопровождение обучающихся в системе инклюзивного образования»
Курс повышения квалификации «Содержательные аспекты профессионального и личностного развития педагогических работников в рамках реализации профессионального стандарта»
Курс повышения квалификации «Основы музейной педагогики в работе учителя как одно из условий реализации Федерального государственного образовательного стандарта (ФГОС)»
Курс повышения квалификации «Техники креативного мышления как инструмент формирования общих компетенций по ФГОС»
Курс профессиональной переподготовки «Методическое сопровождение педагогического процесса в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Инструменты и методы воспитания российской гражданской идентичности согласно ФГОС»
Оставьте свой комментарий
Авторизуйтесь, чтобы задавать вопросы.
Благодарность за вклад в методическое обеспечение учебного процесса по преподаваемой дисциплине

Опубликуйте 3 материала, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную благодарность

Добавить материал
Сертификат о создании персонального учительского сайта

Опубликуйте 5 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить сертификат о создании сайта

Добавить материал
Грамота за высокий уровень сформированности информационно-коммуникационной компетентности

Опубликуйте 10 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Добавить материал
Свидетельство за транслирование результатов своей профессиональной деятельности

Опубликуйте 15 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данное cвидетельство

Добавить материал
Грамота за личный вклад в повышение качества образования

Опубликуйте 20 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Добавить материал
Почётная грамота за высокий уровень профессионализма

Опубликуйте 25 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Добавить материал
Золотая грамота за современный подход к преподаванию и повышение качества педагогического труда

Опубликуйте 40 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную золотую грамоту

Добавить материал
Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.