1028940
столько раз учителя, ученики и родители
посетили сайт «Инфоурок»
за прошедшие 24 часа
Добавить материал и получить бесплатное
свидетельство о публикации
в СМИ №ФС77-60625 от 20.01.2015
До повышения цен на курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации осталось:
0 дней 0 часов 0 минут 0 секунд
Успейте подать заявку на курсы по минимальной цене!
Дистанционные курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации для педагогов

Дистанционные курсы для педагогов - курсы профессиональной переподготовки от 5.520 руб.;
- курсы повышения квалификации от 1.200 руб.

ВЫБРАТЬ КУРС СО СКИДКОЙ 60%
ИнфоурокХимияРабочие программыКальций және оның қосылыстары.

Кальций және оның қосылыстары.

Лабиринт
библиотека
материалов

hello_html_23464b7e.gifhello_html_7bfb0788.gifhello_html_m3d644e90.gifhello_html_m54c7f5e4.gifhello_html_m54c7f5e4.gifКүні: 15.01.2014ж

Пәні: химия

Сыныбы: 9

Сабақтың тақырыбы: Кальций және оның қосылыстары.

Сабақтың мақсаты:

1. Білімділік. Кальцийді танып білу және атом құрылысы, қасиеттері, периодтық жүйедегі орны, ашылу тарихы, табиғатта таралуы, алынуы, жайында мәлімет беру.

2. Тәрбиелік. Кальций, атом құрылысы, қасиеттерін түсіндіре отырып, оқушыларды тазалыққа, қоршаған ортаны қорғауға, адамгершілік қасиеттерін қалыптастыруға, металдарды тиімді пайдалануға тәрбиелеу.

3. Дамытушылық. Кальций, атом құрылысы, қасиеттерін түсіндіре отырып, Химия пәнінен алған білімдерін жетілдіру, өз бетінше іздену қабілетін дамыту.

Сабақтың түрі: аралас сабақ

Сабақтың типі: жаңа материалдарды меңгеру

Сабақтың әдісі: түсіндіру, есеп шығару, сұрақ жауап.

Сабақтың көрнекілігі: Интерактивті тақта, Д.И.Менделеев кестесі

Сабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі:

  1. Сәлемдесу, түгелдеу

  2. Оқушылардың құрал – жабдығын тексеру

  3. Оқушылар назарын сабаққа аудару

ІІ. Оқушы білімін «Кім жылдам?» сұрақтары арқылы тексеру:

1. Кендер деп нені айтады?

2. Қазақстан қазба байлықтарының металлогендік картасын жасаған кім?

3. Жемірілу (коррозия) деген не ?

4. Металдар периодтық жүйеде қай топтарда орналасқан?

5. Периодтық жүйедегі 110 элементтің нешеуі металдарға жатады?

6. Металдардың электрохимиялық кернеу қатарын ұсынған ғалым?

7. Ең оңай балқитын металл?

8. Түркістан жеріндегі әйгілі Тайқазанның құрамында қандай металдар кездеседі?

9. Ең қиын балқитын металл?

10. Қанның құрамында кездесетін металл?

11.Металдарды олардың қосылыстарынан химиялық белсендіріек металдармен тотықсыздандыру әдісі?

12. Негіздік оксидтерді ата?

13. Металдардың физикалық қасиеттері?

14. Ең ауыр металды ата?

Үйге берілген есептерді шығарту:

3 – есеп

Негіздік оксид: K2O, CaO, MgO, Na2O, CuO, FeO, CrO.

Екідайлы оксид: Al2O3, ZnO, BeO, Fe2O3, Cr2O3.

Қышқылдық оксид: CrO3, Mn2O7, MoO3.

5 – есеп

  1. Mg → MgO → Mg(NO3)2 б) CaO → Ca(OH)2 → CaCl2

2Mg + O2 → 2MgO CaO + 2NaOH → Ca(OH)2 + Na2O

MgO + 2HNO3 → Mg(NO3)2 + H2O Ca(OH)2 + 2HCl → CaCl2 + 2H2

ІІІ. Жаңа түсінік беру.

Кальцийдің периодтық жүйедегі орны: Кальцийді 1808 жылы ағылшын ғалымы И.Дэви ашты. Кальций - IV период, II топтың негізгі топшасында орналасқан сілтілік металл. Реттік нөмірі 20, ядросында 20 протон мен 20 нейтроны бар. Ar =40.

Кальцийдің электрондық формуласы 1s22s2 2p6 3s23p64s2.

Валенттілік электрондары 4s2болғандықтан кальций қосылыстарында II валентті, тотығу дәрежесі тұрақты +2 – ге тең.

Табиғатта таралуы: Сілтілік жер металдардың табиғатта кең таралғаны кальций, оның жер қыртысындағы массалық үлесі 3,6%, ал мөлшері бойынша 5 – орын алады. Адам ағзасында 1 кг Са болады. Кальций табиғатта гипстің (CaSO4∙2H2O), фосфорит пен апатиттің (негізгі құраушысы Ca3(PO4)2), флюориттің CaF2 кальцит (CaCO3), алебастердің (CaSO4 *0,5H2O), доламиттің (CaCO3 *2MgCO2) және т.б қосылыстардың құрамында кездеседі.

Физикалық қасиеттері: Са – күміс түстес, ақ, жеңіл металл. Тығыздығы – 1,54 г/см3. Кальций қатты металл, балқу температурасы – 8510С.

Химиялық қасиеттері:

  1. Кальций оттекпен әрекеттестіріп, оксид түзеді:

2Са + О2 → 2СаО

  1. Кальцийдің қосылыстарындағы тотығу дәрежесі тұрақты +2. Ол әртүрлі бейметалдармен әрікеттеседі:

Ca + Br2 → Ca+2Br2-1(кальций бромиді)

Са + S → Ca+2S-2(кальций сульфиді)

Са + NCa3+2N2-3(кальций нитриді)

  1. Қышқылдармен әрекеттеседі:

Ca + 2HCl → CaCl2 + H2

  1. Кальций күрделі заттарменде реакцияға түседі. Мыс: сумен қуатты әрекеттесіп, одан сутекті ығыстырып шығарады:

Ca + 2H2O → Ca+2(OH)2 + H2

Алынуы: Өнеркәсіпте кальцийді сілтілік металдар сияқты, тұздарының балқымасын электролиздеу арқылы алады:

CaCl2 → Ca + Cl2

Қолданылуы: кальцийді болат – шойын өндірісінде, құйма жасауда, тотықсыздандырғыштық қабілетіне бола өнеркәсіпте кейбір бағалы және сирек кездесетін металдарды (Ti, V, Be, U, т.б) алу үшін қолданады:

Са + ВеО → СаО + Ве

Жаңа сабақты бекіту тапсырмалары:

Сұрақтарға жауап:

1. Кальцийдің реттік нөмірі нешеге тең?

2. Кальцийдің балқу температурасы?

3. Адам ағзасында неше кг кальций бар?

4. Электрондық формуласын кім атайды?

5. Атомдық массасы нешеге тең?

6. Табиғатта мөлшері бойынша нешінші орын алады?

7. Кальций карбонатының формуласы?

8. Кальцийдің тығыздығы нешеге тең?

Сәйкестендіру:

Ғаныш CuSO4·0,5H2O

Алебастр CaCO3

Әктас CaSO4·2H2O

Фосфарит CaF2

Флюорит Ca3 (PO4)2

Мына айналуларды жүзеге асыр:

  • Са→CaO→Ca(OH)2→CaCО3→Са(NO3)2

  • 2Са + О2 → 2СаО

CaО +2H2O=Ca(OH)2

Ca(OH)2 + 2 → CaCО3

  • CaCО3 + 2НNO3 → Са(NO3)2 + CО2 + H2O

Есептер шығару:

1 – есеп

Құрамында 40% кальций, 12% көміртек, 48% оттек бар. Тұздың формуласын табыңыз? Салыстырмалы молекулалық массасын есепте.

2 – есеп

4гр кальций сумен толық әрекеттескенде, неше грамм кальций гидроксиді түзіледі?

3 – есеп

Реакцияның термохимиялық теңдеуі бойынша: CaCO3 = CaO + CO2 – 180кДж. 200кг кальций оксидін алу үшін қанша жылу жұмсалуы керек?

4 – есеп

Берілген реакцияның термохимиялық теңдеуі бойынша: CaO + H2O = Ca(OH)2 + 67кДж. 5кг сөндірілмеген әкті сөндіргенде қанша жылу бөлінетінін есепте.

Үй тапсырмасын беру:

7.Қорытынды жасау. Бағалау.

Сабаққа қатысқан оқушылардың белсенділігін бағалау. Сыныппен қоштасу.












Лабиринт
Найдите материал к любому уроку,
указав свой предмет (категорию), класс, учебник и тему:
также Вы можете выбрать тип материала:
Краткое описание документа:
Күні: Пәні: химия Сыныбы: 9 Сабақтың тақырыбы: Кальций және оның қосылыстары. Сабақтың мақсаты: 1. Білімділік. Кальцийді танып білу және  атом құрылысы, қасиеттері, периодтық жүйедегі орны, ашылу тарихы, табиғатта таралуы, алынуы, жайында мәлімет беру. 2. Тәрбиелік. Кальций, атом құрылысы, қасиеттерін түсіндіре отырып, оқушыларды тазалыққа, қоршаған ортаны қорғауға,  адамгершілік қасиеттерін қалыптастыруға, металдарды тиімді пайдалануға тәрбиелеу. 3. Дамытушылық. Кальций, атом құрылысы, қасиеттерін түсіндіре отырып, Химия пәнінен алған білімдерін жетілдіру, өз бетінше іздену қабілетін дамыту.  Сабақтың түрі: аралас сабақ Сабақтың типі: жаңа материалдарды меңгеру Сабақтың әдісі: түсіндіру, есеп шығару, сұрақ жауап. Сабақтың көрнекілігі: Интерактивті тақта, Д.И.Менделеев кестесі Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі: 1.        Сәлемдесу, түгелдеу 2.        Оқушылардың құрал – жабдығын тексеру 3.        Оқушылар назарын сабаққа аудару ІІ. Оқушы білімін «Кім жылдам?» сұрақтары арқылы тексеру:       1. Кендер деп нені айтады?       2. Қазақстан қазба байлықтарының металлогендік картасын жасаған кім?       3. Жемірілу (коррозия)  деген не ?       4. Металдар  периодтық  жүйеде  қай  топтарда  орналасқан?       5. Периодтық жүйедегі 110 элементтің нешеуі металдарға жатады?       6. Металдардың электрохимиялық кернеу қатарын ұсынған ғалым?       7. Ең оңай балқитын металл?       8. Түркістан жеріндегі әйгілі Тайқазанның құрамында қандай металдар кездеседі?       9. Ең қиын балқитын металл?       10. Қанның құрамында кездесетін металл?      11.Металдарды олардың қосылыстарынан химиялық белсендіріек металдармен тотықсыздандыру әдісі?      12. Негіздік оксидтерді ата?      13. Металдардың физикалық қасиеттері?      14. Ең ауыр металды ата? ІІІ. Жаңа түсінік беру. Кальцийдің периодтық жүйедегі орны: Кальцийді 1808 жылы ағылшын ғалымы И.Дэви ашты. Кальций - IV период,   II топтың негізгі топшасында орналасқан сілтілік металл. Реттік нөмірі 20, ядросында 20 протон мен 20 нейтроны бар. Ar =40. Кальцийдің электрондық формуласы 1s22s2 2p6 3s23p64s2.  Валенттілік электрондары 4s2болғандықтан кальций қосылыстарында II валентті, тотығу дәрежесі тұрақты +2 – ге тең. Табиғатта таралуы: Сілтілік жер металдардың табиғатта кең таралғаны кальций, оның жер қыртысындағы массалық үлесі 3,6%, ал мөлшері бойынша 5 – орын алады. Адам ағзасында 1 кг Са болады. Кальций табиғатта гипстің (CaSO4∙2H2O), фосфорит пен апатиттің (негізгі құраушысы Ca3(PO4)2), флюориттің CaF2   кальцит (CaCO3), алебастердің (CaSO4 *0,5H2O), доламиттің (CaCO3 *2MgCO2) және т.б қосылыстардың құрамында кездеседі. Физикалық қасиеттері: Са – күміс түстес, ақ, жеңіл металл. Тығыздығы – 1,54 г/см3. Кальций қатты металл, балқу температурасы – 8510С. Химиялық қасиеттері: 1)      Кальций оттекпен әрекеттестіріп, оксид түзеді:  2Са + О2 → 2СаО 2)      Кальцийдің қосылыстарындағы тотығу дәрежесі тұрақты +2. Ол әртүрлі бейметалдармен әрікеттеседі:       Ca + Br2 → Ca+2Br2-1(кальций бромиді)        Са + S → Ca+2S-2(кальций сульфиді)        Са + N → Ca3+2N2-3(кальций нитриді) 3)      Қышқылдармен әрекеттеседі: Ca + 2HCl → CaCl2 + H2↑ 4)      Кальций күрделі заттарменде реакцияға түседі. Мыс: сумен қуатты әрекеттесіп, одан сутекті ығыстырып шығарады: Ca + 2H2O → Ca+2(OH)2 + H2   Алынуы: Өнеркәсіпте кальцийді сілтілік металдар сияқты, тұздарының балқымасын электролиздеу арқылы алады:             CaCl2 → Ca + Cl2 Қолданылуы: кальцийді болат – шойын өндірісінде, құйма жасауда, тотықсыздандырғыштық қабілетіне бола өнеркәсіпте кейбір бағалы және сирек кездесетін металдарды (Ti, V, Be, U, т.б) алу үшін қолданады:                         Са + ВеО → СаО + Ве Жаңа сабақты бекіту тапсырмалары:             Сұрақтарға жауап: 1. Кальцийдің реттік нөмірі нешеге тең? 2. Кальцийдің балқу температурасы?             3. Адам ағзасында неше кг кальций бар?             4. Электрондық формуласын кім атайды? 5. Атомдық массасы нешеге тең? 6. Табиғатта мөлшері бойынша нешінші орын алады? 7. Кальций карбонатының формуласы?    8. Кальцийдің тығыздығы нешеге тең?                   Сәйкестендіру:                              Ғаныш                                  CuSO4·0,5H2O                         Алебастр                              CaCO3                         Әктас                                    CaSO4·2H2O                         Фосфарит                             CaF2      Флюорит                              Ca3 (PO4)2            Мына айналуларды жүзеге асыр: •         Са→CaO→Ca(OH)2→CaCО3→Са(NO3)2 •         2Са + О2 → 2СаО CaО +2H2O=Ca(OH)2 Ca(OH)2  + CО2 → CaCО3 •         CaCО3 + 2НNO3 → Са(NO3)2 + CО2 + H2O Үй тапсырмасын беру: 7.Қорытынды жасау. Бағалау. Сабаққа қатысқан оқушылардың белсенділігін бағалау. Сыныппен  қоштасу.
Общая информация

Вам будут интересны эти курсы:

Курс повышения квалификации «Химия окружающей среды»
Курс профессиональной переподготовки «Химия: теория и методика преподавания в образовательной организации»
Курс повышения квалификации «Правовое обеспечение деятельности коммерческой организации и индивидуальных предпринимателей»
Курс повышения квалификации «Нанотехнологии и наноматериалы в биологии. Нанобиотехнологическая продукция»
Курс повышения квалификации «История и философия науки в условиях реализации ФГОС ВО»
Курс повышения квалификации «Организация практики студентов в соответствии с требованиями ФГОС медицинских направлений подготовки»
Курс повышения квалификации «Особенности подготовки к сдаче ОГЭ по химии в условиях реализации ФГОС ООО»
Курс профессиональной переподготовки «Биология и химия: теория и методика преподавания в образовательной организации»
Курс повышения квалификации «Финансы предприятия: актуальные аспекты в оценке стоимости бизнеса»
Курс повышения квалификации «Современные образовательные технологии в преподавании химии с учетом ФГОС»
Курс повышения квалификации «Актуальные вопросы банковской деятельности»
Курс профессиональной переподготовки «Деятельность по хранению музейных предметов и музейных коллекций в музеях всех видов»
Курс профессиональной переподготовки «Техническое сопровождение технологических процессов переработки нефти и газа»
Курс профессиональной переподготовки «Организация системы учета и мониторинга обращения с отходами производства и потребления»
Курс профессиональной переподготовки «Управление корпоративной информационной безопасностью: Администрирование и эксплуатация аппаратно-программных средств защиты информации в компьютерных системах»
Оставьте свой комментарий
Авторизуйтесь, чтобы задавать вопросы.
Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.