1285763
столько раз учителя, ученики и родители
посетили сайт «Инфоурок»
за прошедшие 24 часа
+Добавить материал
и получить бесплатное
свидетельство о публикации
в СМИ №ФС77-60625 от 20.01.2015
Дистанционные курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации для педагогов

Дистанционные курсы для педагогов - курсы профессиональной переподготовки от 5.520 руб.;
- курсы повышения квалификации от 1.200 руб.
Престижные документы для аттестации

ВЫБРАТЬ КУРС СО СКИДКОЙ ДО 70%

ВНИМАНИЕ: Скидка действует ТОЛЬКО сейчас!

(Лицензия на осуществление образовательной деятельности № 5201 выдана ООО "Инфоурок")

ИнфоурокРусский языкДругие методич. материалыАбайдың «Ескендір» дастаны

Абайдың «Ескендір» дастаны

библиотека
материалов
Скачать материал целиком можно бесплатно по ссылке внизу страницы.

hello_html_m10a0b5a0.gifhello_html_501380f8.gifhello_html_7e3a7c36.gifhello_html_63272745.gifhello_html_m738c164a.gifhello_html_26528cc1.gifhello_html_m6f09ef7a.gifСабақтың тақырыбы: Абайдың «Ескендір» дастаны



Сабақтың мақсаты: Дастанның мазмұнын баяндай,кейіпкерлерді сипаттай

отырып,оқушыларды қарапайымдылыққа тәрбиелеу.

Ескендір бейнесін талдау арқылы адамгершілікке

баулу,мейірімді болуға бағыттау.

Сабақтың әдісі: баяндау,мәнерлеп оқув,талдау,сұрақ-жауап.

Сабақтың көрнекілігі: Интеративті тақта,слайдтар.

Сабақтың барысы: 1.Ұйымдастыру

2.Үй тапсырмасын тексеру:Абай қара сөздерінен ұнаған

үзінжділерді жатқа айту.

3.Жаңа тақырып.

1.Кіріспе әңгіме.

Абай поэмаларының ішінлегі елеулісі де,ақынның гуманистік ой-пікірін тереңірек танытатыны да- «Ескендір».

Ақын поэмасындағы сөз болатын жай Шығыс халықтарының аңыз ертегілерінен алынған. «Ескендір» поэмасы Шығыс елдерінде «Ескендір Зұлқарнайын» атап кеткен Еуропаға «Александр Македогский» деген атпен белгілі қолбасшының өмірі жайлы аңыздар негізінде жазылған. Ескендірді Еуропа ақындарымен қоса,Шығыстың Фиродоуси,Низами,Науаи,Жәми сияқты ақындары да жыр еткен.

1.Сабақтың тақырыбын,мақсатын айту.

Сабақтағы әңгімеде Ескендір поэмасында қандай оқиға болды,қалай болды,оның кеіпкер кім,оқиға қалай баяндалған,автордың оқиғаға көзқарасы қандай-мәселелері берілді?

2.Өлеңнің мазмұны бойынша жоспар құру,әңгімелесу.

а) Алдымен поэма сэжетінің жоспары құрылады.

Жоспар.

1.Ескендірдің тегі,патшалығы,жорықтары.

2.Жорықтағы Ескендірдің бұлаққа кездесуі.

3.Ескендірдің бұйрығы.

4.Күзетшімен тілдесуі,оның сыйы.

5.Аристотелдің сүйекті өлшеуі,оның сыры.

6.Ақынның өсиет сөзі.

ә) Оқушылардың назарын жоспарға аудара отырып оқу,мазмұнын ашу.

- Сонымен поэманың басты кейіпкері кім?

- Алғашқы шумағында Ескендір тұлғасын қалай суреттейді?

1-ші бөлімін үнтаспадан тыңдау

  • Ескендірдің әкесі кім болған?

  • Қандай шаһарда тұрған?

  • Ол өзі қандай болған?

  • Оны қалай суреттейді?

  • Неше жаста патша болған?

М-м: Поэмада ақын басты кейіпкері Ескендірді іс-әрекет үстінде көрсетеді.Сол іс-әрекеттерін мына схемадан көруімізге болады.



Әскер жинап қарулану

Ескендірдің іс-әрекеті Жауға аттану

Қырып жою

Қаласын тартып алу

Осы әрекеттерден-ақ Ескендір тшұлғасын көруге болады. Ол дүние жүзін күшпен жаулап алмақ болған.

Абай тақырыпты өзінше жырлаған.Ақын Ескендірдің өмірбаяндық деректерін дәл келтіреді де,оның дүние жүзін күшпен жаулап алмақ болған қаңқұмар саясатын сынауға ауысады.

«..Өз жұрты аз көрініп,көршілеріне ауыз салады.

Соғыс салып,қан судай ақты

Ескендірді хандардың ханы,

Патшалардың патшасы деп бәрі қорықты»

2.жоспардың 2 сұрағына тоқталу,Ескендірдің бұлаққа кездесуі.

ІІ бөлімін мәнерлеп оқу,талдау.

В походе Искандер достигает грозный высокой горы,где в ущелое стоят золотые ворота. (оқулық 436) 1-3 шумағын оқу.

ІІІ бөлімі Ескендірдің бұйрығы.

Ескендірдің дүбірлетіп қақпаны қатты қағады.

  • «Қақпаңды аш!»-деп айқай салады

4 бөлімі.Күзетшімен тілдесуі,оның сыйы

Енді осыны дәлелдеп көрсету үшін көрініске көңіл бөлеміз.

Ескендір:-Ей кім болсаң да кел.

Күзетші:- Сені мұнда кіргізуге болмайды.

Бұл есік құдай тағаланың тұрағына апарады.

Ескендір:-Бұл құдайдың жайы болса,мен жердің патшасымын.Мені адам жеңбеген,Ескендірмін.Апыр-ау,мағңан да ашпай ма?

Күзетші:- Біз мұндай бәрін жеңдім деген адамды білмейміз.

Ескендір: - сен білесің бе, менің кім екенімді? Барша халықтың үстінен қарап

тұрмын.Брашысы маған құлдық ұрып,хандардың ханы,

патшалардың патшасы деп біледі.Есігіңді ашпасаң,белг болар

бірдеңе бер.

Күзетші:-Алсаң ал,ақысыз.Бұл саған пайдалы нәрсе,жаныңның қайғы қасіретін

жазар.

М-м: Күзетші не лақтырды?

Ескендір не істеді?

(Поэмадан тауып оқы)

Ескендір:Бұл мағңан лайық сый емес деп ашуланып лақтырып жібереді.

М-м: Осы жерде ақын поэмаға жас кезінде Ескендірдің тәрбиешісі болған ұлы

ғалым,гуманист Аристотельді кіргізеді.

7-8 шумағын оқу, талдау.

5 бөлімі.Аристотельдің сүйекті өлшеуі,оның сыры.

Аристотельдің сонда айтқаны:-Ұлы патшамыз бұл сыйды жек көрмеңіз,Сүектің бұл жарықшысы қанша кішкене боп көрінсе де,ғажайып кереметі бар.Мұны алтын-күмістен таразыға салғанда да,басым бола берді.

(9,10 шумағын оқу)

Ескендірдің бұйрығымен таразының бір басына алтын-күмс,қару-жарақ салынады.Сүйек басым бола беред.

-Ескендір мұны көріп,Аристотель хакімге келіп,ие не деді?

(11 шумақ)

-Бұл сүйекті басатын бұл дүниеде не бар?-деді.

-Аристотелдің не істеген екенін оқу.

(12 шумақ)

-Сөйтіп,ол сүйек үсітне алақанымен бір уыс топырақ салады. Алтын-күміске бой бермей,ауырлығы басым жатқан сүйек жоғары көтерілді.

(13 шумақ)

Ескендір мұны көріп,аң-таң қалды.

(Аристотельдің жауабы 14,15,16 шумақтардың беріледі)

Аристотельдің қандай ғибрат айтты?

«Бұл сүйекте ешқандай айрықша қасиет жоқ.

Қазалы күні қайғырып,

Қазалы күйге түссе де,

Өмірге тоймас адамзат!

Адам тірішілікте алуға тоймақ емес.Ажал жеткенде,кісіні топыра жапқанда ғана ештененің қажеті болмайды.»

-Ескендір қандай шешімге келді?

(17 шумақ)

Сөйтіп Ескендір алған жолынан қайтады.

Бекіту:Ақын поэманың солңында мақтаншақ,тойымсыз,қанағатсыз Ескендір

осылай даналыққа бас иеді.

Білімді ақыл иесі Аристотельді өз замандастарына үлгі ету-ақынның

ағартушылық-гуманистік идеялармен үндеседі.

3.Поэмадағы кейіпкерлерге сипаттама беру.



Образдар: Ескендір.

Аристотель

Күзетші

Ескіндір-көрсеқыздар тойымсыз,мақтан сүйгіш,қызғаншақ,атақшұмар,мейірімсіз,тәкаппар.

Аристотель-ақылшы,Ескендірдің ұстазы,сол кезеңдердегі данышпан ғалым,философ.Зұлымдықтың пен жаукыздықты әшекерлеуші данагөй.

Күзетші-жақсылыққа күресуші адам.

ІV.Қорытындылау.



V.Үйге тапсырма:Жоспар бойынша әңгімелеу

Краткое описание документа:
         Сабақтың тақырыбы: Абайдың «Ескендір» дастаны Сабақтың мақсаты: Дастанның мазмұнын баяндай,кейіпкерлерді сипаттай                                     отырып,оқушыларды қарапайымдылыққа тәрбиелеу.                                   Ескендір бейнесін талдау  арқылы адамгершілікке                                   баулу,мейірімді болуға бағыттау.Сабақтың әдісі: баяндау,мәнерлеп оқув,талдау,сұрақ-жауап.Сабақтың көрнекілігі: Интеративті тақта,слайдтар.Сабақтың барысы:  1.Ұйымдастыру                                  2.Үй тапсырмасын тексеру:Абай қара сөздерінен ұнаған                                         үзінжділерді жатқа айту.                                  3.Жаңа тақырып.1.Кіріспе әңгіме.Абай поэмаларының ішінлегі елеулісі де,ақынның гуманистік ой-пікірін тереңірек танытатыны да- «Ескендір».Ескендірді Еуропа ақындарымен қоса,Шығыстың Фиродоуси,Низами,Науаи,Жәми сияқты ақындары да жыр еткен.1.Сабақтың тақырыбын,мақсатын айту.Сабақтағы әңгімеде Ескендір поэмасында қандай оқиға болды,қалай болды,оның кеіпкер кім,оқиға қалай баяндалған,автордың оқиғаға көзқарасы қандай-мәселелері берілді?2.Өлеңнің мазмұны бойынша жоспар құру,әңгімелесу.      а) Алдымен поэма сэжетінің жоспары құрылады.Жоспар.1.Ескендірдің тегі,патшалығы,жорықтары.2.Жорықтағы Ескендірдің бұлаққа кездесуі.3.Ескендірдің бұйрығы.4.Күзетшімен тілдесуі,оның сыйы.5.Аристотелдің сүйекті өлшеуі,оның сыры.6.Ақынның өсиет сөзі.ә) Оқушылардың  назарын жоспарға аудара отырып оқу,мазмұнын ашу.   - Сонымен поэманың басты кейіпкері кім?   - Алғашқы шумағында Ескендір тұлғасын қалай суреттейді?1-ші бөлімін үнтаспадан тыңдау-         Ескендірдің әкесі кім болған?-         Қандай шаһарда тұрған?-         Ол өзі қандай болған?-         Оны қалай суреттейді?-         Неше жаста патша болған?М-м: Поэмада ақын басты кейіпкері Ескендірді іс-әрекет үстінде көрсетеді.Сол іс-әрекеттерін мына схемадан көруімізге болады. Осы әрекеттерден-ақ Ескендір тшұлғасын көруге  болады. Ол дүние жүзін ІІ бөлімін мәнерлеп оқу,талдау.В походе Искандер достигает грозный высокой горы,где в ущелое стоят золотые ворота. (оқулық 436) 1-3 шумағын оқу.ІІІ бөлімі Ескендірдің бұйрығы.Ескендірдің  дүбірлетіп қақпаны қатты қағады.-         «Қақпаңды аш!»-деп айқай салады4  бөлімі.Күзетшімен тілдесуі,оның сыйыЕнді осыны дәлелдеп көрсету үшін көрініске көңіл бөлеміз.Ескендір:-Ей кім болсаң да кел.Күзетші:- Сені мұнда кіргізуге болмайды.                 Бұл есік құдай тағаланың тұрағына апарады.Ескендір:-Бұл құдайдың жайы болса,мен жердің патшасымын.Мені адам жеңбеген,Ескендірмін.Апыр-ау,мағңан да ашпай ма?Күзетші:- Біз мұндай бәрін  жеңдім деген адамды білмейміз.Ескендір: - сен білесің бе, менің кім екенімді? Барша халықтың үстінен қарап                    тұрмын.Брашысы маған құлдық ұрып,хандардың ханы,                   патшалардың патшасы деп біледі.Есігіңді ашпасаң,белг болар                    бірдеңе бер.Күзетші:-Алсаң ал,ақысыз.Бұл саған пайдалы нәрсе,жаныңның қайғы қасіретін                 жазар.М-м: Күзетші не лақтырды?         Ескендір не істеді?(Поэмадан тауып оқы)Ескендір:Бұл мағңан лайық сый емес деп ашуланып лақтырып жібереді.М-м: Осы жерде ақын поэмаға жас кезінде Ескендірдің тәрбиешісі болған ұлы              ғалым,гуманист Аристотельді кіргізеді.7-8 шумағын оқу, талдау.5 бөлімі.Аристотельдің сүйекті өлшеуі,оның сыры.Аристотельдің сонда айтқаны:-Ұлы патшамыз бұл сыйды жек көрмеңіз,Сүектің бұл жарықшысы қанша кішкене боп көрінсе де,ғажайып кереметі бар.Мұны алтын-күмістен таразыға салғанда да,басым бола берді.(9,10 шумағын оқу)Ескендірдің  бұйрығымен таразының бір басына алтын-күмс,қару-жарақ салынады.Сүйек басым бола беред.-Ескендір мұны  көріп,Аристотель хакімге келіп,ие не деді?(11 шумақ)-Бұл сүйекті басатын бұл дүниеде не бар?-деді.-Аристотелдің не істеген екенін оқу.(12 шумақ)-Сөйтіп,ол сүйек үсітне алақанымен бір уыс топырақ салады. Алтын-күміске бой бермей,ауырлығы басым жатқан сүйек жоғары көтерілді.(13 шумақ)Ескендір мұны көріп,аң-таң қалды.(Аристотельдің жауабы 14,15,16 шумақтардың беріледі)Аристотельдің қандай ғибрат айтты?«Бұл сүйекте ешқандай айрықша қасиет жоқ.Қазалы күні қайғырып,Қазалы күйге түссе де,Өмірге тоймас адамзат!Адам тірішілікте алуға тоймақ емес.Ажал жеткенде,кісіні топыра  жапқанда ғана ештененің қажеті болмайды.»-Ескендір қандай шешімге келді?(17 шумақ)Сөйтіп Ескендір алған жолынан қайтады.Бекіту:Ақын поэманың солңында мақтаншақ,тойымсыз,қанағатсыз Ескендір              осылай даналыққа бас иеді.            Білімді ақыл иесі А3.Поэмадағы кейіпкерлерге сипаттама беру.Ескіндір-көрсеқыздар тойымсыз,мақтан сүйгіш,қызғаншақ,атақшұмар,мейірімсіз,тәкаппар.Аристотель-ақылшы,Ескендірдің ұстазы,сол кезеңдердегі данышпан ғалым,философ.Зұлымдықтың пен жаукыздықты әшекерлеуші данагөй.Күзетші-жақсылыққа күресуші адам. ІV.Қорытындылау
Общая информация

Номер материала: 70118041532

Вам будут интересны эти курсы:

Курс профессиональной переподготовки «Русский язык и литература: теория и методика преподавания в образовательной организации»
Курс «Русский для иностранцев»
Курс «Администратор гостиницы»
Курс «Бухгалтерский учет»
Курс профессиональной переподготовки «Маркетинг: теория и методика обучения в образовательной организации»
Курс повышения квалификации «Основы местного самоуправления и муниципальной службы»
Курс повышения квалификации «История и философия науки в условиях реализации ФГОС ВО»
Курс профессиональной переподготовки «Организация деятельности по подбору и оценке персонала (рекрутинг)»
Курс повышения квалификации «Деловой русский язык»
Курс профессиональной переподготовки «Русский язык как иностранный: теория и методика преподавания в образовательной организации»
Курс повышения квалификации «Специфика преподавания русского языка как иностранного»
Курс профессиональной переподготовки «Эксплуатация и обслуживание общего имущества многоквартирного дома»
Курс профессиональной переподготовки «Гостиничный менеджмент: организация управления текущей деятельностью»
Курс профессиональной переподготовки «Организация процесса страхования (перестрахования)»
Курс повышение квалификации «Информационная этика и право»
Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.