Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Свидетельство о публикации

Автоматическая выдача свидетельства о публикации в официальном СМИ сразу после добавления материала на сайт - Бесплатно

Добавить свой материал

За каждый опубликованный материал Вы получите бесплатное свидетельство о публикации от проекта «Инфоурок»

(Свидетельство о регистрации СМИ: Эл №ФС77-60625 от 20.01.2015)

Инфоурок / Русский язык и литература / Другие методич. материалы / Абайдың «Ескендір» дастаны
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 28 июня.

Подать заявку на курс
  • Русский язык и литература

Абайдың «Ескендір» дастаны

библиотека
материалов

hello_html_m10a0b5a0.gifhello_html_501380f8.gifhello_html_7e3a7c36.gifhello_html_63272745.gifhello_html_m738c164a.gifhello_html_26528cc1.gifhello_html_m6f09ef7a.gifСабақтың тақырыбы: Абайдың «Ескендір» дастаны



Сабақтың мақсаты: Дастанның мазмұнын баяндай,кейіпкерлерді сипаттай

отырып,оқушыларды қарапайымдылыққа тәрбиелеу.

Ескендір бейнесін талдау арқылы адамгершілікке

баулу,мейірімді болуға бағыттау.

Сабақтың әдісі: баяндау,мәнерлеп оқув,талдау,сұрақ-жауап.

Сабақтың көрнекілігі: Интеративті тақта,слайдтар.

Сабақтың барысы: 1.Ұйымдастыру

2.Үй тапсырмасын тексеру:Абай қара сөздерінен ұнаған

үзінжділерді жатқа айту.

3.Жаңа тақырып.

1.Кіріспе әңгіме.

Абай поэмаларының ішінлегі елеулісі де,ақынның гуманистік ой-пікірін тереңірек танытатыны да- «Ескендір».

Ақын поэмасындағы сөз болатын жай Шығыс халықтарының аңыз ертегілерінен алынған. «Ескендір» поэмасы Шығыс елдерінде «Ескендір Зұлқарнайын» атап кеткен Еуропаға «Александр Македогский» деген атпен белгілі қолбасшының өмірі жайлы аңыздар негізінде жазылған. Ескендірді Еуропа ақындарымен қоса,Шығыстың Фиродоуси,Низами,Науаи,Жәми сияқты ақындары да жыр еткен.

1.Сабақтың тақырыбын,мақсатын айту.

Сабақтағы әңгімеде Ескендір поэмасында қандай оқиға болды,қалай болды,оның кеіпкер кім,оқиға қалай баяндалған,автордың оқиғаға көзқарасы қандай-мәселелері берілді?

2.Өлеңнің мазмұны бойынша жоспар құру,әңгімелесу.

а) Алдымен поэма сэжетінің жоспары құрылады.

Жоспар.

1.Ескендірдің тегі,патшалығы,жорықтары.

2.Жорықтағы Ескендірдің бұлаққа кездесуі.

3.Ескендірдің бұйрығы.

4.Күзетшімен тілдесуі,оның сыйы.

5.Аристотелдің сүйекті өлшеуі,оның сыры.

6.Ақынның өсиет сөзі.

ә) Оқушылардың назарын жоспарға аудара отырып оқу,мазмұнын ашу.

- Сонымен поэманың басты кейіпкері кім?

- Алғашқы шумағында Ескендір тұлғасын қалай суреттейді?

1-ші бөлімін үнтаспадан тыңдау

  • Ескендірдің әкесі кім болған?

  • Қандай шаһарда тұрған?

  • Ол өзі қандай болған?

  • Оны қалай суреттейді?

  • Неше жаста патша болған?

М-м: Поэмада ақын басты кейіпкері Ескендірді іс-әрекет үстінде көрсетеді.Сол іс-әрекеттерін мына схемадан көруімізге болады.



Әскер жинап қарулану

Ескендірдің іс-әрекеті Жауға аттану

Қырып жою

Қаласын тартып алу

Осы әрекеттерден-ақ Ескендір тшұлғасын көруге болады. Ол дүние жүзін күшпен жаулап алмақ болған.

Абай тақырыпты өзінше жырлаған.Ақын Ескендірдің өмірбаяндық деректерін дәл келтіреді де,оның дүние жүзін күшпен жаулап алмақ болған қаңқұмар саясатын сынауға ауысады.

«..Өз жұрты аз көрініп,көршілеріне ауыз салады.

Соғыс салып,қан судай ақты

Ескендірді хандардың ханы,

Патшалардың патшасы деп бәрі қорықты»

2.жоспардың 2 сұрағына тоқталу,Ескендірдің бұлаққа кездесуі.

ІІ бөлімін мәнерлеп оқу,талдау.

В походе Искандер достигает грозный высокой горы,где в ущелое стоят золотые ворота. (оқулық 436) 1-3 шумағын оқу.

ІІІ бөлімі Ескендірдің бұйрығы.

Ескендірдің дүбірлетіп қақпаны қатты қағады.

  • «Қақпаңды аш!»-деп айқай салады

4 бөлімі.Күзетшімен тілдесуі,оның сыйы

Енді осыны дәлелдеп көрсету үшін көрініске көңіл бөлеміз.

Ескендір:-Ей кім болсаң да кел.

Күзетші:- Сені мұнда кіргізуге болмайды.

Бұл есік құдай тағаланың тұрағына апарады.

Ескендір:-Бұл құдайдың жайы болса,мен жердің патшасымын.Мені адам жеңбеген,Ескендірмін.Апыр-ау,мағңан да ашпай ма?

Күзетші:- Біз мұндай бәрін жеңдім деген адамды білмейміз.

Ескендір: - сен білесің бе, менің кім екенімді? Барша халықтың үстінен қарап

тұрмын.Брашысы маған құлдық ұрып,хандардың ханы,

патшалардың патшасы деп біледі.Есігіңді ашпасаң,белг болар

бірдеңе бер.

Күзетші:-Алсаң ал,ақысыз.Бұл саған пайдалы нәрсе,жаныңның қайғы қасіретін

жазар.

М-м: Күзетші не лақтырды?

Ескендір не істеді?

(Поэмадан тауып оқы)

Ескендір:Бұл мағңан лайық сый емес деп ашуланып лақтырып жібереді.

М-м: Осы жерде ақын поэмаға жас кезінде Ескендірдің тәрбиешісі болған ұлы

ғалым,гуманист Аристотельді кіргізеді.

7-8 шумағын оқу, талдау.

5 бөлімі.Аристотельдің сүйекті өлшеуі,оның сыры.

Аристотельдің сонда айтқаны:-Ұлы патшамыз бұл сыйды жек көрмеңіз,Сүектің бұл жарықшысы қанша кішкене боп көрінсе де,ғажайып кереметі бар.Мұны алтын-күмістен таразыға салғанда да,басым бола берді.

(9,10 шумағын оқу)

Ескендірдің бұйрығымен таразының бір басына алтын-күмс,қару-жарақ салынады.Сүйек басым бола беред.

-Ескендір мұны көріп,Аристотель хакімге келіп,ие не деді?

(11 шумақ)

-Бұл сүйекті басатын бұл дүниеде не бар?-деді.

-Аристотелдің не істеген екенін оқу.

(12 шумақ)

-Сөйтіп,ол сүйек үсітне алақанымен бір уыс топырақ салады. Алтын-күміске бой бермей,ауырлығы басым жатқан сүйек жоғары көтерілді.

(13 шумақ)

Ескендір мұны көріп,аң-таң қалды.

(Аристотельдің жауабы 14,15,16 шумақтардың беріледі)

Аристотельдің қандай ғибрат айтты?

«Бұл сүйекте ешқандай айрықша қасиет жоқ.

Қазалы күні қайғырып,

Қазалы күйге түссе де,

Өмірге тоймас адамзат!

Адам тірішілікте алуға тоймақ емес.Ажал жеткенде,кісіні топыра жапқанда ғана ештененің қажеті болмайды.»

-Ескендір қандай шешімге келді?

(17 шумақ)

Сөйтіп Ескендір алған жолынан қайтады.

Бекіту:Ақын поэманың солңында мақтаншақ,тойымсыз,қанағатсыз Ескендір

осылай даналыққа бас иеді.

Білімді ақыл иесі Аристотельді өз замандастарына үлгі ету-ақынның

ағартушылық-гуманистік идеялармен үндеседі.

3.Поэмадағы кейіпкерлерге сипаттама беру.



Образдар: Ескендір.

Аристотель

Күзетші

Ескіндір-көрсеқыздар тойымсыз,мақтан сүйгіш,қызғаншақ,атақшұмар,мейірімсіз,тәкаппар.

Аристотель-ақылшы,Ескендірдің ұстазы,сол кезеңдердегі данышпан ғалым,философ.Зұлымдықтың пен жаукыздықты әшекерлеуші данагөй.

Күзетші-жақсылыққа күресуші адам.

ІV.Қорытындылау.



V.Үйге тапсырма:Жоспар бойынша әңгімелеу


Подайте заявку сейчас на любой интересующий Вас курс переподготовки, чтобы получить диплом со скидкой 50% уже осенью 2017 года.


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Краткое описание документа:

         Сабақтың тақырыбы: Абайдың «Ескендір» дастаны Сабақтың мақсаты: Дастанның мазмұнын баяндай,кейіпкерлерді сипаттай                                     отырып,оқушыларды қарапайымдылыққа тәрбиелеу.                                   Ескендір бейнесін талдау  арқылы адамгершілікке                                   баулу,мейірімді болуға бағыттау.Сабақтың әдісі: баяндау,мәнерлеп оқув,талдау,сұрақ-жауап.Сабақтың көрнекілігі: Интеративті тақта,слайдтар.Сабақтың барысы:  1.Ұйымдастыру                                  2.Үй тапсырмасын тексеру:Абай қара сөздерінен ұнаған                                         үзінжділерді жатқа айту.                                  3.Жаңа тақырып.1.Кіріспе әңгіме.Абай поэмаларының ішінлегі елеулісі де,ақынның гуманистік ой-пікірін тереңірек танытатыны да- «Ескендір».Ескендірді Еуропа ақындарымен қоса,Шығыстың Фиродоуси,Низами,Науаи,Жәми сияқты ақындары да жыр еткен.1.Сабақтың тақырыбын,мақсатын айту.Сабақтағы әңгімеде Ескендір поэмасында қандай оқиға болды,қалай болды,оның кеіпкер кім,оқиға қалай баяндалған,автордың оқиғаға көзқарасы қандай-мәселелері берілді?2.Өлеңнің мазмұны бойынша жоспар құру,әңгімелесу.      а) Алдымен поэма сэжетінің жоспары құрылады.Жоспар.1.Ескендірдің тегі,патшалығы,жорықтары.2.Жорықтағы Ескендірдің бұлаққа кездесуі.3.Ескендірдің бұйрығы.4.Күзетшімен тілдесуі,оның сыйы.5.Аристотелдің сүйекті өлшеуі,оның сыры.6.Ақынның өсиет сөзі.ә) Оқушылардың  назарын жоспарға аудара отырып оқу,мазмұнын ашу.   - Сонымен поэманың басты кейіпкері кім?   - Алғашқы шумағында Ескендір тұлғасын қалай суреттейді?1-ші бөлімін үнтаспадан тыңдау-         Ескендірдің әкесі кім болған?-         Қандай шаһарда тұрған?-         Ол өзі қандай болған?-         Оны қалай суреттейді?-         Неше жаста патша болған?М-м: Поэмада ақын басты кейіпкері Ескендірді іс-әрекет үстінде көрсетеді.Сол іс-әрекеттерін мына схемадан көруімізге болады. Осы әрекеттерден-ақ Ескендір тшұлғасын көруге  болады. Ол дүние жүзін ІІ бөлімін мәнерлеп оқу,талдау.В походе Искандер достигает грозный высокой горы,где в ущелое стоят золотые ворота. (оқулық 436) 1-3 шумағын оқу.ІІІ бөлімі Ескендірдің бұйрығы.Ескендірдің  дүбірлетіп қақпаны қатты қағады.-         «Қақпаңды аш!»-деп айқай салады4  бөлімі.Күзетшімен тілдесуі,оның сыйыЕнді осыны дәлелдеп көрсету үшін көрініске көңіл бөлеміз.Ескендір:-Ей кім болсаң да кел.Күзетші:- Сені мұнда кіргізуге болмайды.                 Бұл есік құдай тағаланың тұрағына апарады.Ескендір:-Бұл құдайдың жайы болса,мен жердің патшасымын.Мені адам жеңбеген,Ескендірмін.Апыр-ау,мағңан да ашпай ма?Күзетші:- Біз мұндай бәрін  жеңдім деген адамды білмейміз.Ескендір: - сен білесің бе, менің кім екенімді? Барша халықтың үстінен қарап                    тұрмын.Брашысы маған құлдық ұрып,хандардың ханы,                   патшалардың патшасы деп біледі.Есігіңді ашпасаң,белг болар                    бірдеңе бер.Күзетші:-Алсаң ал,ақысыз.Бұл саған пайдалы нәрсе,жаныңның қайғы қасіретін                 жазар.М-м: Күзетші не лақтырды?         Ескендір не істеді?(Поэмадан тауып оқы)Ескендір:Бұл мағңан лайық сый емес деп ашуланып лақтырып жібереді.М-м: Осы жерде ақын поэмаға жас кезінде Ескендірдің тәрбиешісі болған ұлы              ғалым,гуманист Аристотельді кіргізеді.7-8 шумағын оқу, талдау.5 бөлімі.Аристотельдің сүйекті өлшеуі,оның сыры.Аристотельдің сонда айтқаны:-Ұлы патшамыз бұл сыйды жек көрмеңіз,Сүектің бұл жарықшысы қанша кішкене боп көрінсе де,ғажайып кереметі бар.Мұны алтын-күмістен таразыға салғанда да,басым бола берді.(9,10 шумағын оқу)Ескендірдің  бұйрығымен таразының бір басына алтын-күмс,қару-жарақ салынады.Сүйек басым бола беред.-Ескендір мұны  көріп,Аристотель хакімге келіп,ие не деді?(11 шумақ)-Бұл сүйекті басатын бұл дүниеде не бар?-деді.-Аристотелдің не істеген екенін оқу.(12 шумақ)-Сөйтіп,ол сүйек үсітне алақанымен бір уыс топырақ салады. Алтын-күміске бой бермей,ауырлығы басым жатқан сүйек жоғары көтерілді.(13 шумақ)Ескендір мұны көріп,аң-таң қалды.(Аристотельдің жауабы 14,15,16 шумақтардың беріледі)Аристотельдің қандай ғибрат айтты?«Бұл сүйекте ешқандай айрықша қасиет жоқ.Қазалы күні қайғырып,Қазалы күйге түссе де,Өмірге тоймас адамзат!Адам тірішілікте алуға тоймақ емес.Ажал жеткенде,кісіні топыра  жапқанда ғана ештененің қажеті болмайды.»-Ескендір қандай шешімге келді?(17 шумақ)Сөйтіп Ескендір алған жолынан қайтады.Бекіту:Ақын поэманың солңында мақтаншақ,тойымсыз,қанағатсыз Ескендір              осылай даналыққа бас иеді.            Білімді ақыл иесі А3.Поэмадағы кейіпкерлерге сипаттама беру.Ескіндір-көрсеқыздар тойымсыз,мақтан сүйгіш,қызғаншақ,атақшұмар,мейірімсіз,тәкаппар.Аристотель-ақылшы,Ескендірдің ұстазы,сол кезеңдердегі данышпан ғалым,философ.Зұлымдықтың пен жаукыздықты әшекерлеуші данагөй.Күзетші-жақсылыққа күресуші адам. ІV.Қорытындылау
Автор
Дата добавления 15.04.2014
Раздел Русский язык и литература
Подраздел Другие методич. материалы
Просмотров1096
Номер материала 70118041532
Получить свидетельство о публикации
Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх