Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015

Опубликуйте свой материал в официальном Печатном сборнике методических разработок проекта «Инфоурок»

(с присвоением ISBN)

Выберите любой материал на Вашем учительском сайте или загрузите новый

Оформите заявку на публикацию в сборник(займет не более 3 минут)

+

Получите свой экземпляр сборника и свидетельство о публикации в нем

Инфоурок / История / Другие методич. материалы / Урок
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 24 мая.

Подать заявку на курс
  • История

Урок

библиотека
материалов

Сабақтың тақырыбы: §1. Түрік қағанаты


Сабақтың мақсаты:

  • Қазақ жеріндегі алғашқы ерте ортағасырлық мемлекет- түрік қағанатының құрылуын, халқының этникалық құрамы мен шаруашылығын түсіндіре отырып, мәдениетінің негізінде түрік өркениетінің қалыптасуын көрсету;

  • Оқушыларды түріктердің тәуелсіздік жолындағы күресімен таныстыра отырып,өздігінен талдап, қорытынды жасауға дағдыландыру;

  • Түркілер дәуірі кезеңінен тарихи мәлімет бере отырып,оқушылардың отан сүйгіштік, адамгершілік қасиеттерін қалыптастыру.


Сабақтың түрі:дәстүрлі емес

Әдісі: түсіндірмелі,кестемен жұмыс

Көрнекілігі:карта, суреттер,кестелер

Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқу құралын тексеріп түгелдеу

  • Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.


ІІ. Өткенді қайталау /Үй тапсырмасын сұрау/

  • Орта ғасырлардағы Қазақстан тарихы неше кезеңге бөлінді?

  • Ерте орта ғасырлық мемлекеттерге қандай мемлекеттер жатады?

  • Түріктер туралы мәлімет беретін қандай ескерткіштерді білесің?

  • Ұлы Жібек жолының ерте ортағасырлық мемлекеттер тарихындағы рөлі қандай?

  • Неліктен ерте ортағасырлық мемлекеттер ұзақ өмір сүре алмады?

  • Бүгінгі күнге дейін өмір сүрген қандай түрік тілдес халықтарды білесің?


ІІІ. Жаңа сабақтың жоспары:

1. Түркі қағанатының құрылуы және жер аумағы.

2. Халқының этникалық құрамы.

3. Шаруашылығы мен мәдениеті.

4.Түрік қағанатының ыдырау себептері.


Мұғалім түсіндірмесі

  • ҮІ ғасырда Алтай тауының шығысын (қазіргі Моңғолия жеріндегі Гоби шөлінің солтүстігінен Тянь-Шань тауына дейін) мекендеген түріктер Монғолиядағы жужандарға алым-салық төлеп,темірден қару-жарақ жасағаны, «темір құюшы құлдар» деп аталып бағынышты болғаны;

  • Ашина тайпасының қолбасшысы Бумын, жужандарға қарсы күреске шыққан Орта Азия өңірін мекен еткен теле тайпаларының 50 мың үйін бағындырып,өзінің тұрақты әскеріне айналдырып күшеюі;

  • 545 жылы түрік қолбасшысына қытай елшісі келіп,екі ел арасындағы бейбіт келісімнен кейін туыстық қатынастың орнағанын айтады.


Өз тәуелсіздіктері үшін күресте жеңіске жеткен Бумын қағанның түрік қағанатын құруы,түрік қағандарының өз күштерін шығыс пен батыста дамытып,қуатты мемлекетке айналғандығын хронологиялық кестелер арқылы түсіндіру .

Түрік қағанаты халқының негізгі құрамы түркі тілдес халықтар екендігіне оқушылардың назарын аудара отырып, «теле», «түрік», «түркі» атауына түсінік беріледі:

-теле-көптеген түрік тілдес тайпалардың ортақ атауы.Түрік қағанатының құрамында 30 аса теле тайпасы болған.

-Қытай шежіресі бойынша «түрік» сөзі «теле» сөзінен шыққан.

- «Түркі» сөзі б.з.- дағы ҮІ ғ.алғаш рет көшпелі халықтың атауы ретінде белгілі болған.


Шаруашылығы көшпелі және жартылай көшпелі мал шаруашылығымен айналысқан.Төрт түлік мал өсірген. Басты көлігі жылқы болған.

Қыстаулары Іле,Шу,талас,Ертіс,Сырдария сияқты ірі өзен бойларында орналасты.

Мәдениеті түріктер жерлеу рәсімімен ең алғашқы кезеңдерде мәйітті отқа өртеп,оның күлін қойғаны байқалады. Бұл отқа табынушылықтан шыққан.Кейінгі кезеңде адамның қолданған заттарын бірге көмген.

581 жылы қағанаттың өз ішінде соғыстар басталды. 603 жылы батыс және Шығыс түрік қағанаты болып екіге бөлініп кетті.


Оқушыларға оқулықпен жұмыс жасату

1.Түрік қағанатының қағандарын билеген уақыт аралығымен жазып шық.

2.Логикалық тапсырма

Түріктердің отқа табынушылық салтын неден көруге болады.


ІҮ. Сабақты бекіту:

  1. Түріктер туралы алғашқы мәлімет қай мемлекеттердің құжаттарында кездеседі?

  2. Түрік халықтарының азаттық күресіне не себептер болды?

  3. Түрік қағанаты қашан құрылды?

  4. Түрік қағанаты құрылғаннан кейін Бумын қаған ұрпақтарының басты мақсаты не болды?

  5. Түрік халқы мен қазақ халқының шаруашылық және мәдени өмірінде қандай ұқсастықтар бар?

  6. Түрік халқының этникалық құрамын кімдер құрады?

  7. Түрік қағанатының ыдырауы басты себептері неде?

Ү. Бағалау:

ҮІ. Үйге тапсырма:

1-параграфты оқу, №1 кестені толтыру,картамен жұмыс жасау.


Осы сабақтан бастап оқушыларға материалды терең меңгерту мақсатымен оқушылардың ерте ортағасырлық мемлекеттердің негізгі оқиғаларды есте сақтауына көместесетін «қазақ жеріндегі ерте ортағасырлық мемлекеттер» атты №1 кестені толтыруды ұсынамын


Мемлекет атауы

Өмір сүрген уақыты

Орналасқан аумағы

Әлеуметтік этникалық құрылым

Қоғамдық басқару жүйесі

Саяси жағдайы

Шаруашылығы













Краткое описание документа:

Сабақтың тақырыбы: §1. Түрік қағанаты   Сабақтың мақсаты: ? Қазақ жеріндегі алғашқы ерте ортағасырлық мемлекет- түрік қағанатының құрылуын, халқының этникалық құрамы мен шаруашылығын түсіндіре отырып, мәдениетінің негізінде түрік өркениетінің қалыптасуын көрсету; ? Оқушыларды  түріктердің тәуелсіздік жолындағы күресімен таныстыра отырып,өздігінен талдап, қорытынды жасауға дағдыландыру; ? Түркілер дәуірі кезеңінен тарихи мәлімет бере отырып,оқушылардың отан сүйгіштік, адамгершілік қасиеттерін қалыптастыру.   Сабақтың түрі:дәстүрлі емес Әдісі: түсіндірмелі,кестемен жұмыс Көрнекілігі:карта, суреттер,кестелер Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі & Оқу құралын тексеріп түгелдеу & Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.   ІІ. Өткенді қайталау /Үй тапсырмасын сұрау/ Орта ғасырлардағы Қазақстан тарихы неше  кезеңге бөлінді? Ерте орта ғасырлық мемлекеттерге қандай мемлекеттер жатады? Түріктер туралы мәлімет беретін қандай ескерткіштерді білесің? Ұлы Жібек жолының ерте ортағасырлық мемлекеттер тарихындағы рөлі қандай? Неліктен ерте ортағасырлық мемлекеттер ұзақ өмір сүре алмады? Бүгінгі күнге дейін өмір сүрген қандай түрік  тілдес халықтарды білесің?   ІІІ. Жаңа сабақтың жоспары: 1. Түркі қағанатының құрылуы және жер аумағы. 2. Халқының этникалық құрамы. 3. Шаруашылығы мен мәдениеті. 4.Түрік қағанатының ыдырау себептері.   Мұғалім түсіндірмесі -         ҮІ ғасырда Алтай тауының шығысын (қазіргі Моңғолия жеріндегі Гоби шөлінің солтүстігінен Тянь-Шань тауына дейін) мекендеген түріктер Монғолиядағы жужандарға алым-салық төлеп,темірден қару-жарақ жасағаны, «темір құюшы құлдар» деп аталып бағынышты болғаны; -         Ашина тайпасының қолбасшысы Бумын, жужандарға қарсы күреске шыққан Орта Азия өңірін мекен еткен теле тайпаларының 50 мың үйін бағындырып,өзінің тұрақты әскеріне айналдырып күшеюі; -         545 жылы түрік қолбасшысына қытай елшісі келіп,екі ел арасындағы бейбіт келісімнен кейін туыстық қатынастың орнағанын айтады.   Өз тәуелсіздіктері үшін күресте жеңіске жеткен Бумын қағанның түрік қағанатын құруы,түрік қағандарының өз күштерін шығыс пен батыста дамытып,қуатты мемлекетке айналғандығын хронологиялық кестелер арқылы түсіндіру . Түрік қағанаты халқының негізгі құрамы түркі тілдес халықтар екендігіне оқушылардың назарын аудара отырып, «теле», «түрік», «түркі» атауына түсінік беріледі: -теле-көптеген түрік тілдес тайпалардың ортақ атауы.Түрік қағанатының құрамында 30 аса теле тайпасы болған. -Қытай шежіресі бойынша «түрік» сөзі «теле» сөзінен шыққан. - «Түркі» сөзі б.з.- дағы ҮІ ғ.алғаш рет көшпелі халықтың атауы ретінде белгілі болған.              Шаруашылығы көшпелі және жартылай көшпелі мал шаруашылығымен айналысқан.Төрт түлік мал өсірген. Басты көлігі жылқы болған. Қыстаулары Іле,Шу,талас,Ертіс,Сырдария сияқты ірі өзен бойларында орналасты. Мәдениеті түріктер жерлеу рәсімімен ең алғашқы кезеңдерде мәйітті отқа өртеп,оның күлін қойғаны байқалады. Бұл отқа табынушылықтан шыққан.Кейінгі кезеңде адамның қолданған заттарын бірге көмген. 581 жылы қағанаттың өз ішінде соғыстар басталды. 603 жылы батыс және Шығыс түрік қағанаты болып екіге бөлініп кетті.   Оқушыларға оқулықпен жұмыс жасату 1.Түрік қағанатының қағандарын билеген уақыт аралығымен жазып шық. 2.Логикалық тапсырма Түріктердің отқа табынушылық салтын неден көруге болады.   ІҮ. Сабақты бекіту: Түріктер туралы алғашқы мәлімет қай мемлекеттердің құжаттарында кездеседі? Түрік халықтарының азаттық күресіне не себептер болды? Түрік қағанаты қашан құрылды? Түрік қағанаты құрылғаннан кейін Бумын қаған ұрпақтарының басты мақсаты не болды? Түрік халқы мен қазақ халқының шаруашылық және мәдени өмірінде қандай ұқсастықтар бар? Түрік халқының этникалық құрамын кімдер құрады? Түрік қағанатының ыдырауы басты себептері неде? Ү. Бағалау: ҮІ. Үйге тапсырма:   1-параграфты оқу, №1 кестені толтыру,картамен жұмыс жасау.   Осы сабақтан бастап оқушыларға материалды терең меңгерту мақсатымен оқушылардың ерте ортағасырлық мемлекеттердің негізгі оқиғаларды есте сақтауына көместесетін «қазақ жеріндегі ерте ортағасырлық мемлекеттер» атты №1 кестені толтыруды ұсынамын   Мемлекет атауы Өмір сүрген уақыты Орналасқан аумағы Әлеуметтік этникалық құрылым Қоғамдық басқару жүйесі Саяси жағдайы Шаруашылығы                      
Автор
Дата добавления 17.04.2014
Раздел История
Подраздел Другие методич. материалы
Просмотров381
Номер материала 73326041735
Получить свидетельство о публикации

Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх