1536109
столько раз учителя, ученики и родители
посетили сайт «Инфоурок»
за прошедшие 24 часа
Добавить материал и получить бесплатное
свидетельство о публикации
в СМИ №ФС77-60625 от 20.01.2015
До повышения цен на курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации осталось:
0 дней 0 часов 0 минут 0 секунд
Успейте подать заявку на курсы по минимальной цене!
Дистанционные курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации для педагогов

Дистанционные курсы для педагогов - курсы профессиональной переподготовки от 5.520 руб.;
- курсы повышения квалификации от 1.200 руб.

ВЫБРАТЬ КУРС СО СКИДКОЙ 60%
ИнфоурокФизикаРабочие программыУрок физики Шалаөткізгіштер

Урок физики Шалаөткізгіштер

Лабиринт
библиотека
материалов



Сабақтың тақырыбы: Шалаөткізгіштер және олардың электрлік қасиеттері. Шалаөткізгіштердегі электр тогы. Шалаөткізгішті диод және оның қолданылуы

Сабақтың мақсаты:

1.білімділік:   Шалаөткізгіштер, олардың қасиеттері мен қолданылуы, шалаөткізгіштердегі электр тогын тасымалдайтын бөлшектер және тағы да басқа жаңа ұғымдармен таныстыру.

2.Дамытушылық: Есте сақтау, салыстыра , айыра білу дағдыларын дамыту, тез ойлау қабілеттерін тереңдету.

3.Тәрбиелік: Шыдамдылыққа, сабырлыққа, ұжымда өзін ұстау білуге тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: жаңа тақырыпты меңгерту сабағы

Сабақтың әдісі:  түсіндіру, салыстыру

Көрнекіліктер: тірек- сызбалар, карточкалар, кестелер, Менделеев кестесі

Құрал-жабдықтар: Интерактивті тақта , шалаөткізгіш диод

Сабақтың барысы:

І.Ұйымдастыру кезеңі

Сәлемдесу. Сабақтың тақырыбы мен мақсатымен таныстыру.

ІІ.Үй тапсырмасын тексеру.

Өткен тақырып бойынша білімдерін тексеру мақсатында, оқушыларға таратпалар беріледі. Әрбір таратпада 1 кесте, сұрақ беріледі.

Таратпалары тексеріліп, әрбір тапсырмаға баға қойылады.

Заттар

электр тогын тасымалдайтын бөлшектер

металдар

 

электролиттер

 

газдар

 

вакуум

 

2. а) Плазма дегеніміз не?

     ә) Қандай құбылыс «темоэлектрондық эмиссия» деп аталады?

3. а) Электрондар мен оң және теріс иондардың бағытталған қозғалысы ________________________ деп аталады.

     ә)  Электрондар бейтарап атомдар және молекулалармен қосылып, теріс ион түзеді. Бұл процесс  ____________ деп аталады.  

4. а) «Газдардағы электр тогы» дегеніміз не?

5. а) Жеткілікті жоғары температурада электрондардың металдан ұшып шығу құбылысы _____________ деп аталады.

     ә) Қандай құбылыс «темоэлектрондық эмиссия» деп аталады?

ІІІ.Жаңа  сабақ.

Схема бойынша қай заттардағы электр тогын өткенімізді айтып өту.

 

                                                   МЕТАЛДАРДАҒЫ +

                                                        ЭЛЕКТРОЛИТТЕРДЕГІ+

Электр тогы                               ГАЗДАРДАҒЫ+

                                                     ВАКУУМДЕГІ+

                                                       ШАЛАӨТКІЗГІШТЕРДЕГІ -

    Шалаөткізгіштер- металдар мен диэлектриктердің қасиеттерінен өзгеше, біршама  электрлік қасиеттері бар және олардың арасыңдағы орынға ие заттар.

                                             Металдар                           диэлектриктер  

ШАЛАӨТКІЗГІШТЕР

12

hello_html_0.gifB, C, Si, Ge, Sn, P, As, Sb,  S, Se, Tе, I+ органикалық және органикалық емес қосылыстар

Меншікті кедергісі

10-15-нен 108

Ом·м-ге дейін

  Шалаөкізгіштердің меншікті кедергісі тәуелді

  1. Температураға

  2. Жарықтандыруға

  3. Қоспалар енгізуге

  1. Шалаөткізгіштердің меншікті кедергісі олардың температурасына байланысты екенін дәлелдейтін тәжірибені әңгімелеу.

  Шалаөкізгіштердің температураға тәуелділігінің қолданылуы

  1. Терморезисторларда

  2. Терморелелерде

  3. Автоматты құрылғыладра

2. Шалаөткізгіштердің меншікті кедергісі жарықтандыруға тәуелділігі дәлелдейтән тәжрибені түсіндіру.

Шалаөкізгіштердің жарықтандыруға тәуелділігінің қолданылуы

  1.Автоматты құрылғыларда

2.Фоторелелерде

3. Фотоэкспонометрлерде

  Сурет бойынша германий кристалдың құрылысын қарастыру.

  1,2,3- қабықшадағы электрондар- тұрақты.

4- қабықшадағы электрондар- сыртқы немесе валентті электрондар.

Электроннан айрылған атомда кемтік пайда болады.

Кемтік саны=электрондар саны

Егер кристалға кернеу берілсе, онда электрондар анодқа, ал кемтіктер катодқа қарай қозғалады. Шалаөткізгіш кристалда ток пайда болады.

  • Шалаөткізгіштердегі электр тогы деп электр өрісі әркетінен электрондар мен кемтіктердің қарама- қарсы бағытталған реттелген қозғалысын атайды.

Егер электрон кемтікпен кездессе, онда рекомбинация жүреді.

Таза шалаөткізгіштердегі қыздырғанда немесе жарықтандырғанда пайда болатын олардың өткізгіштігі меншікті өткізгіштік деп аталады. Ол терморезисторлар мен фоторезисторларда қолданылады.

 Қоспа атомдардың электрондарынан  туындаған шалаөткізгіштердің өткізгіштігі қоспалық өткізгіштік деп аталады.

                                      ҚОСПАЛЫҚ

                                     ӨТКІЗГІШТІК

ЭЛЕКТРОНДЫҚ                                                КЕМТІКТІК

ҚОСПАЛЫҚ                                                              ҚОСПАЛЫҚ

ӨТКІЗГІШТІК                                                              ӨТКІЗГІШТІК

(p-типті)                                                                       (n-типті)

 

Шалаөткізгіштегі диод деп қарама- қарсы жақтарына тізбекке қосу үшін контактілер жалғастырылған, электронды- кемтіктік ауысуы болатын шалаөткізгішті кристалы бар құрылғыны  айтады.

103- суреттен қарастыру.104,а –сурет бойынша қосу кері қосу. 104,ә- сурет бойынша қосу тіке қосу деп аталады.

  Есеп шығару.

23- жаттығу.

ІV. Сабақты бекіту:

1.Бүгінгі тақырып бойынша түсінгендерін тексеру үшін, «Қайсысы артық?» ойыны ойналады. Берілген сөйлемдерде сабаққа қатысты емес сөздерді табу.

 №1 Қайсысы артық?

1.Қоспалар, бор, терморезисторлар, генераторлар, германий

2. Қоспалық өткізгіштік, гальвоностегия, фосфор, тұрақты электрондар

3. Электрондық қоспалық өткізгіштік, плазма ,сурьма, кемтік.

2 Қайсысы артық?

1. Мышьяк, органикалық қосылыстар, валентті электрондар, меншікті өткізгіштік, жұлдыздар.

2. Күкірт, кемтік, электролиз,р-типті шалаөткізгіштер, сыртқы электрондар.

3. Темір, йод, қоспалар, кемтіктік қоспалық өткізгіштік

(қателері тексеріліп, бағаланады)

2. Формулаларды еске түсіру мақсатында, «Формуланы білесің бе?» атты сандықтағы карточкаларды алып, формулаларды жазу.

1 1. Фарадей заңын өрнекте.

2. Өткізгіш боймен ток жүргенде өткізгіште бөлінетін жылу мөлшерін табатын формула.

2 1.Ом заңын өрнекте.

2.Қуатты есептеп табатын формулалардың бірін жаз.

 №3 1.Ток күшін  уақыт арқылы табатын формула.

2.Кернеуді жұмыс арқылы қалай өрнектейміз?

 №4 1.Ом заңы арқылы кедергіні қандай формуламен есептейміз?

2. Электрохимиялық эквивалентті қалай табамыз?

V.Рефлексия.

1.      Сабақ ұнады ма?

2.      Қай жері?

3.      Тағы не білгін келеді?

VІ.Бағалау: Оқушылар әрбір тапсырма бойынша алған бағаларын қарап, бүгінгі сабағымызда алған бағасын шығарады.

VІІ .Үйге тапсырма: §50-§51



Лабиринт
Найдите материал к любому уроку,
указав свой предмет (категорию), класс, учебник и тему:
также Вы можете выбрать тип материала:
Краткое описание документа:
Сабақтың тақырыбы: Шалаөткізгіштер және олардың электрлік қасиеттері.   Шалаөткізгішті диод және оның қолданылуы Сабақтың мақсаты: 1.білімділік:   Шалаөткізгіштер, олардың қасиеттері мен қолданылуы, шалаөткізгіштердегі электр тогын тасымалдайтын бөлшектер және тағы да басқа жаңа ұғымдармен таныстыру. 2.Дамытушылық: Есте сақтау, салыстыра , айыра білу дағдыларын дамыту, тез ойлау қабілеттерін тереңдету. 3.Тәрбиелік: Шыдамдылыққа, сабырлыққа, ұжымда өзін ұстау білуге тәрбиелеу. Сабақтың түрі: жаңа тақырыпты меңгерту сабағы Сабақтың әдісі:  түсіндіру, салыстыру Көрнекіліктер: тірек- сызбалар, карточкалар, кестелер, Менделеев кестесі Құрал-жабдықтар: Интерактивті тақта ,  шалаөткізгіш диод Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру кезеңі Сәлемдесу. Сабақтың тақырыбы мен мақсатымен таныстыру. ІІ.Үй тапсырмасын тексеру. Өткен тақырып бойынша білімдерін тексеру мақсатында, оқушыларға таратпалар беріледі. Әрбір таратпада 1 кесте,  сұрақ  беріледі. Таратпалары тексеріліп, әрбір тапсырмаға баға қойылады. Заттар электр тогын тасымалдайтын бөлшектер металдар   электролиттер   газдар   вакуум   ІІІ.Жаңа  сабақ. Схема бойынша қай заттардағы электр тогын өткенімізді айтып өту.                                                           МЕТАЛДАРДАҒЫ +                                                         ЭЛЕКТРОЛИТТЕРДЕГІ+ Электр тогы                                  ГАЗДАРДАҒЫ+                                                         ВАКУУМДЕГІ+                                                          ШАЛАӨТКІЗГІШТЕРДЕГІ -        Шалаөткізгіштер- металдар мен диэлектриктердің қасиеттерінен өзгеше, біршама  электрлік қасиеттері бар және олардың арасыңдағы орынға ие заттар.      ШАЛАӨТКІЗГІШТЕР                           12 B, C, Si, Ge, Sn, P, As, Sb,  S, Se, Tе, I+ органикалық және органикалық емес қосылыстар Меншікті кедергісі 10-15-нен 108 Ом·м-ге дейін   Шалаөкізгіштердің меншікті кедергісі тәуелді 1.                  Температураға 2.                  Жарықтандыруға 3.                  Қоспалар енгізуге     Шалаөкізгіштердің температураға тәуелділігінің қолданылуы 1.                  Терморезисторларда 2.                  Терморелелерде 3.                  Автоматты құрылғыладра 2. Шалаөткізгіштердің меншікті кедергісі жарықтандыруға тәуелділігі дәлелдейтән тәжрибені түсіндіру.   Сурет бойынша германий кристалдың құрылысын қарастыру.   1,2,3- қабықшадағы электрондар- тұрақты. 4- қабықшадағы электрондар- сыртқы немесе валентті электрондар. Электроннан айрылған атомда кемтік пайда болады. Кемтік саны=электрондар саны                   Шалаөткізгіштердегі электр тогы деп электр өрісі әркетінен электрондар мен кемтіктердің қарама- қарсы бағытталған реттелген қозғалысын атайды. Егер электрон кемтікпен кездессе, онда рекомбинация жүреді.  Қоспа атомдардың электрондарынан  туындаған шалаөткізгіштердің өткізгіштігі қоспалық өткізгіштік деп аталады.                                       ҚОСПАЛЫҚ                                      ӨТКІЗГІШТІК ЭЛЕКТРОНДЫҚ                                                КЕМТІКТІК ҚОСПАЛЫҚ                                                              ҚОСПАЛЫҚ ӨТКІЗГІШТІК                                                              ӨТКІЗГІШТІК (p-типті)                                                                       (n-типті)   Шалаөткізгіштегі диод деп қарама- қарсы жақтарына тізбекке қосу үшін контактілер жалғастырылған, электронды- кемтіктік ауысуы болатын шалаөткізгішті кристалы бар құрылғыны  айтады. 103- суреттен қарастыру.104,а –сурет бойынша қосу кері қосу. 104,ә- сурет бойынша қосу тіке қосу деп аталады.   Есеп шығару. 23- жаттығу. ІV. Сабақты бекіту: 1.Бүгінгі тақырып бойынша түсінгендерін тексеру үшін, «Қайсысы артық?» ойыны ойналады. Берілген   сөйлемдерде сабаққа қатысты емес сөздерді табу.  №1   Қайсысы артық? 1.Қоспалар, бор, терморезисторлар, генераторлар, германий 2. Қоспалық өткізгіштік, гальвоностегия, фосфор, тұрақты электрондар 3. Электрондық қоспалық өткізгіштік, плазма ,сурьма, кемтік. №2    Қайсысы артық? 1. Мышьяк, органикалық қосылыстар, валентті электрондар, меншікті өткізгіштік, жұлдыздар. 2. Күкірт, кемтік, электролиз,р-типті шалаөткізгіштер, сыртқы электрондар. 3. Темір, йод, қоспалар, кемтіктік қоспалық өткізгіштік (қателері тексеріліп, бағаланады)    V.Рефлексия. 1.      Сабақ ұнады ма? 2.      Қай жері? 3.      Тағы не білгін келеді? VІ.Бағалау:   VІІ .Үйге тапсырма: §50-§51  
Общая информация

Вам будут интересны эти курсы:

Курс повышения квалификации «Информационные технологии в деятельности учителя физики»
Курс профессиональной переподготовки «Физика: теория и методика преподавания в образовательной организации»
Курс «Бухгалтерский учет»
Курс «Правовое обеспечение деятельности коммерческой организации и индивидуальных предпринимателей»
Курс повышения квалификации «Этика делового общения»
Курс повышения квалификации «Маркетинг в организации, как средство привлечения новых клиентов»
Курс повышения квалификации «ЕГЭ по физике: методика решения задач»
Курс профессиональной переподготовки «Управление ресурсами информационных технологий»
Курс повышения квалификации «Источники финансов»
Курс повышения квалификации «Методы и инструменты современного моделирования»
Курс профессиональной переподготовки «Управление сервисами информационных технологий»
Курс профессиональной переподготовки «Риск-менеджмент организации: организация эффективной работы системы управления рисками»
Курс профессиональной переподготовки «Политология: взаимодействие с органами государственной власти и управления, негосударственными и международными организациями»
Курс профессиональной переподготовки «Организация и управление службой рекламы и PR»
Курс профессиональной переподготовки «Технический контроль и техническая подготовка сварочного процесса»
Оставьте свой комментарий
Авторизуйтесь, чтобы задавать вопросы.
Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.