Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Свидетельство о публикации

Автоматическая выдача свидетельства о публикации в официальном СМИ сразу после добавления материала на сайт - Бесплатно

Добавить свой материал

За каждый опубликованный материал Вы получите бесплатное свидетельство о публикации от проекта «Инфоурок»

(Свидетельство о регистрации СМИ: Эл №ФС77-60625 от 20.01.2015)

Инфоурок / История / Конспекты / Тарих. Сырым Датұлы басқарған кіші жүз қазақтарының 1783-1797 жж көтерілісі.
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 28 июня.

Подать заявку на курс
  • История

Тарих. Сырым Датұлы басқарған кіші жүз қазақтарының 1783-1797 жж көтерілісі.

библиотека
материалов

hello_html_m58b931ca.gifhello_html_aff1423.gifhello_html_meaa5eaa.gifhello_html_5524076c.gifhello_html_m15aa5fe8.gifhello_html_m12f59766.gifhello_html_m6108535e.gifhello_html_m13ff5e7d.gifhello_html_mea555fc.gifhello_html_6c3b0b1f.gifhello_html_58f5d605.gifhello_html_m12e58517.gifhello_html_1cb22258.gifhello_html_m6236f7a4.gifhello_html_m68b44767.gifhello_html_m68b44767.gifhello_html_m68b44767.gifhello_html_m68b44767.gifhello_html_37dda634.gifhello_html_m68b44767.gifhello_html_m68b44767.gifhello_html_m68b44767.gifhello_html_6866da02.gifhello_html_m7c78e3d1.gifhello_html_m3a827239.gifhello_html_m6a06f5c8.gifhello_html_1f254d1a.gifОңтүстік Қазақстан облысы

Ордабасы ауданы

«Төрткүл» жалпы орта мектебінің тарих пәнінің мұғалімі

Дәулет Ғани Қолдасбекұлы



Сабақтың тақырыбы:

Сырым Датұлы басқарған кіші жүз қазақтарының 1783-1797 жж көтерілісі.

Сабақтың мақсаты:

Білімділік: Оқушыларға Сырым Датұлы басқарған ұлт-азаттық көтерілісінің шығу себебі, барысы, маңызы, нәтижесі туралы әңгімелеу.

Дамытушылық : Ой қозғау арқылы оқушылардың есте сақтау , ойлау қабілетін дамыта отырып , алған білімдерін қажетіне пайдалану.

Тәрбиелік : Қазақ тарихындағы осы оқиғаны пайдалана отырып , оқушыларды патриоттыққа , елжандылыққа, саяси сауаттылыққа тәрбиелеу.

Сабақтың түрі. Сатылай комплексті талдау технологиясы.

Сабақтың көрнекілігі. Карта, тірек-сызбалар ,суреттер. венн диаграммасы.

Сабақтың барысы:

І.Ұйымдастыру кезеңі.

ІІ.Үй тапсырмасы.

ІІІ.Жаңа сабақ

ІV.Жаңа сабақты бекіту.

V. Қортынды , бағалау.

V.Үйге тапсырма.

Үй тапсырмасын сұрау. Қазақтардың 1773-1775 ж Пугачев бастаған шаруалар соғысына қатысуы.

1. Пугачев бастаған көтерілістің шығуына не себеп болды?

2. Қазақтардың шарауалар соғысына қатысуын қандай кезеңдерге бөлуге болады?

3.Орта жүз қазақтары Пугачев бастаған шаруалар соғысына қалай қатысты, ерекшеліктері?

4. Кіші жүз феодалдарының қолдануына соншама үгіттеген Пугачев кімге үндеу жолдады?

5. Пугачев көтерілісінің жеңілу себебі неде?

Жаңа сабақ.

Сабақтың жоспары.

1783 жылдың тамыз айында Жайық казактары Сырым мен Нұралы хан ауылдарын тонау жорықтарын бастады. Нұралы хан Сырымның ел арасында беделі жоғары екенін білгендіктен, оны орыстардың түрмесінен босатып алады. Сырым темір тордан шыққан соң халық көтерілісінің қарқыны үдей түсті. Бұл уақытта патшаға қарсы бас көтеруден қорыққан Нұралы Сырымға қарсы шығып, Ресейді көмек беруге шақырады. Осы кезден бастап Сырым батырға екі жаумен бірдей шайқасуға тура келеді. 1784 жылы Сырым Сағыз өзенінің бойында Нұралы ханға шабуыл жасағанда, ол орыс-казак бекіністеріне қашып құтылды.
1785 жылы Сырымның үзеңгілестері орналасқан аудандарда —
 Орал бекінісінің төменгі жағында ірі шайқастар болды. 1783-1785 жылдары қазақтың байбақты, табын және тама руларының жайылымдық жерлерін казактар басып алған соң, қиян-кескі ұрыстар болып өтті. Бұл кезеңде Кіші жүздің батыс аудандарында стихиялы көтерілістер басталды, олар Жайықпен Ембі өзендері арасында көшіп-қонып жүрген руларды да қамтыды. Қалыптасқан жағдайды пайдалана отырып, патша өкіметі тікелей ру старшын дары мен келіссөздер жүргізе бастады. Бір жағынан, бұл саясат қазақ даласындағы хандықты жою мақсатында жүргізілді. 1786 жылы 3 шілдеде Екатерина II Нұралы ханды қызметінен босатты.





Көтерілістің алғы шарттары.









Кіші жүздегі хандық биліктің әлсіреуі..







Сұлтандардың патша үкіметіне қарсылығы





Патша үкіметінің қазақ жерін отарлауы.









Кіші және орта жүздерінің Уфа басқармасының бағындырылуы.









Жер мәселесі.

















1785ж патша үкіметінің көтерлісті басуы.



1790 ж дүниеден озды.

1786 жылы Уфаға жер аударылды.

1785 жыл тақтан түсті.

Нұралы ханның патша үкіметін ашық қолдағаны үшін

1785ж Назаров басқарған Орал қазақтары Табын руына шабуылдады.

1785 ж 17 наурызда колпаковтың басшылығымен Адай , Беріш руларына қысым жасалды.

1785ж 17 ақпанда Смирнов басқарған топ қазақ ауылдарын талқандады.





















































Кіші жүздегі қазақ шаруалары көтерілісі кезіндегі басты оқиғалар.









1782ж 27 желтоқсанда жаңа жарлықтың пайда болуы.

1783 ж Орал қазақ әскері арасындағы күрес.

1785 ж Смирнов, Колпаков, Назаров басқарған топ қазақтарды талқандады.

1785 ж Кіші жүз старшыларының Нұралы ханды тақтан тайдыру туралы шешімі қабылданды.

1790 ж 21 қазан мен 5 қараша императира ІІ Екатерина бейбіт ауылдардың таныштығын алмау туралы нұсқау шығарды.

1802 ж Хиуа жерінде дүние салды.

Көтерілісшілердің әр кезеңде мақсаттарының өзгеруі.

1.Патша үкіметіне қарсы күресті тоқтатып, отарлауға қарсылық көрсетпеу.

2.Қазақ руларының басын біріктіріп , патша үкіметіне қарсы күресу.

Қару-жарақтың аздығы

Көтерілістің нашар ұйымдастырылуы

Көтерілістің жеңілу себептері

1801 ж Патша үкіметі Жайық жағалауына өтуге рұқсат берді.



























Көтерілістің нәтижелері.

1801 ж патша үкіметі қазақ руларына Жайықтың оң жағасына өтуге , мал жаюға рұқсат берді.

Жаңа сабақты бекіту:

Пугачев пен Сырым Датұлын салыстыру. Венн диаграммасы.

Сырым Датұлы.

1.Қазақ өлкесіндегі ең ұзақ көтеріліс болып 14 жылға созылады.

2.Елдің шығысындағы ірі халықтық сипат алды.

3. Ресей империясына қарсы ашық күрес жариялады.

Пугачев.

1.Қазақ шаруалары бірікті

2.Датұлы бастаған көтерілістің шығуын тездетті.

3. Көтерілістің басты қозғаушы күші шаруалар























Ортақ белгілері :

Отарлық езгінің күшеюіне қарсы .

Қазақ жерінде патша үкіметінің әскери бекіністерді көптеп салуы.

Нәтижесі: Еділ, Каспий , Ертіс ,Жайық өзендерінің бойында көшіп қонуға рұқсат алды.

Артық болмас білгенің

Графапроектор қолдану

Сұрақтар

Жауаптар

А

В

С

Д

Е

1

Сырым тұтқынан қашан босатылды?

1783

1784

1785

1786

1787

2

Сырым тобы қай тауға қарай ойысты?

Мұғал-жар

Қаратау

Алтай

Тарбағатай

Сарыарқа

3

Нұралы ұлдарының бірі-Есімнің хан болып сайлануы

1791ж

1794ж

1795ж

1788ж

1787ж

4

Көтерілістің сипаты

Отарлауға қарсы ұлтазаттық

антифеодалдық

Монорхиялық отарлауға қарсы ұлтазаттық

Феодалдық,антифеодалдық

Азаттық,

феодалдық

Монорхия

лық тарлау

5

Көтерілістің

қозғаушы күші

Феодалдар

ұлттық

Қазақ шаруалары

Қазақтар

Орыстар

6

Жайықтың оң жағалауында қазақтардың көшіп қонуына рұқсат берген патша жарлағы қашан шықты?

1797

1800

1801

1802

1803

7

1785 жылы 15 наурызда көтерілісті басу үшін шыққан 1250 қарулы қазақтардан тұратын

жазалау отрядын басқарушылар?

Донков пен Безбородка

Барақ пен Қаратай

Смирнов пен Донеков

Қалпаков

пен Тономарев

Потемсин мен Безбор

одка

8

Кіші жүзде хандық билікті жойып,отарлауды тездету және әкімшілік билікті іске асыру туралы реформаның жобасын дайындаған кім?

Екатерина II

Майор Назаров

Боран игель стром

Князь

Птеман

Граф Понин

9

Сырымнің өлімі

1806

1805

1804

1803

1802





Қортындылау.

Сұрақ- жауап әдісі.

1.Көтерілістің басты себебі неде?

2.Көтеріліс қалай басталды.

3.Көтерілістің жеңілу себептері?

Бағалау .Үйге тапсырма


Подайте заявку сейчас на любой интересующий Вас курс переподготовки, чтобы получить диплом со скидкой 50% уже осенью 2017 года.


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Краткое описание документа:

Оңтүстік Қазақстан облысы Ордабасы ауданы «Төрткүл» жалпы орта мектебінің тарих пәнінің  мұғалімі Дәулет    Ғани   Қолдасбекұлы   Сабақтың  тақырыбы: Сырым  Датұлы басқарған  кіші  жүз қазақтарының  1783-1797 жж  көтерілісі. Сабақтың мақсаты: Білімділік:   Оқушыларға  Сырым  Датұлы  басқарған  ұлт-азаттық   көтерілісінің  шығу  себебі,  барысы,  маңызы,  нәтижесі  туралы  әңгімелеу. Дамытушылық  : Ой  қозғау  арқылы  оқушылардың  есте  сақтау  ,  ойлау  қабілетін  дамыта  отырып , алған  білімдерін  қажетіне  пайдалану. Тәрбиелік  :  Қазақ  тарихындағы  осы  оқиғаны  пайдалана  отырып  , оқушыларды  патриоттыққа ,  елжандылыққа, саяси  сауаттылыққа тәрбиелеу. 
Автор
Дата добавления 02.05.2014
Раздел История
Подраздел Конспекты
Просмотров874
Номер материала 92105050212
Получить свидетельство о публикации
Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх