Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Дошкольное образование / Другие методич. материалы / МЕКТЕП ЖАСЫНА ДЕЙІНГІ БАЛАЛАРДЫҢ ИНТЕЛЕКТУАЛДЫҚ ДАМУЫН ТАНЫМДЫҚ ОЙЫНДАР АРҚЫЛЫ ҚАЛЫПТАСТЫРУ ЖОЛДАРЫ
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 26 апреля.

Подать заявку на курс
  • Дошкольное образование

МЕКТЕП ЖАСЫНА ДЕЙІНГІ БАЛАЛАРДЫҢ ИНТЕЛЕКТУАЛДЫҚ ДАМУЫН ТАНЫМДЫҚ ОЙЫНДАР АРҚЫЛЫ ҚАЛЫПТАСТЫРУ ЖОЛДАРЫ

библиотека
материалов

МЕКТЕП ЖАСЫНА ДЕЙІНГІ БАЛАЛАРДЫҢ ИНТЕЛЕКТУАЛДЫҚ ДАМУЫН ТАНЫМДЫҚ ОЙЫНДАР АРҚЫЛЫ ҚАЛЫПТАСТЫРУ ЖОЛДАРЫ

Мектепте  оқушы үлгерімінің төмен болуының себебі, көп жағдайда, танымдық әрекетінің қалыптаспауы, танымдық процестерінің әлсіздігі, мотивацияның болмауы және т.б. болып  табылады. Танымдық әрекетінің қалыптасуының психологиялық бұзылудың бастысы - ойлауға қабілетінің төмендігі, яғни жалпылау процестері, психикалық процестердің қозғалысы мен темпінің бұзылуы, қабық функциялар қатарының, зейіннің ,естің жеткіліксіздігі.

Осы уақытқа дейін мектепке дейінгі шақтағы баланың ойлауы тек қана нақты – ол бөлек заттар мен олардың қасиеттеріне бекітілген деп саналады. Сондықтан осы шақта нақты білімдер  (бала өзі көріп тұрған мәліметтерді түсіндіру) беру қажет. Бірақ осы  сұраққа байланысты психологтар мен педагогтар жүргізілген зерттеулер бұндай пікірталаста себептер мен салдардар шатасып келетінін көрсетті: Егер бөлек заттар туралы емес, заттар арасындағы қарапайым байланыстары мен заңдылықтары туралы білім берсе, онда мектепке дейінгі кезеңде балалар оны меңгеруімен қатар, өзінің пікір санасуда қатысады. Осыдан балалардың қызығушылықтары артып, ойлауы жалпылама, терең және себеп-салдарлы болып келеді. Бірақ  бұл білімдер баланың есінде ғана қалмай, ойлау дамуын жетілдіру үшін оқыту ерекше түрінде – ойынға, заттармен әрекеттесуіне, олардың кесте, схема және суреттеріне негізделуі қажет. Бұндай ойын арқылы оқытуда әр ойынға қатал норма берілмейді, мысалы, бұл тапсырманы бірінші немесе бесінші рет өткізу кезінде  орындау сияқты. Ең бастысы - осындай әрекетке баланың қызығушылығы.  Егер де бала белгілі бір тапсырманы  бірінші ретте орындай алмаса, бала, аз болса да, алға  қадам жасау керек, бұл дамудың процесі өзі болып табылады. Әрине, білім мен  дағдылар саны дамудың көрсеткіші бола  алмайды, бала білімдерді қалай қолданатыны және белгілі  бір тапсырмаларды орындауда қалай шешім  қабылданатынын маңыздырақ болады. Білімге құштарлық, ойлау дамуы және сөйлеу – бұл салалар да, санау  және оқу  білу  сияқты,  маңызды  болып табылады. Оларды біріншіден дамыту қажет. Ойын арқылы баланың ой тапқырлығын көрсетуіне,  белсенді және өзбетті  болуға  жағдай жасау керек, сонда ғана ондағы өмірде мақсаттарға жетуіне көмектесетін баланың өз-өзіне сенімділігі дамып қалыптасады.

Мектепке дейінгі кезеңдегі баланың білімпаздық, ақыл-ой белсенділігінің деңгейі - оның интеллектуалдық дамуының маңызды көрсеткіштерінің  бірі болып табылады. Егер баланың көзқарасы, пікірі қате болып , қате нәтижелерге әкелсе, бұл опасыздық  емес - оның жасы кіші және еркін қиялдануға бейімделген. Бұнда нәтижесі  емес,  оны  түсіну  құштарлығы басты   болып табылады.

Бала ойнау кезінде оның ойы қаншалақты бай және әр түрлі екенін, қоршаған өмірден алған әсерлерді жеңіл қабылдайды ма? ойыншықтарды, басқа заттарды қалай қолданатынын бақылау қажет.

     Егер баланың  дамуы қалыпты болса, бала ойынның сюжетін өрбітеді, ойыншықтармен  қатар түрлі заттарды (отырғыш кубиктер, қарындаштар т.б.) қолданады.  Баланың ойы тұрақты, бай  және ойын кезінде толықтырылып отырады.

Кубиктерден, құрылыстарды құру баланың ақыл-ой әрекетіне ерекше талаптар қояды. Ойын кезіндегі секілді, мұнда белгілі бір ойлары қалыптасады. Егер  суреті салыстырмалы түрде әр түрлі ерікті тәртіпте салынған кезде, ал құрастыру оны ( нәзік) құруды қажет етеді, әйтпесе, ол бұзылады. Сондықтан құрастыру  уақытында өз әрекеттерін жоспарлау

білім анықталады. Сонымен қатар, құрастырулар  әдетте ойындарға енгізілген балалар қуыршықтар, көліктер үшін үйлер құрастырады. Бұл жағдайда ақыл-ой дамуының деңгейі өлшемдер мен басқа да құрастыру ерекшелігімен қатынастыру белгілі  анықталады, яғни гаражға ойыншық- көлік сыю үшін құру керек деген секілді.

Барлық мектепке дейінгі жастағы балалар бірдей етіп өзінің ақыл-ой қабілеттерін барлық ойын әрекетінде көрсетеді деген санау қате болады. Көптеген себептерге , ең алдымен тәрбиелеу жағдайына байланысты бір бала ойындар мен сурет салуды , екіншісі- құрастыруды, үшіншісі-өсімдіктермен жануарларды, ал төртіншісі-техника мен көліктерді ұнатады. Және ақыл-ой дамуының көріністерін, ең біріншіден, баланың қызықтыратын аймақтардан іздеу керек. Міне, білімпаздық, ақыл-ой белсенділігі, «бала» әрекетінің негізгі түрлерін меңгеру деңгейі мен оқығандық деңгейі кіші жастағы баланың ақыл-ой дамуының негізгі көрсеткіштері ретінде қарастыруға болады.     

Барлық қалыпты балаларда интеллектуалдық даму қорлары кең, және осыдан ата-аналардың міндеті – жан-жақты дамыған жеке тұлға болып қалыптасуын қамтамасыз ететін, гармониялық дамуын бұзбайтын сол қорлардың жүзеге асуына әрқашан жағдай жасау қажет.

      Бүгінгі күні мектепке дейінгі балалардың ақыл-ойының толық  даму мәселесі әлі де өзекті болып отыр. Ақыл - ойытолық  дамығанмектепжасынадейінгі бала сабақтыжақсыоқиды, берілгенматериалды тез қабылдайды, өзініңкүшінесенімді, жаңаортадаөзінжақсысезінеді. Солсебептібілім беру әрекетінұйымдастырубарысындазейін, естесақтау, ойлауқабілеті, елестету, сөздікқорындамытужәнежаттықтыруғакөпкөңілбөлінеді.

          Дамытуойындарынпедагогикалықпроцестеқолданылуыбілім беру әрекетінқайтақұруғабағыттайды. Әдеттегісабақтан, балалардыүлкендерменұйымдастырылғаннемесеөзіндік  ойыніс-әрекетінекөшіреді. Дамытуойындарынқолданудадидактикалық  оқытукемиді, керісінше, балалардыңқызығушылығы,ойынменайналысутілегіартады. Мектепжасынадейінгібалаларғамекемедеқажеттіжағдайжасаудыңбіртүрі - үлкендерменжағымдыэмоционалдықбейнеліқарым-қатынасжасау. Балаларүлкендерменбірлесіпойынойнауы, қызықтыойынтапсырмаларынорындау,  ойынғақажеттіқұралдардыңәдемі, ашықбезендіріліпжасалуымектепалдымекемесіндеқуаныштыкөңіл-күйтуғызады.

Ережебойынша, ойынүлкендердіқуаныштыкөрерменретіндеғанақалдырмайды, соныменбіргеөзініңшығармашылық  ынта-жігерінжүзегеасыруғакөмектеседі.

      Балалардыңинтеллектуалдық  дамуынаәсерететінжаңаойынтехнологиялары да біздіңбалаларғатанымал. 

Мысалы олар:

Логикалықтізбек  ойындары. 

Сәбилертоптарынаарналған:

«Заттардыңқатарынжалғастыр»,«Қуыршақтыңмоншағы»,

«Шарбақ», «Көңілді поезд», «Ағаштар», «Үйректер».


Ересек, дайындықтоптарынаарналған:



«Керектіфигураны тап», «Сылдырмақтар», «Көпбұрышжәнедөңгелектер», «Қызықты геометрия».

  1. «Лабиринт ойындары».

  2.  «Контурлықбейне».

  3.  «Графикалықойындар».  

      Жазбойыбіздіңбалабақшаныңауласындаойын мен ертегіжиіөткізіледі. Құмнанқалашықтарқұрып, тастардангүлдержасайды. 

«Жердегісенсорлықжолдарда» сенсорлықойындаройналады. 

     «Шебер класс» - балалардыоқытудағыжаңажәнекеңтарағаноқутүрі. Бұл  суырып салма, шығармашылықкәсібижетістігінжоғарылатуғаарналғанкеңістік. Біздіңбалабақшадатәрбиешілершеберкластаинтеграциялы – кешендісабақтардымынадайтақырыптарбойыншаөткізілді: «Табиғатәлемі», «Жаңбырқалайтуады?», т.б.

     Ойынкүні. Әрайдыңақырғыкүнібіздіңбалабақшада «Ойынкүні» болыпаталады. Бұлшаралардыңөткізілуәдіс-тәсілдерінтәрбиешіөзқалауыбойыншадайындайды.

 Күнніңбіріншіжартысында, яғни, таңертеңбалалардыңжекеойындарыұйымдастырылады, ал екіншіжартысында, яғни, түстенкейінжеліліойынорталықтарында, театрлық  іс-әрекетжұмыстарыөткізіледі.

«Ойынкүнінде» балабақшаерекшебезендіріледі. Бұлбалалардыңжәнеата-аналардыңкөңілдерінкөтереді. Бұлкүні не боладыекен? -дегената-аналардасұрақтуады. Ойынкүні – бұлқуанышқа толы ләззаттыкүнболыптабылады. Солсебептімұндасыйлықтар да, жүлдегерлер де болмайды, балалардыңбарлығыеңкүштіжәнеқабілеттіболады. Сондықтан, жаңаойынтехнологияларыарқылымектепжасынадейінгібалалардыңинтеллектуалдықдамуыныңмаңызызор.          

 

 



Автор
Дата добавления 12.02.2016
Раздел Дошкольное образование
Подраздел Другие методич. материалы
Просмотров470
Номер материала ДВ-448090
Получить свидетельство о публикации

"Инфоурок" приглашает всех педагогов и детей к участию в самой массовой интернет-олимпиаде «Весна 2017» с рекордно низкой оплатой за одного ученика - всего 45 рублей

В олимпиадах "Инфоурок" лучшие условия для учителей и учеников:

1. невероятно низкий размер орг.взноса — всего 58 рублей, из которых 13 рублей остаётся учителю на компенсацию расходов;
2. подходящие по сложности для большинства учеников задания;
3. призовой фонд 1.000.000 рублей для самых активных учителей;
4. официальные наградные документы для учителей бесплатно(от организатора - ООО "Инфоурок" - имеющего образовательную лицензию и свидетельство СМИ) - при участии от 10 учеников
5. бесплатный доступ ко всем видеоурокам проекта "Инфоурок";
6. легко подать заявку, не нужно отправлять ответы в бумажном виде;
7. родителям всех учеников - благодарственные письма от «Инфоурок».
и многое другое...

Подайте заявку сейчас - https://infourok.ru/konkurs


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ


Идёт приём заявок на международный конкурс по математике "Весенний марафон" для учеников 1-11 классов и дошкольников

Уникальность конкурса в преимуществах для учителей и учеников:

1. Задания подходят для учеников с любым уровнем знаний;
2. Бесплатные наградные документы для учителей;
3. Невероятно низкий орг.взнос - всего 38 рублей;
4. Публикация рейтинга классов по итогам конкурса;
и многое другое...

Подайте заявку сейчас - https://urokimatematiki.ru

Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх