266950
столько раз учителя, ученики и родители
посетили сайт «Инфоурок»
за прошедшие 24 часа
+Добавить материал
и получить бесплатное
свидетельство о публикации
в СМИ №ФС77-60625 от 20.01.2015
Дистанционные курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации для педагогов

Дистанционные курсы для педагогов - курсы профессиональной переподготовки от 6.900 руб.;
- курсы повышения квалификации от 1.500 руб.
Престижные документы для аттестации

ВЫБРАТЬ КУРС СО СКИДКОЙ 50%

ВНИМАНИЕ: Скидка действует ТОЛЬКО сейчас!

(Лицензия на осуществление образовательной деятельности № 5201 выдана ООО "Инфоурок")

ИнфоурокНачальные классыКонспектыМәшһүр Жүсіп Көпеевтің «Гүлшат - Шеризат» дастаны 10 сынып

Мәшһүр Жүсіп Көпеевтің «Гүлшат - Шеризат» дастаны 10 сынып

библиотека
материалов
Скачать материал целиком можно бесплатно по ссылке внизу страницы.

07.04.2015

Сабақтың тақырыбы: Мәшһүр Жүсіп Көпеевтің «Гүлшат - Шеризат» дастаны
Сабақтың мақсаты:

1.Білімділік. Мәшһүр Жүсіп Көпеевтің «Гүлшат - Шеризат»

дастанының сюжеттік желісін, композициясын өздігінен іздену

арқылы меңгерту, дастан туралы ғылыми - теориялық түсінік беру,

образдарына талдау жасау арқылы дастанның тақырыбы мен

идеясын таныту;
2. Дамытушылық. Сыни ойлау көзқарасын, қабылдауын,

дүниетанымын дамыту. Сөз саптауын, өз ойын ашық айтуын,

сенімін арттыру;
3. Тәрбиелік. Адамгершілікке, адалдыққа, кешірімді болуға, рухани

тазалыққа үйрету, пәнге деген қызығушылығын арттыру.

Сабақтың типі: жаңа білімді меңгерту
Сабақтың түрі: ізденіс сабақ
Әдіс - тәсілі: проблемалық ізденіс, СТО әдістері, ойын, топпен жұмыс, сатылай комплексті талдау, модульдік оқыту технологиясының әдістері.
Көрнекілігі: слайд, портрет, қима қағаздар, перфокарта, бағалау белгілешелері, білім кілті.
Пәнаралық байланыс: қазақ тілі, өзін - өзі тану, әдебиет теориясы, шығыс әдебиеті


І.Ұйымдастыру кезеңі
Оқушылармен амандасу, түгендеу. Сабаққа дайындығын тексеру.

ІІ.Үй тапсырмасын сұрау

Мәшһүр Жүсіп Көпеевтің «Шайтанның саудасы»

ІІІ.Жаңа тақырып

Мәшһүр Жүсіп Көпеевтің «Гүлшат - Шеризат» дастаны

«Гүлшат - Шеризат» дастанының қысқаша мазмұны:

Нәзира дәстүрімен жазған шығармасы - «Гүлшат - Шеризат» дастаны.

Жігітке өнер көрсе қиын емес,

Болғаным менің атым биім емес.

Бетіне ақ қағаздың салып шимай,

Қиссасын Гүлшат-Шеризат қылдым кеңес- деп шағын кіріспеден баяндалатын оқиға балаға зарығу желісінен басталады. Бағдатта жеті жұртты билеген әділ патгша балаға зар болып жүргенде тілеуі орындалып , әйелі бала көтереді. Әкесі аңға шығып ,орманда арыстанмен алысып, ауыр жарақаттан айыға алмастан дүние салады. Ол өлерінде өсиет етіп орнына уәзір Парағзатты қалдырады. Егер әйелім ұл туса менің мұрагерім сол болсын дейді. Парағзат орындамайды.Ол қазынашы болған Барысты шақырып әйелін өлтіруге тапсырма береді. Сол арқылы тақ мұрагерден мәңгілік құтылмақ болады. Барыс он жілікпен әйелін өлтіріп тастайды, бірақ баланы кім тауып алса сол асырар деп қасына 10 гәуһар мен хат қалдырады. Бұл кезде Парақзат түс көріп оны жақсылыққа жори алмай амалы таусылып отырған болатын. Оның әйелі де бұл кезде қыз тауып атын Гүлшат деп қойған болатын. Ол ақылына көркі сай болып өседі. Бала өліп жатқан анасының омырауының үш жыл қоректенеді. Баяғы арыстанда балаға тиіспей ,керісінше аңдар балаға қамқорлық жасайды.Бір керуен айдалада жүрген баланы көріп керуен басы Қожа Сағит деген кісі баланы асырап алады. Бала орманда өскендіктен Шеризат деп ат қояды. Бала оның қолында білім алып, ер жетеді.Бір күні баяғы өзінің әкесі патшалық еткен жерге келіп ,Гүлшатты көреді. Екі жас бірін-бірі ұнатып ,сезімдерін білдіреді. Шеризат қыз әкесі Парағзаттан кек алмақ болғанмен Гүлшаттың айтқан мысал әңгімелері арқылы кешірім жасайды.

Тақырыптың өзектілігі –зұлымдық пен әділдік,жауыздық пен қатыгездік, қарамай қайшы тартыс болып ақыры әділдік жеңеді.



Авторы: Мәшһүр Жүсіп Көпеев
Тақырыбы: Адал ниетпен әділ іс қылу.
Идеясы: Әділдіктің жеңіске жетуі,жақсылықтың салтанат құруын дәріптеу
Жанры: Эпос, дастан
Кейіпкерлері: Көркін, Парақзат, Гүлшат, Шеризат, арыстан, керуенбасы Қожа Сағит.

Композициясы:

Оқиғаның басталуы.

Көркін патшаның бір балаға зар болуы. Аңға шығуы.

Оқиғаның байланысы.

Парахзаттың ханымды өлтіртуі, арыстанның баланы арыстанның, керуенбасы Қожа Сағиттың баланы асырап алуы. Парахзаттың түсі.

Шиеленіс.

Шеризаттың ержетіп, керуеншілермен бірге Шынмашын еліне келуі. Гүлшаттың Иран бағы.

Шарықтау шегі.

Барыстың хаты. Шындықты білу, Парахзатты зынданға тастау.

Шешімі.

Гүлшаттың ара түсуімен Парахзаттың күнәсінің кешірілуі.


Өлең құрылысы: Дастан 11 - 12 буынды, (кейде 7 - 8 буынды жыр үлгісі де араласып келген) 3 бунақты, қара өлең ұйқасымен жазылған.
Бейнелі сөздер: эпитет, теңеу сөздерді тауып, теріп жазу.
Тәрбиелік мәні. Әрқашан кешірімді болу, адамдарға жақсылық жасау.




Еркін жауап. Пікір алмасу.
Сөйлемді жалғастыр. Егер мен Шеризат болсам...

Өмірмен байланыс.
Қазақ қоғамында осындай жайттар кездесе ме?
Дастандағы өзіңе ұнаған эпизод қайсы?
Дастандағы ойды халық даналығымен қалай түйіндеуге болады?

Білімді бекіту.
Зымыран сұрақтар.
1. «Гүлшат - Шеризат» дастанының сюжеттік желісі қайдан алынған?
2. Парахзаттың қыз бала тілеуінің мәні?
3. Автордың түйінді сөзі қандай?
4. Дастандағы ертегілік сипат пен аңыздық сипатты атаңыздар.
5. Дастан дегенді қалай түсінесің?
6. Қазақ әдебиетінде дастан неше түрге бөлінеді?
7. Дастанның тәлімдік мәні неде?

7. Үй тапсырмасы.
Дастаннан үзінді жаттау.
8. Бағалау.
Оқушылардың өзін - өзі бағалауы.
Рефлексия кезеңі.

Краткое описание документа:

07.04.2015

Сабақтың тақырыбы:   Мәшһүр Жүсіп Көпеевтің «Гүлшат - Шеризат» дастаны
Сабақтың мақсаты:

                                     1.Білімділік. Мәшһүр Жүсіп Көпеевтің «Гүлшат - Шеризат»

    дастанының сюжеттік желісін, композициясын өздігінен іздену

                                        арқылы меңгерту, дастан туралы ғылыми - теориялық түсінік беру,

                                       образдарына талдау жасау арқылы дастанның тақырыбы мен

                                        идеясын таныту;
                                    2.
Дамытушылық. Сыни ойлау көзқарасын, қабылдауын,

                                      дүниетанымын дамыту. Сөз саптауын, өз ойын ашық айтуын,

                                       сенімін арттыру;
                                    3. Тәрбиелік. Адамгершілікке, адалдыққа, кешірімді болуға, рухани

                                     тазалыққа үйрету, пәнге деген қызығушылығын арттыру.

Сабақтың типі: жаңа білімді меңгерту
Сабақтың түрі: ізденіс сабақ
Әдіс - тәсілі: проблемалық ізденіс, СТО әдістері, ойын, топпен жұмыс, сатылай комплексті талдау, модульдік оқыту технологиясының әдістері.
Көрнекілігі: слайд, портрет, қима қағаздар, перфокарта, бағалау белгілешелері, білім кілті.
Пәнаралық байланыс: қазақ тілі, өзін - өзі тану, әдебиет теориясы, шығыс әдебиеті


                                                     І.Ұйымдастыру  кезеңі
                  Оқушылармен амандасу, түгендеу. Сабаққа дайындығын тексеру.

                                                   ІІ.Үй  тапсырмасын  сұрау

                             Мәшһүр Жүсіп Көпеевтің  «Шайтанның  саудасы»

ІІІ.Жаңа  тақырып

  Мәшһүр Жүсіп Көпеевтің «Гүлшат - Шеризат» дастаны

«Гүлшат - Шеризат» дастанының қысқаша  мазмұны:

Нәзира  дәстүрімен жазған  шығармасы - «Гүлшат - Шеризат» дастаны.

Жігітке  өнер  көрсе қиын емес,

Болғаным менің атым биім емес.

Бетіне ақ  қағаздың  салып  шимай,

Қиссасын Гүлшат-Шеризат қылдым  кеңес- деп шағын  кіріспеден  баяндалатын  оқиға балаға  зарығу  желісінен басталады. Бағдатта  жеті  жұртты  билеген  әділ  патгша   балаға зар  болып жүргенде  тілеуі орындалып , әйелі  бала көтереді. Әкесі аңға  шығып ,орманда арыстанмен  алысып, ауыр  жарақаттан  айыға  алмастан  дүние  салады. Ол  өлерінде  өсиет  етіп орнына уәзір  Парағзатты  қалдырады. Егер  әйелім    ұл  туса  менің  мұрагерім  сол  болсын  дейді.  Парағзат  орындамайды.Ол  қазынашы  болған Барысты  шақырып  әйелін  өлтіруге  тапсырма  береді. Сол  арқылы  тақ  мұрагерден  мәңгілік  құтылмақ  болады. Барыс  он  жілікпен  әйелін  өлтіріп  тастайды,  бірақ  баланы кім  тауып  алса сол асырар деп қасына 10 гәуһар  мен хат  қалдырады. Бұл  кезде  Парақзат  түс  көріп оны  жақсылыққа  жори алмай  амалы  таусылып  отырған болатын. Оның  әйелі  де бұл  кезде қыз  тауып атын Гүлшат  деп  қойған  болатын. Ол ақылына  көркі  сай болып өседі. Бала  өліп  жатқан   анасының  омырауының  үш  жыл  қоректенеді. Баяғы  арыстанда балаға  тиіспей ,керісінше  аңдар  балаға  қамқорлық  жасайды.Бір  керуен  айдалада  жүрген  баланы  көріп керуен  басы Қожа Сағит   деген  кісі  баланы  асырап  алады. Бала  орманда  өскендіктен  Шеризат  деп  ат қояды. Бала  оның  қолында  білім алып, ер  жетеді.Бір  күні  баяғы  өзінің  әкесі  патшалық  еткен  жерге  келіп ,Гүлшатты  көреді. Екі  жас  бірін-бірі  ұнатып ,сезімдерін  білдіреді. Шеризат  қыз  әкесі  Парағзаттан  кек алмақ  болғанмен  Гүлшаттың  айтқан  мысал  әңгімелері  арқылы  кешірім  жасайды.

Тақырыптың  өзектілігі –зұлымдық  пен әділдік,жауыздық пен қатыгездік, қарамай қайшы тартыс болып ақыры әділдік жеңеді.

 

Авторы: Мәшһүр Жүсіп Көпеев
Тақырыбы: Адал ниетпен әділ іс қылу.
Идеясы: Әділдіктің жеңіске жетуі,жақсылықтың салтанат құруын дәріптеу
Жанры: Эпос, дастан
Кейіпкерлері: Көркін, Парақзат, Гүлшат, Шеризат, арыстан, керуенбасы Қожа Сағит.

 Композициясы:

Оқиғаның басталуы.

Көркін патшаның бір балаға зар болуы. Аңға шығуы.

Оқиғаның байланысы.

Парахзаттың ханымды өлтіртуі, арыстанның баланы арыстанның, керуенбасы Қожа Сағиттың баланы асырап алуы. Парахзаттың түсі.

Шиеленіс.

Шеризаттың ержетіп, керуеншілермен бірге Шынмашын еліне келуі. Гүлшаттың Иран бағы.

Шарықтау шегі.

Барыстың хаты. Шындықты білу, Парахзатты зынданға тастау.

Шешімі.

Гүлшаттың ара түсуімен Парахзаттың күнәсінің кешірілуі.

 

Өлең құрылысы: Дастан 11 - 12 буынды, (кейде 7 - 8 буынды жыр үлгісі де араласып келген) 3 бунақты, қара өлең ұйқасымен жазылған.
Бейнелі сөздер: эпитет, теңеу сөздерді тауып, теріп жазу.
Тәрбиелік мәні. Әрқашан кешірімді болу, адамдарға жақсылық жасау.



 

 

Еркін жауап. Пікір алмасу.
Сөйлемді жалғастыр. Егер мен Шеризат болсам...

Өмірмен байланыс.
Қазақ қоғамында осындай жайттар кездесе ме?
Дастандағы өзіңе ұнаған эпизод қайсы?
Дастандағы ойды халық даналығымен қалай түйіндеуге болады?

Білімді бекіту.
Зымыран сұрақтар.
1. «Гүлшат - Шеризат» дастанының сюжеттік желісі қайдан алынған?
2. Парахзаттың қыз бала тілеуінің мәні?
3. Автордың түйінді сөзі қандай?
4. Дастандағы ертегілік сипат пен аңыздық сипатты атаңыздар.
5. Дастан дегенді қалай түсінесің?
6. Қазақ әдебиетінде дастан неше түрге бөлінеді?
7. Дастанның тәлімдік мәні неде?

7. Үй тапсырмасы.
Дастаннан үзінді жаттау.
8. Бағалау.
Оқушылардың өзін - өзі бағалауы.
Рефлексия кезеңі.

Общая информация

Номер материала: 477294

Вам будут интересны эти курсы:

Курс повышения квалификации «Методика преподавания информатики в начальных классах»
Курс повышения квалификации «Роль педагога в реализации концепции патриотического воспитания школьников в образовательном процессе в свете ФГОС второго поколения»
Курс повышения квалификации «Сопровождение детского отдыха: от вожатого до руководителя детского лагеря»
Курс повышения квалификации «Психолого-педагогические аспекты профессиональной компетентности педагогических работников в условиях реализации ФГОС»
Курс профессиональной переподготовки «Организация инклюзивного обучения в сфере образования»
Курс повышения квалификации «Психолого-педагогические аспекты развития мотивации учебной деятельности младших школьников в рамках реализации ФГОС НОО»
Курс повышения квалификации «Теория и практика инклюзивного обучения в образовательной организации в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Содержательные аспекты профессионального и личностного развития педагогических работников в рамках реализации профессионального стандарта»
Курс повышения квалификации «Активизация познавательной деятельности младших школьников с ограниченными возможностями здоровья (ОВЗ) как стратегия повышения успешной учебной деятельности»
Курс повышения квалификации «Применение методов арт-терапии в работе со старшими дошкольниками и младшими школьниками»
Курс повышения квалификации «Организация рабочего времени учителя начальных классов с учетом требований ФГОС НОО»
Курс повышения квалификации «Организация работы с обучающимися с ограниченными возможностями здоровья (ОВЗ) в соответствии с ФГОС»
Курс повышения квалификации «Новые методы и технологии преподавания в начальной школе по ФГОС»
Курс профессиональной переподготовки «Инклюзивное образование в начальной школе»
Курс повышения квалификации «Современные тенденции цифровизации образования»
Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.