Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Другое / Другие методич. материалы / Нæхи Къоста Музыкалон спектакль

Нæхи Къоста Музыкалон спектакль


  • Другое

Поделитесь материалом с коллегами:

Нæхи Къоста

Музыкалон спектакль

Архайджытæ:

  1. Зæронд лæг

  2. Чендзе

  3. Леван

  4. Саби

  5. Адæм



Арв нæры, æрттивы. Дзæнгæрæджы уынæр. Сывæллоны кæуын.

1 архайд.

Сценæмæ рахызтысты адæм. Нæлгоймæгтæ æмæ сылгоймæгтæ, тар дзаумæтты, сæ сæртæ ныллæг æруагътой.

Арв нæры…

Хъуысы сывæллоны кæуын…

Адæм иуварс ахызтысты, сценæйы астæумæ рацыд зæронд лæг, йемæ сылгоймаг, сывæллон йæ хъæбысы, афтæмæй. Хистæр дзуры адæммæ.

- Адæм, абон мах фæстаг фæндараст загътам Марийæйæн. Æгæр фæтагъд кодта йе нусон бынатмæ. Рухсаг у, Мария.

Адæм иумæ: Рухсаг у. (нæлгоймæгтæ сæ худтæ систой.)

Хистæр: Мария йæ фæстæ ныууагъта ноггуырд сывæллоны, Къостайы. Нæ фæцæрдзæн, лæмæгъ, æдых сывæллон у. Хъæддых фæлæу, Леуан. Кæм ис нæ комы ахæм хъаруджын сылгоймаг æмæ искæй æрдæгмард сабийы бæрны чи бацæуа, мæлæтæй ,мæлæтæй йæ чи фервæзын кæна?Нæ Хетæккатæм,нæ Гуыбатæм ахæм адæймаг .Искæй сылгоймаджы та цы хъуыддаг ис искæй сидзæримæ,алкæмæн йæхи сыв-ты хъомыæл кæнын йæ бон куы нæу ,уæд.-Йæ мады чырыны йæ нывæрын хъæуы ,уадз æмæ иумæ уой…

Хистæр бацыди ,райста сылгоймагæй сывæллоны æмæ йæ фæхæссы дзургæйæ: -Ныххатыр кæн хъæбул… сылгоймæгты æрдыгæй рауади Чендзе,йæ сæр бæрзонд систа, хистæртæм хæстæг бацыди, иу къухæй кæлмæрзæны гæбазыл хæрдмæ схæцыди, дыккагæй та сывæллоны йæ риумæ тынгдæр æрбалхъывта æмæ загъта:

-Фарн уæм дзурæд, стыр мыггаджы хистæртæ, иу ныхасы бар уæ курын.

Адæм фæхъус сты…

-Зæгъ, зæгъ дæ хорзæхæй…

Чендзе:-Сабийæн ныххатыр кæнут, удыгасæй йæ мæрдтæм ма ауадзут. Æз æй мæхимæ исын æмæ уæ разы дзырд дæттын: йæ фервæзын кæныныл мæ удыл нæ бацауæрддзынæн, мæ цæсты гагуытæ дæр ын удхосæн фелвасдзынæн…Мæрийæйы фæстаг фæдзæхст куы нæ сæххæст кæнон уæд уæ разы мæхи мæгуыр зæрдæ аскъуыйæд!

Ныххатыр кæнут!(бацыд æмæ райста сыввæллоны)

Арв ныннæрыд, арв ферттывта.

Хистæр:-Бузныг,стыр бузныг Чендзе, дæ уæздан ныхасæй. Дæ хуызæн ныфсджын æмæ хорззæрдæ Хетæгкаты чындзытæй никæмæ разынд! Мах æууæндæм дæуыл Чендзе æмæ дын арфæ кæнæм. Ахæс Леуаны бындары, ацы адæм æмæ арв та æвдисæнтæ уæнт нæ астæу…

Адæм фæцæуынц, арв нæры.



2 архайд.



Сценæмæ ратахт сывæллон бæхыл бадгæйæ.

Сывæллон:-Нæмæ баййафдзынæ, нæмæ баййафдзынæ Чендзе.

Йæ фæдыл рауад Чендзе, йæ уæлæ сæрбæттæн æмæ фартук.

Чендзе:-Гъе къулбадæг, хауыс æмæ та дæ фындз ныппырх кæндзынæ. Мæнæ мæм æрбацæуай, æз дын къæбæр дæр нæ ратдзынæн(худгæйæ)

Чендзе фæцæйцыд æмæ Леуаныл хæрхæмбæлд фæци, Ч. Фæстæмæ акъахдзæф кодта æмæ йæ сæр æруагъта.

Леуан:-Дæ бон хорз Чендзе. Демæ мæ аныхасæг и. Бирæ хорздзинæдтæ скодтай мæ фыртæн, мæлæтæй йæ фервæзын кодтай. Сæххæст кодтай Мæрийæйæ фæстаг фæдзæхст. Æз стыр хæсджын дæн дæ разы… Фæлæ…Зын дын уыдзæн…Мæ зæрды ис хъуыддаг бакæнын, сывæллонæн мад хъæуы…Къостайы мæ зæрды акæнын ис.

Чендзе:- Куыд зæгъай афтæ… Ды йæ фыд дæ, фæлæ нæ бынтон мА фæхицæн кæ.(йæ цæстытæ сæрфгæ ацыд)



3 Архайд.



Хъызмыдæ хъæргæнгæ лæдзæгимæ Къостайы расур-басур кæны кæрты.

Хъызмыдæ:- Гуыбынниз дæ тъæнгты ацæуæд, дзæгъæлзад!Афтæ дын нæ загътон раджы сыст æмæ фосы бын ныссыгъдæг кæн! Бакодтай сæ æлгъыстаг! (йæ дзыккутæй йæ рацахста, æмæ йæ нæмы. Къоста йæхи тоны хъызмыдæйы къхухтæй.)

Къоста: Чендзе, Чендзе,баххуыс мын кæн,фервæзын мæ кæн! Хъызм.-Мæ дыууæ цæсты дæ куы нæуал уыниккой, гуыбынниз дæ ахæсса, хаугæ кæн дæ Чендземæ. (Къостайы асхуыста æмæ ахаудта).

Дардæй хъуысы хъисын фæндыр. Фæзындысты Долæт æмæ Леуан. Къоста кæугæйæ баппæрста йæхи.

Къоста:

-Долæт, Чендземæ мæ фæнды. Æз нал цæрын Хъызмыдæимæ, нæмгæ мæ кæны æдзух.

Леуан мæстыхуызæй бакаст Хъызмыдæмæ.

Леуан:

-Цы хабар у, лæппу, цы рцыди?

Долæт лæппуйы сæр лæгъзгæнгайæ дзуры:

-Годта, ды лæг дæ, лæг, кæугæ ма кæн! Нæртон лæгау хъуамæ уай тыхджын, æхсарджын æмæ ныфсджын. Байхъус ма… (Долæт цæгъды хъисын фæндырыл, адæм йæ алыварс амбырд сты æмæ хъусынц, уый фæста хъисын фæндыр дæтты Къостамæ æмæ йын дзуры).

Долæт:

- Айс , Годта, мæ лæвар, ахуыр кæн. Дæу ахуыр кæнын хъæуы…( Йæ сæр ын æрлæгъз кодта)

Къоста фæцæйцыд æмæ йæ Леуан æрурæдта.



4 архайд.



Леуан:

-Лæппу…фæлæуу…ахуыр кæнын дæ фæнды?
Къоста:

-О…
Леуан:

-Ды хъуамæ суай афицер!...Райсом ды æмæ Андухъапар цæут мемæ Дзæуджыхъæумæ. Гимназы ахуыр кæнынмæ. Æз баныхас кодтон гимназы сæргълæууæгимæ. Разы дæ, лæппу?

Коста:

-Ахуыр кæнынмæ!...Райсом…Дзæуджыхъæумæ…Баба æмæ Андухъапаримæ! Чингуытæ дæр мын балхæндзынæ баба?

Леуан:

-Уæдæ…лæппу…

Къоста:

-Ахорæнтæ та? Нывкæнынæй фылдæр куы ницы уарзын.

Леуан:

- Хъулæттæ кæнын…Ды хъамæ афицер суай.

5 архайд.



Музыка.

Къоста йæ хызынимæ тагъд кæны урокмæ. Дзæнгæрæг ныццагъта. Йæ размæ фæци гимназы директор:

-Хетæджы фырт, куыд бацæттæ кодтай?

Къоста:

-Иттæг хорз.
Директор:

-Иттæг хорзыл Хуыцау дæр куы нæ зоны, фыс чи дæ, уый.

Къоста:

-Бафæрс ма мæ уæдæ мæ фыййау.
Директор:

- Фесæф ардыгæй, гимназы дæ къах дæр куыд нæуал уа.

Къоста:

-Омæ, кæд мах фыстæ стæм, уæд ды та фыййау.

Директор:

-Фесæф, загътон, ардыгæй.



6 архайд.



Музыка.

Андухъапар:

-Дзургæ дын кодтон Къоста, ма тох кæн семæ. Уыдонимæ тох кæнæн нæй. Тыхджындæр сты. Цы зæгдзынæ дæ фыдæн? Цæй тыххæй дæ ратардтой?

Къоста:

-Ныууадз мæ, Андухъапар, мæ хъудытæ дзурдзынæн æргомæй.

Рагон Нæртон лæгай зарын куы зонин,

Арвмæ куы хъуысид мæ фæндыры хъаст,

Дунеты сеппæт мæхимæ æрхонин,

Радзурин уыдонæн зæрдæйы мæт.



Къоста ацыд.



7 архайд.



Сценæйыл фынг. Хъызмыдæ мæрзы. Къоста æрбацæуы.

Хъызмыдæ йæм бауади æмæ мæстыйæ дзуры:

-Цæмæ ты æрцыдтæ? Чи дæм æнхъæлмæ кæсы? Ме ккой та баддзынæ?(Къоста йæм мæстджын каст бакодта æмæ йæ хо Уæлгъамæ бацыд ).

Къоста:-Салам Уæлгъа,мæнæ куыд сырæзтæ?

Леуан рацыд æмæ дзуры:-æгас цу лæппу,дзур кæм уыдтæ,цы куыстай?

Къоста:- Баба æз сфæнд кодтон нывгæнæг суæвын.Дæуæн хæрзбон зæгъынмæ æрбацыдтæн…Цæуын Бетъырбухмæ,аивæдты академимæ.Хатыр…дæ фæндон дын кæй нæ сæххæст кодтон…Зын уыдзæн,..хъæудзæн ахца.

Хъызмыдæ:-Бабын кæнынмæ нæ хъавыс…Цæй æхца,цæй ахуыр,дæ бынат сæрвæты фосимæ.Фесæф ардыгæй,ацы хæдзармæ дын фандаг нал ис.

Леуан сыстад æмæ Хъызмыдæйы йæ дзыккутæй рацахста.

Леуан:-Кæй тæрыс ды, мæ иунæджы!..

Къостамæ дзуры:Сбад лæппу.(Хъызмыдæ ацыд)

Леуан:-Хъулæттæ кæнын …Дæ фæнд мæ зæрдæмæ нæ цæуы…Цы уыдзынæ лæппу ,цы?..

Къоста:-Баба ныххатыр кæн…Хæрзбон…

Леуан:-Цы уыдзынæ лæппу,цы?..

8 архайд.



Къоста цæуы æмæ дзуры:Амонд.æрра дæн,цæй амондмæ дзурын!Ацы рæстæджы та амондджын чи у?

Нæ æз хуыцауæй æндæр цыдæр курын,базон ма циу?..(музыкæ фæтынгдæр)

Мæ хæлар.мæ уарзон,æнæзонгæ уарзон!Цы номæй дæм бадзурон,уый мА мын зæгъ?Мæ зæрдыл дæ дарын,цы ныфсæй фæразон,мæ райгуырæн бæстæ мæ фыдæлты зæхх?

Дзæуджыхъæу…æрыздæхтæн.Знон сæмбæлдтæн мæ уарзон чызгыл. Куыд аив æмæ рæсугьд уыди! Зæды хуызæн, - Аннæ! Куыд тынг ма мæ фæнды дæ фенын. (Аннæ æрбацауы).

Коста: - Ныххатыр кæн Аннæ! Дæ уындмæ бæлгæйæ та мæ мæ къæхтæ æрбахастой ардæм. Дæу куы федтон, уадæй нырмæ мæ зæрдæ саст у. ( дæтты йæм фыстæг). Дæ хорзæхæй,нырма йæ ма бакæс,æнхъæлмæ дæм кæсдзынæн райсом ацы бынаты,ацы сахат.Куы нæ рбацауай…

Эх ,хуыцау цы канон…

Аннæ:- Ды Къоста дæ? Уыцы Къоста, змæнтæг, æппæт Дзæуджыхъæу кæй кой кæны?

-Бахатыр кæн, нæхимæ мæм æнхъæлмæ кæсынц. Ме фсымæртæ мæ куы феной ам демæ дзургæ, уæд мæ бафхæрдзысты. Хатыр… хæрзбон Къоста…

Къоста: æз уæддæр мæ зæрдæ дардзынæн, æнхъæлмæ дæм кæсдзынæн(Анна удаляется, а Къоста смотрит с грустью ей в след, звучит музыка)



9 архайд



(9,10,11 действие-на русском)

12 архайд.



Цæлыккаты сауджын йæ чызг Аннæйымæ тезгъо кæны проспекты. Сæныхмы æрбацæуы Къоста, куы сæ федта уæд æрлæууæгау кодта æмæ сын салам радта.

Цаликов: Аа, Къоста! Дзæуджыхъæуы рагæй на уыдтæ! Базонгæ у, мæ чызг Аннæ. Куыннæ нæм æрбауайыс хæдзармæ… Тынг æхсызгон нын уыдзæн, абон нæ изæрæй куы абæрæг кæнай уæд. Аннæ фæндырæй хорз арæхсы æмæ ды та аивад бирæ уарзыс.

Аннæ:-Къоста уæдæ нæм æрбацæудзынæ абон. Дæ кой дын рагæй хъусын.

Къоста(хъуды гæнгæ) æнæмæнг æрбацæудзынæн…

Сауджын æмæ Аннæ ацæуынц. Къоста сæ фæстæ кæсы Аннæйы фындзы кæлмæрзæн æрхауд. Къостайæ систа æмæ дзуры:

Аннæ, Аннæ, Аннæ, ды дæр та Аннæ (хъуысы музыка)

Къоста йæ цæстытæ бацъын кодта æмæ Аннæйы хъуыды кæны





13 архайд





Полицайтæ Къостайыл фæхæцыдысты.

1 полицай: Ахæстон мæ змæнтæджы.

Къоста: Цæй тыххæй?

2 полицай: Сыбырмæ, де мдзæвгæты тыххæй, змæнтæг!

1 полицай: Дæхи радт, ныхмæ ма цу

(Къоста дæдты полицаймæ йæ хæцæнгарз, перо æвæры кæрддзæмы)

Къоста: Мæнæ мæ хæцæнгарз. (æвдисы перо)

Музыка, Къоста хуыфы, рынчын у, Аннæ йæ размæ ратахт.

Аннæ: цæй тыххæй… кæдæм дæ кæнынц. Къоста?

Къоста:-Хæрзбон Аннæ.Ды æрыгон дæ,æз зæронд.Чи зоны кæрæдзи нал фендзыстæм!..Хæрзбон!..Хæрзбон уе ппæт дæр!..(звучит «Додой»)

Адæм йæ размæ рацыдысты:

-Кæдæм нын кæнут нæхи Къостайы,цы уын кодта?..

Къоста:-Цæйут æфсымæртау раттæм нæ къухтæ

Абон кæрæдзимæ, Иры лæппутæ!



14 архайд.



1 почтальон:-Къоста фæзиан!

2 почтальон:-балхæнут газет,балхæнут газет.

Сабыр,арв нæры,цырæгътæ ахуыссыдысты,адæм сау дззаумæтты размæ рацæуынц,сæ къухы мыдадзын цырæгътæ.

Хистæр:-Къоста,Къоста нæхи Къоста,

Ды немæ дæ,хæцæнгарзы бæсты райстай фыссæн сис,ды уарзтай сидзæрты,мæгуыр æфхæрд адæмы, ды уыдтæ нæ сæрхъуызой, дæ фæстаг ныхæстæ нæ зæрдыл дардзыстæм: Цæйут æфсымæртау раттæм нæ къухтæ

Абон кæрæдзимæ, Иры лæппутæ!



- Къоста, ды æнустæм баззайдзынæ нæ зæрдæты!
































Автор
Дата добавления 18.11.2016
Раздел Другое
Подраздел Другие методич. материалы
Просмотров19
Номер материала ДБ-364074
Получить свидетельство о публикации


Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх