Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Математика / Конспекты / Оқыту жүйесінде көрнекілік принципінің алатын орны.

Оқыту жүйесінде көрнекілік принципінің алатын орны.


  • Математика

Поделитесь материалом с коллегами:

Дарынды

Математика сабағында көрнекілендіру

Оқыту жүйесінде Я. А. Коменский көрнекілік принципін оқу материалын меңгеру құралы ретінде қарастырып, дидактиканың алтын ережесі деп атаған. Оқушылардың дүниетанымы негізінен көрнекілік арқылы жүзеге асырылады: олар заттардың өзін немесе бейнесін, көлемін тікелей көріп, байқап таниды. Бұл принципті соңғы ғылыми жетістіктер де дәлелдеді. Мысалы, көру органдары миға есту органдарымен салыстырғанда 5 есе, сипалау органдарымен салыстырғанда 13 есе көп ақпарат өткізеді екен. Көз арқылы алған мәліметтерді адам жеңіл, тез, берік есте сақтайды.

1. Көрнекілік принципін жүзеге асырып, оқушылардың білім көлемін тереңдету, қызығушылығын арттырып және есте сақтау қабілетін шыңдау үшін мұғалім өз ойын оқушыларға нақтылы жеткізуі үшін қолданатын ережелерді атап өтейік.

''Алтын ереже'':

  • Көруге болатынды - көрсету, есіте алатынды - естірту, сезіне алатынның бәрін -оқушылар-дың сезім мүшелеріне сездірту, түйсік туғызу.

  • Оқушылар заттың немесе құбылыстар мен оқиғалардың бейнелерін, көлемін, түр-түстерін сөзбен емес көру арқылы әрі жеңіл, әрі тез есте сақтайтынын қамтамасыз ету.

  • Қолданылатын көрнекі құралдардың өмірмен байланысын қамтамасыз ету.

  • Оқушылар тікелей түйсіну, көру, есту мүшелері арқылы әртүрлі заттардың формасын, түсін, көлемін, бейнесін көріп, дыбысын естуі негізінде оларда ой пайда болады.

  • Көрнекілік - көрсету мақсатында емес, логикалық ойлауды дамыту құралы ретінде пайдаланылады.

  • Оқушылар заттарды қолымен ұстап, көлемін, түр-түсін байқап, көзімен көруге және әр түрлі дыбысын естуге жағдай туғызу.

  • Көрнекілік заттар мен құбылыстардың өзін тікелей көрсетуге мүмкіндік болмаған жағдайда да қолданылады.

  • Көрнекіліктер оқушының құбылыстарды байқауға, қабылдауға деген ынтасын оятып, ізденіс дағдыларын қалыптастырады.

  • Көрнекілік бақылай білуге, салыстыру, қатар қоя білуге, абстракты ұғымдарды дамытып, жетілдіруге жол ашады. - Көрнекілікті оқытудың белгілі мақсатына сай қолдану.

  • Көрнекілік құралдарын қолдану барысында алғаш оны бүтіндей, кейін бас және қосалқы бөлшектерін, соңында тағы бүтіндей көрсету керек.

  • Көрнекілікті оқушылармен бірігіп жасау.

  • Көрнекі құралдарын оқу пәндерінде нақтылы өз орнында оқушылардың жас, таным ерекшеліктерін ескере отыра пайдалану.

  • Көрнекіліктерді қолдануда сан емес сапасына көңіл аудару.

Бүгінгі күнде жаңа ақпараттық технологияның жетістіктерін қолдана отырып, математика сабағына қызығушылығынарттыруда, жаңа сабақты түсіндіруде нақтыдан абстактіге немесе абстрактіден нақты жетелейтін құрал ретінде, оқушылардың ойлау қабілетін дамытуда сабақта пайдаланып отырған құралдар

  • Электронды оқу құралдары

  • Флипчарттар

  • Презентациялар

  • Программалар



Электронды оқу құралдары

Өзара параллель a, b жазықтықтарын және a жазықтығында жататын радиусы r, центрі O болатын L шеңберін қарастырайық. L шеңберінің әрбір нүктесінен a жазықтығына перпендикуляр түзулер жүргіземіз. Бұл түзулердің a және b жазықтықтарының арасында орналасқан кесінділері цилиндрлік бет құрайды. Кесінділер цилиндрлік беттің жасаушылары деп аталады. АА1, ММ2 және басқа жасаушылар кескінделген).

hello_html_m511ef6dd.jpg            Салуымыз бойынша жасаушылардың a жазықтығында орналасқан ұштары Lшеңберін толықтырады. Ал жасаушылардың b жазықтығында орналасқан ұштары центрі О1, радиусы r шеңберін толықтырады, мұндағы О1 нүктесі О нүктесі арқылы өтетін a жазықтығына перпендикуляр түзу мен b жазықтығының қиылысу нүктесі.hello_html_m5103f98f.jpg Бұл пікірлердің дұрыстығы мынадан шығады: жасаушылардың b жазықтығында жататын ұштарының жиыны L шеңберін hello_html_m26e303cd.pngвекторына параллель көшіргенде алынады. Параллель көшіру қозғалыс болып табылады, демек, ол беттестіру де болады, ал беттестіруде кез келген фигура өзіне тең фигураға көшеді. Олай болса, hello_html_m26e303cd.pngвекторына параллель көшіруде L шеңбері оған тең центрі О1 нүктесінде, радиусы r болатын L1 шеңберіне көшеді.hello_html_m27774a6e.jpg Шекаралары L және L1 шеңберлері болатын екі дөңгелекпен және цилиндрің бетпен шектелген дене цилиндр деп аталады. Цилиндрлік бет цилиндрдің бүйір беті, ал дөңгелектер цилиндрдің табандары деп аталады. Цилиндрлік беттің жасаушылары цилиндрдің жасаушылары деп, ал ОО1 түзуі цилиндрдің осі деп аталады. Цилиндрдің барлық жасаушылары өзара параллель және параллель a, b жазықтықтарының арасында орналасқан кесінділер болғандықтан, олар өзара тең. Жасаушының ұзындығы цилиндрдің биіктігі деп, ал табанының радиусы цилиндрдің радиусы деп аталады.  Цилиндрді тік төртбұрышты бір қабырғасынан айналдыру арқылы да алуға болады. АВСD тіктөртбұрышын АВ қабырғасынан айналдырғанда пайда болған цилиндр кескінделген. Бұл жағдайда цилиндрдің бүйір беті СD қабырғасын айналдырғаннан, ал табандары ВС мен АD қабырғаларын айналдырғаннан алынады.      Цилиндрді әр түрлі жазықтықтармен қиғандағы қималарын қарастырайық. Егер қиюшы жазықтық цилиндрдің осі арқылы өтсе, онда оның қимасы екі  қабырғасы жасаушылар, ал былайғы екі қабырғасы цилиндр табанының диаметріне тең болатын тіктөртбұрыш болады. Мұндай қима осьтік қима деп аталады.   Егер қиюшы жазықтық цилиндрдің осіне перпендикуляр болса, онда оның қимасы дөңгелек болады. Шынында да, егер g - жоғарыдағыдай қиюшы жазықтық болса, онда ол қарастырылып отырған цилиндрден цилиндр болатын денені қияды. Бұл цилиндрдің табандары екі дөңгелек, олардың біреуі қарастырылып отырған қима болып табылады.

  • Флипчарттар

hello_html_4da00728.png



  • Презентациялар

hello_html_m59752270.png

hello_html_3488e222.png     







  • Программалар



1. Geoqebra программасы

hello_html_71a58036.png

2. Falco Graph программасы

hello_html_6d4d6b97.png


Краткое описание документа:

Оқыту жүйесінде Я. А. Коменский көрнекілік принципін оқу материалын меңгеру құралы ретінде қарастырып, дидактиканың алтын ережесі деп атаған. Оқушылардың дүниетанымы негізінен көрнекілік арқылы жүзеге асырылады: олар заттардың өзін немесе бейнесін, көлемін тікелей көріп, байқап таниды. Бұл принципті соңғы ғылыми жетістіктер де дәлелдеді. Мысалы, көру органдары миға есту органдарымен салыстырғанда 5 есе, сипалау органдарымен салыстырғанда 13 есе көп ақпарат өткізеді екен. Көз арқылы алған мәліметтерді адам жеңіл, тез, берік есте сақтайды.

Автор
Дата добавления 11.10.2015
Раздел Математика
Подраздел Конспекты
Просмотров288
Номер материала ДВ-052096
Получить свидетельство о публикации

Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх