1363698
столько раз учителя, ученики и родители
посетили официальный сайт ООО «Инфоурок»
за прошедшие 24 часа
Добавить материал и получить бесплатное
свидетельство о публикации
в СМИ №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок Биология Другие методич. материалыОнтогенез – организмдердің жеке дамуы

Онтогенез – организмдердің жеке дамуы

IV Международный дистанционный конкурс «Старт» Идёт приём заявок Для дошкольников и учеников 1-11 классов 16 предметов ОРГВЗНОС 25 Р. ПОДАТЬ ЗАЯВКУ
библиотека
материалов

Сабақтың

тақырыбы: Онтогенез – организмдердің жеке дамуы


Мақсаты: 1. Организмдердің жеке дамуы, оның ерекшелігін,

маңызын түсіндіру

2. Организмнің дамуы мен байланысты танымдық

қызығушылығын дамыту.

3. Біліктілікке, ынтымақтыққа, ізгілікке тәрбиелеу.


Көрнекілігі: Интерактивті тақта, слайдтар топтамасы.

Әдісі: Сұрақ-жауап


Барысы: І. Ұйымдастыру (сыныпты 3 топқа бөлу)

ІІ. Үй тапсырмасын сұрау

ІІІ. Жаңа материалды түсіндіру

1. Эмбриология ғылымының даму тарихы

2. Онтогенез:

3. Постэмбриондық даму:

IV. Бекіту

1. Сәйкестендіру тесті:

2. Терминдермен жұмыс

3. Кітаппен жұмыс Тест жұмысы

Ү. Қорытынды

Барысы: Ой қозғау. Үй тапсырмасын сұрау

1.Аналық жыныс жасушасының дамуын сипаттау

2.Аталық гаметалардың дамуын сипатау

3. Қосарланып ұрықтанудың мәні неде?

Кім жылдам?

1.Ұрықтану дегеніміз не?

2.Ұрықтанған жасуша қалай аталады?

3.Жасушаның бөліну жолдарын ата?

4. Митоз қандай бөліну?

5.Телу дегеніміз не?

6.Жыныстық көбеюдің ерекше түрөзгерісі?


ІІІ. Жаңа сабақ

Жоспары: 1. Эмбриология ғылымының даму тарихы

К.Бэрдің еңбегі

К.Бэр «Ұрықтың ұқсастығы» жөніндегі ілімінде барлық омыртқалы жануарлардың ұқыртық дамуының бастапқы кезеңі өт е ұқсас екендігін дәлелдеді. Нәтижесінде «ұрықтың ұқсастығы заңын» ашты. Бұл заң бойынша ұрықтық даму кезінде, алдымен, типтің, одан кейін кластың, туыстың, түрдің, ең соңында, организмнің өз белгілері пайда болады.



Ковалевский мен Мечников еңбектері

А.О.Ковалевский ланцетниктің эмбрион жасушаларын зерттеді. Зерттеудің нәтижесінде, ұрықтың бастапқы кезінде пайда болған жапырақшалар соңынан эктодерма, энтодерма және мезодерма қабаттарына айналатындығын дәлелдеді.

Мюллер мен Геккель еңбектері

Эволюциялық даму жөніндегі Ч.Дарвиннің пікірлері, К.Бэр, А.О.Ковалевский мен И.И.Мечниковтің және т.б. эмбриологтардың еңбектері неміс ғалымдары Ф.Мюллер мен Э.Геккельдің биогенетикалық заңының негізінің қалануына әсерін тигізді. Биогенетикалық заң бойынша онтогенез дегеніміз – филогенездің (тарихи даму) қысқаша қайталануы болып табылады.


2. Онтогенез: а) эмбриогенез(ұрықтық даму)

ә) постэмбриогенез (ұрықтан кейінгі даму)

Бір қабатты ұрықтың – бластуланың түзілуі.

Ұрықтанған жасуша, алдымен, екіге, одан соң төртке бөлінеді. Бұдан кейінгі бөліну көлденең бағытта жүріп, сегізге, одан кейін бойлай бөліну мен көлденең бөліну кезектесіп, нәтижесінде, 16,32,64,128,т.б бластомерлерге айналады. Бір қабатты іші қуыс бластулаға айналады.

Гаструла. Үш қабатты ұрықтың пайда болуы

Гаструла – іші қуыс екі қабат жасушалардан тұратын ұрық. Бұл екі қабат ұрық жапырақшалары деп те аталады. Гаструла сатысындағы сыртқы қабатты – энтодерма немесе сыртқы ұрық жапырақшасы деп атайды. Энтодерманың ішкі қуысы бірінші реттік ішектің, ал оның сыртқы ашылатын тесігі бірінші реттік ауыздың бастамасы болып есептеледі.


Нейрула.

Нейрулла сатысы кезінде дернәсілдің немесе ересек организмнің жеке мүшелері дами бастайды. Эктодерма қабатынан бірнеше жасушалар бөлініп төмен түседі де, одан жүйке тақташасы түзіліп, ол жүйке түтігіне айналады.

3. Постэмбриондық даму: а) тура даму (ересегіне ұқсас болу)

ә) түрленіп даму (дернәсілінің

ересегіне ұқсас болмауы)

Тура даму

Тура даму-организмнің бірден ересек түріне ұқсап тууы. Бұған омыртқалы жануарлардан жорғалаушылардың, құстардың, сүтқоректілердің және т.б. дамуы, ал омыртқасыздардан сүліктердің, көпаяқтылардың, өрмекшілердің және т.б. дамуы жатады.

Түрленіп даму - толық

Түрленіп даму – эмбриондық дамудан соң дернәсілдің пайда болуы. Дамудың бұл түрі омыртқасыз жануарларға, сондай-ақ омыртқалылардан қосмекенділерге тән.

: Түрленіп даму – шала

Жұмыртқа – дернәсіл – имаго

Мысалы: шегіртке, таракан, т.б.

hello_html_m1842e148.jpg
















IV. Бекіту

1. Сәйкестендіру тесті:

hello_html_74cec8a0.gifМитоз жеке даму

Мейоз тарихи даму

Амитоз дене жасушасы

Жынысты екі дара

Филогенез тарихи даму

Онтогенез ұрықтың дамуы

Эмбриогенез жеке даму


hello_html_651f0bfa.jpg









hello_html_17bac13c.jpg










3. Терминдермен жұмыс

Эмбриогенез, Онтогенез, Овогенез, Гаметагенез, Сперматагенез


4. Кітаппен жұмыchello_html_78a10564.gifhello_html_69dc2d4f.gif













hello_html_m7760c0bc.gifhello_html_m6336671c.gif
































176 орта мектеп

hello_html_m7760c0bc.gif






hello_html_m59b7167c.gif





Тақырыбы: Ұлпалар


Сыныбы: 10 «А»


Сынып жетекшісі: Г.Ы.Игембаева










Қызылорда қаласы

Курс профессиональной переподготовки
Учитель биологии
Курс профессиональной переподготовки
Учитель биологии и химии
Найдите материал к любому уроку,
указав свой предмет (категорию), класс, учебник и тему:
также Вы можете выбрать тип материала:
Краткое описание документа:

№176 орта мектеп

АШЫҚ САБАҚ

Тақырыбы: Онтогенез – организмдердің жеке дамуы

Сыныбы: 10 «А»

Сынып жетекшісі: Г.Ы.Игембаева

Қызылорда қаласы

Сабақтың тақырыбы: Онтогенез – организмдердің жеке дамуы

Мақсаты: 1. Организмдердің жеке дамуы, оның ерекшелігін,

маңызын түсіндіру

2. Организмнің дамуы мен байланысты танымдық

қызығушылығын дамыту.

3. Біліктілікке, ынтымақтыққа, ізгілікке тәрбиелеу.

Көрнекілігі: Интерактивті тақта, слайдтар топтамасы.

Әдісі: Сұрақ-жауап

Барысы: І. Ұйымдастыру (сыныпты 3 топқа бөлу)

ІІ. Үй тапсырмасын сұрау

ІІІ. Жаңа материалды түсіндіру

1. Эмбриология ғылымының даму тарихы

2. Онтогенез:

3. Постэмбриондық даму:

IV. Бекіту

1. Сәйкестендіру тесті:

2. Терминдермен жұмыс

3. Кітаппен жұмыс Тест жұмысы

Ү. Қорытынды

Барысы: Ой қозғау. Үй тапсырмасын сұрау

1.Аналық жыныс жасушасының дамуын сипаттау

2.Аталық гаметалардың дамуын сипатау

3. Қосарланып ұрықтанудың мәні неде?

Кім жылдам?

1.Ұрықтану дегеніміз не?

2.Ұрықтанған жасуша қалай аталады?

3.Жасушаның бөліну жолдарын ата?

4. Митоз қандай бөліну?

5.Телу дегеніміз не?

6.Жыныстық көбеюдің ерекше түрөзгерісі?

ІІІ. Жаңа сабақ

Жоспары: 1. Эмбриология ғылымының даму тарихы

К.Бэрдің еңбегі

К.Бэр «Ұрықтың ұқсастығы» жөніндегі ілімінде барлық омыртқалы жануарлардың ұқыртық дамуының бастапқы кезеңі өт е ұқсас екендігін дәлелдеді. Нәтижесінде «ұрықтың ұқсастығы заңын» ашты. Бұл заң бойынша ұрықтық даму кезінде, алдымен, типтің, одан кейін кластың, туыстың, түрдің, ең соңында, организмнің өз белгілері пайда болады.

Ковалевский мен Мечников еңбектері

А.О.Ковалевский ланцетниктің эмбрион жасушаларын зерттеді. Зерттеудің нәтижесінде, ұрықтың бастапқы кезінде пайда болған жапырақшалар соңынан эктодерма, энтодерма және мезодерма қабаттарына айналатындығын дәлелдеді.

Мюллер мен Геккель еңбектері

Эволюциялық даму жөніндегі Ч.Дарвиннің пікірлері, К.Бэр, А.О.Ковалевский мен И.И.Мечниковтің және т.б. эмбриологтардың еңбектері неміс ғалымдары Ф.Мюллер мен Э.Геккельдің биогенетикалық заңының негізінің қалануына әсерін тигізді. Биогенетикалық заң бойынша онтогенез дегеніміз – филогенездің (тарихи даму) қысқаша қайталануы болып табылады.

2. Онтогенез: а) эмбриогенез(ұрықтық даму)

ә) постэмбриогенез (ұрықтан кейінгі даму)

Бір қабатты ұрықтың – бластуланың түзілуі.

Ұрықтанған жасуша, алдымен, екіге, одан соң төртке бөлінеді. Бұдан кейінгі бөліну көлденең бағытта жүріп, сегізге, одан кейін бойлай бөліну мен көлденең бөліну кезектесіп, нәтижесінде, 16,32,64,128,т.б бластомерлерге айналады. Бір қабатты іші қуыс бластулаға айналады.

Гаструла. Үш қабатты ұрықтың пайда болуы

Гаструла – іші қуыс екі қабат жасушалардан тұратын ұрық. Бұл екі қабат ұрық жапырақшалары деп те аталады. Гаструла сатысындағы сыртқы қабатты – энтодерма немесе сыртқы ұрық жапырақшасы деп атайды. Энтодерманың ішкі қуысы бірінші реттік ішектің, ал оның сыртқы ашылатын тесігі бірінші реттік ауыздың бастамасы болып есептеледі.

Нейрула.

Нейрулла сатысы кезінде дернәсілдің немесе ересек организмнің жеке мүшелері дами бастайды. Эктодерма қабатынан бірнеше жасушалар бөлініп төмен түседі де, одан жүйке тақташасы түзіліп, ол жүйке түтігіне айналады.

3. Постэмбриондық даму: а) тура даму (ересегіне ұқсас болу)

ә) түрленіп даму (дернәсілінің

ересегіне ұқсас болмауы)

Тура даму

Тура даму-организмнің бірден ересек түріне ұқсап тууы. Бұған омыртқалы жануарлардан жорғалаушылардың, құстардың, сүтқоректілердің және т.б. дамуы, ал омыртқасыздардан сүліктердің, көпаяқтылардың, өрмекшілердің және т.б. дамуы жатады.

Түрленіп даму - толық

Түрленіп даму – эмбриондық дамудан соң дернәсілдің пайда болуы. Дамудың бұл түрі омыртқасыз жануарларға, сондай-ақ омыртқалылардан қосмекенділерге тән.

: Түрленіп даму – шала

Жұмыртқа – дернәсіл – имаго

Мысалы: шегіртке, таракан, т.б.

IV. Бекіту

1. Сәйкестендіру тесті:

Митоз жеке даму

Мейоз тарихи даму

Амитоз дене жасушасы

Жынысты екі дара

Филогенез тарихи даму

Онтогенез ұрықтың дамуы

Эмбриогенез жеке даму

3. Терминдермен жұмыс

Эмбриогенез, Онтогенез, Овогенез, Гаметагенез, Сперматагенез

4. Кітаппен жұмыc

ВНИМАНИЮ УЧИТЕЛЕЙ: хотите организовать и вести кружок по ментальной арифметике в своей школе? Спрос на данную методику постоянно растёт, а Вам для её освоения достаточно будет пройти один курс повышения квалификации (72 часа) прямо в Вашем личном кабинете на сайте "Инфоурок".

Пройдя курс Вы получите:
- Удостоверение о повышении квалификации;
- Подробный план уроков (150 стр.);
- Задачник для обучающихся (83 стр.);
- Вводную тетрадь «Знакомство со счетами и правилами»;
- БЕСПЛАТНЫЙ доступ к CRM-системе, Личному кабинету для проведения занятий;
- Возможность дополнительного источника дохода (до 60.000 руб. в месяц)!

Пройдите дистанционный курс «Ментальная арифметика» на проекте "Инфоурок"!

Подать заявку
IV Международный дистанционный конкурс «Старт» Для дошкольников и учеников 1-11 классов Рекордно низкий оргвзнос 25 Р. 16 предметов ПОДАТЬ ЗАЯВКУ

Вам будут интересны эти курсы:

Курс повышения квалификации «Организация и руководство учебно-исследовательскими проектами учащихся по предмету «Биология» в рамках реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Государственная итоговая аттестация как средство проверки и оценки компетенций учащихся по биологии»
Курс повышения квалификации «Нанотехнологии и наноматериалы в биологии. Нанобиотехнологическая продукция»
Курс «Общее садоводство: Стилистика садов. Создание различных стилей с использованием местных и интродуцированных растений»
Курс повышения квалификации «Основы биоэтических знаний и их место в структуре компетенций ФГОС»
Курс профессиональной переподготовки «Анатомия и физиология: теория и методика преподавания в образовательной организации»
Курс «Общее садоводство: Древесные растения для садов средней полосы»
Курс «Общее садоводство: Травянистые растения для садов средней полосы»
Курс повышения квалификации «Гендерные особенности воспитания мальчиков и девочек в рамках образовательных организаций и семейного воспитания»
Курс профессиональной переподготовки «Биология и химия: теория и методика преподавания в образовательной организации»
Курс профессиональной переподготовки «Организация производственно-технологической деятельности в области декоративного садоводства»
Курс повышения квалификации «Составление и использование педагогических тестов при обучении биологии»
Курс повышения квалификации «Инновационные технологии обучения биологии как основа реализации ФГОС»
Курс профессиональной переподготовки «Организация и выполнение работ по производству продукции растениеводства»
Оставьте свой комментарий
Авторизуйтесь, чтобы задавать вопросы.