Предпросмотр материала:
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI XALQ TA’LIMI VAZIRLIGI
BUXORO VILOYAT XALQ TA’LIMI BOSHQARMASI

BUXORO DAVLAT UNIVERSITETI QOSHIDAGI
SON
AKADEMIK LITSEYI

Mavzusi bo’yicha ochiq dars ishlanmasi
Tuzdi: Kimyo fani o’qituvchisi
Gulamova M.B.
20 y
DARS SHIORI:
Bilim – kuch, kuch esa bilimdandir!

DARSNING TEXNOLOGIK
XARITASI
|
Mavzu |
Kimyoviy bog’lanish turlari. Kovalent bog’lanish. |
|
Maqsad va vazifalar |
Maqsad:Kimyoviy bog’lanish turlari va turli kimyoviy bog’lanishli moddalarning empiric, electron, struktura formulalarini tuzishni o’rgatish, molekula modellarini yasash orqali bilimlarini mustahkamlash, o’quvchilarni kompyuter bilan muloqot qilishga o’rgatish, talabalarda turli kimyoviy bog’lanishli moddalarning amaliy ahamiyati asosida ishlatilishi, ta’lim tarbiya va kasbiy yo’llanma berish |
|
Vazifalar: Talabalarda mavzuga nisbatan qiziqish uyg’otish, ularda mavzuga mos bilim va ko’nikmalarni shakllantirish, guruh bilan ishlashda talabalar bilimini nazorat qilish, o’quvchilar bilimini baholash |
|
|
Davlat Ta’lim Standarti talablari |
Bilim ion, metall, kovalent bog’lanish tushunchasiga ega bo’lish Ko’nikma empiric, electron, struktura formulalar tuzish, turli bog’lanishli moddalarni farqlay olish ko’nikmalarini hosil qilish Malaka qutbli va qutbsiz kovalent bog’lanishga doir mashqlarni mustaqil bajarish malakalarini hosil qilish |
|
O’quv jarayonning mazmuni |
O’tilgan mavzular va nisbiy elektrmanfiylik mavzusiga doir tushunchalar tahlilini o’tkazish, Kimyoviy bog’lanish turlari mavzusiga doir asosiy tushunchalar olish, mavzularni slaydlar orqali o’rganish, qora quti didaktik o’yin orqali guruhlar ishini faollashtirish, shar sterjenli molekula modellari bilan ishlash, og’zaki savol-javob va Venn diagrammasi bilan ishlash |
|
O’quv jarayonini amalga oshirish texnologiyasi |
Uslub: Venn diagrammasi, tushunchalar tahlili, didaktik o’yin”Qora quti” |
|
Vosita: kadaskop uchun slaydlar, proektor, kompyuter, didaktik materiallar, shar sterjenli atom modellari, distillangan suv, |
|
|
Usul: mashq va algoritm yechish; |
|
|
Nazorat: o’z-o’zini nazorat qilish,savol-javob o’zaro kuzatish |
|
|
Baholash: 5 balli tizimda baholash, guruhlarni rag’batlantirish |
|
|
Kutiladigan natijalar |
O’qituvchi : qisqa vaqt ichida o’quvchilarga ko’p ma’lut beradi; o’quvchilarning faolligini oshiradi o’quvchilarda darsga nisbatan qiziqish uyg’otadi |
|
Talaba: tajribalar bajarish orqali nitrat kislota mavzusiga doir bilimini mustahkamlaydi, guruh bilan hamkorlikda ishlashni, o’z-o’zini nazorat qilishni o’rganadi. Qisqa vaqtda ko’p ma’lumotga ega bo’ladi. |
|
|
Kelgusi rejalar (tahlil va o’zgarishlar) |
O’qituvchi : O’z ustida ishlaydi, darsni noan’anaviy usulda olib boradi, darslarda yangi pedagogic texnologiyalarni qo’llaydi |
|
Talaba: mavzu yuzasidan mashq va masalalarni mustaqil bajara oladi. Mavzuga mos qo’shimcha ma’lumotlar to’playdi, o’z fikri va guruh fikrini tahlil qiladi |
MASHG’ULOT BOSQICHLARI
|
Bosqichlar |
Mazmuni |
Metodlar |
Vaqti |
|
1-bosqich Tashkiliy qism |
Salomlashuv, darsning olib borish uslubini talabalarga tushuntirish, nishonlayotgan yilning nomi |
Og’zaki |
daq |
|
2-bosqich O’tilgan mavzular bo’yicha bilimlarini umumlashtirish |
O’tilgan mavzular bo’yicha bilimlarini mustahkamlash maqsadida tushunchalar tahlili tarzida o’tkaziladi |
Yozma bajariladi va ekspert guruhlariga beriladi |
daq |
|
3-bosqich Uy vazifasini tekshirish |
Qatorlardagi varianti talabalariga elektrmanfiylikning o’zgarib borishiqatori berilib unda ortadi yoki kamayadi tarzidagi javobni yozib qo’yiladi |
Taqqoslash metodi |
daq |
|
4-bosqich Yangi mavzu uchun zamin yaratish |
Qora quti o’yini o’tkaziladi |
Mantiqiy fikrlashga da’vat Shar sterjenli atom model |
daq |
|
5-bosqich Yangi mavzuni o’rganish
|
1.Kimyoviy bog’lanish turlari |
Kadoskop slaydlari No=7 |
daq |
|
2.Qutbsiz kovalent bog’lanish |
Algoritm tuzish |
daq
|
|
|
3. Qutbli kovalent bog’lanish |
|||
|
6- bosqich Yangi mavzuni mustahkamlash
|
Qutbli va qutbsiz kovalent boglanishli moddalarni farqlay olishi |
Venn diagrammasi Power Pointda prezentasiya ko’rinishda |
daq |
|
7-Bosqich Darsni yakunlash |
Darsni xulosalash va yakunlash, g’olib guruhni aniqlash, talabalar bilimini baholash, uy topshirig’ini berish |
O’quvchilarni rag’batlantirish |
daq |
Guruh:
Fan: Kimyo
Sana:
Darsning mavzusi: Kimyoviy bog’lanish turlari. Qutbli va qutbsiz kovalent bog’lanish
|
Darsning maqsadi: |
||
|
Ta’limiy |
Tarbiyaviy |
Rivojlantiruvchi |
|
Kimyoviy bog’lanish turlari, qutbsiz va qutbli kovalent, electron va empiric formulalar tuzilishi haqida ilmiy tushuncha berish |
o’quvchilarning ilmiy – materialistik va abstract fikrlash tafakkurlani shakllantirish; nitrat kislotaning olinishi va ishlatilishi asosida kasbiy yo’llanma, iqtisodiy va ekologik tarbiya berish |
mantiqiy fikrlash, ijodiy qobiliyatlarini, reaksiya tenglama tuzish ko’nikma va turli bog’lanishli moddalarni farqlay olish malakalarini rivojlantirish |
Davlat Ta’lim Standarti talablari asosida
|
Bilish! |
Ion, metall, kovalent bog’lanish, valentlik, qutblilik |
|
Qila olish! |
Qutbli va qutbsiz kovalent bog’lanishli moddalarning tuzilish va empiric formulalarni tuza olishi, moddalarning bog’lanish turiga qarabfarqlay va xossalarini taqqoslay olishi |
Dars tipi: Yangi bilim berish va o’tilgan mavzular bo’yicha bilimlarini umumlashtirish
Dars shakli: guruhda va yakka tartibda ishlash
Dars uslubi(metodi): suhbat; didaktik o’yinlar (Qora quti), tushunchalar tahlili, kodoskop bilan ishlash, Venn diagrammasini tuzish, slaydlar taqdimoti, shar sterjenli atom modellarini tuzish
Jihoz va reaktivlar: proektor, kodoskop, shar sterjenli model,
Tayanch so’zlar: valentlik, elektrmanfiylik, energetic pog’onachalar, kovalent bog’lanish
Doskada: Dars shiori : Bilim – kuch, kuch esa bilimdandir
Darsning borishi
I Tashkiliy qism
1) salomlashuv, davomad
2) navbatrchilik va auditoriyaning tozaligi
3) darsning oltin qoidalari
4) Kimyo darsiga tayyorgarlik: darslik, daftar
5) 2011 yilni O’zbekiston va Butun dunyo qanday yilni nishonlayapti?
O’zbekiston :Kichik biznes va xususiy tadbirkorlikni rivojlantirish
Mustaqillikning 20 yilligi
Butun Dunyo: Kimyo yili
II O’tilgan mavzuni mustahkamlash
1) 5- daqiqali Tushunchalar tahlili
Oq qog’ozlarda har bir qatordagi I va II varianda o’tirgan o’quvchilarga oldindan orqaga qarab varaqalar yuboriladi. Shu varaqlarda quyidagi namuna boyicha atamalar yoki ularning izohi yoziladi.
![]() |
Ekspert guruhlar 1 ball bilan baholaydilar.
III Uy vazifasini tekshirish
Shu varaqning o’zida elektrmanfiyligi o’zgarib boradigan qatorda ortishi yoki kamayishi belgilansin.
![]() |
IV Yangi mavzuni o’rganish uchun zamin yaratish
Qora quti o’yini o’tkaziladi
O’quvchilarga savol tashlanadi: DIQQAT!!! Qora qutida noma’lum modda va uning molekula modeli berilgan. Bu modda har bir tirik hujayraning asosiy tarkibiy qismidir. U inson qonining 90%, muskullarning 75%, suyaklarning 28%, ko’z soqqasining 99% ini tashkil etadi. Inson organizmi 12% ini yo’qotsa, moddalar almashinuvining buzilishiga olib keladi. Bu modda miqdorining 25 % ga kamayishi organizmining halok bo’lishiga olib keladi.
Qora qutida qanday modda bor? Javob: SUV
O’qituvchi: Demak suv 2 atom vodorod va 1 atom kisloroddan iborat bo’lib bu atomlar suv molekulasida qanday bog’lar orqali bog’langanligini yangi mavzumizda ko’rib chiqamiz.
V Yangi mavzu doskada yoziladi
Dars mavzusi: Kimyoviy bog’lanish turlari. Kovalent bog’lanish
Reja: 1.Kimyoviy bog’lanish turlari
2. Qutbsiz kovalent bog’lanish
3. Qutbli kovalent bog’lanish
1. Kimyoviy bog’lanish turlari Kadoskopda slayd taqdimoti asosida tushuntiriladi
Kimyoviy bog’lanish Ion, Kovalent, Metall, Vodorod bog’lanishlardan tarkib topgan
Ion bog’lanish – ionlar orasida hosil bo’lib, unga osh tuzi misol bo’la oladi.
Metall bog’lanish – metal atomining musbat ioni va undan sakrab chiqqan elektronlar buluti orasidagi elektrostatik bog’lanish orqali hosil bo’ladi. Unga Cu, Fe, Na, K kabi lar misol bo’la oladi.
Valentlik nima? Savoli o’rtaga tashlanadi. U haqida nima bilasiz.
Kovalent bog’lanish “ko”-birgalikda, “valent”-kuch degan ma’nolarni anglatib, umumlashgan electron juftlari vositasida birikkan atomlar orasida hosil bo’ladi.
Har bir element atomining elektronlar bo’yicha taqsimlanishi guruh raqamiga qarab kompas shaklida avval 1tadan so’ng juftlashtirib yoziladi:
. .
.C . . N: toq elektronlar juftlashishga harakat qiladi.
• •
N≡N ya’ni N :: N
Kovalent bog’lanish 3 turga ajratiladi. Shulardan 2 tasini bugun ko’rib chiqamiz. Ularga qutbsiz kovalent bog’lanish va qutbli kovalent bog’lanish kiradi.
Qutbsiz kovalent bog’lanish elektmanfiyligi bir xil atomlar orasida hosil bolib, unga H2, PH3 kabi moddalar kiradi.
2,1-2,1=0 2,1-2,1=0
H-H P -H3
Qutbli kovalent bog’lanishli moddalar elektrmanfiyligi qisman farq qiladigan atomlar orasida sodir bo’ladi:
2,1-3,5=1,4
H 2 O
H2O H – O – H H : O: H
Empirik Tuzilish Elektron
2)Shar sterjenli 3 ta qatordan 3 ta o’quvchi doska oldida PH3 , CO2, N2 molekulalarning shar sterjenli modellarini yasay olishlari kerak komandaga 1 ball olib berishadi.
3)Algoritm tuzishni o’rgatish va qo’shimcha algoritm berish
VI Yangi mavzu bo’yicha olgan bilimlarini mustahkamlash
Power Point programmasida tuzilgan Venn diagrammasi namoyish etiladi
• O’quvchilar mustaqil daftarlarida bajaradilar va o’zaro tekshirishni slayd oxirida chiqadigan javob asosida bajaradilar
Darsni yakunlash va baholash
Xulosa: Dars davomida kimyoviy bog’lanish va uning turlari, qutbli va qutbsiz kovalent bog’lanishli moddalar bilan tanishib chiqildi. Kovalent bog’lanishning hosil bo’lishini tushuntiradigan algoritm tuzildi.
|
T/R |
Baholash mezonlari |
Guruh bali |
O’quvchi bali |
|
1 |
O’tilgan mavzuni umumlashtirish asosida to’plangan ball |
10 |
1 balldan |
|
2 |
Uy vazifasini tekshirish |
10 |
1balldan |
|
3 |
Molekulalar modelini yasash |
3 |
Rag’bat |
|
4 |
Venn diagrammasi |
|
1 ball |
|
5 |
Algoritm tuzish |
|
2 balldan |
Jami 5 ball to’plagan o’quvchi 5 baho bilan baholanadi. G’olib komanda aniqlanadi.
Komandalarga sovg’a beriladi.
Uy vazifa doskada yoziladi:
izohi Kimyoviy bog’lanish va uning turlari haqida tushunchalarini mustahkamlash maqsadida______ betdagi ma’lumotlarni o’qish.
Tayanch iboralarga izoh berish. Masalan: ion bog’lanish- bu ….. ta’rifi keltiriladi, qutblilik – qarama qarshi ishorali tomonlarga ega bo’lish xususiyati
NH3 elementning algoritmini tuzish
Этот открытый урок написан на узбекском языке для учащихся лицеев и среднеобразовательных школ. в нем содержится технологическая карта урока, новые педагогические технологии. Также вы можете ознакомится с методом использования диаграммы Венна. Данный конспект содержит этапы урока расписанные по времени. также введена цель урока: воспитательная, образовательная, развивающая. Урок основан по требованим ГОСС стандарта, множно ознакомится с ключевыми словами, необходимыми оборудованиями, опрос по определениями химических понятий, также дидактические игры как "Черный ящик"
Этот открытый урок написан на узбекском языке для учащихся лицеев и среднеобразовательных школ. в нем содержится технологическая карта урока, новые педагогические технологии. Также вы можете ознакомится с методом использования диаграммы Венна. Данный конспект содержит этапы урока расписанные по времени. также введена цель урока: воспитательная, образовательная, развивающая. Урок основан по требованим ГОСС стандарта, множно ознакомится с ключевыми словами, необходимыми оборудованиями, опрос по определениями химических понятий, также дидактические игры как "Черный ящик"
Профессия: Учитель химии
Профессия: Преподаватель химии
Профессия: Преподаватель биологии и химии
Профессия: Учитель химии
В каталоге 7 237 курсов по разным направлениям
Учебник: «Химия. Базовый уровень», Габриелян О.С.
Тема: § 1. Предмет органической химии
Учебник: «Химия. Базовый уровень», Габриелян О.С.
Тема: § 1. Предмет органической химии
Учебник: «Химия. Базовый уровень», Габриелян О.С.
Тема: § 1. Предмет органической химии
Учебник: «Химия. Базовый уровень», Габриелян О.С.
Тема: § 1. Предмет органической химии
Учебник: «Химия. Базовый уровень», Габриелян О.С.
Учебник: «Химия. Профильный уровень (в 2 частях)», Кузнецова Н.Е., Литвинова Т.Н., Лёвкин А.Н.