Инфоурок / Математика / Конспекты / Открытый урок "Основные свойства интеграла"

Открытый урок "Основные свойства интеграла"

Напоминаем, что в соответствии с профстандартом педагога (утверждён Приказом Минтруда России), если у Вас нет соответствующего преподаваемому предмету образования, то Вам необходимо пройти профессиональную переподготовку по профилю педагогической деятельности. Сделать это Вы можете дистанционно на сайте проекта "Инфоурок" и получить диплом с присвоением квалификации уже через 2 месяца!

Только сейчас действует СКИДКА 50% для всех педагогов на все 111 курсов профессиональной переподготовки! Доступна рассрочка с первым взносом всего 10%, при этом цена курса не увеличивается из-за использования рассрочки!

ВЫБРАТЬ КУРС И ПОДАТЬ ЗАЯВКУ
библиотека
материалов

58 Сабақ жоспары



Пән аты: Математика

Оқытушы: Розакулова Нилуфар Авазхановна

Тобы: 3 топ

Күні: 31.03.2016ж.


Сабақтың тақырыбы Анықталмаған интегралдың негізгі қасиеттері. Анықталған интегралды есептеу.

Оқыту әдісі түсіндіру, сұрақ – жауап, әңгімелесу, пікір алмасу.

Сабақтың мақсаты.

1.Білімділік Анықталмаған интегралдың негізгі қасиеттері. Анықталған интегралды есептеу алғашқы функцияның кестесін есеп шығаруда дұрыс қолдануға үйрете отырып, оқушылардың білімдерін тереңдету, бір жүйеге келтіру

2.Тәрбиелік Оқушыларды ұйымшылдыққа, шапшандыққа, сыйластыққа тәрбиелеу

3.Дамытушылық Оқушылардың өзіндік ойлау қабілетін  дамыту, алғашқы функцияны табу кестесін  практика  жүзінде қолдану  дағдысын қалыптастыру. Қабілеттілік пен белсенділікті дамыту


Сабақтың типі:     Білім мен дағдыны қалыптастыру   сабағы

Сабақтың әдісі:     Практикалық, сұрақ-жауап,  өзіндік жұмыс, ойын, тест тапсырмалары



Сабақта қолданылатын көрнекі құралдар: оқулықтар, интегралдың кестесі, интерактивті

тақта, электронды оқулық, слайд


Қолданылған әдебиет:

«Алгебра және анализ бастамалары», 2007 ж.  А.Е.Әбілқасымова;

«Шың» Математика -2 , Исмаил Акйол  2006 жыл  Алматы.



Сабақтың құрылымы мен мазмұны.

I.Ұйымдастыру кезеңі

Сәлемдесу

түгелдеу

Оқушылардың сабаққа дайындылығын тексеру


II . Қайталау.  Оқушылардың өткен тақырып бойынша білімін тексеру:

(өткен сабақ бойынша үй жұмысын тексеру)

«Есіңде ме, формула ?» ойыны.







функция

х р


(кх+в)р

ех

sinx

cosx

Алғашқы функция


lnх


ех

-cosx

sinx



Кестедегі тапсырмаларды орындау: берілген функцияның алғашқы функциясын жазыңдар:




III.Жаңа материалды түсіндіру.

Түсіндіру әдісі есептерді формула арқылы түсіндіру


Материалды түсіндіру жоспары.

Анықталмаған интегралдың негізгі қасиеттері. Анықталған интегралды есептеу алғашқы функцияның кестесін есеп шығаруда дұрыс қолдануға үйрету. Анықталмаған интеграл және оның қасиеттері. Алғашқы интеграл. Алғашқы интегралдың формулаларын, қасиеттерін қолданып есептер шығару.

Математиканың маңызды ұғымдарының бірі интеграл ұғымы. Бір жағынан – туындысы бойынша функцияны іздеу (мысалы, қозғалған нүктенің жүріп өткен жолын өрнектейтін функцияны сол нүктенің жылдамдығы бойынша табу), екінші жағынан – аудан, көлем және доға ұзындығын өлшеу, күштің белгілі бір уақыт ішінде атқарған жұмысын табу, т.б. қажеттіліктерден пайда болды. Осыған қатысты интеграл анықталмаған интеграл және анықталған интеграл болып ажыратылады. Міне, осыларды есептеу интегралдық есептеудің міндеті болып саналады. «Интеграл» сөзін алғаш рет (1690) швейцариялық ғалым Якоб Бернулли қолданған;

өзінің шексіз аз бөліктерінің қосындысы түрінде қарастырылатын бүтін шама.


hello_html_366f8d01.png

Интеграл (латын ілінен іnteger – бүтін) – өңдеу деген мағананы береді.

Интегралды іздеу амалы немесе дифференциалдық теңдеулерді шешу.

Осыған сай дифференциалдау формулалары мен ережелеріне сүйене отырып, интегралдаудың формулалары мен ережелерін алуға болады. Анықталған интеграл. y = f(x) теңдеуімен анықталған үздіксіз сызықтың доғасымен, Ox осінің AB кесіндісімен және AD, BC ординаталарымен қоршалған ABCD «қисық сызықты трапециясының» ауданын (S) табу керек болсын. Ол үшін [a, b] кесіндісін a =x0Δx1, Δx2, ..., Δxn арқылы белгілеп, сол аралықтардың әрқайсысына биіктігі f(ξ1), f(ξ2), ..., f(ξn)-ке тең тік төртбұрыштар салайық, мұндағы ξk – [xk-1, xk] кесіндісіндегі кез келген нүкте (суретте k-аралыққа салынған тік төртбұрыш штрихталған және оның биіктігі f(ξk)-ке тең, мұндағы k =1, 2, ..., n). Сонда салынған тік төртбұрыштардың аудандарының қосындысын (Sn) қисық сызықты трапецияның (S) ауданымен шамалас деп қарастыруға болады:

Бұл жерде [a, b] кесіндісі ұзындықтары неғұрлым кіші аралықтарға бөлінсе, Sn қосындысы ізделіп отырған ауданның шын мәніне (S-ке) солғұрлым жуық болып келеді. Демек S, бөлу нүктелерінің саны (n) шексіздікке, Δx-тың ең үлкен мәні нөлге ұмтылғанда, Sn қосындысының ұмтылатын белгілі шегі болады. Анықтама бойынша осы шек анықталған интеграл деп аталып: түрінде жазылады, мұндағы ∫ белгісі (латынның Summa сөзінің созылыңқы етіп жазылған бірінші әрпі) – интегралдың таңбасы; f(x) – интеграл астындағы функция; a және b сандары – интегралдың төменгі және жоғарғы шектері. Жалпы жағдайда, кез келген үздіксіз f(x) функциясының анықталған интегралы Sn қосындысының ұмтылатын шегі ретінде анықталады. Бірақ Sn-дігеометриялық фигураның ауданы деп түсіну шарт емес. Егер a=b болса, онда анықтама бойынша: ; ал Жоғарғы шектің интегралдау функциясы ретінде қарастырылатын: анықталған интегралы (жоғарғы шегі айнымалы интеграл), интеграл астындағы f(x) функциясының бір алғашқы функциясы болады, яғни:

Бұдан интегралдық есептеудің негізгі теоремасы (Ньютон–Лейбниц формуласы) шығады: мұндағы F(x) – f(x) функциясының кез келген алғашқы функциясы. Бұл формула берілген анықталған интегралды есептеуге арналған негізгі амалдардың бірі. Анықталған интеграл арқылы жазық фигуралардың ауданы, қисық сызықтардың ұзындығы, дененің көлемі мен беті, ауырлық центрінің координаттары, инерция моменттері, берілген күштің атқаратын жұмысы, т.б. жаратылыстану мен техника есептері шешіледі. Интеграл ұғымы көп айнымалысы бар функцияларға да қолданылады. Интегралдық есептеудің аудан мен көлемді табуға байланысты бірқатар есептерін ежелгі грек математиктері шешкен. 9 – 15-ғасырларда Орта және Таяу Шығыс ғалымдары Архимед еңбектерін араб тіліне аударып, ежелгі математиканың табыстарын кейінгі ұрпақтарға жеткізді. Бірақ оларды одан әрі дамыта алмады. Тек 16 – 17-ғасырларда ғана табиғаттану ғылымдарының жетістіктері интегралдық есептеудің одан әрі дамуын қажет етті. Интегралдық есептеудің негізгі ұғымдары мен идеялық жүйесін бір-біріне тәуелсіз түрде Исаак Ньютон мен Готфрид Лейбниц жасады. «Интегралдық есептеу» термині мен интеграл таңбасы Лейбництен бастап қолданылып келеді. Интегралдық есептеудің әрі қарай дамуы швейцариялық математик Иоганн Бернуллидің, әсіресе, Леонард Эйлердің есімдерімен тығыз байланысты. 19-ғасырдың басында француз математигі Огюстен Луи Коши шектер теориясы негізінде интегралдық есептеу мен дифференциалдық есептеуді қайта құрды. Интегралдық есептеуді дамытуға 19-ғасырда орыс ғалымдары Михаил ОстроградскийВиктор Буняковский және  Пафнутий Чебышев үлкен үлес қосты. 19-ғасырдың аяғында және 20-ғасырдың басында жиын теориясының дамуы интегралдық есептеудің негізгі ұғымдарының тереңдеуіне және кеңеюіне себеп болды.

Дәптермен жұмыс

Интегралға  берілген  есептерді  дұрыс  шығара  білу  үшін  интегралдар  кестесін  жатқа  білу  керек. Себебі, кез-келген  интегралды  есептеу, тапсырма  жеңіл  болсын  немесе  күрделі  болсын  осы  кесте арқылы есептеледі.

306 есеп

  1. =

  2. ) =

  3. ) =

  4. ) =

  5. ) =

  6. =



Мың бір мақал, жүз бір жұмбақ

Мақалдар

  • ............... өлшеп, ................... рет кес.

  • Жігітке ...................... өнерде аз.

  • ................. тал кессең, .......... тол ек.

  • ..................... теңгең болғанша, ................... досың болсын.

  • ..................... жылы сөз,................. күнге азық.

  • ........................ жақсы қас болмаса, .............................. жақсы дос болмайды.



IV.Жаңа материалды бекіту: (қойылған сұрақтар мен тапсырмалар)


V. Үй тапсырмасы: № 319 есеп


VІ. Рефлексия. Оқушылар сабақ барысында алған бағаларын қою


4-6    ұпай жинаған оқушылар 3 деген бағамен бағаланады

7-10  ұпай жинаған оқушылар 4 деген бағамен бағаланады

10   ұпайдан жоғары жинаған оқушылар 5 деген бағамен бағаланады.



Оқытушының қолы:

ПБ төрағасының қолы:






















Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі

Оңтүстік Қазақстан облысы Білім басқармасы

Анвар Исмаилов атындағы кәсіптік колледжі




«Бекітемін»

Колледж әдіскері

А.Қ.Мамбетова

........................






АШЫҚ САБАҚ


Тақырыбы:


Анықталмаған интегралдың негізгі қасиеттері. Анықталған интегралды есептеу.





ПӘН ОҚЫТУШЫСЫ: н.а.рОЗАКУЛОВА

ТОБЫ: 3 ТОП






АКСУКЕНТ 2016

Общая информация

Номер материала: ДБ-016519

Похожие материалы