Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Биология / Другие методич. материалы / Открытый Урок по биологии для 7 класса "Қосмекенділердің көптүрлілігі"
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 26 апреля.

Подать заявку на курс
  • Биология

Открытый Урок по биологии для 7 класса "Қосмекенділердің көптүрлілігі"

библиотека
материалов

Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі

Бобровка жалпы білім беру мектебі









Ашық сабақ

Сабақтың тақырыбы: «Қосмекенділердің көптүрлілігі».

Адам өміріндегі және табиғаттағы маңызы.

Пән: Биология 7 “а”сынып







Орындаған: химия –бология пәнінің мұғалімі Ибраева М.Ш.

















2016 ж







Сабақтың тақырыбы:

Қосмекенділердің көптүрлілігі. Табиғаттағы және адам өміріндегі маңызы.

Сабақтың мақсаты:

Білімділігі: Қосмекенділердің түрлерімен танысу, адам өмірінде және табиғатта қандай маңызы бар екенін түсіндіру.

Дамутышылығы: Баланың дүниетанымын кеңейтіп, рухани өсуіне, жеке тұлға ретінде өзіндік пікірін қалыптастыруға жағдай жасау.

Тәрбиелілігі: Табиғатты сүюге және қорғауға,туған елін, жерін сүюге, адамгершілікке, еңбекке, ұқыптылыққа, жан-жануарларды аялап күтуге тәрбиелеу.

Сабақтың типі: Жаңа материалды оқып үйрену

Сабақтың түрі. Аралас сабақ..

Сабақтың әдісі: Түсіндірмелі-көрнекілік, өз бетімен жұмыс, топпен жұмыс, ойын

Пәнаралық байланыс: География, экология, медицина, физика

Сабақтың көрнекілігі: сызбанұсқа, бақа құрылысының суреттері т.б смайликтер, стикерлер

Сабақтың барысы:

  1. Ұйымдастыру (сынып бөлмесінің тазалығына назар аудару, оқушыларды түгендеу). (3 мин.)

  2. Үй тапсырмасын қайталауға 3 мин. беру (журналды толтырамын).

Оқушылардың психологиялық көңіл-күйін анықтау. Смайликтерді көтеру арқылы өз көңіл-күйлерін білдіреді.

  1. Үй тапсырмасын сандықшадағы номірленген асық б/ша сұраймын. (12 мин.)

1. «Білім минуты» 2 сұрақтан қойылады.

1.Қосмекенділер омыртқа жотасы қандай бөліктерге бөлінген

2. Қосмекенділердің жүрегі неше қуысты

3. Қосмекенділердің тұратын ортасы?

4. Қосмекенділердің алдыңғы аяқтарында неше саусақтары бар? Мойындары бар ма?

5. Қосмекенділердің артқы аяқтары несімен ерекшкленеді

6. Қосмекенділердің баяу қозғалуы қай миға байланысты

7. Тыныс алу мүшесі?

8. Көзі болмайтын қосмекенділер

9. Жүрегі неше камералы?

10. Көбею жолы?

Слайд 1

  1. Жаңа білімді меңгерту: 20мин. Интерактивті тақтаны қосып 2,3 слайд көрсетемін

Қосмекенділер ежелгі саусаққанатты балықтардан (стегоцефалдар) пайда болған. Олар жер бетінде осыдан 300 миллион жыл бұрын шыққан. Қосмекенділердің құрлыққа шығуын жануарлар дүниесінің дамуындағы үлкен үлес қосты.Стегоцефалдар су жағалауларында тіршілік еткен (слайд 4)Қосмекенділер құрылысына, тіршілік әрекеттеріне байланысты 3 отрядқа бөлінеді. Олар аяқсыз, құйрықты және құйрықсыз қосмекенділер.( Слайд 5)

Аяқсыз қосмекенділердің 170- дей түрі Африкада, Америкада, Үндістанда, Цейлон жерінде тіршілік етеді. Солардың бірі сыртқы бейнесі құртқа және жыланға ұқсас. Олар жер астында ін қазып тіршілік етуге бейімделген .Терісінде бездері өте мол. Аяқсыз қосмекенділерде көз де, дабыл жарғағы да болмайды. Бұлардың басқа қосмекенділерден ерекшщелігі –іштей ұрықтанады. (слайд 6,7,8)

Құйрықтылар отрядына жататын қосмекенділердің 350 дей түрі бар. Оған тритондар мен саламандрлар жатады. Дене пішіні созылыңқы әрі құйрығы айқын байқалады. Құйрықтылар отрядына жататын қосмекендінің бірі –жетісулық бақатіс. Оны жергілікті тұрғындар «аяқты балық» деп те атайды. Дене тұрқы 20-25 см. Оның жартысы құйрығының үлесіне сәйкес келеді. Құйрығының үстінде жал тәрізді тері қатпары бар. Басы-жалпақ, тұмсығы –доғал. Алдыңғы аяқтарында төрт, артқы аяқтарында 5 саусағы болады. Түнде белсенді тіршілік етеді. ұрықтанады.Дернәсіл кезеңінде қыстап шығып, келесі жылы ересек түріне айналады. Қазақстанда мекендейтін жетісулық бақатіс өте сирек кездеседі. Ол Жетісудағы Жоңғар Алатауы мен оған шекаралас Қытайдың биік таулы өзен далада кездеседі. Жетісулық бақатіс шағын аймақта таралғандықтан, Қазақстанның Қызыл кітабына 1996 ж тіркелген. (слайд 9,10,11)


Құйрықсыз қосмекенділер отряды. Бұлардың 3500-дей түрлері бар .Олардың ересектерінде құйрық болмайды. Артқы аяқтары алдыңғы аяқтарынан ұзын әрі жақсы дамыған. Секеңдеп қозғалады. Артқы саусақтарының арасындағы терілі жарғақтар жүзуге көмектеседі. Өзімізге таныс көл бақа, тоған бақасы, құрбақалар осы отрядқа жатады.

Құрбақалар тұқымдасынан жасыл құрбақа, кәдімгі құрбақа және даната құрбақасы Қазақстанда мекендейді. ү Құрбақалардың түсі қоңырқай, тері бұдырлары айқын байқалады. Олар құрғақ далалы, кейде шөлейтті жерлерде де кездеседі. Көбіне ертеңгілік, кешкілік уақыттарда, түнде белсенді тіршілік етеді. Зиянды бунақденелілермен қоректеніп, ауыл шаруашылығына көп пайда келтіреді. Даната құрбақасы Қазақстанның Қызыл кітабына 1996 ж тіркелген. Ол Зайсан, Балқаш, Алакөл өңірінде таралған, бірақ саны барлық жерде аз. (слайд 12,13,14)



Қазақстанда бұл тұқымдастың 5 түрі мекендейді. Олар көл бақа, сүйіртұмсық бақа, шөп бақа, сібірлік бақа, қызылаяқ бақа. Қызылаяқ бақа Балқаш көлінің маңында, Шу өзенінің аймағында ғана таралған. Саны аз болғандықтан, Қазақстанның Қызыл кітабына 1996 жылы тіркелген. Олар қорғауды қажет етеді.(Слайд 15)

(слайд 16,17) Адам өмірінде ж/е табиғаттағы маңызы: Бірінші рет құрлықта тіршілік етуге шыққан омыртқалы жануарлар, құрлықта тіршілік ететін омыртқалы жануарлардың дамуына жол ашқан космекенділер. Қосмекенділер жәндіктерменмен және олардың личинкаларымен (қоңыздар, масалар, шыбындар т.б.) және өрмекшілермен қоректенеді. Олар моллюскалар (шырышты тоспа ұлуын т.б.) мен балықтың шабақтарымен де қоректенеді. Мысалы, шөп бақаның біреуі ғана жаз бойы 1200 зиянды насекомды жеп пайда келтіреді. Қосмекенділердің өздері балықтарға, құстарға, жыландарға, кірпілерге, сасық күзеңдер мен құндыздарға таптырмайтын қорек. Құрбақа мен саламандрлардың терілерінде улы бездері болғандықтан оларды ешкім жемейді.

Сондай-ақ басқалар түрлі аурулар таратуға себеп болатын маса, шыбын-шіркей, құмыты және олардың личинкаларын азық етіп, оларды құртуға себін тигізеді. Мәселен, кейбір жерлерде шұбарбақа бір айдың ішінде маса личинкаларының 50 пайызын жем етеді. Бір ғажабы — бақалар көбіне түнде ұшатын зиянкес насекомдармен қоректеніп, оларды жойып отырады. Қосмекенділердің адамдар үшін тағы бір маңызы, олардың кейбіреуін (саламандра, көлбақалар, өгіз-көлбақа т.б.) тамақ ретінде пайдаланады.

Бақаларды тәжірибе үшін пайдаланады. Медицина мен биологиядағы тәжірибелер, оқу орындары мен ғылыми-зерттеу мекемелерінде бұл мақсаттар үшін жылына бірнеше мың бақалар пайдаланылады. Мысалы, біздің елімізде жылына 1 миллион қосмекенділер дайындалады. Сондықтан да бірқатар елдерде оның саны азайып кеткендіктен қорғауға алынған. АҚШ-та оның саны 50 процентке төмендеген, Англия, ГДР, Польшада бақалар қорыққа алынып, аулауға тыйым салынған.
 

Қызықты мәлімет (слайд 18,19) құйрықсыз қосмекенділерге яғни бақаларға арналған дүние жүзінде кейбір мемлекеттерде ескірткіш орнатылған екен!!!


  1. Бекіту: оқушыларға ақпарат қағазын таратып 2карточка бойынша өздеріне қысқаша тірек конспект дәптеріне жазады.

Биологиялық диалог". сұрақтар қояды.3мин


1. Неге қосмекенділер класы деп аталады?

2. Қосмекенділер класы қандай отрядтарға бөлінеді?

3. Ересек қосмекенділер қандай мүшелері арқылы тыныс алады?

4. Қосмекенділердің табиғаттағы маңызы?

5. Қосмекенділер қалай көбейіп дамиды?

6. Қосмекенділердің қандай мүшелері жақсы дамыған?


  1. (Слайд 20) Сергіту сәті: Оқушылар орнынан тұрып мұғалімге қарап қайталайды:1, 2, 3 –қарлығаш болып ұш, 4, 5, 6 – су бетінде қалқы 7, 8, 9, 10 – қайта орнына қон.1мин

  2. Қорытындылау: Балалар, жаңа меңгерген ақпарат б/ша не түсіндіңдер?1мин


  1. Бағалау1мин

  2. Үй тапсырмасын беру: 1мин

Қазақстанның қызыл кітабына тіркелген қосмекенділер

Сабақ барысындағы фотосуреттер


hello_html_m14ae7a4c.jpg

hello_html_34017900.jpg


hello_html_19cda274.jpg


hello_html_m6ed7ddc8.jpg




Краткое описание документа:

Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі

Бобровка жалпы білім беру мектебі

Ашық сабақ

Сабақтың тақырыбы: «Қосмекенділердің көптүрлілігі».

Адам өміріндегі және табиғаттағы маңызы.

Пән: Биология 7 “а”сынып

Орындаған: химия –бология пәнінің мұғалімі Ибраева М.Ш.

2016 ж

Сабақтың тақырыбы:

Қосмекенділердің көптүрлілігі. Табиғаттағы және адам өміріндегі маңызы.

Сабақтың мақсаты:

Білімділігі: Қосмекенділердің түрлерімен танысу, адам өмірінде және табиғатта қандай маңызы бар екенін түсіндіру.

Дамутышылығы: Баланың дүниетанымын кеңейтіп, рухани өсуіне, жеке тұлға ретінде өзіндік пікірін қалыптастыруға жағдай жасау.

Тәрбиелілігі: Табиғатты сүюге және қорғауға,туған елін, жерін сүюге, адамгершілікке, еңбекке, ұқыптылыққа, жан-жануарларды аялап күтуге тәрбиелеу.

Сабақтың типі: Жаңа материалды оқып үйрену

Сабақтың түрі. Аралас сабақ..

Сабақтың әдісі: Түсіндірмелі-көрнекілік, өз бетімен жұмыс, топпен жұмыс, ойын

Пәнаралық байланыс: География, экология, медицина, физика

Сабақтың көрнекілігі: сызбанұсқа, бақа құрылысының суреттері т.б смайликтер, стикерлер

Сабақтың барысы:

  • Ұйымдастыру (сынып бөлмесінің тазалығына назар аудару, оқушыларды түгендеу). (3 мин.)
  • Үй тапсырмасын қайталауға 3 мин. беру (журналды толтырамын).
  • Үй тапсырмасын сандықшадағы номірленген асық б/ша сұраймын. (12 мин.)
  • Жаңа білімді меңгерту: 20мин. Интерактивті тақтаны қосып 2,3 слайд көрсетемін
  • Бекіту: оқушыларға ақпарат қағазын таратып 2карточка бойынша өздеріне қысқаша тірек конспект дәптеріне жазады.
  • (Слайд 20) Сергіту сәті: Оқушылар орнынан тұрып мұғалімге қарап қайталайды:1, 2, 3 –қарлығаш болып ұш, 4, 5, 6 – су бетінде қалқы 7, 8, 9, 10 – қайта орнына қон.1мин
  • Қорытындылау: Балалар, жаңа меңгерген ақпарат б/ша не түсіндіңдер?1мин
  • Бағалау1мин
  • Үй тапсырмасын беру: 1мин

Оқушылардың психологиялық көңіл-күйін анықтау. Смайликтерді көтеру арқылы өз көңіл-күйлерін білдіреді.

1. «Білім минуты» 2 сұрақтан қойылады.

1.Қосмекенділер омыртқа жотасы қандай бөліктерге бөлінген

2. Қосмекенділердің жүрегі неше қуысты

3. Қосмекенділердің тұратын ортасы?

4. Қосмекенділердің алдыңғы аяқтарында неше саусақтары бар? Мойындары бар ма?

5. Қосмекенділердің артқы аяқтары несімен ерекшкленеді

6. Қосмекенділердің баяу қозғалуы қай миға байланысты

7. Тыныс алу мүшесі?

8. Көзі болмайтын қосмекенділер

9. Жүрегі неше камералы?

10. Көбею жолы?

Слайд 1

Қосмекенділер ежелгі саусаққанатты балықтардан (стегоцефалдар) пайда болған. Олар жер бетінде осыдан 300 миллион жыл бұрын шыққан. Қосмекенділердің құрлыққа шығуын жануарлар дүниесінің дамуындағы үлкен үлес қосты.Стегоцефалдар су жағалауларында тіршілік еткен (слайд 4)Қосмекенділер құрылысына, тіршілік әрекеттеріне байланысты 3 отрядқа бөлінеді. Олар аяқсыз, құйрықты және құйрықсыз қосмекенділер.( Слайд 5)

Аяқсыз қосмекенділердің 170- дей түрі Африкада, Америкада, Үндістанда, Цейлон жерінде тіршілік етеді. Солардың бірі сыртқы бейнесі құртқа және жыланға ұқсас. Олар жер астында ін қазып тіршілік етуге бейімделген .Терісінде бездері өте мол. Аяқсыз қосмекенділерде көз де, дабыл жарғағы да болмайды. Бұлардың басқа қосмекенділерден ерекшщелігі –іштей ұрықтанады. (слайд 6,7,8)

Құйрықтылар отрядына жататын қосмекенділердің 350 дей түрі бар. Оған тритондар мен саламандрлар жатады. Дене пішіні созылыңқы әрі құйрығы айқын байқалады. Құйрықтылар отрядына жататын қосмекендінің бірі –жетісулық бақатіс. Оны жергілікті тұрғындар «аяқты балық» деп те атайды. Дене тұрқы 20-25 см. Оның жартысы құйрығының үлесіне сәйкес келеді. Құйрығының үстінде жал тәрізді тері қатпары бар. Басы-жалпақ, тұмсығы –доғал. Алдыңғы аяқтарында төрт, артқы аяқтарында 5 саусағы болады. Түнде белсенді тіршілік етеді. ұрықтанады.Дернәсіл кезеңінде қыстап шығып, келесі жылы ересек түріне айналады. Қазақстанда мекендейтін жетісулық бақатіс өте сирек кездеседі. Ол Жетісудағы Жоңғар Алатауы мен оған шекаралас Қытайдың биік таулы өзен далада кездеседі. Жетісулық бақатіс шағын аймақта таралғандықтан, Қазақстанның Қызыл кітабына 1996 ж тіркелген. (слайд 9,10,11)

Құйрықсыз қосмекенділер отряды. Бұлардың 3500-дей түрлері бар .Олардың ересектерінде құйрық болмайды. Артқы аяқтары алдыңғы аяқтарынан ұзын әрі жақсы дамыған. Секеңдеп қозғалады. Артқы саусақтарының арасындағы терілі жарғақтар жүзуге көмектеседі. Өзімізге таныс көл бақа, тоған бақасы, құрбақалар осы отрядқа жатады.

Құрбақалар тұқымдасынан жасыл құрбақа, кәдімгі құрбақа және даната құрбақасы Қазақстанда мекендейді. ү Құрбақалардың түсі қоңырқай, тері бұдырлары айқын байқалады. Олар құрғақ далалы, кейде шөлейтті жерлерде де кездеседі. Көбіне ертеңгілік, кешкілік уақыттарда, түнде белсенді тіршілік етеді. Зиянды бунақденелілермен қоректеніп, ауыл шаруашылығына көп пайда келтіреді. Даната құрбақасы Қазақстанның Қызыл кітабына 1996 ж тіркелген. Ол Зайсан, Балқаш, Алакөл өңірінде таралған, бірақ саны барлық жерде аз. (слайд 12,13,14)

Қазақстанда бұл тұқымдастың 5 түрі мекендейді. Олар көл бақа, сүйіртұмсық бақа, шөп бақа, сібірлік бақа, қызылаяқ бақа. Қызылаяқ бақа Балқаш көлінің маңында, Шу өзенінің аймағында ғана таралған. Саны аз болғандықтан, Қазақстанның Қызыл кітабына 1996 жылы тіркелген. Олар қорғауды қажет етеді.(Слайд 15)

(слайд 16,17) Адам өмірінде ж/е табиғаттағы маңызы: Бірінші рет құрлықта тіршілік етуге шыққан омыртқалы жануарлар, құрлықта тіршілік ететін омыртқалы жануарлардың дамуына жол ашқан космекенділер. Қосмекенділер жәндіктерменмен және олардың личинкаларымен (қоңыздар, масалар, шыбындар т.б.) және өрмекшілермен қоректенеді. Олар моллюскалар (шырышты тоспа ұлуын т.б.) мен балықтың шабақтарымен де қоректенеді. Мысалы, шөп бақаның біреуі ғана жаз бойы 1200 зиянды насекомды жеп пайда келтіреді. Қосмекенділердің өздері балықтарға, құстарға, жыландарға, кірпілерге, сасық күзеңдер мен құндыздарға таптырмайтын қорек. Құрбақа мен саламандрлардың терілерінде улы бездері болғандықтан оларды ешкім жемейді.

Сондай-ақ басқалар түрлі аурулар таратуға себеп болатын маса, шыбын-шіркей, құмыты және олардың личинкаларын азық етіп, оларды құртуға себін тигізеді. Мәселен, кейбір жерлерде шұбарбақа бір айдың ішінде маса личинкаларының 50 пайызын жем етеді. Бір ғажабы — бақалар көбіне түнде ұшатын зиянкес насекомдармен қоректеніп, оларды жойып отырады. Қосмекенділердің адамдар үшін тағы бір маңызы, олардың кейбіреуін (саламандра, көлбақалар, өгіз-көлбақа т.б.) тамақ ретінде пайдаланады.

Бақаларды тәжірибе үшін пайдаланады. Медицина мен биологиядағы тәжірибелер, оқу орындары мен ғылыми-зерттеу мекемелерінде бұл мақсаттар үшін жылына бірнеше мың бақалар пайдаланылады. Мысалы, біздің елімізде жылына 1 миллион қосмекенділер дайындалады. Сондықтан да бірқатар елдерде оның саны азайып кеткендіктен қорғауға алынған. АҚШ-та оның саны 50 процентке төмендеген, Англия, ГДР, Польшада бақалар қорыққа алынып, аулауға тыйым салынған.

Қызықты мәлімет (слайд 18,19) құйрықсыз қосмекенділерге яғни бақаларға арналған дүние жүзінде кейбір мемлекеттерде ескірткіш орнатылған екен!!!

Биологиялық диалог". сұрақтар қояды.3мин

1. Неге қосмекенділер класы деп аталады?

2. Қосмекенділер класы қандай отрядтарға бөлінеді?

3. Ересек қосмекенділер қандай мүшелері арқылы тыныс алады?

4. Қосмекенділердің табиғаттағы маңызы?

5. Қосмекенділер қалай көбейіп дамиды?

6. Қосмекенділердің қандай мүшелері жақсы дамыған?

Қазақстанның қызыл кітабына тіркелген қосмекенділер

Сабақ барысындағы фотосуреттер

Автор
Дата добавления 30.09.2016
Раздел Биология
Подраздел Другие методич. материалы
Просмотров274
Номер материала ДБ-226759
Получить свидетельство о публикации

"Инфоурок" приглашает всех педагогов и детей к участию в самой массовой интернет-олимпиаде «Весна 2017» с рекордно низкой оплатой за одного ученика - всего 45 рублей

В олимпиадах "Инфоурок" лучшие условия для учителей и учеников:

1. невероятно низкий размер орг.взноса — всего 58 рублей, из которых 13 рублей остаётся учителю на компенсацию расходов;
2. подходящие по сложности для большинства учеников задания;
3. призовой фонд 1.000.000 рублей для самых активных учителей;
4. официальные наградные документы для учителей бесплатно(от организатора - ООО "Инфоурок" - имеющего образовательную лицензию и свидетельство СМИ) - при участии от 10 учеников
5. бесплатный доступ ко всем видеоурокам проекта "Инфоурок";
6. легко подать заявку, не нужно отправлять ответы в бумажном виде;
7. родителям всех учеников - благодарственные письма от «Инфоурок».
и многое другое...

Подайте заявку сейчас - https://infourok.ru/konkurs


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ


Идёт приём заявок на международный конкурс по математике "Весенний марафон" для учеников 1-11 классов и дошкольников

Уникальность конкурса в преимуществах для учителей и учеников:

1. Задания подходят для учеников с любым уровнем знаний;
2. Бесплатные наградные документы для учителей;
3. Невероятно низкий орг.взнос - всего 38 рублей;
4. Публикация рейтинга классов по итогам конкурса;
и многое другое...

Подайте заявку сейчас - https://urokimatematiki.ru

Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх