Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Свидетельство о публикации

Автоматическая выдача свидетельства о публикации в официальном СМИ сразу после добавления материала на сайт - Бесплатно

Добавить свой материал

За каждый опубликованный материал Вы получите бесплатное свидетельство о публикации от проекта «Инфоурок»

(Свидетельство о регистрации СМИ: Эл №ФС77-60625 от 20.01.2015)

Инфоурок / Химия / Рабочие программы / Открытый урок по химии на тему "Фосфор және оның қасиеттері"
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 28 июня.

Подать заявку на курс
  • Химия

Открытый урок по химии на тему "Фосфор және оның қасиеттері"

библиотека
материалов

Қуанғанова Шынар Ибадуллақызы, химия пәнінің мұғалімі

Тақырыбы: Фосфор және оның қасиеттері

Қатысушылар: 9 «А» сынып оқушылары

Пәні: Химия

Сабақтың мақсаты:

Білімділік : Фосфордың жалпы сипаттамасымен таныстыра отырып,табиғатта

кездесуі мен алыну жолдарын меңгерту.

Тәрбиелік : Дәстүрлі емес оқыту әдісін қолдана отырып,оқушылардың химия

пәніне деген танымдық қызығушылығын арттыру.

Дамытушылық : Сын тұрғысынан ойлауды дамыту технологиясы арқылы

оқушыларды өзіндік жұмысқа дағдыландыру және

сараптау,салыстыру қабілеттерін дамыту.Өзін-өзі бақылау мен

талдауды іске асыру.


Сабақтың түрі: аралас сабақ

Құрал – жабдықтар: интерактивті тақта, слайдтар, Менделеев жасаған химиялық

элементтердің периодтық кестесі, медиобьектілер.

Сабақ жоспары

І. Ұйымдастыру (1 мин)

ІІ. Үй тапсырмасын сұрау.

ІІІ. Үй тапсырмасын бекіту.

ІҮ. Жаңа сабақты түсіндіру.

Жоспармен таныстыру.

Ү. Сабақты бекіту

ҮІ. Үйге тапсырма беру

ҮІІ. Бағалау.

І. Үй тапсырмасы. Азот және оның қосылыстары.

Сұрақтар: 1. Азоттың периодтық жүйедегі орны, атом құрылысы.

2. Азоттың сутекті қосылыстары. Алыну жолдары.

3. Азоттың оттекті қосылыстары.

4. Азот қышқылы. Алыну әдістері.

5. Азот қышқылының тұздары. Химиялық қасиеттері.

6. Нитраттардың химиялық қасиеттері, қолданылуы.


Үй тапсырмасын бекіту: (Ой толғаныс)

  1. Азоттың сутекті қосылысы қалай аталады? (Аммиак)

  2. Азоттың металдармен қосылысында қандай тұз түзіледі, ол қалай аталады?

  3. Ауаның неше пайызын азот құрайды? (78)

  4. Азот қышқылының тұзы қалай аталады? (Нитраттар)

  5. Аммиактың судағы ерітіндісі қалай аталады? (Мүсәтір спирті немесе аммоний гидроксиді)

  6. Отсыз түтін қалай түзіледі? (аммиак пен тұз қышқылы)

  7. «Түлкі құйрығы» деп қай газды атаған? (Азоттың (ІҮ) оксиді)

  8. «Патша сұйығы» деген не? (1 көлем HNO3 + 3көлем НСІ қоспасы)

  9. Азот табиғатта қандай түрде тараған? (газ күйінде)

  10. Азот қышқылы жарықтың әсерінен неге ыдырайды? (NO2 + H2O)


Сабағымызды әрі қарай мына әңгімемен бастағалы тұрмын.

Фосфорды алғаш ашқан – Гамбургтік алхимик Геннинг Бранд (1669 ж). Басқа да алхимиктер тәрізді Бранд қарттарды жасартып, сырқаттарды жазатын өмір элексирі мен асыл емес металдарды алтынға айналдыратын философиялық тасты табуға әрекет жасады. Брандты алға жетелеген адамдардың қамы емес, оның байлыққа құмарлығы болды. Бір тәжірибенің барысында ол зәрді буландырып, алынған қалдықты көмір және құм қосып, буландыруды жалғастырды. Кейін ретортада қараңғыда жарық шығаратын зат түзілді. Рас, kaltes Feuer (суық от) немесе «менің отым» деп Бранд атаған зат қорғасынды алтынға айналдырмады және қарттардың сырт келбетін өзгертпеді, бірақ алынған заттың қыздырусыз жарқырауы ерекше, әрі таңсық болды. Брандтың ойынша бұл тас кәріні жасартатын, ауруды тез сауықтыратын, адамның өмірін ұзартатын көрінеді. Алынған зат жарық шығарады, осыны пайдаланып, Бранд байларға сатып, ақшаға кенелді. Бұл зат не деп ойлайсыңдар?

Оқушы: -Фосфор


Бүгінгі сабағымыздың тақырыбы: «Фосфор және оның қасиеттері».

Мақсаты: фосфордың периодтық жүйедегі орны,атом құрылысы, алыну әдістерін, қасиеттері мен қосылыстары туралы білім білік дағдыларын қалыптастыру. Азотпен ұқсастығы мен айырмашылығы, қолданылуы туралы түсіндіру, оның қосылыстарын жіктеуге, салыстыруға, химиялық реакция теңдеуін жазып, теңестіре білуге баулу.



«Мағынаны тану» кезеңі.

Қайталау – оқу анасы, дегендей алдағы тақырыптардан алған теориялық білімімізге сүйене отырып, фосфорға сипаттама берейік.

hello_html_mb725505.png

Оқушы: - Химиялық элементтердің периодтық жүйесінде фосфор ІІІ периодта, Ү топтың негізгі топшасында орналасқан. Салыстырмалы атомдық массасы 31, реттік нөмірі (ядро заряды) 15. Фосфор – азоттың аналогы, себебі оның валенттілік электрондарының электрондық конфигурациясы азоттікі тәрізді s2p3. Бірақ азот атомына қарағанда фосфор атомының иондану энергиясы төмендеу және оның радиусы үлкен. Бұл азотқа қарағанда фосфордың бейметалдық сипаттарының әлсіздеу екендігін көрсетеді.

Фосфор атомындағы электрондардың орналасуы: Р +15 )2е-)8е-)5е-

Электрондық формуласы: 1s22s22p63s23p3. Графиктік формуласы.

Фосфор қосылыстарында -3,+3,+5 тотығу дәрежелерін көрсетеді.

Фосфордың ұшқыш сутекті қосылысы фосфин мен аммиак молекулалары формасы жағынан ұқсас болғанымен, фосфин молекуласы берік емес, улы, тұрақсыз газ, тез тотығып кетеді.

Фосфорды алғаш ашқан кім? - 1669 ж. неміс алхимигі Х.Бранд.

«Ой қозғау» кезеңі :

  • Фосфорды қайда кездестіруге болады ?

  • Табиғатта фосфор тау жыныстары мен минералдарда қосылыс түрінде кездеседі. Мысалы фосфорит және апатитте кальций фосфаты түрінде болады. Олар Жамбыл облысындағы Қаратау маңында кездеседі.

Азот тәрізді фосфор да өсімдік пен жануар нәруызының негізгі құрам бөлігі болып табылады. Фосфор өсімдіктердің дәнінде, жануарлардың сүтінде, қанда, ми мен жүрек ұлпаларында кездеседі. Мысалы , ересек адамдардың сүйегінде 600 гр ет ұлпасында 56 гр, жүйке жүйесінде 5 гр- ға дейін фосфор болады.

Сүйек қрамындағы фосфор қаңқаға беріктік қасиет береді. Жануарлар мен адамдар фосфорды өсімдіктен қабылдайды. Фосфор қосылыстары барлық зат алмасу процестеріне қатысады.

Физикалық қасиеттері. Азотқа қарағанда фосфор элементінің бейметалдық қасиетінің төмендеуі оның жай заттарының қасиеттеріне әсер етеді. Мысалы, фосфордың азоттан өзгеше бірнеше аллотропиялық түр өзгерістері бар: ақ (сары), қызыл және қара.

Ақ фосфор – тез тұтанатын, өте улы зат. Оның буымен дем алуға болмайды. От алғыш қауіптілігіне байланысты оны шыны ыдыста су астында сыртынан құм салынған металл банкада сақтайды. Суда ерімейді, бірақ күкірттікөміртекте ериді. Қараңғыда жарқырайды. Ауасыз кеңістікте қыздырсақ қызыл фосфорға, ал жоғары қысымда қара фосфорға айналады. Молекуласының кеңістіктегі пішіні тераэдр тәрізді.

Қызыл фосфор – қызыл – қоңыр түсті ұнтақ зат, улы емес, полимерлі құрылысты болып келеді. Суда және күкірттікөміртекте ерімейді. Қараңғыда жарқырамайды. Қызыл фосфордың қасиеттері оның алыну жағдайына байланысты.

Қара фосфор – сыртқы түрі графитке ұқсайды, қолмен ұстағанда майлы жартылай өткізгіштік қасиеті бар. Қара фосфор аз кездеседі.

hello_html_329f2790.png

Алынуы.

Фосфорды апатиттен неесе фосфориттен алады. Соңғыларды көмірмен және құммен бірге араластырып, электр пештерінде 15000С – да қатты қыздырып алады.

hello_html_13ed75c.png

Химиялық қасиеттері.

Фосфор жай және күрделі заттармен әрекеттесіп, тотықтырғыштық та (азоттан төмен) және тотықсыздандырғыштық та қасиет көрсетеді. Тотықсыздандырғыш ретінде оттекпен және белсенді бейметалдармен реакцияға түседі.

Металдармен әрекеттескенде тотықтырғыштық қасиет көрсетеді, нәтижесінде фосфидтер түзеді.

Қолданылуы:

Фосфор сіріңке және улы химикаттар өндрісінде, фосфор қышқлын алуда қолданылады.

hello_html_656c0690.pnghello_html_m7a619ec4.pnghello_html_18ce2b3f.png

Білімді бекіту кезеңі .

  • Химиялық диктант.

hello_html_m36feaa85.png

  • «Сандарды сөйлетейік».

hello_html_m6360b791.png







  • «Менің тұжырымым дұрыс па?»

  • Фосфор Ү топтың негізгі топшасында орналасқан

  • Сыртқы энергетикалық деңгейінде 3 электрон бар

  • Фосфор металдық қасиет көрсетеді

  • Фосфор атомының құрамында 15 протон және 16 нейтрон бар

  • Фосфор сумен әрекеттескенде оксид түзеді

  • Фосфордың сыртқы энергетикалық деңгейінде 2 жұптасқан, 3 жұптаспаған электроны бар

  • Деңгейлік тапсырмалар.

hello_html_m43ced4c6.png

Үйге тапсырма

Бағалау.

Бағалау мониторингі

3” - 2 – 7 ұпай

4” - 8 – 12 ұпай

5”- 13 – тен жоғары hello_html_m4d466bb7.png


Подайте заявку сейчас на любой интересующий Вас курс переподготовки, чтобы получить диплом со скидкой 50% уже осенью 2017 года.


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Автор
Дата добавления 25.10.2015
Раздел Химия
Подраздел Рабочие программы
Просмотров331
Номер материала ДВ-094381
Получить свидетельство о публикации
Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх