Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Свидетельство о публикации

Автоматическая выдача свидетельства о публикации в официальном СМИ сразу после добавления материала на сайт - Бесплатно

Добавить свой материал

За каждый опубликованный материал Вы получите бесплатное свидетельство о публикации от проекта «Инфоурок»

(Свидетельство о регистрации СМИ: Эл №ФС77-60625 от 20.01.2015)

Инфоурок / Начальные классы / Конспекты / Открытый урок по калмыцкому языку по теме "Хавр"
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 28 июня.

Подать заявку на курс
  • Начальные классы

Открытый урок по калмыцкому языку по теме "Хавр"

библиотека
материалов

Муниципальное казенное общеобразовательное учреждение «Барунская СОШ»













Открытый урок

по теме

«Хавр»







Подготовила:

Учитель начальных классов

Зунгруева Н.Н.













2013-2014 уч. год

Кичәлин төр: «Хавр»

Кичәлин күсл: Хаврин йиртмҗ шинҗләд ,ке сәәхниннь үздг сурhмҗ күүкдт өгх

Дөӊцлмүд: зург,ИКТ

Багш:-Мендүт, күндтә үүрмүд, ирсн гиичнр!

Йөрәл:Ирсн гиичнр!

Өлзәтә цаhан хаалhта болтн

Ут наста, бат кишгтә болтн

Кесн көдлмштн уралан йовтха!

Келсн үгтн үнтә болтха

Оньдин дөрвн цагт

Сән сәәхн бәәхитн

Олн деедс бурхд өршәх болтха!

Багш-Цаг селгәтә гиҗ Хальмг теегт үвлиг хавр сольна.

Үвл уга,хаврин кевәр

Зун уга,намрар бәәдг

Даарх киитн угаhар

Сер-сер гисн салькта

Бүр-бүр гисн хурта

Бумбин орн болна.

-Иигж мана «Җаӊhр» гидг эпост келгднә. Ода мини иим сурврт хәрү өгтн.

Цасн экләд хәәлнә, усн шуугад гүүнә.

Шовуд нисч ирнә, кезә тиим болна?

Күүкд:-Хаврт.

Багш:- Чик. Мана hазрин хавр йир сән.Ик халун уга, сер-сер гисн салькта, дулан, нарта хавр болна.

-Ода күүкд, хаврин темдгүд нанд келҗ өгтн.Эн монитор хәләhәд келтн.

Мониторд граф- схем hарна. (хаврин темдгүд)

-2-

Цасн хәәлнә. Нарна күчн икднә.

Өдр утдна, сө ахрдна.

Шовуд дулан hазрас нисч ирнә

Ноhан урhна. Бамб цецг hарна.

Малмуд төлән авна. Тәрәнә көдлмш эклнә.

Әмтн hарудт көдлнә. Хавр кишгтә,сәәхн цаг.

Багш-Чик,чик. Иим сәәхн кишгтә хаврин цагла дуулад–бииләд бәәх дурн күрнә.

Ода мадн хаврин нәәрән эклҗәнәвидн . Ямаран чигн нәәриг манна көгшдүд йөрәләр эклнә.

Йөрәл:Сәәхн кишгтә хавран тосч, цевр аhар киилҗ,

Цандг-усн элвгдҗ, нарни герл дуладҗ,

Ноhан өвсн шавшҗ, бамб цецг нәәхлҗ,

Хов-хуҗин төр уга, хулха-худлын аюл уга

Амулӊ-менд бәәтн,эрүл-менд йовцхатн!

-Нә, цааранднь күүндврән кехмн. -«Хавр ирхлә, яhна?»

Цасн хәәлнә. Усн гүүнә.

Нарн хурцар халулна. Хур орна.

Теег тноhан көкрнә. Аhар йир цевр болна.

Шовуд җиӊнәд, сәәхн дуулна.

Багш:-Сән, күүкд.

-Хаврин тег ямаран болна?

Хаврин тег сәәхн. Хаврин тег у, өргн.

Хаврин тег көкрнә. Хаврин тег цецглнә.

Багш:-Чик. Мана хальмг тег у,өргн,олн аӊ-шовудта.Теегт дала сәәхн олн-зүсн өӊгтә цецгүд

урhна. Хаврин тег күүнә седкл, нүд байсана(радует).Хальмг күүнд тег төрскн hазр. Тег ямаран чигн цагла сәәхн. Тиигәд тадн дорас өсчәх бичкдүд, теегән,hазр-усан хәәрүлтн гиҗ сурҗанав.

Ода болхла, күүкд, нааран хәләтн. Эн дала цецгүдин нерд келтн. (Назовите эти цветы) -3-

Таднд иим даалhвр өгчәнәв:-Эн цецгүдәс манна теегт урhдг цецгүд келтн ,би болхла эдниг нег багд тәвнәв.

Оньган өгәд хәләтн, бичә адhтн.

-Хәләhит, ямарансәәхн баг цуглрв. Эн цецгүд цуhар мана тег кеерүлнә.

-Ода монитор хәләhәд «Шүүҗав» гидг наад наадхмн.

Эн аӊгудын нердд келтн.(Назовите зверей ,которых вы видите на экране. А какие же из них

обитают в нашей степи?)

-Күүкд аӊгуд шүүҗ авна.

Аӊгудыг бас чикәр олҗ аввут. Йир сән. Ода нааран оньган өгтн. Хавр ирәд, хәләhит, эн мана модн деер дала шовуд нисч ирҗ. Эн шовудын нерд келтн.

-Тадн шовудт дуртавт?

Шовуд- манна иньгүд, манна нәәҗнр. Эдниг харсх кергтә. Түрсн цагтнь дөӊгән күргтн. Кезән-кезәнәс

авн әмтн шовудт байрлад, эдниг тосхларн, бичкн гермүд кеhәд, модн деер эс гиҗ гериннь ора деер өлгнә.Шовуд күүнд ик олз орулна: хорлтан күргдг хорха- хотыг уга кенә. Дәкәд зәрм шовуд чикнә

хуҗр хаӊhаhад йир сәәхнәр дуулна.

Дун «Харада».

-Ода белдсн презентац үзүлтн.

Артаев Эрдня - «Гөрәсн»;

Батаева Айта - «Бамб цецг»;

Хараев Рома - «Һәрд – шовун»

-Үзүлсн презентацтн йир соньн,медрлтә,үзмҗтә болв. Тиигәд, цааранднь чигн улм сәәнәр,

үзмҗтәhәр кетн.

Эн манна теегин кеерүл - бамб цецг, гөрәсн, hәрд-шовун, цасн цецг(подснежник) «Улан дегтрт» орсмн.

Ода оньган өгтн,соӊстн.

-4

Эн җил манна Әрәсәд йиртмҗән харулдг җил болҗана. Этот 2013 год в России объявлен годом Охраны Окружающей среды. Поэтому, ребята, я еще раз обращаюсь к вам , чтобы вы берегли свою землю, свою степь, окружающую среду.

-Тиигәд теегин сәәхн бәәдл үзсн күн яhна?

-Чееҗинь байрар дүүрнә, дуулх дурн күрнә.

Дун «Богшурhа»

Ода болхла, мини өкәр иньгүд, дассан,медсән ,амн- үгин зөөрән ирсн гиичнрт үзүлчктн.

Хальмг күн ямаран чигн үүлән (деяние, действие) йөрәләр эклнә, йөрәл уг, үүлн уга. Үүлән күцәхәр

седсн цагт ,түрүлҗ йөрәл тәвнә.

Оля: Айта:

Орҗах Моhа җилин кишг-буйнь ирҗ, Буур җил hарч ботхн җил орҗ

Авчах наснь ут, бат кишгтә болҗ Авчах насн ут болҗ

Аав-ээҗтәhән,элгн-садтаhан цуhар Кесн көдлмштн уралан йовҗ

Эрүл-дорул бәәцхәтн. Келсн үгтн үнтә болҗ

Саша: Нернтн олнд туурч,

Җил болhн насан авад Орҗах җил орута болҗ

Ут наста болад, Сән-сәәхнбәәцхәтн.

Гесн цатхлӊ ,ээм бүтн

«Ях» гих өвчн уга,

«Йов» гих зарц уга

Эрүл-менд йовцхатн.

Цуhар: -Тиигтхә, йөрәл шиӊгртхә!

Багш:-Мадн хаврин тускар шүлгүд даславидн.Ода шүлгүдән келчктн.





-5-

Хавр,хавр,хавр Хаврар дулан болна

Делкә теврсн болнав. Хаврар цецгүд урhна

Хавр,хавр,хавр Хавр үүдән секнә

Чамаhан зүүдндән үзнәв. Хавр герлтә болна

-Йир сән.

Үлгүрмүд

1.Сурhуль-ухани булг . 2.Сурhульта күн кишгтә.

3.Сурhуль уга күн сохр мет. 4.Күн - ахта, девл – захта.

5.Садта күн, салата модн. 6.Һар көндрхлә , амн көндрдг.

7.Мал асрхла, амн тоста. 8.Хоома күн хойр көдлмштә.

Багш:- Теегт хавр ирхлә, малын төл авлhна көдлмш эклнә. Эн көдлмш ик гидг чинртә керг, юӊгад

гихлә,hару угаhар малын төл авхла,махн, үсн,тосн,өрм элвг болна. Эдн манна теҗәл. Тегәд чигн хальмг улс

«Мал асрхла,амн тоста» гидг үлгүр үүдәсмн. Эн үлгүрин утхнь – мал хәләhәд,асрад ,өскәд , терүгәрн эдлвр кех, гиҗәх ухан.

Дарҗнгуд

Әӊгр, әӊгр әәргән бүл, Хур,хур цааран йов,

Тоhрун,тоhрун тосан таш. Хуцин махн нааран йов.

Мөндр, мөндр цааран йов,

Мөрнә махн нааран йов.

Темән,темән төөрүхә,

Темәнә ботхн тенүхә,

Һунҗн үкр мөөрүхә,

Һурвн туhл hууруха. Җимбә җирмәхә җаҗлҗана,

Җаалыг җааҗа җаҗлҗана.





-6-

Чи ю меддвч?

Чиндhн ю даадва?

Та ю меддвт?

Така ю даадва?

Шаваш.

Шар харhа домбриг, Хурhнанчин нәрхнд,

Шавдн бәәҗ цокитә . Хурвчинчн алтнд,

Сәәхн бичкн иньгуд, Чееҗинчн цецнд,

Шаhаhарн мульҗитә. Цегдгинчн хормад.

Хәдрис! Хәдрис! Хәдрис! Хәдрис!

Багш:-Йир сән, мини бичкдүд! Амн үгәнсәәнәр дасч бәәнәт. Иигәд келән хамхлад, хальмг келән

мартл уга, хадhлад, делгрүләд йовцхатн. Ода болхла, «Цуунг» гидг тууляр наад үзүлхмн.

- Наадн «Цуунг».

-Нааднд орлцсн күүкд (назвать имена детей)

Θвгн – Артан Эрднь.

Эмгн – Батан Айта.

Ач куукн – Матвян Саша.

Ноха – Харан Рома.

Мис – Коокун Люба.

Хулhн – Артан Байр.

Цуунг – Очра Санан.

Багш:-Тадн хамдан негдәд, нег-негндән дөӊ болад, өр-өвч, сән-сәәхн үүрмүд болад йовхитн би

тадниг сурҗанав. Игәд нәәрән төгсәҗәнәвидн. Орлцсн таднд цугтадтн ханлтан өргҗәнәв. Хальмг Таӊhчдан өлзәтә, тоомсрта үрдүд болҗ өстн.



-7-

Йөрәл.

Сансн санантн күцҗ,

Сәксн үүлтн бүтҗ,

Күүнд келүлл уга,

Нохад хуцулл уга,

Мөӊгн хаалhар йовҗ,

Алтн җола эргүлҗ,

Амр тавта ,маӊна тиньгр,

Мөрнәннь чикнд нар урhаҗ,

Менд-амулӊ йовцхатн!



































-8-


Подайте заявку сейчас на любой интересующий Вас курс переподготовки, чтобы получить диплом со скидкой 50% уже осенью 2017 года.


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Автор
Дата добавления 22.03.2016
Раздел Начальные классы
Подраздел Конспекты
Просмотров291
Номер материала ДВ-545512
Получить свидетельство о публикации
Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх