Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015

Опубликуйте свой материал в официальном Печатном сборнике методических разработок проекта «Инфоурок»

(с присвоением ISBN)

Выберите любой материал на Вашем учительском сайте или загрузите новый

Оформите заявку на публикацию в сборник(займет не более 3 минут)

+

Получите свой экземпляр сборника и свидетельство о публикации в нем

Инфоурок / Другое / Конспекты / Открытый урок по казахскому языку на тему Үш өлшем технологиясы "Өздік етіс "
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 24 мая.

Подать заявку на курс
  • Другое

Открытый урок по казахскому языку на тему Үш өлшем технологиясы "Өздік етіс "

библиотека
материалов


Тақырыбы: Етістер. Өздік етіс


«Көпір»

тапсырмалары

1 – кезең

Ұйымдастыру кезең

  1. Салт етістік дегеніміз не?

Өзінің алдынан табыс септігіндегі сөзді қажет етпейтін етістік

Мысалы: үйге кел, үйден шық.

  1. Етіс қалай жасалады?

Қымылдық, іс-әрекеттің орындаушыға, яғни қимыл иесінің істемтік іске қатысын білдіру үшін белгілі бір қосымшалар арқылы жасалатын етістіктің түрі.

  1. Етістің неше түрі бар?

Етістің төрт түрі бар.



Теориясы:


«Білу»:

Кім? Не?

Қашан? Қайда?

Не істеді?











2 – кезең

  1. Етіс дегеніміз не?

Қимыл, іс-әрекеттің орындаушыға, яғни қимыл иесінің істелетін іске қатысып білдіру үшін белгілі бір қосымшалар арқылы жасалатын етістіктің түрі етіс деп аталады.


  1. Етістің неше түрі бар?

Өздік етіс Өзгелік етіс

hello_html_m2724433d.gifhello_html_m14947110.gif

Етіс



hello_html_m2724433d.gifhello_html_m14947110.gif

Ырықсыз етіс Ортақ етіс


  1. Өзгелік етіс қалай жасалады?

Мысал:

Қимыл, іс-әрекет орындаушысына, іс иесіне бағытталып, тікелей соған қатыстылығын білідіріп, әдетте сабақты етістіктерге –ын, -ін, -н жұрнағы жалғану арқылы жасалатын етістіктің түрі өздік етіс деп аталады.

Мысалы: Таң атқанша тарандық.

«Түсіну»:

Неліктен?

Себебі? Не үшін? Неге?


  1. Етістер неге төртке бөлінеді?

Себебі:

Етістер төртке бөлініп жасалады. Өткені әр етістің жасалу жолдары әр түрлі. Жұрнақтарыбөлек-бөлек.

Мысалы: Өздік етістің жұрнағы –ын, -ін, -н.


  1. Етіске болымсыз етістіктің жұрнағы жалғанады ма?

Болымсыз етістіктің жұрнағы жалғанады. Болымсыз етістік жұрнағы етіс жұрнағынан кейін жалғанады.

Мысалы: айт – қыз – ба, ки – ін – бе.

«Талдау»: салыстыр, ерекшелігінеде?т.б.с. с. және бастысын бөліп шығар.

  1. Мына сөздердің ішінен етістерді тауып, етістіктерден айырмашылығын көрсет.

Жуынды, келме, баста, есепте, таранды, киінді.

Ерекшелігі:етістер -ын, -ін, -н жұрнақтары арқылы жасалып тұр.



Жинақтау»: қорытынды шығар, анықтама бер, мазмұнды жүйелі,кесте,сызба,

сөзжұмбақ,ребус,т.б түріндегі тапсырмалар

  1. -ын, -ін, -н жұрнақтары арқылы жасалатын етісті қалай атаймыз?

Түбір етістікке -ын, -ін, -н жұрнақтары жалғану арқылы жасалатын етіс өздік етіс деп аталады.

  1. Өздік етісте қимылды кім істейді?

Қимылды орындаушы өзі істейді.

  1. Етіс дегеніміз не?

Іс-қимылдың орындалуында орындаушының қатысы қандай екенін білдіреді.


Практикасы:

«Қолдану»:

(қарапайым тапсырмалар)


Жаңа сабақты бекіту жұмыстары

10. Кітаппен жұмыс. 189 жаттығу.

Сүйінді, киінді, буынды.


11. Өздік етісті құрамына қарай талда.

Көрінді, бүлінді, түйіндік, тарандық, қарандық.

Көр – ін - ді, бүл – ін - ді, түй – ін - дік, тара – н - дық, қара – н - дық.

«Баға беру» (окушынын такырыпка бага бере алуын тексеру уш1н ):

Сен қалай ойлайсың... не істер едің ?....т.б сурактарды катыстырып тапсырма беру керек.


12. Сен қалай ойлайсын, мына сөздер етіс бола ма?

Сүр, тара, күй.


Не істер едің?

Бұл сөздерге жұрнақ жалғап, өздік етіс жасаймын.

Сүр – ін - ді, тара – н - ды, күй – ін - ді.

Бағалау кезеңі.

ІІІ кезең (кері байланыс кезеңі)

1 деңгей


Теориясы:

«Білу»:

Кім? Не? Қашан? Қайда? Не істеді?


1.Болымсыз етістің жұрнағы қашан жалғанады?


Мысалы: Болмысыз етістік жұрнағы етіс жұрнағынан кейін жалғанады.

Мысалы: сөйле – с – пе, ки – ін – бе.


Практикасы


«Колдану»:

(ІІ кезеңдегі қолдану үлгісі бойынша

2. Мына сөздер өздік етіс болып қалай жасалады? Қашан?


Ора, көр, сез, жасыр, сыла.

Оранды, көрінді, сезінді, жасырынды, сыланды.



Теориясы:


«Түсіну»:

Неліктен? Себебі?Не үшін? Неге?

ІІ деңгей


  1. Не үшін етістер топқа бөлінеді?


Себебі: Етістер 4 топқа бөлінеді. Етістің топқа бөлініп жасалу себебі әр түрлі жұрнақтар арқылы жасалады.

.

«Талдау»:

Салыстыр, ерекшелігі неде?т.б с.с және бастысын бөліп шығар

  1. Сүртінді, білінді, күйінді, етістеріне сөйлем құра.


Ол орамалмен сүртінді. Асанның сабаққа келмегені білінді. Ол күйінді




Практикасы:

«Қолдану»



  1. Оқулықтағы 238 жаттығуды орында.


Сабақты етістіктер Жұрнақтар Өздік етістер

Ора - н оранды

Көр - ін көрінді

Сез - ін сезінді

Жасыр - ын жасырынды

Қара - н қаранды

Сыла - н сыланды


Теориясы:

«Жинақтау»:

Қорытынды

шығар, анықтама бер, мазмұнды жүйеле, кесте,сызба, сөзжұмбақ, ребус, т.б. түрінде


ІІІ деңгей


  1. Сұрақтарға жауап беру арқылы бос торларды толтыру.


е

т

і

с



ө

з

д

і

к


д

а

р

а


 

т

ө

р

т

к

е


  1. іс-қимылдың орындалуында орындаушының қатысы қандай екенін білдіретін етістіктің түрі қалай аталады.

  2. қимылды орындаушы өзі істейтін етіс.

  3. бір ғана түбірден тұратын етістік

  4. етіс нешеге бөлінеді.


Практикасы:

«Баға беру»:

Сен қалай ойлайсың?....

Не істер едің?...



  1. Өлеңді оқып, өздік етістердің қалай жасалғанына көңіл аударыңдар. Етісті тауып, астын сызыңдар.


Жау қарасы көрінді.

Жиылған әскер бүлінді.

Түніменен түйіндік.

Таң атқанша тарандық.

Таң ағарып атқан соң,

Төңірек жаққа қарандық.





Автор
Дата добавления 05.01.2016
Раздел Другое
Подраздел Конспекты
Просмотров174
Номер материала ДВ-308413
Получить свидетельство о публикации

Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх