Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / История / Конспекты / Открытый урок на тему: "Қазақ хандығының құрылуы."

Открытый урок на тему: "Қазақ хандығының құрылуы."

  • История

Поделитесь материалом с коллегами:


109 жалпы орта мектеп


hello_html_m1369e26d.gif

Тақырып:


hello_html_50a693b6.gif


hello_html_m7e022121.jpg


Тарих пәні мұғалімі:

Джумабаева Рахбарай


2014-2015 оқу жылы



Тақырып: Қазақ хандығының құрылуы.

Сабақтың мақсаты:

1. Қазақ хандығының құрылу процесін талдау, қазақ жеріндегі тұңғыш дербес мемлекеттің мемлекеттік құрылымын анықтау;

2. Оқушылардың логикалық ойлау, шығармашылық қабілеттерін шыңдау үшін ойындар ұйымдастыру;

3. Тұңғыш қазақ мемлекетінің негізін қалаған қоғам қайраткерлерінің еңбегін бағалауға патриотизмге, өз Отанын, елін - жерін қорғауға тәрбиелеу

Сабақтың түрі: аралас сабақ

Сабақтың типі: дәстүрлі емес

Сабақтың әдісі: топпен жұмыс, ойын элементтері

Көрнекілігі: видеопроектр, карта, суреттер, сызба – нұсқалар

І. Ұйымдастыру кезеңі Сыныпты 2 топқа бөлу.

І топ. «Хандар»

ІІ топ. «Тарихшылар»


ІІ. Үй тапсырмасын сұрау.


«Хандар» тобына

Рухани мәдениетке не жатады?

Қазақ халқының қалыптасуында үлкен рөл атқарған ру - тайпалар?

Әбілқайыр хандығының әлсіреу себебі?


«Тарихшылар» тобына

ХІҮ ғ сәулет өнерінің ескерткіштері?

«Қазақ» сөзі қай ғасырда этникалық мағынаға ие бола бастады? Қазақ хандығының құрылуына қандай факторлар әсер етті?


ІІІ. Жаңа сабақ

Өткен сабақпен байланыстыру

hello_html_m7b8c4a51.png

Қазақ хандығының пайда болуы Қазақстан жерінде 14 - 15 ғғ. болған әлеуметтік - экономикалық және этникалық - саяси процестерден туған заңды құбылыс. Өндіргіш күштердің дамуы, көшпелі ақсүйектердің экономикалық қуатының артуы, феодалдық топтардың тәуелсіздікке ұмтылуы, осы негізде Әбілхайыр хандығы мен Моғолстан арасындағы тартыстың өршуі, әлеуметтік қайшылықтардың үдеуі 15 ғ. 2 жартысында бұл мемлекеттердің құлдырап ыдырауына апарып соқтырды.

Әсіресе Әбілхайыр (1428 - 1468) Жошы - Шайбан - Дәулет - Шайх оғланның ұлы хандығы өте нашар еді.

1457 ж. Үз - Темір тайшы бастапан ойраттардан (жайылым жер іздеген) Түркістан өңірінде жеңіліп қалды. Масқара ауыр шарт жасасып, ойраттар Шу арқылы өз жерлеріне кетті. Ал Әбілхайыр өз ұлысында, қатал тәртіп шараларын орнатуға кіріседі. Бұл халық бұқарасының оған деген өшпенділігін күшейтті. Нәтижесінде халықтың жартысы Шығыс Дешті Қыпшақтан Түркістан алқаптарына және Қаратау бөктерлерінен Жетісудың батыс өңіріне көшіп барулары еді. Оны Жәнібек пен Керей басқарды. Қазақ хандығының құрылуына себеп болған тағы бір жағдай Қыпшақ Қобыланды батырдың Арғын биі Ақжолды өлтіруі болды.


Видеопроектр арқылы суреттер көрсету.


Топтарға тапсырма беру.

  1. Қазақ хандығының хандарын постерге шәжере қылып жазу

ҚАЗАҚ ХАНДАРЫ

1456-1473ж – Керей хан. Керей – Болат сұлтанның баласы.

1473-1480ж – Жәнібек хан – Барақ ханның баласы

1480-1511ж – Бұрындық хан қазақтарды басқарды. Керей ханның баласы

1511-1518ж – Қасым хан билігі. Әз Жәнібектің ұлы

1518-1523ж – Қасымның баласы Мамаш хан болды 

1523-1532ж – Қасымның немере інісі Тақыр хан болды 

1533-1534ж – Бұйдаш хан Тақырдың інісі хан болды 

1534-1535ж – Қожа Мақмұт хан болды 

1535-1537ж – хан атағы болған сұлтандар: Тоғым хан, Ахмет хан, Хақназар, Наурыз-Ахмет хан

1538-1580ж – Хақназар Қазақ хандығының ханы болды, Қасымның баласы 
1580-1582ж – Жәнібектің немере інісі 80 жастағы Шығай таққа отырды

1582-1598ж – Шығай қайтыс болып, орнына баласы Тәуекел отырды 

1598-1628ж – Есім хан билігі. Шығайдың баласы, Тәуекел ханның інісі

1613-1627ж – Тұрсын хан билігі 

1628-1652ж – Жәңгір хан болды. Есім ханның баласы 

1680-1715ж – Әз-Тәуке хан билігі. Салқам Жәңгірдің баласы 

1718-1726ж – Батырдың билігі

1726-1730ж – Болат хан билігі. Болат-Тәуке ханның бел баласы

1720-1740ж – Ұлы жүзді Жолбарыс хан басқарды

1718-1748ж – Әбілхайыр Кіші жүзге хан болды

1748-1786ж – Нұралы Кіші жүзге хан болды

1791-1794ж – Ералы Кіші жүзге хан болды

1795-1797ж – Есім Кіші жүзге хан болды

1797-1805ж – Айшуақ Кіші жүзге хан болды

1805-1824ж – Шерғазы Кіші жүзге соңғы хан болды

1716-1719ж – Орта жүз ханы Қайып хан билігі

1719-1734ж – Орта жүз ханы Сәмеке хан билігі

1734-1771ж – Орта жүз ханы Әбілмәмбет билігі

1771-1781ж – Орта жүз ханы Абылай билігі

1781-1819ж – Орта жүз соңғы ханы Уәли билігі

1815-1817ж – Орта жүз соңғы ханы Бөкей билігі

1841-1847ж – Кенесары қазақтың соңғы ханы. Кенесары – Абылай ханның немересі, Қасым төренің баласы


ІV. Бекіту кезеңінің сұрақтары:

1. Венн диаграммасы

«Хандар» тобы Керей мен Жәнібекті Н. Назарбаевпен салыстырады.

«Батырлар» тобы Қазақ хандығын Қазақстан Республикасымен салыстырады.

«Билер» тобы Қазақ хандығының аумағын ҚР территориясымен салыстырады.


2. Ой – толғау Қазақ хандығының басқару тізімі

Феодалдық қоғам 

Демократиялық қоғам


3. Математикалық ойын

4000/2 - 532= (Әбілқайыр ханның қайтыс болған жылы)

400х3+148= (Моғолстанның құрылған жылы)

2800+105 - 1500= (Әмір Темірдің қайтыс болған жылы)

728х2+0= (Қазақ хандығының құрылған жылы)

4000+221 - 3000= (Шыңғысханның Орта Азияны жаулауды аяқтауы)

500х2+395= (Тоқтамыс пен Темірдің шешуші шайқасы)

3800/2 - 91= (ҚР - ның Тәуелсіздік алған жылы)


4. Сұрақтарға жауап беру:

1. Қазақ хандығында ата – аймақты кім басқарған

2. Асыл сүйектерге кімдер жатады?

3. Азаматтық, әкімшілік, соттық, әскери билікті қолына жинақтаған мемлекет басшысы?

4. Рудың құрамына қанша аймақ енді?

5. Ұлы жүз құрамына қандай тайпалар енді?

6. Хан жағына кімдер сайланды?

7. Қазақ жүздері қай ғасырда қалыптасқан?

8. Қазақ халқының ең бірінші қоғамдық ұйымы?

9. Қазақ халқының әлеуметтік құрамы неше топқа бөлінді?

10. Қазақ әскерінің жоғарғы басшысы кім болды?


V. Қорытындылау

Біз үшін қай заманғы тарихымыз болмасын қымбат, бабаларымыз құрметті, әсіресе қазақ хандығының құрылуы тарихтағы маңызды оқиға. Қазір өзіміз өмір сүріп жатқан Отанымыздың іргетасы. «Өз тарихын білмеген халық, өзін де сыйламайды» деп Елбасымыз айтқандай тарихты білу баршамыздың парызымыз.


VI. Үйге тапсырма

1. Қазақ хандығының құрылуы процесін сызбаға түсіру

2. Керей мен Жәнібек хандар туралы реферат жазу


VII. Бағалау

Краткое описание документа:

Тақырып: Қазақ хандығының құрылуы.

Сабақтың мақсаты:

1. Қазақ хандығының құрылу процесін талдау, қазақ жеріндегі тұңғыш дербес мемлекеттің мемлекеттік құрылымын анықтау;

2. Оқушылардың логикалық ойлау, шығармашылық қабілеттерін шыңдау үшін ойындар ұйымдастыру;

3. Тұңғыш қазақ мемлекетінің негізін қалаған қоғам қайраткерлерінің еңбегін бағалауға патриотизмге, өз Отанын, елін - жерін қорғауға тәрбиелеу

Сабақтың түрі: аралас сабақ

Сабақтың типі: дәстүрлі емес

Сабақтың әдісі: топпен жұмыс, ойын элементтері

Көрнекілігі: видеопроектр, карта, суреттер, сызба – нұсқалар

І. Ұйымдастыру кезеңі Сыныпты 2 топқа бөлу.

І топ. «Хандар»

ІІ топ. «Тарихшылар»

 

ІІ. Үй тапсырмасын сұрау.

 

«Хандар» тобына

Рухани мәдениетке не жатады?

Қазақ халқының қалыптасуында үлкен рөл атқарған ру - тайпалар?

Әбілқайыр хандығының әлсіреу себебі?

 

«Тарихшылар» тобына

ХІҮ ғ сәулет өнерінің ескерткіштері?

 

«Қазақ» сөзі қай ғасырда этникалық мағынаға ие бола бастады? Қазақ хандығының құрылуына қандай факторлар әсер етті? 

Автор
Дата добавления 07.04.2015
Раздел История
Подраздел Конспекты
Просмотров327
Номер материала 476660
Получить свидетельство о публикации
Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх