Инфоурок / Начальные классы / Конспекты / План-конспект урока "У што верылi нашы продкi" (4 класс)

План-конспект урока "У што верылi нашы продкi" (4 класс)

Такого ещё не было!
Скидка 70% на курсы повышения квалификации

Количество мест со скидкой ограничено!
Обучение проходит заочно прямо на сайте проекта "Инфоурок"

(Лицензия на осуществление образовательной деятельности № 5201 выдана ООО "Инфоурок" 20 мая 2016 г. бессрочно).


Список курсов, на которые распространяется скидка 70%:

Курсы повышения квалификации (144 часа, 1800 рублей):

Курсы повышения квалификации (108 часов, 1500 рублей):

Курсы повышения квалификации (72 часа, 1200 рублей):
библиотека
материалов

hello_html_5ca555d1.gifhello_html_m2a7690f7.gifhello_html_m2a7690f7.gifhello_html_5ca555d1.gifhello_html_m2a7690f7.gifhello_html_m2a7690f7.gifhello_html_14dbd4a5.gifhello_html_14dbd4a5.gifhello_html_cfb5939.gifТэма: “У што верылі нашы продкі”

Мэта: даць вучням агульныя ўяўленні аб рэалігійных вераваннях беларусаў у мінулым і ў нашы часы.


Задачы:

Адукацыйная:

  1. пазнаеміць вучняў з існаваннем многабожжа ў продкаў беларусаў у старажытныя часы і прыход яму на замену хрысціянскай веры; з падзелам хрысціян на праваслаўных і католікаў, з існаваннем розных іншых рэлігій на тэррыторыі Беларусі у наш час;


Развіццевая:

  1. развіваць у вучняў разуменне паслядоўнасці развіцця гістарычных працэссаў і з’яў, бачанне змен, якія адбываюцца ў выніку такога развіцця;

  2. развіваць памяць, лагічнае мысленне, уменне выразіць сваю словамі.


Выхаваўчая:

  1. выхоўваць у вучняў шаноўныя адносіны да духоўнай спадчыны нашага народу, верацярпімасць у адносінах да людзей, якія спавядуць іншыя рэлігіі;

  2. выхоўваць уменне вучняў слухаць адказ свайго таварыша да канца, а таксама лепшыя якасці чалавека.


Афармленне класнай дошкі


Паняцці

План вывучэння тэмы

Імены

Многобожжа

Культура

Назвы:

  1. царква

  2. касцел

  3. мячэць

  4. сінагога

  1. Многабожжа

  2. Хрысціянства

    • Праваслаўе

    • Каталіцызм

  3. вернікі іншых рэлігій



Рагнеда

Ізяслаў

Ефрасіння Полацкая

Богі:

  • Дажджбог

  • Пярун

  • Вялес












Этапы урока

Змест урока

Адказы вучняў

I. Арганізацыйны момант.

- Добры дзень, дзеці! Сядайце калі ласка.


II. Праверка дамашняга задання.

Сення на ўроку нам давядзецца невялікае вандраванне па старонках гісторыі. Але дзеля таго, каб яно адбылося, нам трэба апынуцца ў машыне часу. А гэта не так легка, як здаецца на першы погляд. Трэба выканаць некалькі заданняў. І толькі пасля гэтага мы зможам заняць пасажырскія месцы ў нашай машыне часу. А вось і гэтыя заданні.


  1. Дайце паняцце словам: батлейка, цар

  2. Запішыце наступныя даты рымскімі лічбамі і растлумачце іх адметнасць у гісторыі станаўлення тэатральнага мастацтва:


16 ст., 18ст..


  1. Растлумачыць чым адметныя наступныя асобы:


Сімяон Полацкі,

Міхал Казімір Агінскі,

Міхал Клеафас Агінскі.





















-Вы вельмі добра справіліся з гэтымі заданнямі, таму мы можам адпраўляцца ў наша падарожжа...












Батлейка - народны лялечны тэатр.

Цар – гэта той, хто занімае главенствуючае месца сярод іншых



16 ст.XVI ст. – батлейка.

18 ст.XVIII ст. – тэатр.



Сімяон Полацкі (17 ст.) – манах-настаўнік, стварыў школьны тэатр у горадзе Полацку пры адным з манастыроў; у Маскве быў настаўнікам царскіх дзяцей, у тым ліку і будучага цара Петра І ; адкрыў друкарню (першай друкаванай кнігай стаў “Буквар”).


Міхал Казімір Агінскі – быў аснавальнікам Слонімскага тэатра.


Міхал Клеафас Агінскі – славуты музыкант; жыў у мястэчку Залессе каля Смаргоні, стварыў паланез “Развітанне з Радзімай”.

ІІІ. Вывучэнне новага матэрыялу.










































































































IV. Фізкультхвілінка.

- Звярніце ўвагу калі ласка на дошку. Перад вамі план нашай экспедыцыі па старонках гісторыі. Але як і любое іншае, наша падарожжа не абышлося без непрадбачнасцей. На шляху к гэтаму прыпынку нам патрэбна спыніцца і дапамагчы адной дзяўчыне, якая заблукала ў прасторы часу. Паглядзіце ўважліва на дошку (звяртаю ўвагу вачняў на партрэт Ефрасінні Полацкай).

- Можа хто-небудзь з вас ўжо здагадаўся, хто гэта за дзяўчына і як яе завуць?


-Малайцы, здагадаліся. Хто ведае а ў якім стагодзі яна жыла?

-Вельмі добра, але гэтага мала, каб дапамагчы знайсці ей свае месца гісторыі. Дзеля гэтага нам трэба расказаць, якую памяць пакінула аб сябе Ефрасіння Полацкая.











-Малайцы. Але наша падарожжа толькі пачалось, таму нельга раслабляцца.

Першы прыпынак – многабожжа. Адкрыйце сваі сшыткі і запішыце калі ласка першы пункт плана – многабожжа.

1. Многабожжа

-У даўнія часы людзі пакланяліся камяням, дрэвам, магутным дубам, вадзе і іншае. Ім яны прысвойвалі незвычайныя, чароўныя сілы. Пакланяліся ім і прыносілі ў іх гонар жэртвы. Зараз здаецца, што гэта смешна. Але калі прыгледзецца паўважлівей можна знайсці адгалоскі таго часу і сення. Можа хто-небудзь здагадаўся аб чым ідзе размова.

- Добра. А гавару я аб тым, што некаторыя людзі носяць амулеты з полукаштоўных і каштоўных камянеў, якім прысвойваюць таямнічыя сілы. Напрыклад, вераць, што яны могуць абараніць іх ад злых сіл, зглазу і іншае. Ад тэх часоў нам яшчэ засталіся прыкметы: калі чорны кот перабяжыць табе дарогу, то гэта к нясчасцю і інш.


-А зараз давайце адкрыім старонку вучэбніка 94-ю і прачатаем першы абзац.

Як вы ўжо заўважылі, нашы продкі верылі ў бальшую колькасць багоў. Менавіта па гэтай прычыне вера ў іх называлася многабожжа, або як яго яшчэ называюць язычніцтва. А зараз запішыце ў сваіх сшытках наступнае: многабожжа – гэта вера людзей у існаванне мноства багоў.

-Добра, а зараз скажыце пра якіх багоў ідзе гаворка ў першым абзацы?

-Так хто ж такі Перун?

-Так. Трэба адзначыць, што Перун быў сынам галоўнага бога нашых продкаў Белбога – бога беларусаў.Але “Перуном” называлі не толькі бога, але ж яшчэ і вялізныя валуны. Паводле падання, менавіта тут Пярун маланкай забіў самага магутнага чорта, кіраўніка ўсей нячыстай сілы.

Ва ўяўленні беларуса Перун – высокі станісты мужчына з чорнымі валасамі і залацістай доўгай барадой. У руках ен трымае зіхоткія завостраныя, як стрэлы, маланкі і шматкаляровую дугу-вяселку.

-калі ласка запішыце: Перун – бог грому і маланкі.

-А хто такі Дажджбог? Запішыце гэта калі ласка ў сваі сшыткі. (Дажджбог – бог Сонца).

Калісьці верылі, што Дажджбог кожную раніцу выязджаў на калясніцы са свайго палаца дзесьці на ўсходзе і рабоў дзенны аб’езд па небе. Яго ўяўлялі маладым мужчынай. Часта ад яго выявы уніз накіраваны зігзагападобныя стужкі-змейкі, якія сімвалізуюць дождж.

-І апошняе. Як нашы продкі называлі бога жывелагадоўлі, гандлю, багацця? Запішыце: Вялес – бог жывелагадоўлі, гандлю, багацця.

-Вялеса таксама называлі і Вялісам і Воласам. І менавіта ў яго гонар на тэррыторыі Беларусі названа шмат населеных пунктаў і нават азер: напрыклад, веска Воласава, што ў Віцебскім раене, возера Волас у Браслаўскім раене і шмат іншых.



-А зараз дзеці мы трохі адпачым. Выйдзіце калі ласка з-за сваіх парт і станьце так, кам не мяшаць адзін аднаму. Паўтарайце за мной.

  • Пацянуліся на насочках, прагнуліся, рукі паднялі ўверх. Вышэй, вышэй.

  • Зараз накланіліся да зямлі.

  • Добра, зараз павярнуліся ў розныя бакі некалькі разоў і іншае.

(магчыма выкананне вучнямі практыкаванняў па іх жаданню)












-Асветніца Полацкай зямлі, якую звалі Ефрасіння Полацкая (Прадслава).

- Яна жыла ў 12 (XII) стагоддзі .

(Яе бацка надумаў аддаць яе замуж. Але дзяўчына сышла да цеткі ў манастыр, стала манахіняй і пачала дапамагаць бедным)

- Па яе жаданню была пабудавана царква, якую называюць Спаса-Ефрасіннеўскай; яна першая жанчына сярод усходніх славян, якую царква абвясціла святой і г.д. Яшчэ трэба адзначыць, што па заказе Е. Полацкай Лазарам Богшай быў зроблены крыж (1161г) – святыня беларускага народа і г.д.
















Дзеці выказваюць сваі меркаванні на конт пытання, калі такія есць.












(дзець чытаюць)












-Пра Дажджбога, Перуна і Вялеса.

-Перун – бог грому і маланкі.


-Дажджбог – бог Сонца.














-Вялес – бог жывелагадоўлі, гандлю, багацця

Вывучэнне новага матэрыялу (працяг)

-Вось мы з вамі трохі адпачылі і з новымі сіламі працягнем наша падарожжа. І наступны прыпынак – хрысціянства. Запішыце калі ласка наступны пункт плана


хрысціянства.

-На тэррыторыі Беларусі было вялікае мноства багоў, але з цягам часу на нашы землі прыйшла новая, зусім іншая вера – хрысціянства. А адбылося гэта ў тыя часы, калі жыла ўсім вам вядомая Рагнеда. Яна і яе сын Ізяслаў былі першымі хрысціянамі ў нашым краі. А ў якім стагоддзі жыла Рагнеда? Хто памятае? Правільна, менавіта ў 10 ст., а дакладней ў 988 г. на Русь прыйшло хрысціянства. Запішыце калі ласка ў сваіх сшытках: хрысціянства – гэта вера ў адзінага бога Ісуса Хрыста.

- Можа хто небудзь ведае, чаму гэта вера так называецца. Правільна. Менавіта па імені Бога – Ісуса Храста гэта вера атрымала сваю назву.


(далейшы матэрыял аб’ясняецца на аснове наступнай схемы:

Рагнеда першы манастыр


школа

Ізяслаў першыя


бібліятэка


З прыходам хрысціянства пачала развівацца культура. Культура – гэта матэрыяльныя і духоўныя дасягненні людзей. Калі ласка знайдзіце гэта слова ў слоўніку, змешчаным у вашым падручніку. Запішыце гэта паняцце. (знаходзяць і запісваюць у сваі сшыткі. З развіццем культуры сталі будавацца цэрквы з манастрырамі (першы манастыр заснавала Рагнеда). Пры цэрквах адчыняліся школы: першую школу ў горадзе Полацку заснаваў сын Рагнеды Ізяслаў, таксама ен пачаў збіраць бібліятэку.


аб’ясненне праходзіць па схеме:


Хрысціянская

царква



Рымскі Папа Патрыярх


Каталіцкая Праваслаўная

(сусветная) (правільная вера)


Касцел Царква



Але ў 11 ст. адбыўся раскол хрысціянства. З-за расколу ўсе хрысціяне падзяліліся на праваслаўных і католікаў.



Праваслаўныя – хрысціяне, якія ходзяць ў царкву. Запішыце гэта калі ласка ў сваі сшыткі. (паўтараю)


- Паглядзіце ўважліва на малюнак на дошцы. Перад вамі царква. Як вы бачыце яна мае вежападобны выгляд. А адзіны купал сімвалізуе веру ў адзінага Бога – Ісуса Хрыста. Звярніце ўвагу на тое, як высока размешчаны вокны. Гэта паказвае, што ўсе ў ей з’яўляецца ўзнеслым, усе нібы імкнецца ў небо.

-А католікі, ў сваю чаргу, - хрысціяне, якія наведваюць касцелы.

Гэта паняцце таксама запішыце ў сшытак.

-Як вы бачыце на малюнке, касцел нечым падобны на царкву: высокім размяшчэннем вакон, шпілямі з крыжамі.


А зараз запішыце апошні пункт плана:

вернікі іншых рэлігій.

-Большасць вернікаў на тэрыторыі нашай Радзімы – праваслаўныя. Але акрамя праваслаўных і католікаў у Беларусі таксама жывуць людзі, якія спавядаюць іншыя рэлігіі. Срод іх татары. Яны спавядуць мусульманскую веру; іх адзіны Бог – гэта Алах, у адрознінні ад праваслаўных, якія ходзіць у царкву, татары ходзяць у свае храмы – мячэці. Як яны выглядаюць вы можаце пабачыць на гэтым малюнку (звяртаю ўвагу дзяцей на малюнак мячэць). З даўніх часоў на Беларусі жывуць і яўрэі, якія з’яўляюцца іудзеямі, а іх храм – гэта сінагога. Як вы змаглі заўважыць (звяртаюся к малюнку сінагогі).

- А зараз кали ласка адкрыйце старонку 96-ю и давайце прачытаем апошні абзац.

-Добра. А зараз адкажіце мне дык якая ж галоўная думка гэтых слоў (можна зачытаць).


-Малайцы. І менавіта пагэтаму ў нашай стране з даўніх часоў існуе верацярпімасць – добрые адносіны да тых, хто спаведуе іншую веру. Гэта нашло свае адлюстраванне нават у канстытуцыі нашай дзяржавы.














-Рагнеда жыла ў 10 ст.









(дзець высказваюць свае меркаванні)


















































































(дзеці чатаюць)



-Галоўная думка гэтых слоў – кожна сам выбірае сабе веру, ніхто не мае права забараняць веру догога чалавека, або навязваць іншым сваю веру.

V. Замацаванне ведаў.

-А зараз, каб праверыць як вы засвоілі гэтую тэму. Мы разгадаем з вамі крыжаванку. І калі гэта мы зробім правільна, то зможам ўзнаць шыфрощка, якая дапаможа нам вярнуцца ў свой час.


Пыпанні крыжаванкі

  1. Бог жывелагадоўлі, гандлю і багацця. (Вялес)

  2. Храм, у які ходзяць татары. (мячэць)

  3. храм, які наведвае католік. (касцел)

  4. Храм праваслаўнага чалавека. (царква)

  5. Бог грому і маланкі. (Перун)

  6. Большасць вернікаў у Беларусі – гэта... (правослаўныя)

  7. Рэлігійны храм яўрэяў. (сінагога)


Шыфроўка:

1

6

7

9

5

10

7

8

11

1

9

4

5

3

В е р а ц я р п і м а с ц ь

-Малайцы! Я спадзяюся, што вы на працягу ўсяго свайго жыцця будзеце верацярпімымі, г.з. паважлівымі ў адносінах да рэлігійных поглядаў усіх жыхароў нашай мнаганацыянальнай Радзімы.








-Вялес


-Мячэць

-Касцел

-Царква


-Перун

-Праваслаўныя


-сінагога.

VI. Падвядзенне вынікаў

- Ну вось наша падарожжа па старонках гісторыі і скончылася. Спадзяюсь, што яно вам спадабалася. Сення на ўроку вы ўсе былі вельмі актыўнымі. Адзнакі атрымліваюць ... (выстаўляю адзнакі найбольш актыўным дзецям, тлумачу, за што стаўлю кожную з адзнак).


VII. Дамашняе заданне

(запісана на дошцы заранее)

Стр. 94 – 96 (перасказ); дадатковае заданне: намаляваць малюнак да аднога з багоў (першы пункт плана).

-Урок скончаны. Да пабачэння.




Самые низкие цены на курсы переподготовки

Специально для учителей, воспитателей и других работников системы образования действуют 50% скидки при обучении на курсах профессиональной переподготовки.

После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца с присвоением квалификации (признаётся при прохождении аттестации по всей России).

Обучение проходит заочно прямо на сайте проекта "Инфоурок", но в дипломе форма обучения не указывается.

Начало обучения ближайшей группы: 25 октября. Оплата возможна в беспроцентную рассрочку (10% в начале обучения и 90% в конце обучения)!

Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: https://infourok.ru

Общая информация

Номер материала: ДA-015517

Похожие материалы