Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Биология / Конспекты / Поурочный план по биологии на тему "Ұрықтану. Жүктілік. Ұрықтың жатыр ішінде дамуы. Босану. Туылғаннан кейінгі жетілуі. Өсу және даму динамикасы. Адам өмірінің кезеңдері" (8 класс)
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 26 апреля.

Подать заявку на курс
  • Биология

Поурочный план по биологии на тему "Ұрықтану. Жүктілік. Ұрықтың жатыр ішінде дамуы. Босану. Туылғаннан кейінгі жетілуі. Өсу және даму динамикасы. Адам өмірінің кезеңдері" (8 класс)

библиотека
материалов

Сабақ жоспары

Сынып:8 А Сабақ№58

Пән: биология

Күні:

Сабақтың тақырыбы: Ұрықтану. Жүктілік. Ұрықтың жатыр ішінде дамуы. Босану. Туылғаннан кейінгі жетілуі. Өсу және даму динамикасы. Адам өмірінің кезеңдері

Сабақтың мақсаты:

1.Білімділік- туғаннан 18 жасқа дейін организмнің қалыптасуының әрбір кезеңіне тән      ерекшеліктерімен таныстыру.

2.Дамытушылық- адам организмінің құрылысында жас кезеңдеріне байланысты байқалатын ерекшеліктерді анықтай білуді қалыптастыру. Кітаппен, кестелермен жұмыс істей білуге дағдыландыру.

3.Тәрбиелік- қыз балалар мен ер балалардың бойында жыныс жүйесінің гигиенасы туралы көзқарасты білуге тәрбиелеу.

Сабақтың барысы:

Сабақтың әдісі: баяндау, кестелер толтыру

Сабақтың түрі: аралас

Сабақтың көрнекілігі: сызбанұсқа,трексызба, тапсырмалар

  1. Ұйымдастыру кезеңі

  • оқушылармен сәлемдесу

  • оқушыларды түгендеу

  1. Үй тапсырмасын тексеру.

  2. Жаңа сабақты игеру.

Сперматозоид пен жұмыртқажасушасының қосылуын ұрықтану дейді. Аталық жыныс бездерінен шамамен 300 млн-дай сперматозоидтары бар 3-5 мл шәует бөлінеді. Сперматозоидтьң біреуі ғана жатыр түтігінде жұмыртқажасушасымен қосылады, қалғандары жойылады. Сперматозоидпен қосылуын жұмыртқажасушасының сыртынан қабықша түзіледі. Ол қабықша жұмыртқажасушаға басқа сперматозоидтардың енуінен қорғайды. Ұрықтанбай қалған жұмыртқажасушалары мен сперматозоидтар жатыр түтігінде, жатырда лейкоциттердің әсерінен жойылады.

Сперматозоидтар 24-48 сағатқа дейін ұрықтандыра алады. Олар цитоплазмасында қоректік заттың қоры өте аз болғандықтан және дене температурасьшың әсеріне сезімталдығынан ұзақ сақталмайды.

Ұрықтанған екі жыныс жасушаларынан зигота пайда болады. Зигота жатыр түтігінде бөлшектене бастайды да, жатырға түсіп, оньң қабырғасына бекиді. Соның нәтижесінде ұрьқ түзіліп, оның аналық жатырындағы тіршілігін қамтамасыз ететін қосымша құрамбөліктер дамиды. Жасушалардың хромосомаларында өзгерістер болады. Адамның дене жасушаларында хромосома саны тұрақты 46 болса, ал жетілген жыныс жасушаларында — 23. Ұрықтанғаннан соң аталық жөне аналык жыныс жасушаларының хромосомалары жұптасып, саны 46-га жетеді.

Ұрыктың дамуын зерттейтін ғылымды эмбриология (грекше «эмбрион» - ұрық, «логос» -ілім, гылым) дейді.

Ұрықтың дамуы - ұрықтанған жұмыртқажасушасының бөлінуінен ұрық түзіледі. Ұрықтан 3 түрлі ұрықтық жапырақша пайда болады. Сыртқы ұрықтық жапырақшадан: жабын эпителий (ұлпа), жүйке жүйесі, сезім мүшелері дамиды; Ортаңғы ұрықтық жапырақшадан: дәнекер ұлпасы, қаңқа (сүйектер), бұлшықеттер, қанайналым мүшелері, зәршығару және қөбею мүшелері түзіледі; Ішкі ұрықтық жапырақшадан: асқорыту мүшелері мен асқорыту бездері және тынысалу мүшелері пайда болады. Ұрықтың алғашқы 4 айға дейінгі дамуы ұрықтық даму деп аталады. Ұрықтың 4 айдан кейінгі дамуын нәрестелік даму дейді.

Жатырда ұрықтың сырты қабыкпен қапталады. Жүктіліктің үшінші айында анасы мен ұрықтың ұлпаларынан арнайы мүше ұрықжолдас (плацента) түзіледі. Ұрықжолдас арқылы ұрық тыныс алады, қоректенеді және қажетсіз қалдықтар бөлінеді. Ана мен ұрық арасындағы өзара байланыс ұрықжолдас арқылы жүзеге асады. Ұрықтану ұрық-жолдасынан ұрыққа артерия қаны ағатын бір қантамырды - кіндік вена тамыры дейді. Вена қаны ұрықжолдасқа 2 қіндіқ артерия қантамырлары арқылы келеді. Ұрықты ұрықжолдаспен байланыстырып түрған үш қантамыр бірігуінен кіндікбау түзіледі. Нәрестенің туғанда қіндікбауы қесіледі, ал қіндігі өмір бойы сақталады. Ұрықжолдас-тың сыртқы жағында өте қөп бүрлер болады. Бүрлердің қабырғалары арқылы ана қанынан ұрық қанына қоректік заттар мен оттегі өтеді. Қажетсіз өнімдер мен кемірқышқыл газ да осы бүрлер арқылы шығарылады.

Адам ағзасының өсуі мен дамуында негізінен 2 кезеңді ажыратады. Біріншісі – ұрықтық даму (эмбриональдық). Бұл ағзаның ұрықтанған жұмыртқа жасушасынан бастап туғанға дейінгі уақытты қамтиды. Ұрықтық даму анасының ішінде, яғни жатырда өтеді. Екіншісі – туғаннан бастап, өз тіршілігін жойғанға (өлгенге) дейінгі кезең. Әрбір ағзаның жеке дамуын ғылыми тілде онтогенез (грекше «ontos» – жекелей, «genes» – шығу тегі) дейді.

Алғашқы балалық кезең. Бұл кезеңде жаңадан көптеген қозғалысқа байланысты дағдылар қалыптасады. Сәби еркін жүреді, сөйлейді. Айналасындағы заттарға әуестігі артады, әр нәрсені білгісі келеді. Ойлау қабілеті дамиды. Жаңадан шартты рефлекстер қалыптасады. Сүт тістері (20) толық шығып үлгіреді.

Бірінші балалық кезең. Бұл кезеңді кейде мектеп жасына дейінгі кезең деп те атайды. Бұл кезеңде баланың айналасындағы болып жатқан жағдайларға қызығушылығы артады. Бұл не? деген сұрақтарға жауап іздейді. Ми көлемі артып, дами түседі. Анық сөйлейді. Бұл кезеңде бала үшін әр түрлі ойынның маңызы зор. Ойын арқылы денесі өседі, көңіл күйі қалыптасады. Әсіресе, қимыл-әрекеті қажет ететін ойындар арқылы қаңқасы мен бұлшықеттері дұрыс жетіле түседі.

Екінші балалық кезең. Баланың іс-әрекетінде сапалық өзгерістер байқалады. Бұл негізінен баланың мектепке баруымен тікелей байланысты. Енді бала мектеп тәртібіне бағынуға байланысты іс-әрекеттерге талпынады. Жаңа дағдылар қалыптасады, жауапкершілікті, тәртіпті сезінеді. Ойлау қабілеті дами бастайды. Бойларының ұзындығы шамамен 140–150 см, салмағы 30 кг артады.

Жасөспірімдік кезең. Баланың өсуі мен дамуында жаңа өзгерістер пайда болады. Ұлдар мен қыздардың дене бітімінде бір-бірінен айырмашылықтар айқын байқалады. Мұның бәрі де жыныстық жетілуімен тікелей байланысты. Қыздарда алғашқы етеккір 12–13 жаста басталады. Денесі өседі, бұлшықеттері дамиды, тері астындағы май қабаты қалыңдай түседі. Кеудемен тыныс алу түрі айқын білінеді және т. б. Ұлдарда дауысы жуандайды, көмекейі айқын байқалады. Жыныс мүшелері өседі, сақал-мұрт шығады және т. б. Зат алмасу қарқындығы артып, қозғалыс әрекеттердің үйлесімділігі жетіледі. Барлық физиологиялық процестер жедел жүреді. Бірақ ұзаққа созылатын бұлшықеттердің жұмысы ауырлау келеді.

IY. Жаңа сабақты бекіту.

Y. Рефлексия.

Білемін Білмеймін Білгім келеді

Тест тапсырмалары.

1. Ана сүті пайдалы, себебі:

а) ол стерильді   ә) антиденелерден тұрады   б) тамақтануға қажет заттардың барлығы  бар   в) жоғарыда келтірілген барлық себептер бойынша.

2. Жаңа туған нәрестеде:

а) тек шартты рефлекстері болады   ә)тек шартсыз ренфлекстері болады        б) шартты және шартсыз рефлекстер болады   в) әлі рефлекстері қалыптаспаған

3. Балада алғашқы шартты рефлекстері қашан пайда болады?

а) шамамен 1 айдан кейін  ә)жарты жылдан соң   б) 1 жылдан  соң   в) кешірек

4. Сөйлеу мен ойлану қай кезеңде дамиды?

а) емшектегі кезең   ә) балалық кезең   б) мектепке дейінгі кезең в) мектептегі кезеңде

5. Жасөспірім- бұл қанша жастағы адам?

а) 11-12 жас   ә)12-15 жас  б) 16-20 жас    в) жоғардағының барлығы

6.Қарттық кезең – бұл қанша жастағы адам?

а) 45-59 жас   ә)60-74 жас  б) 75-89 жас    в) 90-100

7. Организмнің жыныстық жетілу кезеңін тап:

а) әлеуметтік  ә)психикалық   б) физиологиялық  в) жастық

8. Мектеп жасындағы кезең қанша жас?

а) 11-12 жас   ә)12-15 жас  б) 16-20 жас    в) 7-17 жас

9. Емшектегі бала неше  айлығында басын ұстайды, аяғын жазады және отырады?

а) 6 ай  ә) 8 ай   б) 10 ай  в) 9 ай

10. Қай кезеңді «сұрақтар сатысы» деп атайды?

а) емшектегі кезең   ә) балалық кезең   б) мектепке дейінгі кезең в) мектептегі кезеңде

Тапсырма:

Алған білім негізінде адамның дамуындағы әр түрлі кезеңдерде байқалатын құбылыстарды сәйкестендіріңдер.

1. Жаңа туған нәрестелік кезең

 

2. Емшектегі кезең

 

3. Балалық кезең

 

4. Мектепке дейінгі кезең

 

5. Мектептегі кезең

 

6. Жасөспірімдік шақ

 

7. Ересек кезеңі

8. Қарттық кезең

а) сүйектердің сынғыштығы және қажудың жоғарылауы;

ә) омыртқа жотасының мойын бөлігінде иірім п.болуы;

б) организмнің дамуы аяқталады;

в) ересектерге еліктеу,

г) тістердің пайда болуы;

ғ) сөйлеу қалыптасады;

д) бас сүйегінде еңбекше пайда болады;

е) алғашқы шартты рефлекстер  пайда болады;

ж) Жыныстық жетілу;

з) организмнің едәуір қарқынды өсуі мен дамуы;

и) сөйлеу мен ойлану, ұжыммен және өз алдына ойнай білу қарқынды дамиды;

к) Әлеуметтік сананың, адамгершілік құндылықтар      жүйесінің қалыптасуы,

л) организмнің құрылысы мен қызметі.

Жауаптары: 1-ә,д,е; 2-з,г; 3-в,ғ; 4-и; 5-ж; 6-б,к; 7-л; 8-а.

Үйге тапсырма. Оқу, А,С тапсырмалары, тест құрастыру

YI. Бағалау.

Сабақты қорытындыла







Автор
Дата добавления 05.05.2016
Раздел Биология
Подраздел Конспекты
Просмотров864
Номер материала ДБ-068495
Получить свидетельство о публикации

"Инфоурок" приглашает всех педагогов и детей к участию в самой массовой интернет-олимпиаде «Весна 2017» с рекордно низкой оплатой за одного ученика - всего 45 рублей

В олимпиадах "Инфоурок" лучшие условия для учителей и учеников:

1. невероятно низкий размер орг.взноса — всего 58 рублей, из которых 13 рублей остаётся учителю на компенсацию расходов;
2. подходящие по сложности для большинства учеников задания;
3. призовой фонд 1.000.000 рублей для самых активных учителей;
4. официальные наградные документы для учителей бесплатно(от организатора - ООО "Инфоурок" - имеющего образовательную лицензию и свидетельство СМИ) - при участии от 10 учеников
5. бесплатный доступ ко всем видеоурокам проекта "Инфоурок";
6. легко подать заявку, не нужно отправлять ответы в бумажном виде;
7. родителям всех учеников - благодарственные письма от «Инфоурок».
и многое другое...

Подайте заявку сейчас - https://infourok.ru/konkurs


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ


Идёт приём заявок на международный конкурс по математике "Весенний марафон" для учеников 1-11 классов и дошкольников

Уникальность конкурса в преимуществах для учителей и учеников:

1. Задания подходят для учеников с любым уровнем знаний;
2. Бесплатные наградные документы для учителей;
3. Невероятно низкий орг.взнос - всего 38 рублей;
4. Публикация рейтинга классов по итогам конкурса;
и многое другое...

Подайте заявку сейчас - https://urokimatematiki.ru

Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх