Инфоурок / Биология / Другие методич. материалы / Поурочный план "Табиғи сұрыптау" (9 класс)
Обращаем Ваше внимание, что в соответствии с Федеральным законом N 273-ФЗ «Об образовании в Российской Федерации» в организациях, осуществляющих образовательную деятельность, организовывается обучение и воспитание обучающихся с ОВЗ как совместно с другими обучающимися, так и в отдельных классах или группах.

Педагогическая деятельность в соответствии с новым ФГОС требует от учителя наличия системы специальных знаний в области анатомии, физиологии, специальной психологии, дефектологии и социальной работы.

Только сейчас Вы можете пройти дистанционное обучение прямо на сайте "Инфоурок" со скидкой 40% по курсу повышения квалификации "Организация работы с обучающимися с ограниченными возможностями здоровья (ОВЗ)" (72 часа). По окончании курса Вы получите печатное удостоверение о повышении квалификации установленного образца (доставка удостоверения бесплатна).

Автор курса: Логинова Наталья Геннадьевна, кандидат педагогических наук, учитель высшей категории. Начало обучения новой группы: 27 сентября.

Подать заявку на этот курс    Смотреть список всех 216 курсов со скидкой 40%

Поурочный план "Табиғи сұрыптау" (9 класс)

библиотека
материалов


9 сынып













«Көпір» тапсырмалары.








«Білу»






















«Түсіну»

























«Қолдану»



























«Талдау»












































«Жинақтау»





















































«Бағалау»

Сабақтың тақырыбы: Табиғи сұрыпталу - эволюцияның қозғаушы және бағыттаушы күші


Сабақтың мақсаты: табиғи сұрыпталу түрлерімен таныса отырып, оның ерекшеліктерін мысалдар және өзіндік жұмыстар арқылы меңгеруіне, жұмыстарды орындап алған білімдерін өз бетімен қолдана алуына жағдай туғызу;

Сабақтың міндеті:

1.Өз бетінше жұмыс жасауға, жауапкершілікті сезінуге, шығармашылық ізденімпаздыққа, табиғаттағы процестерді ескеруге тапсырмалар беру арқылы тәрбиелеу;
2.Деңгейлік тапсырмаларды біртіндеп орындауына жағдай жасау арқылы қабілетіне байланысты жеке құзырлылығын дамыту.


Ұйымдастыру кезеңінен соң сыныпты 3 - топқа бөлу.
1 - топ К. Линней
2 - топ Ж. Ламарк
3 - топ Ч. Дарвин.


Әр топ ғалымдар еңбегімен таныстырады.
Карл Линней (1707 - 1778) – организмдерді алғаш рет топтастырып жүйеге келтірген швед ғалымы, жаратылыстанушы. өсімдіктер мен жануарларды класқа, отрядқа, туысқа, түрге бөлуді де бірінші болып ұсынған. Биологияға 1000 - ға жуық терминдерді енгізген. Жүйелеуде өсімдіктер мен жануарларды латын тілінде түрі мен туысын білдіретін қос атпен атауды ұсынды. «Табиғат жүйесі» атты еңбегі өте құнды болғандықтан 12 рет басылып шыққан.

Жан Батист Ламарк (1744 - 1829) – алғашқы эволюциялық теорияның негізін қалаушы француз жаратылыстанушы. Организмдердің бейімдеушілік қасиетін сыртқы орта жағдайымен байланыстыра зерттеді. Бұл эволюциялық теорияның дамуына қосқан зор үлесі болып есептеледі. Ғылымға «биология» терминін алғаш енгізген ғалым. «Француз флорасы», «Зоология философиясы» және т. б. ірі еңбектер жазған.
Чарлз Роберт Дарвин (1809 - 1882) – органикалық дүние эволюциясының негізін салған ағылшынның ұлы жаратылыстанушы ғалымы. «Бигль» кемесімен 5 жылға созылған саяхатта жинаған деректері – зерттеулерінің негізгі арқауы болды. Өзгергіштік, сұрыптау, тіршілік үшін күрес эволюцияның негізгі факторы екендігін және адамның төменгі сатыдағы жануарлардан шыққандығын дәлелдеді. Органикалық дүние эволюциясының себептері мен заңдылықтарын ашты. Еңбектері: «Табиғи сұрыпталу», «Түрлердің шығуы», «Үй жануарлары», «Адамның шығу тегі», «Жыныстық сұрыпталу», «Құрттар» және т. б.

І- кезең. Үй тапсырмасын сұрау
Лездеме сұрақтар қойылады әр топқа.
К. Линней
1. Өсімдіктермен жануарларды қажетті белгілеріне қарай сұрыптап, іріктеп алуды Ч. Дарвин қалай атады?
(Қолдан сұрыптау)
2. Ч. Дарвин қолдан сұрыптаудың қандай түрлерін айқындар берді? (Санасыз, әдістемелік)
3. Ч. Дарвиннің 1868 жылы шыққан еңбегі қалай аталады?
(Үй хайуанаттары мен мәдени өсімдіктерінің өзгеруі)
4. Популяциядағы гендер жиынтығы қалай аталады?
(Генофонд)
Ламарк
1. Қолдан сұрыптаудың ерекшелігін білу мақсатында Ч. Дарвин қай елдің ауыл шаруашылық практикасына көп көңіл бөлді? (Англия)
2. Санасыз сұрыптау дегеніміз не?
3. Ч. Дарвиннің 1859 жылы қандай еңбегі жарық көрді?
(Түрлердің шығуы)
4. Бір кеңістікте тіршілік етіп, бір бірімен еркін шағылысып, ұрпақ беретін, бір түрге жататын даралардың жиынтығы? (Популяция)

Дарвин
1. Қолдан сұрыптаудың нәтижесі қандай?
(Іріктеме, қолтұқым)
2. Әдістемелік сұрыптау дегеніміз не?
3. Ч. Дарвиннің 1871 жылы қандай еңбегі жарық көрді?
(Адамның шығу тегі)
4. Кенеттен болатын тұқым қуалайтын өзгергіштік қалай аталады? (Мутация)

Мутация тақырыбы бойынша сызба көрсетіледі. Сол сызба бойынша

Оқушылар ойланып жауап береді.

ІІ. Жаңа материалды түсіндіру
Қолдан сұрыптау кезінде адам өзіне қажетті, пайдалы қасиеттері бар ұрпақтарды қалдырып, жарамсыздарын жойып реттейді. Ал бұл процесс табиғатта қалай жүзеге асады және табиғатта сұрыпталу бола ма? Табиғатта да ұдайы сұрыпталу болып жатады (1 - кесте). Барлық тірі организмдерге тән қасиет — тұқым қуалайтын өзгергіштік, сондықтан организмнің кез келген жұбы өздерінің артына ұрпақ қалдырады.
Ч. Дарвин өсімдіктер мен жануарлардың жабайы түрлерінде айқын емес (жеке) өзгергіштік басымырақ болатынын дәлелдеді.

Қолдан сұрыптау
1. Егіншілік пен мал шаруашылығы дамығаннан кейін ғана пайда болды
2. Қолдан сұрыптау адамның араласуымен болады
3. Малдардың адамға пайдалы жақтарын жақсарту үшін белгілі жоспар бойынша сұрыптайды
4. Өсімдіктерді де пайдалы белгілерін қажетіне жарату үшін сұрыптайды.
5. Қолдан сұрыптаудың жағымсыз жақтары — пайда болған белгілері организмге зиян. Олар табиғатта дәрменсіз.
6. Жана іріктемелер (өсімдіктерде) мен қол тұқым

Табиғи сұрыпталу
1. Тіршілік пайда болғаннан бері үздіксіз жүреді
2. Көзге көрінбейді, жүруі білінбейді.
3. Сұрыпталу кезінде организмге пайдалысы қалып, зияндысы жойылады.
4. Табиғи сұрыпталуға адамның ешқандай қатысы жоқ.
5. Ортаға жақсы бейімделгендері қалады, бейімделе алмағандары тіршілігін жояды.
6. Қоршаған орта мен популяцияда тепе - теңдік сақталады.
7. Жаңа түрлер пайда болады.



«Ойлан,жұптас,бөліс»


-«Түртіп алу» мәтінмен жұмыс (түраралық, түрішілік,сыртқы ортаның қолайсыз жағдайларымен күрес);

-«Топтастыру»-тіршілік үшін күрес формаларына жататын жануарларды топтастыру;

-«Түйінді сөз» (мағынасын ашып түсіндіру);

-Тіршілік үшін күресті туғызатын басты фактор;

- Кестемен жұмыс (табиғи және қолдан сұрыптау белгілерін анықтау, кестеге қою);


Қолдан сұрыптау

Белгісі

Табиғи сұрыпталу

Адам

1. Кім жүргізеді?

Табиғат

Адамға қажетті белгісі бар дарақтар

2. Нәтижесінде қайсысы тірі қалады?

Қоршаған орта жағдайларына жақсы бейімделетін дарақтар

Төмен

3. Тіршілікке бейімділік дәрежесі

Жоғары

Бірнеше жылдан бірнеше ондаған жылдарға дейін

4. Үдеріс жылдамдығы

Жүздеген немесе мыңдаған жылдар

Жағымсыз белгілері бар бірде-бір дарақ көбеюге рұқсат етілмейді

5. Әр түрлі жылдамдықта болу себептері

Көбеюге ұзак уақыт жағымсыз белгілері бар дарақтар (оңай кездейсоқтық) қатыса алады

Әсімдіктер іріктемесі және жануарлар қолтұқымы

6. Қандай жаңа формалар түзіледі?

Жануарлар мен өсімдіктердің жаңа түршелері және түрлері




Рефлексия: «Бес саусақ»

Үй жұмысы: Кесте толтыру «Бақ-бақ өсімдігінің тіршілік үшін күрес түрлері»

Тапсырма: әр бағанға себеп-салдардың реттік нөмірлерін қойып шық;

Бақ-бақ өсімдігінің бүкіл әлемді басып кетуге кедергі болатын себептері:

  • Шөппен бірге тұқымдарын қойдың жеп қоюы,

  • Тұқымдарын құстар қорек етеді,

  • Өскіндерін шөпқоректі жануарлар жейді,

  • Өсімдіктерді адамдар, машиналар басып кетеді,

  • Басқа биік өсімдіктер кедергі келтіреді,

  • Бақ-бақ өсімдігі бір-бірін ығыстырады,

  • Құмды, жартасты жерлерде тұқымдары өледі,

  • Өсімдік аяздан, құрғақшылықтан өледі.

Бағалау


Бағалау парағы бойынша.





























Самые низкие цены на курсы переподготовки

Специально для учителей, воспитателей и других работников системы образования действуют 50% скидки при обучении на курсах профессиональной переподготовки.

После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца с присвоением квалификации (признаётся при прохождении аттестации по всей России).

Обучение проходит заочно прямо на сайте проекта "Инфоурок", но в дипломе форма обучения не указывается.

Начало обучения ближайшей группы: 27 сентября. Оплата возможна в беспроцентную рассрочку (10% в начале обучения и 90% в конце обучения)!

Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: https://infourok.ru

Общая информация

Номер материала: ДВ-236295

Похожие материалы

2017 год объявлен годом экологии и особо охраняемых природных территорий в Российской Федерации. Министерство образования и науки рекомендует в 2017/2018 учебном году включать в программы воспитания и социализации образовательные события, приуроченные к году экологии.

Учителям 1-11 классов и воспитателям дошкольных ОУ вместе с ребятами рекомендуем принять участие в международном конкурсе «Законы экологии», приуроченном к году экологии. Участники конкурса проверят свои знания правил поведения на природе, узнают интересные факты о животных и растениях, занесённых в Красную книгу России. Все ученики будут награждены красочными наградными материалами, а учителя получат бесплатные свидетельства о подготовке участников и призёров международного конкурса.

Конкурс "Законы экологии"