Для всех учителей из 37 347 образовательных учреждений по всей стране

Скидка до 75% на все 778 курсов

Выбрать курс
Инфоурок Астрономия ТестыПоурочное по русскому 6кл

Поурочное по русскому 6кл

библиотека
материалов



Кхеторан кехат

Документан бух

5-9-г1а классан литературина лерина долу х1ара документ кхоьллина юкъара дешаран а, коьрта юкъара дешаран а пачхьалкхан программин буха т1ехь. Программо предметан чулацам схьа а боьллу, бовза а бовзуьйту, билгалбоккху. Белхан программо, литература 1аморан 1алашонца цхьаьна а дог1уш, дешархой кхиоран, кхеторан, 1аморан а юкъара некъаш довзуьйту.



Дешаран предметан юкъара характеристика


Лаккхара ийман а долуш, эстетикин мах хадо а хууш, г1иллакх-оьздангаллех массо а аг1ор адам кхиорехь доккха маь1на ду исбаьхьаллин литература. Дешаран хьукматехь литература хьехар кхочушдо искусствон дахарца з1е тасарца, кеп а, чулацам а вовшех буозарца, историна, ламасташца, керла юкъадалорашна т1е а тийжаш,историн-культурин хаамех пайдаоьцуш, литературин теорин а, историн а коьрта кхетамаш 1амош, исбаьхьаллин произведенеш талла а,церан мах хадо а хаарш луш, литературин меттан исбаьхьаллин г1ирсаш караберзош а.

Дешаран хьукматехь литература хьехаран 1алашо-дешан искусство, классически а, кхечу халкъийн а литературийн хьал довзийтар; литературан социокультурин цхьана декъах санна кхетам балар.Литература 1аморан бух-исбаьхьаллин говзарш ешар а, 1амор; историн-культурин а хиламийн а, дешан говзанчийн биографеш а йовзийтар.

Литературин говзарийн эстетикин мах хадо, царех кхета дешархой 1амор.

Дукха хенахь дуьйна исбаьхьаллин аг1ор дерриге халкъо классически аг1ор къобалйина, мехкан а, дуьненан а литературин хазна хилла д1ах1иттина исбаьхьаллин говзарш 1аморехь бен кхочушъялур яц литературин 1алашонаш. Цу т1е а доьг1на, школехь литература 1аморан 1алашо ю лаккхара исбаьхьаллин кхачам болу, дахаран бакъдерг гойту, юкъара синмехаллаш йовзуьйтуш, адамашкахь лекхара синъоьздангаллин синхаамаш кхуллуш йолу дуьненахь тоьлла йолу дешан культурин исбаьхьаллин говзарш дешархошна йовзийтар.


Дешархочунна 1емар ду


-1амийначу произведенийн авторш, ц1ерш, ц1ерийн маь1на,произведенийн чулацам,турпалхой,хиламийн уьйр къасто;

-халкъан, литературан туьйранашна юккъехь йолу башхаллаш йовза;

-исбаьхьаллин произведенех монолог, диалог, дустар, эпитет къасто;

- дагахь 1амийна произведении къастош еша.


-1амийначу эпически произведенийн хиламаш а,турпалхой а ,церан вовшашца йолу уьйраш а ;


-юмор,сатира,строфа метафора ,литературан тайпанаш бохучу кхетамийн коьрта билгалонаш;

-программо дагахь 1амо билгалйина тексташ


Дешархошна 1ама аьтто хир бу:


-произведении т1ера эпизодаш схьакъастор, церан хенан йохаллин а, бахьанийн а уьйраш гайтар;

-дустарш,эпитеташ текстехь гучу а йохуш, царех кхетам балар;

-исбаьхьаллин говзар къастош еша;

-хьехархочо т1едилларца турпалхочун васт х1оттор.


говзар т1ера исбаьхьаллин суьрташ шайн ойланехь юха схьах1итто;

исбаьхьаллин говзар литературин муьлхачу тайпанан ю (эпически, лирически, драматически) билгалдаккха;


иллин чулацаман, сюжетан, д1ах1оттаман, суртх1отторан г1ирсийн, меттан башхаллаш къасто;

исбаьхьаллин говзар маь1на билгалдаларехь турпалхочун меттиг а, автора цуьнан хадош болу мах а билгалбаккха;

исбаьхаллин говзарх а, цуьнан турпалхойх а шайна хетарг бух боллуш ч1аг1дан;


1амат т1ехь ялийначу литературоведчески дошамах пайдаэца;

исбаьхьаллин говзар а, литературин юкъараллин дахарх лаьцна йолчу статьян а тексташ тийса а ца луш, шерра хозуьйтуш д1аеша;


исбаьхьаллин говзар къастош еша;

шаьш кхочушбечу бартан, йозанан белхан план х1отто;


литературин хрестомати т1ерачу статьян план, тезисаш, конспектх 1отто;

изложенеш язъян;


барта а, йозанан а тайп-тайпанан сочиненеш кхолла (шайн тидамех, шайна зеделлачух лаьцна а, живопись суьртехь пайдаоьцуш а, литературин материал т1ехь язъеш ерш а), царна юкъахь классехь 1амийначу говзар т1ера турпалхочун амалш къастош а, шина турпалхочун амалш вовшах юстуш а йолу сочиненеш;




























5 -9- чу классехь нохчийн литература к1иранах 2 сохьтехь хьеха лерина ю программа.


Белхан программин чулацам


5 класс (68 сахьт)

1. Нохчийн халкъа баота кхолларалла (1 сахьт)

2. Туьйра "Тамашина олхазар" (1 сахьт)

3. Туьйра "Кхо ваша" вежарша дина ха. Кхоалг1ачу вешин толамаш. (2 с.)

4. Туьйра "Барзо 1ахарца мохк къовсар" (1 сахьт)

5. Туьйра "Кхо ваша а, саьрмик" (1 сахьт)

6. Доьшуш хилла к1ант (1 сахьт)

7. Дешархоша шайна дуьйцуш хезна туьйранаш дуьйцуш д1ахьон урох (1 сахьт)

8. Кицанаш (1 сахьт)

9. Х1етал-металш (1 сахьт)

10. Саидов Б. "Майра к1ант Сулима" Седин, Сулимин безам. Сулимин акхарошца тасаделла гергарло. Содина дагабеана шолг1а тешнабехк. Сулимина карийна накъостий.

(4 сахьт).

11. Мусаев М. "Ц1ен маьхьси" цхьогало барзана бина бекхам (2 сахьт)

12. Гацаев С. "Чкъоьрдиг" К1ант кхоьру. Чкъоьрдиган толамаш.(2сахьт)

13. Исмаилов А. Бух1анан дийцар. Лоьман пачхьалкх. Кура сай. Бирдолаг. Толам.

(2 сахьт)

14. Литературни туьйраний а, халкъан туьйраний юкъара башхалла. (1 сахьт)

15. Бадуев С. "Зайнди" Зайндис дина ц1ийнананолла. Дега даитина кехат. Дийцарна план х1оттор. (3 сахьт)

16. Саракаев Хь. "Баьпкан чкъуьйриг" (1 сахьт)

17. Ахматова Р. "Лийрбоцурш" (1 сахьт)

18. Мамакаев М. "Баппа" (1 сахьт)

19. Сатуев Хь. "Лаьмнийн къоналла" (1 сахьт)

20. Сулаев М. "Ламанан хи" (1 сахьт)

21. Махмаев Ж. "Буьйсанан г1улчаш"Солтера даьлла г1алат. Солта дохковаьлла. (2 сахьт)

22. Сулейманов А. "Борз ю уг1уш" Мох. Наж. (2 сахьт)

23. Хатуев А-Хь. "Аьрзунан илли" (1 сахьт)

24. Кагерманов Д.дахар а, кхолларалла а. "Доттаг1ий" (2 сахьт)

25. Арсанукаев Ш. "Баьпкан юьхк" (1 сахьт)

26. Рашидов Ш. "Т1амна дуьхьал довла" (1 сахьт)

27. Ахмадов 1. "" Къонахалла Тимар борз ен вахар. Тимара къу вожор.(2 сахьт)

28. Амаев В-Хь. "Малх чубаре хьоьжура иза" Жима кор. Г1ан. (2 сахьт)

29. Эдилов Х-М. "Ненан марзо" (1 сахьт)

30. Мамакаев 1. Дахар а, кхолларалла а. "Садаьржаш" (2 сахьт)

31. Гадаев М-С. дахар а, кхолларалла а. "Доттаг1ашка" (2 сахьт)

32. Хасаев ХЬ. "Ц1окъ" (1 сахьт)

33. Бексултанов М. "Цакхетта хестор" (1 сахьт)

34. Къамел кхиор (12сахьт)

35. Классал арахьара дешар (7 сахьт)








6 класс

68 сахьт


1.«Нохчийн халкъан барта кхолларалла.» (1 сахьт)

2.Нохчийн халкъан иллеш. (4 сахьт)

«Наьрт –Эрстхойн паччахь Наураз.. (1 сахьт)

Ницкъ болу Солса. (1сахьт)

«Гаьрмичгара наьрташ.» (1 сахьт)

«Наьрт-Эрстхой кхерор».(1 сахьт)

3.Гайсултанов 1умаран кхолларалла «Нийса кхел», «Барзо амалш ца хуьйцу» (3 сахьт)

4.Сатуев Хь. «Ломмий, цхьогаллий.» басня (1 сахьт)

5.Садулаев Хь. «Ненан б1аьрхиш» К1ант, к1ентан валар (2 сахьт)

6.Мамакаев 1.дахар а, кхолларалла «Дагалецамаш». (2 сахьт)

7.Айдамиров А. «Вина мохк.» (1 сахьт)

8.Нунуев с-Хь. «Хьайбаха.» (1 сахьт)

9.Саракае Хь «Ирсе б1аьрхиш.» К1ант 1инах вахар. Нанна к1ант вовзар (2 сахьт)

10.Курумова С.дахар а, кхолларалла а. «Дохк». (2 сахьт)

11.Сулаев М. «К1анте.» (1 сахьт)

  1. Саидов Б.дахар а, кхолларалла а. «Йиша т1емало.» (2 сахьт)

12.Ошаев Х.дахар а, кхолларалла а. Ден лаам.Чайре Дадус тиссина са. «Чайра.» (3 сахьт )

13.Муталибов З. «Х1аллакьхиллачу динах лаьцна илли». (1 сахьт)

14.Рашидов Ш. «Даймохк»(1 сахьт)

15.Арсанукаев Ш. «Мохкбегор» (1 сахьт)

16..Кибиев М. «Меттан сий.» (1 сахьт)

17.Амаев В-Хь. «Генарчу денойн туьйра.» (1 сахьт)

18.Дешаржоша шаьш ешна произведенеш йийцаре яр. (1 сахьт)

19.Гадаев М-С. «Дарта.» (1 сахьт ).

20.Бексултанов «Некълацар.» (1сахьт).

21.Дикиев М. «Къинхетаме Нохчийчоь» (1 сахьт ).

22.Осмаев А.Товсолта 1ома т1е вахар. Борз д1аяхийтар «Гила борз.» (2 сахьт ).

23.Ахмадов А. «Воккха дада.» Зараан т1ом балале хилла дахар, Воккхачу даде туьйсу са.

(2 сахьт ).

24.Ахмадов М. «Телефон» (1 сахьт).

25.Яралиев Ю. «Кад» (1 сахьт).

26.Къамел кхиор –( 12 сахьт)

27.Классал арахьара дешар-(8 сахьт)

28. Тестировани (2 сахьт).
















7 класс

68 сахьт

  1. Халкъан барта поэзи (1 сахьт)

  2. Иллеш: «Бабин Иэсин, ворх1 вешин йишин илли», «Обарг Варин илли», Турпалхойн тайна а, ца тайна. «Дадин юрт яккхаран», Турпалхойн васт х1оттор. «Зеламха Г1изларехь латаран илли». Зеламхин узам. (7 сахьт)

  3. Нохчийн шира илли (1 сахьт)

  4. «Сай» халкъан илли (1 сахьт)

  5. Лириках а, поэтически къамелах а, стих кхолларах а лаьцна кхетам балар. (1 сахьт)

  6. Бадуев С. «1адат» Арсанукъийн, Бикатунойланаш. Бухъхьабаьлла некъ. Бикатун ялар (3 сахьт)

  7. Гайсултанов 1. «Болат г1ала йожар» Талорхойн йийсарш. Лечин сацам. Нене кхаьчна кхаъ.Болат г1алахь ловзар (4 сахьт)

  8. Кусаев 1адис «Б1аьвнаш» (1 сахьт)

  9. Ошаев Халидан кхолларалла. «Иччархо Идрисов Абухьаьжа» (2 сахьт)

  10. Дикаев М. «Нохчо ву со» (1 сахьт)

  11. Мамакаев М. «Даймехкан косташ» (1 сахьт)

  12. Мамакаев 1. «Берзан бекхам» (1сахьт)

  13. Дешархоша хаьржина произведени йийцаре яр. (1 сахьт)

  14. Яшуркаев С. кхолларалла. «Напсат» Хелхар. Напсатан кешнаш (3 сахьт)

  15. Арсанукаев Ш. «До1а», «Къематбуьйса», «Т1ом», «Нохчийчоь» (2 сахьт)

  16. Шайна гичу передачех лаьцна барта сочинени (1 сахьт)

  17. Мутаев М. «Борз» Мацалла. Баймарзин доттаг1. Барзо бина пайда. (3 сахьт)

  18. Шайхиев 1алваддин кхолларалла. «Ч1аг1о» (2 сахьт)

  19. Окуев Шима «Мацалла», Гулам. Мацалло арабаьхнарш. Гикало Шуьйтахь. (3 сахьт)

  20. Абдулаев Л. «Къонахийн некъ хуьлуш бацийца атта» (1 сахьт)

  21. Айдамиров А. «Мух1ажарш» Ц1ера довлар. Доттаг1ий вовшахкхетта.Совг1ат.Романан дакъа «Мух1ажарш» дешча кхоллаелла ойла. (4 сахьт)

  22. Бисултанов А. «Хьайбахах язйина байташ» (1 сахьт)

  23. Дешархоша шаьш ешна произведенеш йийцаре яр. (1 сахьт)

  24. Рашидов Ш. « Ден весет» Генара кехат. К1анте дина весет (2 сахьт)

  25. Гацаев С. «Дарц» (1 сахьт)

  26. Дешархоша шаьш къастийна стихотворени (1 сахьт)

  27. Сулаев М «Берзан т1елатар» Товсолта 1ома т1е вахар.Товсолтий, борззий. (2 сахьт)

  28. Сулейманов а. дахар а, кхолларалла а. «Шуьнехь дош» (2 сахьт)

  29. Нохчийн поэташа Даймахке болчу безамах язйина байташ (1 сахьт)

  30. .Къамел кхиор- (8сахьт ).

31.Классал арахьарадешар- (6 сахьт ).














8 класс

68 сахьт


1.Исбаьхьаллин литература-дешан искусство. (1 сахьт)

2.Искусствон тайпанаш а, литература а. (1сахьт)

3.Арсанукаев Ш. «Тимуран тур».Тимур лам чохь. Бахьаган мотт. Айтмаран илли.Борзб1аьрг (4 сахьт).

4.Авалиани Л. «Хьаькхна буц.» Алдахь бина т1ом. Къонахчо къонах ца вухку.( 2сахьт)

5. Бадуев С. «Олдам.»Олдаман хьешан къамел. Олдаман бохам. (2 сахьт.)

6.Мамакаев М.дахар а, кхолларалла а. «Л аьмнийн дийцар.» (2сахьт)

7.Музаев Н. «Накъосташка».(1 сахьт)

8.Ахмадов М. «Мохкбегийча» Стоьмийн дитташца къамел. Г1араг1улеш, Зударийн эладита, Зазе Зезагах лаьцнадийцар. (4 сахьт).

9. Айдамиров А. «К1ант веллачудийнахь».(1 сахьт)

10.Бисултанов А. «Дег1аста.» (1 сахьт)

11.Сулейманов А. «Дахаран генаш». Къинхетам. Доьзалан да. Собар.(3 сахьт)

12.Сулейманов А. «Дог дохден ц1е». (1сахьт).

13.Хасбулатов Я. «Къоьзана.» Чахкар лам. Некъийн хьехамаш (2 сахьт)

14.Эдилов Х-М. «Сийделахь латта».(1 сахьт)

15. Супаев Р. «Нохчийн халкъ» (1 сахьт)

16 Ящуркаев С.. «Маьрк1ажа боданна т1ехь хьоькх..» Семёновке боьду некъ.Дег1астанара кхача. Мадий, селиммий. Зайндин доьзал. Мада Ахархо. ( 5сахьт)

16.Анзорова Б. «Нохчийчоь-сан маьрша ага.» ( 1 сахьт)

17. Дешархоша шаьш ешна произведенеш йийцаре яр. (1 сахьт ). 18.Саидов Б. «Вина юрт» «Деган аз», «Вина юрт», «Деган аз» стихотворенеш евзича церан авторх кхоллаелла ойла йозанца гайтар. (3сахьт)

19.Сулаев М. «Пхьармат» Лаган Ганибал т1аьхьа кхача г1ертар, Пхьармат дохко ца ваьлла. Дохко валар. (3 сахьт ).

20.Дадашев 1. «Дайна бер ».Нохчийн шира 1адат. Карийна бер. Медентан йоьхна хьовзар. Сатуьйсу кхаъ. (4 сахьт ).

21.Шайхиев 1. «Безаман декхар». Хазахетта кийсак дагахь 1амо. (2сахьт)

22Хамидов 1-Хь. «Д1а-коч, схьа-коч.» Литературни произведенехь беламе долчух (2 сахьт )

23.Нунуев С-Хь. «Лазийнашовда.» Илес базанийн хьуьнах. Ильесан ойланаш (2сахьт)

24.Къамел кхиор- (12 сахьт ).

25.Классал арахьарадешар- (8 сахьт ).













9 класс

68 сахьт


Нохчийн халкъан барта кхолларалла а, цуьнан тайпанаш а (1 сахьт).

Сийлахь-баккхийчу оьрсийн яздархоша А.С.Пушкина, М.Ю.Лермонтовс, Л.Н.Толстойс, А.А.Фета

шайн кхоллараллехь нохчийн барта говзарех пайдаэцар (1 сахьт).

Нохчийн халкъан туьйранаш (1 сахьт).

«К1ирдан б1аьвнаш», «Хьекъал долу зуда», «Ненан б1аьрхиш», «Галанч1ожара 1ам»,

«Наьрт-аьрстхой», «Молла-Несартан хабарш», «Астаг1 Тимар», «Г1онат-Г1ала», «Мажк1а

басе», «Соскан Солсех долу дийцар» дийцарш (3 сахьт).

Нохчийн халкъан эшарш (1 сахьт).

Нохчийн халкъан кицанаш (1 сахьт).

Нохчийн халкъан х1етал-металш (1 сахьт).

«Теркаца хьала-охьа вехаш хиллачу эла Мусостан, Адин Сурхон илли». Адин Сурхо–халкъан

турпалхо. Сурхон нана. Иллин цхьайолу исбаьхьаллин башхаллаш а, т1аьхьара дош а.

«Аьккхийн Жанхотан илли». Иллин чулацам а, д1ах1оттам а. Иллин турпалхой: Мадин

Жаьммарза, Жерочун к1ант, Баччин Элмарза, оьрсийн к1ант а, цуьнан нана а, Аьккхийн

Жанхот. Илли т1ехь къаьмнийн доттаг1аллин тема. Иллин маь1на (6 сахьт)

Халкъан илланчаш (Нашхара Чийтмаран Зовр, Сулейманов Баудди, Гакашев Мохьмад, Орзимов

Денисолт …) (1 сахьт).

Назманаш (1 сахьт).

Йоза кхолладалар а, исбаьхьаллин литература а. Нохчийн йозанан историх лаьцна. Йоза

кхолладалар а, исбаьхьаллин литература а. Исбаьхьаллин литература (2 сахьт).

Дудаев 1.Д. (2 сахьт).

Сальмурзаев М.С. (3 сахьт).

Нажаев А. И. (3 сахьт).

Айсханов Ш. К. (3 сахьт).

Бадуев С.-С. С. (8 сахьт).

Мамакаев 1. Ш. (5 сахьт).

Хамидов 1.-Хь. Х. (5 сахьт).

Къоман литература 20-чу б1ешеран 20-40-чуй шерашкахь кхиаран жам1аш. Проза.

Драматурги. Поэзи (3 сахьт).

Нохчийн литература Сийлахь-боккха Даймехкан т1ом лаьттинчу шерашкахь. Проза.

Драматурги. Поэзи (3 сахьт).

Проза. Драматурги. Поэзи (3 сахьт).

Хьалха д1яханчу хенахь оьрсийн, вайнехан вовшашца хилла машаре уьйраш литературехь

гайтар (1 сахьт).

Нохчийн литература 20-чу б1ешеран 80-90-чуй шерашкахь.

Проза. Драматурги. Поэзи (3 сахьт).















Тематически план

Чеченская литература

10-

12

Саидов Билал « Майра к1ант Сулима».

3 сахьт

Дегий, неней болу безам к1аргбар. Туьйранах хаамаш

13

Мусаев М .»Ц1ен маьхьси».

1 сахьт

Чулацамах кхетор. Яздархочун дахарх а, кхоллараллех а лаьцна дийцар.

14-

15

Гацаев С. «Чкъоьрдиг».

2 сахьт

Нанас Чкъоьрдигна дина г1о. Яздархочун дахарх а, кхоллараллех а лаьцна дийцар,т

уьйранах хаамаш.

16-

17

Исмаилов А. «Бирдолаг», «Бух1анан дийцар», «Лоьман пачхьалкх», «Берзалой-обаргаш», «Сацам», «Кура сай», «Толам».

2 сахьт

Акхаройн амалш йовзийтар. Туьйранах хаамаш. «Кура Сай» аларан бахьана дастар.

18

Диологах а, манологах а лаьцна

1 сахьт

Барт адамашна санна акхарошна а оьшуш хилар хаийтар. Туьйранан башхаллех лаьцна дийцар.

19

Барта кхоллараллиний , литературиний юккъера уьйр.

1 сахьт

Церан юкъарчу башхаллех кхетор. Литературни туьйранний, халкъан туьйранний юкъара башхаллех лаьцна дийцар.

20-21

Бадуев С. «Зайнди». Чулацам бовзийтар. Зайндин васт.

2 сахьт

Ненан марзо йоккха хилар хаар. Яздархочун дахарх а, кхоллараллех а лаьцна дийцар.

22

Литературан турпалхочух а, сюжетах а кхетам

1 сахьт

Лулахойн барт хилча цхьанна вон болх ца хуьлу. Чулацам бийцар, хаттаршна жоьпаш далар.

23

Саракаев Хь. «Баьркан чкъуьйриг»

1 сахьт

Хаа деза бепиг-иза массо а х1уманан корта хилар. Яздархочун дахарх а, кхоллараллех а лаьцна дийцар

24

Ахматова Р. «Лийрбоцурш.

1 сахьт

Чулацамах кхетор. Лийрбоцурш бохург х1ун ду хаар. «Лийрбоцурш»бохучу дешан маь1на дастар.

25

Дустарх лаьцна .

1 сахьт

1аламе болу безам к1аргбар, шорбар. Стихотворени дагахь 1амор.

26-27

Мамакаев М. «Баппа».

2 сахьт

Дийцаран маь1на дастар. «Вуьзча стаг сонтаволу» ц1е йолчу темина жима сочинени язъяр.

28

Пейзажах лаьцна .

1 сахьт

Бакъдерг тоьлу, харцо оьшу. Чулацам бийцар, хаттаршна жоьпаш далар.

29

Сулаев М.

1 сахьт

1аламе болу безам к1аргбар, шорбар. Стихотворени дагахь 1амор.

30

Стихотворни къамелах а, строфах а лаьцна.

1 сахьт

Бакъдерг тоьлу, харцо оьшу. Чулацам бийцар, хаттаршна жоьпаш далар.

31-32

Махмаев Ж. «Буьйсанна г1улчаш». Чулацам бовзийтар. Дийцар т1ехь 1алам гайтар.

2 сахьт

Билггал шена хууш доцчу х1уманна стаг бехке ван ца магар. Чулацам бийцар, хаттаршна жоьпаш далар.

33

Сулейманов А. «Борз ю уг1уш».

1 сахьт

Адамийн дахар 1аламан хьелашца дустар муха нисло гайтар. Къаьсташ ешар, чулацам бийцар.

34

Хатуев 1.-Хь. «Аьрзунан илли».

1 сахьт

Къоман г1иллакхаш довзийтар,

уьш лара дезар. «Осала г1иллакх ду йийсарца къийсар. Аьрзунехь куралла тов?» х1окху мог1анийн маь1на дастар.

35

Эпитет.

1 сахьт

Бакъдерг тоьлу, харцо оьшу. Чулацам бийцар, хаттаршна жоьпаш далар.

36

Кагерманов Д. «Доттаг1алла.

1 сахьт

Дайн г1иллакхаш довзийтар. Баккхийн нах муха лара беза хаар. Чулацам бийцар, хаттаршна жоьпаш далар.

37

Арсанукаев Ш. « Баьпкан юьхк».

1 сахьт

Баьпкан кхоам бан безар. Яздархочун дахарх а, кхоллараллех а лаьцна хаттарш.

38

Рашидов Ш. «Т1амна дуьхьал довла вай».

1 сахьт

Массарна а машар беза, т1амо дахар хададой хаар. Стихотворени дагахь 1амор. « Машар а, т1ом а» ц1е йолчу темина суьрташ дахкар.

39-40

Ахмадов 1. «Къонахалла».

2 сахьт

Дас к1ант кхетош-кхиор, къонах мила ву хаар. Къаьсташ ешар, чулацам бийцар

41-42

Амаев В.-Хь. «Малх чубаре хьоьжура».

2 сахьт

Вайн дайшна гина хало йовзийтар. Яздархочун дахарх а, кхоллараллех а лаьцна хаарш таллар.

43

Эдилов Х. «Ненан безам».

1 сахьт

Нене болу безам шорбар, к1аргбар. Къаьсташ ешар, чулацам бийцар

44

Мамакаев М. «Садаьржаш».

1 сахьт

Мамакаев вовзийтар, кхолларалла йовзийтар. Яздархочун дахарх а, кхоллараллех а лаьцна хаарш таллар

45

Гадаев М. «Доттаг1ашка».

1 сахьт

Массо а Даймахкана орцах бовла кийча хилар. Стихотворенин чулацамах лаьцна суьрташ дахкар

«Суна ца беза т1ом» темина жима сочинени

46-47

Хасаев Хь. «Ц1окъ».

2 сахьт

Дийнаташ а, акхарой церан дахар а довзийтар. Шайна гинчух, девзинчух жима дийцар дар.

48-49

Бексултанов М. «Цакхетта хестор».

2 сахьт

1аламашка болу безам к1аргбар. Дийцаран чулацамца дог1у суьрташ дахкар, царах лаьцна дийцар

50-57

Кл. арахьара дешар

8 сахьт

Нохчийн матте а, дешаре а болу безам шорбар. Чулацам бийцар, хаттаршна жоьпаш далар.

58-61

Сочинени

4 сахьт

Дозуш долу къамел кхиор.

62-65

Изложени

4 сахьт

Дозуш долу къамел кхиор.

66-68

Дешархоша шаьш ешна произведени йийцаре яр.

3 сахьт

Бакъдерг тоьлу, харцо оьшу. Чулацам бийцар, хаттаршна жоьпаш далар.

Дерриге сахьт: 68



Халкъан барта поэзии.

«Нохчийн халкъан барта кхолларалла.»

1 сахьт

Нохчийн халкъан кхолларалла йовзийтар. Нохчийн халкъан барта кхоллараллех хаттарш.

2-5

Нохчийн халкъан иллеш.

4 сахьт

Къаьмнашна юкъара доттаг1алла гайтар. Иллин чулацам схьабийцар.

6

«Наьрт-Эрстхойн паччахь Наураз.

1 сахьт

Дийцаран маь1на дастар. Чулацам бийцар, хаттаршна жоьпаш далар.

7

Ницкь болу Солса.

1 сахьт

Туьйранашка ладог1а а, схьадийца а хаар. Чулацамах лаьцна суьрташ дахкар.

8

«Гаьрмичгара наьрташ.»

1 сахьт

Дийцаран маь1на дастар. Хаттарш а, т1едехкарш а.

9

«Наьрт-Эрстхой кхерор»

1 сахьт

Чулацам бовзийтар «Хьекъал тоьлу я ницкъ тоьлу?» бохучу темина къийсадаларш.

10-12

Гайсултанов 1умаран кхолларалла «Нийса кхел», «Барзо амалш ца хуьйцу»

3 сахьт

Яздархочун дахар а, кхолларалла а довзийтар. Хаттарш а, т1едехкарш а.

13

СатуевХь. «Ломмий, цхьогаллий.» басня

1 сахьт

Баснин коьрта маь1на довзийтар. Чулацам бийцар, хаттаршна жоьпаш далар.

14-15

Сайдулаев Хь. «Ненан б1аьрхиш»К1ант, к1ентан валар.

2 сахьт

Муха гайтина поэми т1ехь ширачу заманахь вайнехан хилла дахар, г1иллакхаш а. Чулацам бийцар, хаттаршна жоьпаш далар.

16-17

Мамакаев 1. дахар а, кхолларалла «Дагалецамаш».

2 сахьт

Яздархочун дахар а, кхолларалла а довзийтар. Хаттарш а, т1едехкарш а.

18

Айдамиров А. «Вина мохк.»

1 сахьт

Яздархочун дахарх а, кхоллараллех а лаьцна дийцар. Хаттарш а, т1едехкарш а.

19-20

Нунуев С-Хь. «Хьайбаха.»

2 сахьт

Яздархочун дахарх а, кхоллараллех а лаьцна дийцар. Хаттарш а, т1едехкарш а.

21

Ахматова Р «Ма хала ду цунах кхета»

1 сахьт

Яздархочун дахарх а, кхоллараллех а лаьцна дийцар. Хаттарш а, т1едехкарш а.

22-24

Саракаев Хь «Ирсе б1аьрхиш.»К1ант 1инах вахар. Нанна к1ант вовзар.

3 сахьт

Яздархочун дахарх а, кхоллараллех а лаьцна дийцар. Хаттарш а, т1едехкарш а.

25-26

Курумова С. дахар а, кхолларалла а. «Дохк».

2 сахьт

Яздархочун дахарх а, кхоллараллех а лаьцна дийцар. Хаттарш а, т1едехкарш а.

27

Сулаев М. «К1анте.»

1 сахьт

Яздархочун дахарх а, кхоллараллех а лаьцна дийцар. Чулацам бийцар, хаттаршна жоьпаш далар.

28-29

Саидов Б.дахар а, кхолларалла а. «Йиша т1емало.»

2 сахьт

Саидов Б. дахар а,кхолларалла а довзийтар. Яздархочун дахарх а, кхоллараллех а лаьцна хаттарш.

30-32

Ошаев Х. дахар а, кхолларалла а. Ден лаам.Чайре Дадус тиссина са. «Чайра.»

3 сахьт

Яздархочун дахарх а, кхоллараллех а лаьцна дийцар. Хаттарш а, т1едехкарш а.

33

Муталибов «X1аллакьхиллачу динах лаьцн аилли».

1 сахьт

Дешаре болу безам к1аргбар. Хаттаршна жоьпаш далар.

34

Рашидов Ш. «Даймохк»

1 сахьт

Дешаре болу безам к1аргбар. Чулацам бийцар, хаттаршна жоьпаш далар.

35

Арсанукаев 1 «Мохкбегор»

1 сахьт

Стихотворенин чулацам бовзийтар. Хаттарш а, т1едахкарш а.

36

Кибиев М. «Меттан сий.»

1 сахьт

Яздархочун дахарх а, кхоллараллех а лаьцна дийцар. Хаттарш а, т1едахкарш а.

37

Амаев В-Хь. «Генарчу денойн туьйра.»

1 сахьт

Дешаре болу безам сов баккхар. Чулацам бийцар, хаттаршна жоьпаш далар.

38

Гадаев М-С. «Дарта.»

1 сахьт

Стихотворенин чулацам бовзийтар. Яздархочун дахарх а, кхоллараллех а лаьцна хаттарш.

39-40

Бексултанов «Некьлацар.»

2 сахьт

Дийцаран чулацам бовзийтар. Чулацам бийцар, хаттаршна жоьпаш далар

41

Литературан турпалхочух а, сюжетах а, композицех лаьцна.

1 сахьт


Дешаре болу безам к1аргбар. Хаттарш а, т1едахкарш а.

42

Окуев Ш. «Б1аьсте»

1 сахьт

Яздархочун дахарх а, кхоллараллех а лаьцна дийцар. Къаьсташ ешар, чулацам бийцар

43-44

Осмаев А.Товсолта 1ома т1е вахар. Борз д1аяхийтар «Гила борз.»

2 сахьт

Осмаев вовзийтар, кхолларалла йовзийтар. Яздархочун дахарх а, кхоллараллех а лаьцна хаарш таллар

45-46

Ахмадов 1. «Воккха дада.» 3араан т1ом балале хилла дахар, Воккхачу дадас туьйсу са.

2 сахьт

Жимачу доьзалан 1ер–дахар а, церан вовшашца йолу юкъаметтиг гайтар. Яздархочун дахарх а, кхоллараллех а лаьцна хаарш таллар

47-48

Ахмадов М. кхолларалла «Телефон»

2 сахьт

Ахмадов Мусан кхолларалла йовзийтар. Яздархочун дахарх а, кхоллараллех а лаьцна хаарш таллар

49

Дийцар т1ехь суртх1оттаран башхаллаш.

1 сахьт

1аламашка болу безам к1аргбар. Дийцаран чулацамца дог1у суьрташ дахкар, царах лаьцна дийцар

50

Яралиев Ю. «Кад»

1 сахьт

Нохчийн матте а, дешаре а болу безам шорбар. Чулацам бийцар, хаттаршна жоьпаш далар.

51

Жам1 дар.

1 сахьт

1амийнарг т1еч1аг1дар. Тест.

52-59

Къамел кхиор

8 сахьт

Дозуш долу къамел кхиор.

60-68

Классал арахьара дешар.

9 сахьт

Дешаре болу безам к1аргбар.Дийцаран чулацамца дог1у суьрташ дахкар, царах лаьцна дийцар

Дерриге сахьт: 68



Нахан даьккхинчу ор чу ша оьккху.

Борзб1аьрган майралла гайтар.

7

Авалиани Л. «Хьаькхна буц»

1 сахьт

Кхечу къомах болчу яздархоша вай-нохчех лаьцна.

8

«Хьаькхна буц». Къонахчо къонах ца вуху.

1 сахьт

Къонахчун васт гайтар.

9

Бадуев С. «Олдам». Олдаман хьешан къамел.

1 сахьт

Нехан сингаттам тидам боцуш ца битар.

10

Бадуев С. «Олдам». Олдаман бух.

1 сахьт

Шега беанчу бохамна сатухуш хила везар гайтар.

11

Мамакаев М. кхолларалла.

1 сахьт

Мамакаев М. кхолларалла йовзийтар.

12

Мамакаев М. «Лаьмнийн дийцар»

1 сахьт

Даймахке болу безам к1аргбар.

13

Музаев Н. «Накъосташка»

1 сахьт

Музаев Н. кхолларалла йовзийтар.

14

Ахмадов М. «Мохк бегийча». Стоьмий дитташца къамел.

1 сахьт

Стаг кара цхьа дарж деача хийцавалар.

15

«Мохк бегийча». Г1арг1улеш.

1 сахьт

Нехан вовшех дог ца лазар гайтар

16

Ахмадов М. «Мохк бегийча». Зударийн эладита.

1 сахьт

1ер-дахар вовше лору, мерза хила дезар.

17

Ахмадов М. «Мохк бегийча». Зазе Зезагах лаьцна.

1 сахьт

Стага лер нийса цахилар гайтар.

18

Бисултанов А. «Дег1аста»

1 сахьт

Даймахке болу безам шорбар.

19

Сулейманов Ахьмад «Дахаран генаш», Къинхетам.

1 сахьт

Дика-вон къасто хууш кхиа веза стаг.

20

«Дахаран генаш», «Доьзалан да»

1 сахьт

Доьзалан да доьзална масал.

21

«Дахаран генаш». Собар.

1 сахьт

Собар долчехь ирс, аьтту хуьлу.

22

Сулейманов Ахьмад «Дог дохден ц1е»

1 сахьт

Хьаша-да т1елацар коьрта декхар.

23

Хасбулатов Я. «Къоьзана». Чахкар лам.

1 сахьт

Вонах болу бохам.

24

Хасбулатов Я. «Къоьзана». Некъийн-хьехамаш.

1 сахьт

Воккхачо аьлларг дан дезар.

25

Эдилов Х-М. «Сий делахь латта»

1 сахьт

Вайн турпалхой бовза а, беза а беза.

26

Супаев Руслан «Нохчийн халкъ»

1 сахьт

Нохчийн хакъо шайн дахарехь коьрта лорург х1ун ду хаар.

27

Яшуркаев С. «Маьрк1аж бодана т1ехь к1айн хьоькх».

1 сахьт

Сибрех бигча вайн наха лайнарг дицдан мегар цахилар.

28-30

«Маьрк1аж-боданна т1ехь к1айн хьоькх».

3 сахьт

Даймахкарчу кхачано нехан дог-ойла айар.

31

Анзорова Б. «Нохчийчоь-сан маьрша ага»

1 сахьт

Даймахке болу безам шорбар.

32

Дешархоша шаьш ешна йолу произведени йийцаре яр.

1 сахьт

Дешаре болу безам шорбар.

33

Саидов Б. «Деган аз»

1 сахьт

Саидов Билалина санна х1оранна а, шен юрт еза езар.

34

«Вина юрт», «Деган аз» стихотворенеш евзича, церан авторах кхоллаелла ойла йозанца гайтар.

1 сахьт

1амийнарг таллар.

35

Шайна гинчух, шаьш лайначух лаьцна дийцар.

1 сахьт

Нохчийн передачашкара х1ун пайда оьцу вай.

36

Сулаев Мохьмадан кхолларалла йовзийтар.

1 сахьт

Мамакаев М.кхолларалла йовзийтар.

37-38

Сулаев М. «Пхьарматан б1аьрхиш»

2 сахьт

Пхьармат ша динчух воккха стенна во.

Пхьармат ша динчунна дохко валаран бахьана довзийтар.

39

Поэмин жанран башхаллаш къастор.

1 сахьт

Башхаллаш къасто хаар.

40

Дешархоша шаьш ешна произведенеш йийцаре яр.

1 сахьт

Шаьш ешначух кхетар. Чулам схьабийцар.

41

Дадашев 1. «Дайна бер» Нохчийн шира 1адат.


1 сахьт

Нохчийн шира 1адаташ довзийтар. Стаг вуьш волу 1адаташ иштта цалелор.

42

Карийна бер.

1 сахьт

Нохчийн шира 1адаташ довзийтар.

43

Медентан йоьхна хьовзар.

1 сахьт

Нохчийн шира 1адаташ довзийтар.

44

Сатуьйсу кхаъ.

1 сахьт

Нохчийн шира 1адаташ довзийтар.

45

Шайхиев 1алавди «Безаман декхар»

1 сахьт

Безам мел боккха хила беза хаийтар. Низаме хила везар.

46

Хазахетта кийсак дагахь 1амо.

1 сахьт

Дагахь 1ао езарг 1амор. Шаьш хаьржина кийсак харжаран бахьана дийцар.

47

Хамидов 1-Хь дахар а, кхолларалла а.

1 сахьт

Хамидов 1-Хь.дахар а, кхолларалла а йовзийтар. Кхоллараллех дийца хаар.

48

Хамидов 1-Хь. «Д1а коч, схьа коч»

1 сахьт

Дийцар т1ехь нийса а, нийса доцург гайтар. Беламе дерг къасто хаар

49

Литературни призведенехь беламе долчух.

1 сахьт

Беламениг мила ву, стенна ву хаар. Чулацамах кхетор

50

Дешаршна шаьш ешна произведенеш йийцаре яр.

1 сахьт

Ешаре болу безам шорбар, к1аргбар. Чулацам схьабийца хаар.

51

Нунуев С-Хь. «Лазийна шовда». Илес базанийн хьуьнах.

1 сахьт

«Лазийна шовда » ц1е х1унда тиллина хаа. Чулацам схьабийца хаар.

52

Илесан ойланаш.

1 сахьт

Ильесан ойланех кхетор. Коьртачу маь1нах кхетар.

53

Жам1 дар.

1 сахьт

1амийнарг карладаккхар. Шарахь 1амийна байташ дагахь йийцар.

55-60

Классан арахьара дешар.

6 сахьт

Ешаре болу безам шорбар.

61-68

Къамел кхиор.

9 сахьт

Ешаре болу безам шорбар.

Дерриге сахьт: 68



Исбаьхьаллин литература йовзийтар.

Исбаьхьаллин литература йолийнарш бовзийтар.

20-21

Дудаев 1.Д.

2 сахьт

Дудаев 1аьбдин произведенеш йовзийтар.

22-24

Сальмурзаев М.С.

3 сахьт

Сальмурзаев М. кхолларалла а, дахар а довзийтар. Сальмурзаев М. произведенеш йовзийтар.

25-27

Нажаев А. И.

3 сахьт

Нажаев А. кхолларалла а, дахар а довзийтар. Нажаев А. произведенеш йовзийтар.

28-30

Айсханов Ш. К.

3 сахьт

Айсханов Шамсуддинан дахар а, кхолларалла а. Стихийн чулацамах кхетор.

31-38

Бадуев С.-С. С.

8 сахьт

Бадуев Саь1идан кхоллараллин некъ бовзийтар. Кхечу къаьмнашца долу гергарло муха гайтина хаар.

39-43

Мамакаев 1. Ш.

5 сахьт

Мамакаев 1аьрбин дахар а, кхолларалла а йовзийтар. Мамакаев 1аьрбин лирически произведенеш йовзийтар.

44-48

Хамидов 1.-Хь. Х.

5 сахьт

Дахаран а, кхоллараллин а некъ бовзийтар. Нохчийн куьлтура кхиорехь Хамидовс лаьцна довзийтар.

49-51

Къоман литература 20-чу б1ешеран 20-40-чуй шерашкахь кхиаран жам1аш.

3 сахьт

Лит-х лаьцна кхетам шорбар, к1аргбар.

52-54

Нохчийн литература Сийлахь-боккха Даймехкан т1ом лаьттинчу шерашкахь.

3 сахьт

Сийлахь –боккха Даймехкан т1ом лаьттинчу шерашкахь хилла литература йовзийтар.

55-57

Нохчийн литература 20-чу б1ешеран 50-70-чуй шерашкахь.

3 сахьт

50-70-чуй шерашкахь литературе баьхкина яздархой бовзийтар.

58

Хьалха д1яханчу хенахь оьрсийн, вайнехан вовшашца хилла машаре уьйраш литературехь гайтар.

1 сахьт

Сийлахь –боккха Даймехкан т1ом лаьттинчу шерашкахь хилла литература йовзийтар.

59-61

Нохчийн литература 20-чу б1ешеран 80-90-чуй шерашкахь.

3 сахьт

80-90-чуй шерашкахь.литературе баьхкина яздархой бовзийтар

Драматурги йовзийтар.

Кхоллараллах лаьцна дийцар.

62-68

Къамел кхиор.

7 сахьт

Дозуш долу къамел кхиор.

Дерриге сахьт: 68























Найдите материал к любому уроку,
указав свой предмет (категорию), класс, учебник и тему:
также Вы можете выбрать тип материала:
Общая информация
Учебник: «Астрономия», Галузо И.В., Голубев В.А., Шимбалев А.А.
Тема: § 2. Звездное небо

Номер материала: ДБ-1609018

Вам будут интересны эти курсы:

Курс повышения квалификации «Экономика предприятия: оценка эффективности деятельности»
Курс профессиональной переподготовки «Клиническая психология: теория и методика преподавания в образовательной организации»
Курс повышения квалификации «Маркетинг в организации, как средство привлечения новых клиентов»
Курс повышения квалификации «Специфика преподавания астрономии в средней школе»
Курс повышения квалификации «Финансы предприятия: актуальные аспекты в оценке стоимости бизнеса»
Курс повышения квалификации «Организация маркетинга в туризме»
Курс профессиональной переподготовки «Астрономия: теория и методика преподавания в образовательной организации»
Курс профессиональной переподготовки «Организация технической поддержки клиентов при установке и эксплуатации информационно-коммуникационных систем»
Курс повышения квалификации «Актуальные вопросы банковской деятельности»
Курс профессиональной переподготовки «Управление информационной средой на основе инноваций»
Курс профессиональной переподготовки «Метрология, стандартизация и сертификация»
Курс повышения квалификации «Международные валютно-кредитные отношения»
Курс профессиональной переподготовки «Теория и методика музейного дела и охраны исторических памятников»

Оставьте свой комментарий

Авторизуйтесь, чтобы задавать вопросы.