Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Свидетельство о публикации

Автоматическая выдача свидетельства о публикации в официальном СМИ сразу после добавления материала на сайт - Бесплатно

Добавить свой материал

За каждый опубликованный материал Вы получите бесплатное свидетельство о публикации от проекта «Инфоурок»

(Свидетельство о регистрации СМИ: Эл №ФС77-60625 от 20.01.2015)

Инфоурок / Другое / Презентации / Презентация. Лексик чараларны сөйләмдә куллану
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 28 июня.

Подать заявку на курс
  • Другое

Презентация. Лексик чараларны сөйләмдә куллану

библиотека
материалов
Лексик берәмлекләр   Бер мәгънәле күп мәгънәле синонимнар антонимнар омонимна...
1. Сүз бер мәгънәле һәм күп мәгънәле була. Сүзнең беренчел мәгънәләрен туры...
Уку мәсьәләсе Галимҗан Ибраһимов сөйләменнән синоним, антоним, омоним, күп м...
1нче бирем Текстны укыгыз, эчтәләге турында уйланыгыз. Текста нинди образ су...
1нче бирем Сарай, йорт, өй, куыш, читән, (бина, торак, фатир); матур, чибәр,...
2нче бирем Текстан антоним сүзләрне табып дәфтәрегезгә языгыз. Ни өчен кулла...
2 нче бирем Авыл – шәһәр, авыл – чүплек; тезелеп – буталып; йөзәрләп, меңәрл...
3нче бирем Текстагы каралтып бирелгән сүзләрнең нинди сүзләр булуын ачыклагы...
3 нче бирем Болар – күчерелмә мәгънәдәге сүзләр. Алар табигать, авыл күренеш...
4нче бирем. Текстан омоним сүзләрне табыгыз, аларның мәгънәләрен ачарлык сүз...
4 нче бирем Көзге – көзгедән карадым; көзге кояш. Сарай – патша сарае; өй кы...
Модель Лексик берәмлекләр   Бер мәгънәле күп мәгънәле синонимнар антонимнар о...
Лексик берәмлекләр   Бер мәгънәле күп мәгънәле синонимнар антонимнар омонимн...
Лексик берәмлекләр   Бер мәгънәле күп мәгънәле синонимнар антонимнар омонимна...
Г. Ибраһимов – табигать күренешен бөтен нечкәлекләре белән оста сурәтләүче я...
Өй эше 1. Беренче текстан синоним, антоним, омоним, күпмәгънәле сүзләр булга...
20 1

Подайте заявку сейчас на любой интересующий Вас курс переподготовки, чтобы получить диплом со скидкой 50% уже осенью 2017 года.


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Описание презентации по отдельным слайдам:

№ слайда 1
Описание слайда:

№ слайда 2
Описание слайда:

№ слайда 3 Лексик берәмлекләр   Бер мәгънәле күп мәгънәле синонимнар антонимнар омонимна
Описание слайда:

Лексик берәмлекләр   Бер мәгънәле күп мәгънәле синонимнар антонимнар омонимнар сүзләр сүзләр     туры мәгънәле күчерелмә мәгънәле сүзләр сүзләр

№ слайда 4 1. Сүз бер мәгънәле һәм күп мәгънәле була. Сүзнең беренчел мәгънәләрен туры
Описание слайда:

1. Сүз бер мәгънәле һәм күп мәгънәле була. Сүзнең беренчел мәгънәләрен туры мәгънәләр, икенчел мәгънәләрен күчерелмә мәгънә диләр. Күчерелмә мәгънә атаманың бер күренештән икенчесенә күчү нәтиҗәсендә барлыкка килә. Мәсәлән, Баярак лампа яна иде....Йокы каядыр качкан.(Г. Ибраһимов. Уты сүнгән җәһәннәм)   2. Бер үк төшенчәне белдереп, мәгънә ягыннан бер-берсенә якын булган, ә семантик-стилистик төсмере ягыннан аерылып торган сүзләр симнонимнар дип атала. Мәсәлән, Үзе көннән-көн матурлана, асыллана бара. (Г. Ибраһимов. Алмачуар)   3. Капма-каршы мәгънәдәге сүзләр антонимнар дип атала. Мәсәлән, Хезмәт каты, хак начар, эш вакыты хәлләреңне бетереп аяктан егарлык озын иде.(Г. Ибраһимов. Кызыл чәчәкләр)   4. Аваз төзелеше ягыннан бер-берсенә охшаш булган, мәгънә ягыннан бөтенләй төрле төшенчәләрне белдергән сүзләр омонимнар дип йөртеләләр. Мәсәлән, Әткәй, бу нахак бәладән коткарыйм дип, көн чаба, төн чаба. Яра тирән түгел икән. (Г. Ибраһимов. Алмачуар)

№ слайда 5 Уку мәсьәләсе Галимҗан Ибраһимов сөйләменнән синоним, антоним, омоним, күп м
Описание слайда:

Уку мәсьәләсе Галимҗан Ибраһимов сөйләменнән синоним, антоним, омоним, күп мәгънәле сүзләрне табу һәм аларның текста кулланылыш үзенчәлекләрен ачу

№ слайда 6 1нче бирем Текстны укыгыз, эчтәләге турында уйланыгыз. Текста нинди образ су
Описание слайда:

1нче бирем Текстны укыгыз, эчтәләге турында уйланыгыз. Текста нинди образ сурәтләнгән? Синоним сүзләрне табыгыз, аларның синонимик рәтләрен төзеп, дәфтәрегезгә языгыз. Автор ни өчен бу синонимнарны кулланган?   Зәңгәр күл диңгез кебек җәелеп ята. Әйтерсең, әкияттәге сихерле көзге инде. Көзге кояш яктысында шулай матур булып, җанлы булып нур эчендә уйный. Күлнең кыйбла ягында утырган безнең авыл да үзенең яшел түбәле сарайлары, биек манаралары, бакчалары белән кечерәк бер шәһәрдән ким түгел икән. Шул сарайлардан бераз китсәң, Зариф осталар урамы күренә. Болар да чибәр йортлар. Аннан соң вак, кечкенә, балчык читән өйләр, бер-бер артлы тезелеп, буталып, авылның читендәге тиреслекләргә барып чыгалар. Әнә бер якта Шаһбазның агасының балчык куышы ... Менә бу яклап, күпер башында, бер өем чүп кебек безнең читән. Авылның тирә-ягын менә шулар йөзәрләп, меңәрләп чолгап алганнар... Болай караганым юк иде, читтән торып карасаң, безнең авыл зур, бик зур бер чүплек икән, байлар тирәсе шул зур тирес мәйданының уртасына чыккан бер-ике чәчәк кенә. Г. Ибраһимов. Кызыл чәчәкләр.

№ слайда 7 1нче бирем Сарай, йорт, өй, куыш, читән, (бина, торак, фатир); матур, чибәр,
Описание слайда:

1нче бирем Сарай, йорт, өй, куыш, читән, (бина, торак, фатир); матур, чибәр, (гүзәл, күркәм, ямьле, килешле, сөйкемле); вак, кечкенә, (бәләкәй, нәни, кече, кечтеки); чүплек, тирес майданы.   Автор, синоним сүзләрне кулланып, безгә авылда яшәүчеләр турында мәгълүмат бирә. Авыл матур, зур, бай табигать кочагына урнашкан, ләкин анда яшәүчеләрнең тормышлары төрле дәрәҗәдә. Менә шуны автор синонимнар аша күрсәтә. Кабатлаулар булмасын өчен куллана. Үзе әйтергә теләгән мәгънәне тирәнрәк ачу өчен файдалана.

№ слайда 8 2нче бирем Текстан антоним сүзләрне табып дәфтәрегезгә языгыз. Ни өчен кулла
Описание слайда:

2нче бирем Текстан антоним сүзләрне табып дәфтәрегезгә языгыз. Ни өчен кулланылышын аңлатыгыз. Зәңгәр күл диңгез кебек җәелеп ята. Әйтерсең, әкияттәге сихерле көзге инде. Көзге кояш яктысында шулай матур булып, җанлы булып нур эчендә уйный. Күлнең кыйбла ягында утырган безнең авыл да үзенең яшел түбәле сарайлары, биек манаралары, бакчалары белән кечерәк бер шәһәрдән ким түгел икән. Шул сарайлардан бераз китсәң, Зариф осталар урамы күренә. Болар да чибәр йортлар. Аннан соң вак, кечкенә, балчык читән өйләр, бер-бер артлы тезелеп, буталып, авылның читендәге тиреслекләргә барып чыгалар. Әнә бер якта Шаһбазның агасының балчык куышы ... Менә бу яклап, күпер башында, бер өем чүп кебек безнең читән. Авылның тирә-ягын менә шулар йөзәрләп, меңәрләп чолгап алганнар... Болай караганым юк иде, читтән торып карасаң, безнең авыл зур, бик зур бер чүплек икән, байлар тирәсе шул зур тирес мәйданының уртасына чыккан бер-ике чәчәк кенә. Г. Ибраһимов. Кызыл чәчәкләр.

№ слайда 9 2 нче бирем Авыл – шәһәр, авыл – чүплек; тезелеп – буталып; йөзәрләп, меңәрл
Описание слайда:

2 нче бирем Авыл – шәһәр, авыл – чүплек; тезелеп – буталып; йөзәрләп, меңәрләп – бер-ике. Авыл образын төгәлрәк сурәтләү өчен кулланган. Бер карасаң, үзенең кайбер йортлары, аларның тезелеп торулары белән авыл шәһәргә охшаган, икенче карасаң, авыл үзенең куышлары, читәннәре, аларның буталып урнашуы белән чүплеккә тартым. Ярлылар бик күп, ә бай сарайлар бер-ике генә. Антонимнарны авыл эчендәге каршылыкларны күрсәтү өчен кулланган

№ слайда 10 3нче бирем Текстагы каралтып бирелгән сүзләрнең нинди сүзләр булуын ачыклагы
Описание слайда:

3нче бирем Текстагы каралтып бирелгән сүзләрнең нинди сүзләр булуын ачыклагыз. Мәгънәләренә игътибар итегез һәм ни өчен кулланылуларын ачыклагыз.   Зәңгәр күл диңгез кебек җәелеп ята. Әйтерсең, әкияттәге сихерле көзге инде. Көзге кояш яктысында шулай матур булып, җанлы булып нур эчендә уйный. Күлнең кыйбла ягында утырган безнең авыл да үзенең яшел түбәле сарайлары, биек манаралары, бакчалары белән кечерәк бер шәһәрдән ким түгел икән. Шул сарайлардан бераз китсәң, Зариф осталар урамы күренә. Болар да чибәр йортлар. Аннан соң вак, кечкенә, балчык читән өйләр, бер-бер артлы тезелеп, буталып, авылның читендәге тиреслекләргә барып чыгалар. Әнә бер якта Шаһбазның агасының балчык куышы ... Менә бу яклап, күпер башында, бер өем чүп кебек безнең читән. Авылның тирә-ягын менә шулар йөзәрләп, меңәрләп чолгап алганнар... Болай караганым юк иде, читтән торып карасаң, безнең авыл зур, бик зур бер чүплек икән, байлар тирәсе шул зур тирес мәйданының уртасына чыккан бер-ике чәчәк кенә.

№ слайда 11 3 нче бирем Болар – күчерелмә мәгънәдәге сүзләр. Алар табигать, авыл күренеш
Описание слайда:

3 нче бирем Болар – күчерелмә мәгънәдәге сүзләр. Алар табигать, авыл күренешен кыска, җыйнак һәм образлы итеп сурәтләп бирәләр. Җансыз күренешләрне җанландыралар, төссезләрен төсле итәләр, күренешләрнең төгәл урыннарын күрсәтәләр, авылдагы ярлылыкның ни дәрәҗәдә булуын ачарга ярдәм итәләр

№ слайда 12 4нче бирем. Текстан омоним сүзләрне табыгыз, аларның мәгънәләрен ачарлык сүз
Описание слайда:

4нче бирем. Текстан омоним сүзләрне табыгыз, аларның мәгънәләрен ачарлык сүзтезмәләр төзегез, текстагы функцияләренә игътибар итегез. Зәңгәр күл диңгез кебек җәелеп ята. Әйтерсең, әкияттәге сихерле көзге инде. Көзге кояш яктысында шулай матур булып, җанлы булып нур эчендә уйный. Күлнең кыйбла ягында утырган безнең авыл да үзенең яшел түбәле сарайлары, биек манаралары, бакчалары белән кечерәк бер шәһәрдән ким түгел икән. Шул сарайлардан бераз китсәң, Зариф осталар урамы күренә. Болар да чибәр йортлар. Аннан соң вак, кечкенә, балчык читән өйләр, бер бер артлы тезелеп, буталып, авылның читендәге тиреслекләргә барып чыгалар. Әнә бер якта Шаһбазның агасының балчык куышы ... Менә бу яклап, күпер башында, бер өем чүп кебек безнең читән. Авылның тирә-ягын менә шулар йөзәрләп, меңәрләп чолгап алганнар... Болай караганым юк иде, читтән торып карасаң, безнең авыл зур, бик зур бер чүплек икән, байлар тирәсе шул зур тирес мәйданының уртасына чыккан бер-ике чәчәк кенә. Г. Ибраһимов. Кызыл чәчәкләр.

№ слайда 13 4 нче бирем Көзге – көзгедән карадым; көзге кояш. Сарай – патша сарае; өй кы
Описание слайда:

4 нче бирем Көзге – көзгедән карадым; көзге кояш. Сарай – патша сарае; өй кырындагы кечкенә сарайлар. Соң – соң кайту; ашаганнан соң; соң, ни кирәк?! Бер – бер (сан) алма; бер (алмашлык) якта; Менә – таудан менә, менә шулар. Бу – бу яклар, аштан бу күтәрелә, елганы бу. Өем – бу минем өем, өем-өем кар. Омонимнар сөйләмгә очраклы рәвештә генә килеп кергәннәр. Автор аларны махсус рәвештә кулланмаган. Шигъри сөйләмдә омонимнар махсус кулланылырга мөмкиннәр. Алар каламбур рифма (сүз уйнату) ясыйлар.    

№ слайда 14 Модель Лексик берәмлекләр   Бер мәгънәле күп мәгънәле синонимнар антонимнар о
Описание слайда:

Модель Лексик берәмлекләр   Бер мәгънәле күп мәгънәле синонимнар антонимнар омонимнар сүзләр сүзләр     туры мәгънәле күчерелмә мәгънәле сүзләр сүзләр

№ слайда 15 Лексик берәмлекләр   Бер мәгънәле күп мәгънәле синонимнар антонимнар омонимн
Описание слайда:

Лексик берәмлекләр   Бер мәгънәле күп мәгънәле синонимнар антонимнар омонимнар сүзләр сүзләр   туры күчерелмә мәгънәле мәгънәле сүзләр сүзләр лексик чаралар

№ слайда 16 Лексик берәмлекләр   Бер мәгънәле күп мәгънәле синонимнар антонимнар омонимна
Описание слайда:

Лексик берәмлекләр   Бер мәгънәле күп мәгънәле синонимнар антонимнар омонимнар сүзләр сүзләр   туры күчерелмә мәгънәле мәгънәле сүзләр сүзләр лексик чаралар сурәт (образ) тудыручы сүзләр

№ слайда 17 Г. Ибраһимов – табигать күренешен бөтен нечкәлекләре белән оста сурәтләүче я
Описание слайда:

Г. Ибраһимов – табигать күренешен бөтен нечкәлекләре белән оста сурәтләүче язучы-художник. Бай табигать аңа бай тел, матурлыкның эчке серләрен зирәк сиземләрлек олы тойгы, алар хакында зур фикерләр белән язарлык тирән акыл, илаһи бер маһирлык, көч-куәт биргән. С.Ш. Поварисов Ул лексик чараларны әсәргә җылы тын өрер өчен генә түгел, ә бәлки зур фикерләрне тирәнтен ачу өчен куллана. В.Х. Хаков Әдип ... пейзажның функциональ ягын, төрле мәгънәләр белдерү юнәлешен үстерә, контекст белән оста бәйләп, аны эчтәлек ачуга ярдәм итә торган әһәмиятле мәгънә чарасы итеп карый. В.Х. Хаков

№ слайда 18
Описание слайда:

№ слайда 19 Өй эше 1. Беренче текстан синоним, антоним, омоним, күпмәгънәле сүзләр булга
Описание слайда:

Өй эше 1. Беренче текстан синоним, антоним, омоним, күпмәгънәле сүзләр булган җөмләләрне күчереп язарга һәм синоним, антоним, омоним, күпмәгънәле сүзләрнең асларына сызарга. 2. Г.Ибраһимовның әсәрләреннән синоним, антоним, омоним, күпмәгънәле сүзләр кулланылган бишәр җөмлә язып килергә. 3. Синоним, антоним, омоним, күпмәгънәле сүзләрне кулланып, “Күңелгә якын син, туган авыл1” дигән темага сочинение язарга. Кулланган лексик чараларның асларына сызарга.  

№ слайда 20
Описание слайда:


Подайте заявку сейчас на любой интересующий Вас курс переподготовки, чтобы получить диплом со скидкой 50% уже осенью 2017 года.


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Автор
Дата добавления 06.11.2015
Раздел Другое
Подраздел Презентации
Просмотров226
Номер материала ДВ-129285
Получить свидетельство о публикации
Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх