Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Свидетельство о публикации

Автоматическая выдача свидетельства о публикации в официальном СМИ сразу после добавления материала на сайт - Бесплатно

Добавить свой материал

За каждый опубликованный материал Вы получите бесплатное свидетельство о публикации от проекта «Инфоурок»

(Свидетельство о регистрации СМИ: Эл №ФС77-60625 от 20.01.2015)

Инфоурок / Математика / Научные работы / Презентация научного проекта по математике на тему "Сандар сыры" (7 класс)
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 28 июня.

Подать заявку на курс
  • Математика

Презентация научного проекта по математике на тему "Сандар сыры" (7 класс)

библиотека
материалов
«Сандар сыры»
Жобаның авторы Аты-жөні: Сержанқызы Хундыз Туған жылы: 7мамыр 2000ж. Сыныбы:...
Жобаның жетекшісі Аты-жөні: Кашаева Құралай Әкесінің аты: Қайырбекқызы Туған...
Мақсаты: Қазақ халқының салт-санасы мен ата-бабасынан келе жатқан дәстүрін өз...
САНДАР ТАРИХЫ Ежелгі түркі халықтары туралы айтар болсақ, түркі халқының күн...
 саны
Сандар сыр шертеді Егіз жай сандар Тетелес жай сандардың шектеусіз тізбегі, я...
Сандар қасиеті Қазақ үшін әр сөздің ғана емес, әр санның өзіндік қасиеті, шар...
Үш қуат: ақыл, жүрек, тіл: Үш жұрт: өз жұртың – күншіл, қайын жұртың – міншіл...
куә болу 5 санына байланысты: Бес парыз: Таң намазы, бесін намазы, екінді нам...
Жеті қазына: ер жігіт, сұлу әйел, берен мылтық,, ақыл, білім, жүйрік ат, қыра...
Сандар сырының құпиялары	   Жай сандардан құралған сиқырлы квадраттар Жолды с...
17	317	397	67 307	157	107	227 127	177	257	137 347	47	37	367
569 	59	449 239	359	479 269	659	149
Адамның жасына байланысты атаулар №	 Жасы 	 Атауы 1.	1жасқа дейін	Шақалақ, нә...
Қазақтың байырғы өлшемдері.   Аптада жеті күннің бесеуінің аты «сенбі»сөзіні...
Мүшел жас. 1-мүшел - 13жас/ер жете бастау/. 2-мүшел - 25жас/жігіттік шақ/. 3...
Қорытынды 3, 4, 5, 6, 7, сандарының қадір-қасиетін біле отырып, әрбір сан жа...
Пайдаланылған әдебиеттер: Алдамұратова Т.А. «Математика» Алматы «Атамұра» 200...
Сандар сыры жайлы ғылыми еңбектер кітап болып басылып, көпшілікке ұсынылса;...
Аннотация     Бұл жоба қазақ халқының бір санынан бастап әр санның қадірі мен...
33 1

Подайте заявку сейчас на любой интересующий Вас курс переподготовки, чтобы получить диплом со скидкой 50% уже осенью 2017 года.


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Описание презентации по отдельным слайдам:

№ слайда 1 «Сандар сыры»
Описание слайда:

«Сандар сыры»

№ слайда 2 Жобаның авторы Аты-жөні: Сержанқызы Хундыз Туған жылы: 7мамыр 2000ж. Сыныбы:
Описание слайда:

Жобаның авторы Аты-жөні: Сержанқызы Хундыз Туған жылы: 7мамыр 2000ж. Сыныбы: 6 қазақ сыныбы Мекен-жайы: Павлодар ауданы, Новоямышево ауылы Хоббиі: Машһүр Жүсіп оқуларына қатысу

№ слайда 3 Жобаның жетекшісі Аты-жөні: Кашаева Құралай Әкесінің аты: Қайырбекқызы Туған
Описание слайда:

Жобаның жетекшісі Аты-жөні: Кашаева Құралай Әкесінің аты: Қайырбекқызы Туған жылы: 10 ақпан 1976 жылы Бітірген оқу орны: Павлодар мемлекеттік педагогикалық институт, 1999ж. Лауазымы: Математика пәнінің мұғалімі Еңбек өтілі: 18 жыл

№ слайда 4
Описание слайда:

№ слайда 5
Описание слайда:

№ слайда 6 Мақсаты: Қазақ халқының салт-санасы мен ата-бабасынан келе жатқан дәстүрін өз
Описание слайда:

Мақсаты: Қазақ халқының салт-санасы мен ата-бабасынан келе жатқан дәстүрін өз бойындағы ерекше қасиеттерін таланты мен дарындылығын, өзгелерден ереше табиғи қабілеті арқылы биіктерден көріну. Қасиетті сандар арқылы тәрбие берген салт-дәстүрін сол қалпында сақтап қалу. Сонымен қатар бұл киелі сандар жай сандар теориясына қатысы бар ең маңызды, қызықты және түсінікті нәтижелерді жинақтау. Көптеген шешілмеген проблемаларды атап көрсету. Баланың әрбір сан арқылы ой толғанысын тудыру, білімге құштарлықты ояту. Қызықты математиканың көптеген аса қызықты жақтарын таныту. Өзектілігі: Өскелен ұрпақтың ғылыми ізденістерге, “Өмір бойы білім алуға” деген құштарлығын арттыру, мектепте алған білімдерін әлеуметтік бейімделуде, әртүрлі өмірлік жағдайларда қолдана білу. Болжам: “Сандар сырын” күнделікті сабақтарды көп қолданса, мектеп маңызын кеңейте түсер еді. Күтілетін нәтиже: Сандар сырымен танысады, дағдыларын қалыптастырады.

№ слайда 7 САНДАР ТАРИХЫ Ежелгі түркі халықтары туралы айтар болсақ, түркі халқының күн
Описание слайда:

САНДАР ТАРИХЫ Ежелгі түркі халықтары туралы айтар болсақ, түркі халқының күн көрісі, өмірі малмен өлшенгенін білеміз. Көне түркілер әуелде табиғи сандарды меңгеруді басқа халықтар сияқты ұзақ уақыт бастан кешкен. Бір санын үйрену үшін саннан бұрын заттың белгілерін, қасиеттерін салыстырғанын олардың бізге жеткен халық педагогикасынан-ақ байқаймыз. Мысалы, Ай, Күн – біреу, өзі де біреу. Осы бір санның сөздік баламалары – жеке, дара, жалғыз, сыңар, жалқы, саяқ деген ұғымды білдірген. Екі санын да осы тәріздес меңгерген, ол санның сөздік баламалары – жұп, қос, егіз болса, жұптан тұратын ұғымдар – екі көз, екі құлақ, қол мен аяқ болған. Сонымен бірге сан, сансыз, қыруар, көп, мол деп санауға болмайтын заттарды атаса, ол заттардың ең кішкентай бөлшектерін кішкентай, титімдей, бір тамшы, бір мысқал, құйтымдай десе, енді бірде жазықтарды – даладай, ат төбеліндей, түйнектей, алақандай десе, судың мөлшерін – терең, таяз, бөлшек ұғымдарды – жарым, жарты деген.

№ слайда 8
Описание слайда:

№ слайда 9
Описание слайда:

№ слайда 10  саны
Описание слайда:

саны

№ слайда 11
Описание слайда:

№ слайда 12
Описание слайда:

№ слайда 13
Описание слайда:

№ слайда 14
Описание слайда:

№ слайда 15
Описание слайда:

№ слайда 16
Описание слайда:

№ слайда 17
Описание слайда:

№ слайда 18
Описание слайда:

№ слайда 19 Сандар сыр шертеді Егіз жай сандар Тетелес жай сандардың шектеусіз тізбегі, я
Описание слайда:

Сандар сыр шертеді Егіз жай сандар Тетелес жай сандардың шектеусіз тізбегі, яғни 2, 3, 5, 7, 11, 13, 17, 19, 23, 29, 31, 41, 43, 47, ... тізбегі, жөнінде бірқатар сұрақ туады. Олардың тек кейбіреулеріне ғана оңай жауап беруге болады. Мәселен, ең кіші жай сандар 2 мен 3, олар тетелес натурал сандар болып табылады. Екеуі де жай сандар болып табылатын басқа да тетелес натурал сандар бар ма деген сұрақтар туады. Ондай сандардың жоқ екенін дәлелдеу оңай. Шынында да, тетелес натурал сандардың әтбір екеуінің біріжұп, демек, егер ол 2-ден артық болса, ол құрама сан болады. Дегенмен екеуі де жай сандар болатын көптеген тетелес тақ сандар пары бар, мәселен 3 пен 5, 5 пен 7, 11 мен 13, 17 мен 19, 29 бен 31, 41 мен 43 парлары. Осындай пар сандарды біз егіз сандардың парлары деп атаймыз. 30миллионға дейінгі сандар ішінде осындай 152 892 пар сандар бар.

№ слайда 20 Сандар қасиеті Қазақ үшін әр сөздің ғана емес, әр санның өзіндік қасиеті, шар
Описание слайда:

Сандар қасиеті Қазақ үшін әр сөздің ғана емес, әр санның өзіндік қасиеті, шариғатқа қатысы, тәрбиелік мәні, саналы орны болған. Расында қазақ бір санынан бастап, әр санның қадірі мен қасиетін салмақтап, өзіне тән ерекшелігін саралай білген, орнына, маңызына сай қолданған. Әр санда өзіндік ие Қазақ халқы тілге бай. Әр сөзін талдай білген, әр сөзіне мән берген халық болатынын мақсаты мен мағынасы болатынын сезе, түйсіне білген. Мәселен 3, 4, 5, 6, 7 сандарының қадір-қасиетінің қаншалықты екенін білеміз бе? Білсек айтқанымыз артық болмас, білмесек, құлақ салғанымыз жөн болар. Мысалы қазақ 3 санының байламдарын былай түйіндеген: Үш көз: Су анасы – бұлақ, жол анасы – тұяқ, сөз анасы – құлақ Үш тоқтам: Ақыл – арқан, ой - өріс, адам – қазық Үш қасиет: өліде – аруақ, малда – кие, аста – кепиет Үш талғам: мейірім – сауап, жақсылықтан шарапат, жамандықтан кесепат Үш жүз: Ұлы жүз, Орта жүз, Кіші жүз Үш тәтті: жан тәтті, жар тәтті, мал тәтті

№ слайда 21 Үш қуат: ақыл, жүрек, тіл: Үш жұрт: өз жұртың – күншіл, қайын жұртың – міншіл
Описание слайда:

Үш қуат: ақыл, жүрек, тіл: Үш жұрт: өз жұртың – күншіл, қайын жұртың – міншіл, нағашы жұртың - сыншыл Енді осыларды таратып айтсақ: Қайын жұртың қолыңның ұзындығына қарайды, Жағаңның қызылдығына қарайды. Берсең жағасың, Бермесең дауға қаласың Өз жұртың – ағайын, Бар болсаң көре алмайды Жоқ болсаң бөліп бере алмайды. Жақсы болсаң күндейді, Жаман болсаң жүндейді. Нағашы жұртың: Жақсылығыңа сүйінеді, Жамандығыңа күйінеді. Әрқашан тілеуіңді тілейді, Тілеуқорлық ниеті билейді.

№ слайда 22 куә болу 5 санына байланысты: Бес парыз: Таң намазы, бесін намазы, екінді нам
Описание слайда:

куә болу 5 санына байланысты: Бес парыз: Таң намазы, бесін намазы, екінді намазы, ашам намазы, жашиық намазы Бес қару: садақ, мылтық, найза, қылыш, айбалта Бес борыш: Аллаға, пайғамбарға байланысты борыш, адамның өзіне байланысты борыш, мемлекет пен халыққа борыш, үй-іші жақындарына борыш, адамгершілік әлеміне борыш Бес жаратылыс: күн, ай, жұлдыз, күндіз, түн Бес өсиет: топасқа сенбе, жауға иілме, әрқашан сақ жүр, аш үйге қонба, жарлыдан сый алма Бес қатер: от, жау, борыш, ауру, сөз 6 саны берекені білдіреді. Ертеде құлға алты сөзді білсе болған екен. Олар: отыр, тұр, жат, жүр, атқар, демал Алты алаш: Қазақ, қарақалпақ, өзбек, түркімен, қырғыз, жайылма Алты парыз: Адамдардың бір-біріне алты парызы бар: Бір-біріне сәлем беруге Шақырса баруға Кеңес сұраса ақыл қосуға Сұрағына жауап беруге Ауырып қалса көңіл сұрауға Қайтыс болса жерлеуге қатысуға Ал 7 саны өте киелі. 7 жаста бала мектепке барады. Жеті күн: дүйсенбі, сейсенбі, сәрсенбі, бейсенбі,жұма, сенбі, жексенбі. Жеті амал: тоқсанның кіруі, киіктің матауы, мұздың қатуы, айдын тоғамы, үркердің батуы, қарашаның батуы, күннің тоқырауы

№ слайда 23 Жеті қазына: ер жігіт, сұлу әйел, берен мылтық,, ақыл, білім, жүйрік ат, қыра
Описание слайда:

Жеті қазына: ер жігіт, сұлу әйел, берен мылтық,, ақыл, білім, жүйрік ат, қыран бүркіт, жүйрік тазы Жеті жоқ: Аллада бауыр жоқ, таста тамыр жоқ, аспанда тіреу жоқ, жерде өлшеуіш жоқ, тасбақада талақ жоқ, аққуда сүт жоқ, жылқыда өт жоқ Жеті жұт: құрғақшылық, мал қырылу, өрт, оба, соғыс, топан су, зілзала Жеті ата: әке, бала, немере, шөбере, шөпшек, немене, туажат Жеті құбылыс: күншығыс, күнбатыс, түстік, терістік, аспан әлемі, жер орта, жер асты Жеті жетім: Тыңдамаған сөз жетім, Киюсіз тозған бөз жетім, Иесіз қалған жер жетім, Басшысы жоқ ел жетім, Аққу-қазсыз көл жетім, Жерінен айырылған ер жетім, Замандасы қалмаса – Бәрінен де сол жетім. Сан құдіретіне қатысты мына жайды да айта кетуге тура келеді. Қазақтың жаңа жылы Наурыз айынан басталады. Наурыз көжеде 7 түрлі тағам бар. Сондай-ақ 13 жас бірінші мүшел, 25 жас екінші мүшел, 40 жасы кемел жас, - деп есептеледі. Ертегілерде «Қырық уәзір» айтылады, оның үстіне «Ханда қырық кісінің ақылы бар», «Қырық кісі бір жақ – қыңыр кісі бір жақ», «Қырқында – қыры кеткен» деген аталы сөздер бар.

№ слайда 24 Сандар сырының құпиялары	   Жай сандардан құралған сиқырлы квадраттар Жолды с
Описание слайда:

Сандар сырының құпиялары   Жай сандардан құралған сиқырлы квадраттар Жолды сиқырлы квадрат деп (кең мағынада) әр түрлі натурал сандардан құралып жолға (сонша бағанға), жазылғанда әрбір жолдағы, әрбір бағандағы және әрбір бас диагоналдардағы сандардың қосындылары өз ара тең болатын таблицаны айтады. Тек жай сандардан құралған үш және төрт жолды сиқырлы квадраттар белгілі. Мәселен мына квадраттар:

№ слайда 25 17	317	397	67 307	157	107	227 127	177	257	137 347	47	37	367
Описание слайда:

17 317 397 67 307 157 107 227 127 177 257 137 347 47 37 367

№ слайда 26 569 	59	449 239	359	479 269	659	149
Описание слайда:

569 59 449 239 359 479 269 659 149

№ слайда 27 Адамның жасына байланысты атаулар №	 Жасы 	 Атауы 1.	1жасқа дейін	Шақалақ, нә
Описание слайда:

Адамның жасына байланысты атаулар № Жасы Атауы 1. 1жасқа дейін Шақалақ, нәресте. 2. 1 жастан 2 жасқа дейін: а) қыз бала б) ұл бала Бөпе. Бөбек. 3. 2жастан 3 жасқа дейін Бүлдіршін. 4. 3жастан 5 жасқа дейін Балдырған. 5. 6жастан 7жасқа дейін Сәби 6. 8 жастан 12жасқа дейін Ойын баласы 7. 13жастан15жасқа дейін Ересек бала(сығыр.) 8. 16жастан19жасқа дейін Боз бала 9. 20 мен 30 жас аралығы Жас жігіт. 10. 30 бен 40 жас аралығы Дүр жігіт. 11. 40 пен 50 жас аралығы Ер түлегі. 12. 50 мен 60 жас аралығы Жігіт ағасы. 13. 60 пен 70 жас аралығы Қарасақал 14. 70 пен 80 жас аралығы Ақсақал 15. 80 жастан жоғары Шал,қарт,қария

№ слайда 28 Қазақтың байырғы өлшемдері.   Аптада жеті күннің бесеуінің аты «сенбі»сөзіні
Описание слайда:

Қазақтың байырғы өлшемдері.   Аптада жеті күннің бесеуінің аты «сенбі»сөзінің алдында парсының 1,2,3,4,5 сияқты реттік сан Есімдерін қою арқылы жасалған.Олар мыналар: 1.ЖЕКсенбі-бірінші сенбі. 4.СӘРсенбі-төртінші сенбі 2.ДҮЙсенбі-екінші сенбі. 5.БЕЙсенбі-бесінші сенбі 3.СЕЙсенбі-үшінші сенбі Шілде 1. Жазғы шілде-26маусым мен 5 тамыз аралығы. 2. Қысқы шілде-27желтоқсанмен 6ақпан аралығы. Жыл санау. 1. Биыл-осы жыл. 2. Былтырғы(өткен) жылы-1жыл бұрын. 3. Бұрнағы(мұрнағы)жылы-2жыл бұрын. 4. Одан арғы жылы-3 жыл бұрын. 5. Бұрынғы жылдары: 4жылдан бұрынғы жылдары.

№ слайда 29 Мүшел жас. 1-мүшел - 13жас/ер жете бастау/. 2-мүшел - 25жас/жігіттік шақ/. 3
Описание слайда:

Мүшел жас. 1-мүшел - 13жас/ер жете бастау/. 2-мүшел - 25жас/жігіттік шақ/. 3-мүшел - 37жас/ақыл тоқтау/. 4-мүшел - 49жас/орта жас/. 5-мүшел – 61жас /орта жас/. 6-мүшел - 73жас/қарттық/. 7-мүшел - 85жас/кәрілік/. 8-мүшел - 97жас /қалжырау/. 9-мүшел - 109жас /шөпшек сүю/. 10-мүшел - 121жас /немере сүю/   Ауырлық өлшемдері. 1.Мысқал -5 грамға жуық ауырлық өлшемі. 2.Қадақ -400 грамға жуық ауырлық өлшемі. 3.Пұт-16 килограмға жуық ауырлық өлшемі. 4.Қап – 4путқа жуық ауырлық өлшемі. 5.Батпан-10путқа жуық ауырлық өлшемі.

№ слайда 30 Қорытынды 3, 4, 5, 6, 7, сандарының қадір-қасиетін біле отырып, әрбір сан жа
Описание слайда:

Қорытынды 3, 4, 5, 6, 7, сандарының қадір-қасиетін біле отырып, әрбір сан жайлы ой толғанысын тудыру, білімге құштарлықты оятады. Қазақ халқының салт-санасы мен ата-бабасынан келе жатқан дәстүрін өз бойындағы ерекше қасиеттерін таланты мен дарындылығын, өзгелерден ереше табиғи қабілеті арқылы биіктерден көрінген. Қасиетті сандар арқылы тәрбие берген салт-дәстүрін сол қалпында сақтап қалу. Сонымен қатар бұл киелі сандар жай сандар теориясына қатысы бар ең маңызды, қызықты және түсінікті нәтижелер жинақтау арқылы салыстырып көрсету.  

№ слайда 31 Пайдаланылған әдебиеттер: Алдамұратова Т.А. «Математика» Алматы «Атамұра» 200
Описание слайда:

Пайдаланылған әдебиеттер: Алдамұратова Т.А. «Математика» Алматы «Атамұра» 2001 ж. Математикадан тарихи мағлұматтар. «Математикадан тыс жұмыстар» «Математика және физика» жұрналдары 2004-2009 ж.ж. Интернет беттерінен.  ”Қазақ дәстүрлі мәдениетінің анықтамалығы”А.Құралұлы, Алматы 2001ж.

№ слайда 32 Сандар сыры жайлы ғылыми еңбектер кітап болып басылып, көпшілікке ұсынылса;
Описание слайда:

Сандар сыры жайлы ғылыми еңбектер кітап болып басылып, көпшілікке ұсынылса; Сандар жайлы киелі ұғым бар екені баршаға аян, олай болса олар жайлы жорамал жасау қолға алынса; Ұлттық ерекшелігімізге байланысты қолданылатын сандық ұғымдар құиясы мектептің тәрбие саласына арнайы енгізілсе.    

№ слайда 33 Аннотация     Бұл жоба қазақ халқының бір санынан бастап әр санның қадірі мен
Описание слайда:

Аннотация     Бұл жоба қазақ халқының бір санынан бастап әр санның қадірі мен қасиетін салмақтап, өзіне тән ерекшелігін саралай білген, орнына, маңызына сай қолданған. Әр санда өзіндік кие болатынын, мақсаты мен мағынасы болатынын сезе, түйсіне білген. Әр санның өзіндік қасиеті шариғатқа қатысты, тәрбиелік мәні, саналы орны болған. Математика өмірді сан арқылы бейнелейді. Тіршілік ете бастаған алғашқы кезеңде адам баласы жазу-сызудан бұрын-ақ санауды үйренгені хақ. Жобадағы мақсат: қазақ халқының салт-санасы мен ата-бабасынан келе жатқан дәстүрін өз бойындағы ерекше қасиеттерін таланты мен дарындылығын, өзгелерден ереше табиғи қабілеті арқылы биіктерден көріну. Қасиетті сандар арқылы тәрбие берген салт-дәстүрін сол қалпында сақтап қалу. Сонымен қатар бұл киелі сандар жай сандар теориясына қатысы бар ең маңызды, қызықты және түсінікті нәтижелерді жинақтау. Көптеген шешілмеген проблемаларды атап көрсету. Баланың әрбір сан арқылы ой толғанысын тудыру, білімге құштарлықты ояту.  


Подайте заявку сейчас на любой интересующий Вас курс переподготовки, чтобы получить диплом со скидкой 50% уже осенью 2017 года.


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Автор
Дата добавления 14.04.2016
Раздел Математика
Подраздел Научные работы
Просмотров294
Номер материала ДБ-032040
Получить свидетельство о публикации
Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх